III SA/Wr 384/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-05-09
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowytachografkara pieniężnaprzerobiony tachografustawa o transporcie drogowymkontrola drogowaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za używanie przerobionego tachografu, uznając, że naruszenie to wyklucza jednoczesne ukaranie za niewłaściwą obsługę.

Skarga dotyczyła decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za używanie pojazdu z przerobionym tachografem. Sąd administracyjny, opierając się na wcześniejszym prawomocnym wyroku, uznał, że naruszenie polegające na użyciu przerobionego tachografu (lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do uotd) wyklucza jednoczesne stwierdzenie naruszenia z lp. 6.2.1 (niewłaściwa obsługa sprawnego tachografu). W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo uchylił karę za drugie naruszenie i utrzymał karę za przerobienie tachografu.

Przedmiotem skargi była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który został przerobiony (naruszenie z lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Skarżąca kwestionowała ustalenia faktyczne i zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym zaniechanie wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę po raz kolejny na skutek uchylenia poprzedniej decyzji prawomocnym wyrokiem z 24 stycznia 2023 r. (sygn. akt III SA/Wr 360/21), podkreślił, że jest związany oceną prawną zawartą w tym wyroku (art. 153 p.p.s.a.). Sąd ten uznał, że materiał dowodowy uzasadniał nałożenie kary za naruszenie z lp. 6.1.2, ale jednocześnie stwierdził, że naruszenie to wyklucza jednoczesne stwierdzenie naruszenia z lp. 6.2.1 (niewłaściwa obsługa sprawnego tachografu), ponieważ przerobiony tachograf nie może być uznany za sprawny technicznie. W związku z tym, Sąd uznał, że zastosowanie obu sankcji było nieprawidłowe. GITD, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję zgodną z wytycznymi sądu, uchylając karę za naruszenie z lp. 6.2.1 i utrzymując karę 10.000 zł za naruszenie z lp. 6.1.2. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w pełni respektuje ocenę prawną poprzedniego wyroku i oddalił skargę jako bezzasadną, odrzucając wnioski dowodowe strony jako godzące w dyspozycję art. 153 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie z lp. 6.1.2 wyklucza jednoczesne stwierdzenie naruszenia z lp. 6.2.1, ponieważ przerobiony tachograf nie może być uznany za sprawny technicznie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro tachograf został przerobiony (zmanipulowane oprogramowanie), to nie można go uznać za sprawny technicznie, co jest warunkiem zastosowania przepisu lp. 6.2.1. Zastosowanie obu sankcji do tego samego zdarzenia jest wadliwe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Dotyczy nałożenia kary pieniężnej za naruszenia określone w załączniku nr 3.

u.t.d. art. 92a § ust. 7

Ustawa o transporcie drogowym

Wskazuje na możliwość łącznego nakładania kar, co zostało zakwestionowane w kontekście lp. 6.1.2 i 6.2.1.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążący charakter oceny prawnej i wskazań sądu w kolejnym postępowaniu.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92a § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Określa ograniczenie łącznej kwoty kar pieniężnych.

u.t.d. art. 92b § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Dotyczy okoliczności zwalniających z odpowiedzialności.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i dochodzenia do niej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ.

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczanie dowodu z opinii biegłego.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dopuszczenia dowodów.

k.p.a. art. 78 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

rozporządzenie nr 165/2014 art. 22

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014

rozporządzenie nr 165/2014 art. 32

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014

rozporządzenie nr 165/2014 art. 34

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez organ odwoławczy do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA. Naruszenie prawa materialnego polegające na jednoczesnym zastosowaniu lp. 6.1.2 i 6.2.1 załącznika nr 3 do uotd, gdyż przerobiony tachograf nie może być uznany za sprawny technicznie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące zaniechania wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowolnej oceny dowodów. Zarzuty dotyczące zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i przesłuchania świadków. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do uotd i błędne przyjęcie, że powinien znaleźć zastosowanie przepis 6.1.2.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. Stwierdzenie naruszenia określonego w lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do uotd polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego z przerobionym tachografem (zmanipulowane oprogramowanie) wykluczało jednoczesne stwierdzenie naruszenia z pkt 6.2.1. Skoro w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono, że tachograf był przerobiony, nie można pociągnąć przewoźnika do odpowiedzialności za niewłaściwą obsługę lub odłączanie niesprawnego tachografu.

Skład orzekający

Magdalena Jankowska-Szostak

przewodniczący

Katarzyna Borońska

członek

Andrzej Nikiforów

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia związane z tachografem, w szczególności wykluczenie kumulatywnego stosowania przepisów o przerobionym tachografie i niewłaściwej obsłudze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o transporcie drogowym i tachografach. Wykładnia art. 153 p.p.s.a. jest uniwersalna dla postępowań sądowoadministracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w transporcie drogowym – prawidłowego działania tachografów, a także pokazuje, jak sądy egzekwują związanie poprzednimi orzeczeniami.

Przerobiony tachograf to nie to samo co niewłaściwa obsługa – sąd wyjaśnia podwójne kary w transporcie.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 384/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /sprawozdawca/
Katarzyna Borońska
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2185/24 - Wyrok NSA z 2025-11-28
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust. 1,  art. 92b ust. 1 i  art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr BP.501.960.2023.1834.DL1.450192 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą U. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej GITD, organ II instancji, organ odwoławczy) z 25 sierpnia 2023 r., nr BP.501.960.2023.1834.DL1.450192 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Decyzja ta została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz.775, dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201, dalej uotd), lp. 6.1.2, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 22, art. 32, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz.Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1, dalej: rozporządzenie nr 165/2014).
Z akt administracyjnych sprawy wynika min., że w dniu 7 listopada 2019 r. na parkingu [...] na drodze wojewódzkiej nr [...] km została przeprowadzona kontrola drogowa zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Kontrolowanym zespołem kierował J. A., który wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Przewóz realizowany był w imieniu i na rzecz skarżącej. Przebieg kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia 17 listopada 2019 r. Kierowca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu, lecz odmówił jego podpisania. Z protokołu kontroli wynika, że w czasie kontroli pobrano dane cyfrowe z okazanej do kontroli karty kierowcy oraz tachografu cyfrowego. Pobrane dane cyfrowe poddano analizie i skonfrontowano je z danymi pozyskanymi z bazy systemu viaTOLL i stwierdzono, że kierowca niewłaściwie obsługiwał tachograf co skutkowało niezarejestrowaniem rzeczywistych danych w zakresie prędkości pojazdu aktywności kierowcy i przebytej drogi na karcie kierowcy i w pamięci tachografu.
Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy Dolnośląski Wojewódzki Inspektora Transportu Drogowego (dalej: DWITD, organ I instancji) decyzją z dnia 13 listopada 2020 r. nr WITD.DI.0152.I0044/32/20 orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony (lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do uotd). Ponadto zdaniem organu I instancji w sprawie doszło także do niewłaściwej obsługi lub odłączenia sprawnego technicznie tachografu, skutkujących nierejestrowaniem na karcie kierowcy właściwej aktywności kierowcy, przebytej drogi i prędkości pojazdu, co zostało usankcjonowane w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do uotd i za co organ nałożył karę w wysokości 5.000 zł. Jednocześnie DWITD nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92c uotd.
GITD decyzją z 1 kwietnia 2021 r., nr BP.501.2358.2020.1278.DL11458 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, co do zasadności nałożenia kary. Odnosząc się do naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującym nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji udowodnił, że kierowca w kontrolowanym okresie za pomocą niedozwolonego oprogramowania zainstalowanego w tachografie zakłócał prawidłową pracę tachografu skutkiem czego urządzenie nie rejestrowało faktycznej aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi. Organ odwoławczy podkreślił, że naruszenie określone w lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do uotd nie stoi na przeszkodzie nałożeniu na stronę kary za naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do uotd jeżeli zaistniały przesłanki określone w powyższym przepisie. Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutów strony w zakresie prawidłowego działania tachografu lub ewentualnych przyczyn braku jego prawidłowego działania. Wskazał, że w toku czynności kontrolnych tachograf nie wskazywał żadnych błędów i awarii. Organ dopuścił i przeprowadził dowód z opinii biegłego z zakresu tachografów z której wynika, że tachograf nie działał prawidłowo.
Organ odwoławczy stwierdził, że kara za naruszenie określone w lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do uotd jest następstwem stwierdzenia, że tachograf zamontowany w pojeździe, którym przedsiębiorca wykonuje przewóz został przerobiony. Natomiast z naruszeniem opisanym w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do uotd mamy do czynienia w sytuacji gdy dochodzi do świadomego nieuprawnionego odziaływania na tachograf skutkiem czego tachograf nie rejestruje aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika – zdaniem organu odwoławczego, że nie tylko tachograf zamontowany w kontrolowanym pojeździe miał zmienione oprogramowanie fabryczne w celu fałszowania danych tachografu co stanowi naruszenie określone w lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do uotd, ale jednocześnie kierowca wykonując w imieniu strony przewóz ww. pojazdem korzystał z niedozwolonego oprogramowania zainstalowanego bezprawnie w tachografie skutkiem czego nie rejestrował swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi co powoduje powstanie naruszenie określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do uotd. W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania administracyjnego inspektorzy udowodnili w sposób niebudzący wątpliwości, że tachograf zainstalowany w kontrolowanym pojeździe miał wgrane niedozwolone oprogramowanie wpływające na pracę tachografu, a także to, że kierowca wykonując w imieniu strony przewóz drogowy na skutek użycia niedozwolonego oprogramowania nie rejestrował swojej aktywności i przebytej drogi. Nie było więc koniecznym zebranie dodatkowego materiału dowodowego w postaci przesłuchania w charakterze świadka kierowcy oraz M. S. w sytuacji, gdy ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszeń określonych w lp. 6.1.2 i lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do uotd. Organ II instancji nie stwierdził także podstaw do zastosowania art. 92b oraz art. 92c uotd.
Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że łączna kwota kar pieniężnych za wszystkie popełnione przez przedsiębiorcę naruszenia wynosi 15.000 zł. Stosownie do faktu, że karę pieniężną nałożono w wysokości 12.000 zł zgodnie z ograniczeniem określonym w art. 92a ust. 3 uotd zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 11, art. 80 oraz art. 84 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji do nieuzasadnionego przypisania stronie naruszenia opisanego pod l.p. 6.1.2 załącznika nr 3 do uotd, wyrażające się w tym, że organ administracji drugiej instancji nie dysponując jakimkolwiek materiałem dowodowym, domniemywa zmanipulowanie oprogramowania do urządzenia rejestrującego (tachografu) przez kierowcę - pomimo, że kontrolujący podczas kontroli nie znaleźli jakichkolwiek urządzeń niedozwolonych ani nie zidentyfikowali jakiegokolwiek zmanipulowanego oprogramowania mogących wpływać na działanie urządzenia rejestrującego (tachografu cyfrowego); w toku postępowania przed organami pierwszej i drugiej instancji nie ustalono, czy w okolicznościach sprawy doszło do jakiejkolwiek manipulacji w tachografie bądź impulsatorze zamontowanym w w/w pojeździe, czy możliwy jest montaż i demontaż urządzenia zakłócającego pracę tachografu lub impulsatora w trakcie poruszania się pojazdu, względnie zainstalowanie (zmiana) oprogramowania pozwalającego na zatrzymanie tachografu oraz drogomierza podczas jazdy i w jaki sposób miałoby ono technicznie działać; nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy tachograf cyfrowy działał prawidłowo; bezpodstawnie oparto ustalenia o faktyczne na danych z systemu viaTOLL.
Zdaniem strony organ zaniechał zweryfikowania, czy do nierejestrowania na urządzeniu rejestrującym wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi na karcie kierowcy doszło wskutek awarii tachografu, co aktualizowałoby przesłankę zwalniającą stronę z odpowiedzialności administracyjnej, o której mowa w art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a., a także 84 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wyrażające się w bezzasadnym nieuwzględnieniu żądania dowodowego strony zawartego w piśmie strony z dnia 10 stycznia 2020 r., a następnie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji nietrafnego przyjęcia, że w sprawie strona ponosi odpowiedzialność administracyjną z tytułu naruszenia przepisu l.p. 6.1.2 załącznika nr 3 do uotd, tzn. zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu tachografów na okoliczność, czy tachograf cyfrowy w pojeździe marki [...] - działał prawidłowo, a jeżeli nie - to z jakich przyczyn, w szczególności, czy mogło dojść do awarii tachografu lub impulsatora na skrzyni biegów w w/w pojeździe, czy w okolicznościach sprawy doszło do jakiejkolwiek manipulacji w tachografie bądź impulsatorze zamontowanym w w/w pojeździe, czy możliwy jest montaż i demontaż urządzenia zakłócającego pracę tachografu lub impulsatora w trakcie poruszania się pojazdu, względnie zainstalowanie (zmiana) oprogramowania pozwalającego na zatrzymanie tachografu oraz drogomierza podczas jazdy - a w konsekwencji, ustalenie w sposób dowolny, że w tachografie zostało zmienione oprogramowanie pozwalające na zatrzymywanie tachografu oraz drogomierza podczas jazdy, przy jednoczesnym zaniechaniu identyfikacji, o jakie oprogramowanie miałoby chodzić i na czym miałoby polegać jego działanie, pomimo że ustalenie powyższego bezwzględnie wymagało posiadania wiadomości specjalnych i dopuszczenia dowodu z opinii biegłego; zaniechaniu przesłuchania w charakterze świadków J. A. oraz M. S.,
3. z ostrożności procesowej, naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. przepisu 6.2.1 załącznika nr 3 do uotd (sankcjonującym niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi) przez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy powinien znaleźć jednocześnie zastosowanie przepis 6.1.2. załącznika nr 3 do uotd (sankcjonujący wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony), co oznacza bezzasadne zastosowanie dwóch sankcji administracyjnych do tego samego zdarzenia.
WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z 24 stycznia 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 360/21 uchylił decyzję GITD z 1 kwietnia 2021 r., nr BP.501.2358.2020.1278.DL11458.
Przede wszystkim - w ocenie Sądu - materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzasadniał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł z tytułu naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony (lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do uotd). Stan faktyczny w zakresie tego naruszenia uznał za ustalony w sposób wyczerpujący oraz znajdujący pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Zdaniem Sądu ustalono w sposób niebudzący wątpliwości, że pojazd, który podlegał kontroli drogowej był wyposażony w tachograf, który został przerobiony. Przeprowadzona kontrola ujawniła nieprawidłowości polegające na naruszeniu zasad używania urządzenia rejestrującego. Jak zaznaczył opinia biegłego wykazała, że w tachografie w sposób nieautoryzowany wymieniono fabrycznie zainstalowane oprogramowanie na inne zmodyfikowane. Biegły stwierdził również, że zmodyfikowane oprogramowanie w tachografie fałszowało zarówno czas pracy kierowcy jak i stan licznika kilometrów, przy każdym wyłączeniu rejestracji tachografu przebieg pojazdu był zatrzymywany a w konsekwencji tego przebieg był cofany w stosunku do rzeczywistego przebiegu. Kierowca w czasie jazdy wielokrotnie i świadomie naruszał zasady obsługi urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe poprzez takie sterowanie nim aby zafałszować rzeczywisty czas jazdy i pracy. Sąd zaznaczył także, że protokół kontroli, sporządzony przez uprawnionych funkcjonariuszy publicznych w prawem przewidzianej formie w zakresie przyznanych im ustawowych kompetencji, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., któremu przysługuje szczególna moc dowodowa.
Zdaniem Sądu, organy zasadnie także wskazały, że strona nie wykazała okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności opisanych w art. 92c uotd.
Sąd jednocześnie uznał, że stwierdzenie naruszenia określonego w lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do uotd polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego z przerobionym tachografem (zmanipulowane oprogramowanie) wykluczało jednoczesne stwierdzenie naruszenia z pkt 6.2.1. tego załącznika, polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu. Tym samym, podzielił stanowisko zaprezentowane w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Białymstoku z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 888/21, w Warszawie: z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2646/19, z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2423/19. Sąd dostrzegł, że skoro organy przyjęły, iż tachograf został przerobiony poprzez zmanipulowane oprogramowanie to jednocześnie nie może być uznany za sprawny technicznie. Jeśli bowiem stwierdzono, że oprogramowanie tachografu zostało zmanipulowane, w związku z czym urządzenie to działało niewłaściwie, to naruszenie to wykluczało stwierdzenie naruszenia określonego w lp. 6.2.1. załącznika i nie było podstaw do przypisywania skarżącej dodatkowego naruszenia. Naruszenie określone w lp. 6.2.1. załącznika wpływające na nierejestrowanie na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi dotyczy wyłącznie sprawnych tachografów, a skoro w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono, że tachograf był przerobiony, nie można pociągnąć przewoźnika do odpowiedzialności za niewłaściwą obsługę lub odłączanie niesprawnego tachografu. Podkreślił także, że samo przerobienie tachografu skutkuje jego niewłaściwą obsługą (nierejestrowaniem żadnych aktywności), a zatem jest to jedynie wynik pierwotnego naruszenia polegającego na przerobieniu urządzenia rejestrującego.
Sąd zaznaczył przy tym, że w orzecznictwie prezentowane są także odmienne poglądy, dopuszczające możliwość łącznego wymierzania kar pieniężnych za naruszenie wymienione w l.p. 6.1.2. i 6.2.1. załącznika nr 3 do uotd, których sam jednak nie podziela.
Rekapitulując Sąd podkreślił, że z uwagi na powyższe, zastosowanie w sprawie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do uotd w sytuacji ukarania jednocześnie (w wyniku tej samej kontroli) za naruszenie określone w lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do uotd, było nieprawidłowe. Doszło tym samym do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i 7 uotd w zw. z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do uotd, poprzez wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy GITD wydał decyzję z 25 sierpnia 2023 r., nr BP.501.960.2023.1834.DL1.450192 którą uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W motywach uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził m.in. że - mając na uwadze treść wyroku WSA we Wrocławiu z 24 stycznia 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 360/21 - zasadnym jest uchylenie kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do uotd. GITD. Stwierdził jednak, że nakłada jedocześnie karę pieniężną w wysokości 10.000 zł z tytułu naruszenia) sankcjonowanego przez lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do uotd.
W kolejnej skardze do WSA we Wrocławiu strona wnosząc o uchylenie decyzji GITD z 25 sierpnia 2023 r. ponownie zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 11, art. 80 oraz art. 84 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji do nieuzasadnionego przypisania stronie naruszenia opisanego pod l.p. 6.1.2 załącznika nr 3 do uotd.
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a., a także 84 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Strona wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GITD z 25 sierpnia 2023 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Ponadto strona wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci: decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 czerwca 2021 r., nr BP.3.2021.0165.DL1, na okoliczność przyczyn uchylenia decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2020 r., nr WI.8140.12288.2019.10053 o nałożeniu na stronę skarżącą w nin. postępowaniu kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł oraz ustaleń poczynionych przez GITD w tożsamej sprawie administracyjnej, stwierdzenia, iż w przypadku naruszenia określonego pod lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, bezwzględnie należy ujawnić przeróbkę tachografu i jej działanie ujawnić w materiale dowodowym, zakazane są hipotezy interpretacyjne na podstawie przejazdów przez bramownice Viatoll, a każdy przypadek powinien znaleźć odzwierciedlenie w stosownym materiale dowodowym np. fotograficznym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe złożone przez stronę skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na samym wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja GITD z 25 sierpnia 2023 r. została wydana po przeprowadzeniu ponownego postępowania przez organ odwoławczy na skutek uchylenia uprzednio wydanej decyzji z 1 kwietnia 2021 r., prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu z 24 stycznia 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 360/21. W związku z powyższym, w rozpatrywanej przez Sąd sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Jeżeli strona nie zgadza się z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku kasatoryjnym to powinna orzeczenie to zakwestionować za pomocą właściwych środków odwoławczych. Ponieważ w niniejszej sprawie od wspomnianego wyroku WSA we Wrocławiu z 24 stycznia 2023 r., nie wniesiono skargi kasacyjnej, to zarówno organ, jak i sąd rozpatrując ponownie sprawę zostali związani poglądem prawnym zawartym w uzasadnieniu tamtego prawomocnego wyroku. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10).
Oceniając zatem, czy przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy podporządkował się wskazaniom Sądu i jego ocenie prawnej, a tym samym czy nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. konieczna jest analiza uzasadnienia prawomocnego wyroku z 24 stycznia 2023 r. Należy bowiem podkreślić, że - wbrew odmiennemu stanowisku zaprezentowanemu w rozpatrywanej skardze - Sąd przy jej rozpoznaniu jest związany oceną prawną sformułowaną w uzasadnieniu poprzedniego wyroku wydanego w tejże sprawie. Wynika to stąd, że ocena prawna która dotyczy stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego jest przez Sąd manifestowana w uzasadnieniu wyroku.
A zatem, przede wszystkim wskazać należy, że - jak wynika z obszernego uzasadnienia prawomocnego wyroku z 24 stycznia 2023 r. – Sąd zaakceptował wówczas bez zastrzeżeń ustalenia organów co do faktu zaistnienia naruszenia określonego w lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do uotd, polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego z przerobionym tachografem. Zdaniem Sądu organy ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości, że pojazd, który podlegał kontroli drogowej był wyposażony w tachograf, który został przerobiony.
Niemniej Sąd stwierdził także, że stwierdzenie naruszenia określonego w lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do uotd wykluczało jednoczesne stwierdzenie naruszenia z l.p. 6.2.1. tego załącznika, polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu. Dlatego uznał, że w kontrolowanej decyzji GITD doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i 7 uotd w zw. z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do uotd, poprzez wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Pokłosiem prawomocnego wyroku z 24 stycznia 2023 r. była obecnie zaskarżona decyzja GITD z 25 sierpnia 2023 r., którą organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z 13 listopada 2020 r. w całości i nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł ograniczając zastosowaną sankcję tylko do naruszenia stypizowanego przez lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do uotd z pominięciem naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do uotd.
Należy zatem przyjąć, że zaskarżona decyzja GITD z 25 sierpnia 2023 r. w pełni respektowała ocenę prawną wynikającą z uzasadnienia prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu z 24 stycznia 2023 r.
Ze względu na wiążący charakter oceny prawnej wyrażonej w tymże wyroku zarzuty sformułowane w skardze nie mogły być uwzględnione, ponieważ ich uwzględnienie podważyłoby tę ocenę choć nie istnieją ku temu jakiekolwiek podstawy prawne.
Jak wynika z przytoczonego wyżej uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stosując się do tych wskazań prawidłowo uwzględnił dokonaną przez Sąd w uzasadnieniu wyroku WSA we Wrocławiu z 24 stycznia 2023 r. wykładnię mających w sprawie zastosowanie, wskazanych wyżej, przepisów prawa.
W ostatniej kolejności Sąd wskazuje, że nie zasługiwały na uwzględnienie wnioski dowodowe skarżącej, albowiem ich przeprowadzenia godziłoby w dyspozycję powołanego art. 153 p.p.s.a.
W tej sytuacji Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI