III SA/Wr 258/24

III SA/Wr 258/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący/
Barbara Ciołek /sprawozdawca/
Katarzyna Borońska
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1836
art. 4, art. 8 pkt 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Borońska, sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 22 kwietnia 2024 r., nr HP.906.44.2023.JB w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. S. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (dalej: organ II instancji, DWIS) z dnia 22 kwietnia 2024 r. nr HP.906.44.2023.JB utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (dalej: organ I instancji, PPIS) z dnia 12 października 2023 r. nr 16/23 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: [...] (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1836 ze zm., dalej: rozporządzenie).
Z akt sprawy wynika, że na podstawie skierowania lekarskiego na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu (dalej: jednostka diagnostyczno- orzecznicza I stopnia, jednostka orzecznicza I stopnia, DWOMP) w dniu 8 listopada 2021 r. dokonał zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej: [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy u strony. W dniu 3 stycznia 2022 r. organ I instancji sporządził kartę oceny narażenia zawodowego w trakcie zatrudnienia w A. Sp. Z o.o. z/s w P. i w T. Sp. Z o.o. z/s w K. (obecnie N. Sp. Z o.o. K.), gdzie strona pracowała w narażeniu zawodowym na sposób wykonywania pracy obciążający [...], odpowiednio w ww. miejscach pracy: w okresie od 1 lutego 2003 r. do 12 grudnia 2019 r. jako [...],[...],[...] i od 6 lipca 1999 r. do 30 września 2001 r. jako [...]. W karcie narażenia wskazano, że na stanowisku [...] strona obsługiwała [...],[...],[...],[...], wykonywała czynności [...],[...], oraz [...]. Praca [...] z obowiązującą przerwą regulaminową. Przez 6-7 godzin dziennie obsługiwała [...] a czas obsługi [...],[...],[...]. Powtarzalność czynności [...] przerywana była innymi zadaniami, tj. [...],[...],[...],[...],[...]. Pracodawca podaje informacje o stosowaniu dodatkowych rozwiązań technicznych minimalizujących obciążenie [...],[...],[...], szkolenia w zakresie ergonomii.
Dnia 25 listopada 2022 r. jednostka orzecznicza I stopnia po wykonaniu badań lekarskich i analizie zgromadzonej dokumentacji wydała orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy: [...] (dalej: [...]). We wnioskach tego orzeczenia odwołując się do pracy wykonywanej przez stronę podano, że stwierdzone zmiany chorobowe w obwodowym układzie nerwowym nie mogą być uznane za chorobę zawodową albowiem praca, którą strona wykonywała na zajmowanym stanowisku nie miała cech pracy monotypowej, wprawdzie była powtarzalna ale przerywana innymi różnorodnymi czynnościami, bez narzuconego tempa, wykonywane ruchy [...] nie skutkowały [...] prowadząc w konsekwencji do powstania [...]. Zatem brak jest podstaw do uznania etiologii zawodowej [...].
W dniu 26 lipca 2023 r. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi (jednostka diagnostyczno-orzecznicza II stopnia, IMP) wydał orzeczenie lekarskie ([...]) o braku podstaw do - rozpoznania u strony ww. choroby zawodowej. Jednostka diagnostyczno-orzecznicza II stopnia w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazała min., że "Praca na stanowisku [...] polegała na obsłudze stanowiska [...],[...]),[...] ([...] A.). Czas obsługi uwarunkowany był natężeniem ruchu w [...]. Praca wykonywana była w systemie [...] roboczą z przerwą regulaminową." Dalej wskazano na utrudnienia w zebraniu wywiadu lekarskiego, ponieważ badana nie potrafiła wskazać momentu wystąpienia pierwszych dolegliwości ze strony [...], nie odpowiadała na pytania precyzyjnie, zaprzeczała wcześniej podanym informacjom, reagowała płaczem. W czasie badania [...] jedynie wybiórczo spełniała polecenia lekarskie. Ustalono, że pacjentka jest [...]. W okresie wykonywania pracy na stanowisku [...], od ok. 2014 r. odczuwała zaburzenia [...]. Dolegliwości nasilały się, od ok. 2015 r. odczuwała je także strona w [...]. W późniejszym czasie odczuwała również ból [...], głównie [...]. Wykonane w dniu 30 października 2019 r. badanie [...]. Pacjentka została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego, którego ostatecznie nie przeprowadzono z woli pacjentki. W badaniu [...] z dn. 25 stycznia 2023 r. opisano jak poprzednio [...], ponadto [...]. W 2019 r. pacjentka była konsultowana [...]. Prowadzona z rozpoznaniem nieokreślonego zapalenia [...] (kod ICD Ml3.9). W wykonanych badaniach USG [...] opisano cechy [...], w USG [...], przy czym w wywiadzie wpisano "diagnostyka zmian zapalnych, stan po urazie". W [...] nie uwidoczniono cech aktywnego zapalenia. W dokumentacji medycznej pacjentki znajduje się opis RTG [...] z dn. 25.07.2022, w którym uwidoczniono niewielką [...], niewielkie zmiany zniekształcające [...]. W opisie RTG rąk z dn. 22.07.2022 r. ujęto niewielkie zmiany zwyrodnieniowe w [...]. Przy przyjęciu do Oddziału Chorób Zawodowych IMP w Łodzi w dn. 05.07.2023 r. badana skarżyła się na zaburzenia [...]. Jest objęta opieką [...] (2018) oraz lekarza chorób [...] (2022). W badaniu [...] z dn. 05.07.2023 r. stwierdzono cechy [...], prawidłowe wartości przewodzenia w zakresie [...], co upoważnia do rozpoznania [...] w stopniu minimalnym wg klasyfikacji [...]. W badaniu przedmiotowym [...]. W wywiadzie ponadto [...]. Urazy [...] badana negowała.
W podsumowaniu opinii wskazano, że analiza czynności zawodowych w oparciu o zgromadzoną dokumentację uszczegółowiającą sposób wykonywania pracy wykazała, że badana podczas pracy na stanowisku [...] wykonywała czynności angażujące różne stawy i grupy mięśniowe, a czynności [...], w zróżnicowany sposób obciążały obie [...]. Charakter tych czynności był zmienny w czasie i nie stwarzał warunków, w których mogłoby dochodzić do zwiększenia [...], a w konsekwencji wystąpienia [...]. W związku z powyższym nie ma podstaw do stwierdzenia zawodowej etiologii rozpatrywanego u badanej schorzenia.
Decyzją z dnia 12 października 2023 r. organ I instancji orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej.
Strona w odwołaniu od decyzji zakwestionowała stanowisko organu I instancji, zarzuciła że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy, wskazała na nieprawidłowe wydanie opinii lekarskich, kwestionowała uprawnienia lekarzy sporządzających opinie i powołała się na wyniki badań lekarskich. Podkreśliła, że podziela opinię z T. z K.1, gdzie stwierdzono że wykonywana praca spełnia kryteria ruchów monotypowych. Ponadto powołała się na opinię ergonomisty europejskiego E. G., co do charakteru prac w sieciach handlowych.
Na etapie odwołania, organ II instancji wezwał stronę do okazania publikacji zawierającej opinię ergonomisty europejskiego, pani E. G.. Strona przesłała informacje co do charakteru pracy w sieciach handlowych zaczerpnięte z portalu Strefa Biznesu. Następnie organ I instancji zwrócił się do obu jednostek diagnostyczno-orzeczniczych z prośbą o ustosunkowanie się do podnoszonych w odwołaniu kwestii medycznych.
W odpowiedzi, DWOMP w piśmie z dnia 12 stycznia 2024 r. poinformował, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko i wyjaśnił: że "co do sprawy pracy w T. podtrzymujemy opinię, że wykonywana praca nie miała cech monotypowej rozumianej według obowiązującej wiedzy medycznej a nie z portalowej Strefy Biznesu Dla Handlu. Zgodnie z naszą wiedzą ruchy monotypowe są rozumiane jako jednorodne, wykonywane przez cały czas zmiany roboczej co najmniej 7 godzin dziennie i polegające na maksymalnym submaksymalnym zginaniu i prostowaniu [...] z użyciem siły. Jedynie taki charakter wykonywanych czynności może prowadzić do przewlekłego ucisku na pnie [...] skutkując schorzeniem pod postacią [...]. Dodatkowo istnieją u pacjentki pozazawodowe czynniki predysponujące do rozwoju tego schorzenia w związku z zaburzeniami [...], przebytego w przeszłości urazie [...], potwierdzone zmiany [...]."
W dniu 21 lutego 2024 r. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi również podtrzymał wcześniejsze stanowisko i poinformował, że opnie zostały sporządzone prawidłowo: "Postępowanie w trybie odwoławczym zostało przeprowadzone w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej, a sporządzona i wydana dokumentacja medyczna jest zgodna z obowiązującymi aktami prawnymi w Polsce dotyczącymi m.in. sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób. Kartę informacyjną, tzw. "wypis" pacjenta zawsze sporządza lekarz prowadzący a nie konsultujący specjalista w dziedzinie [...], treść karty podlega weryfikacji akceptacji przez kierownika Oddziału Chorób Zawodowych, zaś orzeczenie lekarskie wystawia lekarz uprawniony odpowiednimi przepisami prawa, posiadający specjalizację z zakresu medycyny pracy i zatrudniony w jednostce orzeczniczej - nie konsultant. Dokumentacja przesłana do pacjentki oraz do odpowiednich organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest zgodna z obowiązującymi przepisami w Polsce i nigdy nie jest wysyłana ani karta informacyjna, ani szczegółowe wyniki badań, czy konsultacji. Opinia orzecznicza na podstawie tych badań jest formułowana w uzasadnieniu do orzeczenia lekarskiego i w tej formie przekazywana do wskazanych w orzeczeniu podmiotów." Zaznaczył, że pacjentka zawsze ma prawo wnioskować o udostępnienie konkretnej dokumentacji medycznej z pobytu w placówce, a następnie okazywać ją komukolwiek wedle swojej woli, a taki wniosek nie wpłynął do IMP w Łodzi. Dalej wyjaśnił, że w orzeczeniu lekarskim nr [...] IMP uwzględnił zatrudnienie zarówno w T. sp. z o.o., jak i w A. sp. z o.o., wskazał, że pomimo że wywiad z pacjentką był trudny do zebrania (potwierdził to w dokumentacji zarówno prowadzący lekarz medycyny pracy, jak i konsultujący specjalista [...], badania odbyły się niezależnie, bo różnoczasowo i w dwóch osobnych gabinetach) ze względu na to, że strona nie udzielała odpowiedzi na zadawane pytania wprost i zmieniała treść swoich wypowiedzi, utrudniała także przebieg badania przedmiotowego ponieważ celowo nie wykonywała poleceń lekarskich, ale ostatecznie ustalono początek dolegliwości na 2014 r., tj. ponad 10 lat od zakończenia pracy w T., a zatem nie można wiązać dolegliwości z zatrudnieniem w tym miejscu pracy, co wynika z wykazu chorób zawodowych (maksymalnie roczny okres od ustania narażenia zawodowego do wystąpienia objawów w przypadku [...]). Zaznaczył IMP, że nie ma też pewności czy te dolegliwości w ogóle pozostawały w związku z [...], czy też były wynikiem współistniejącej u chorej [...]. Słusznie więc szczegółowej analizie poddano zatrudnienie i sposób wykonywania pracy w A. Trudno zgodzić się z argumentacja pacjentki, że wykonywała [...], ponieważ tempo tej pracy nie było narzucone odgórnie, [...] sam uruchamia [...] i w swoim tempie [...]. Praca przy [...] nie była tu też jedynym zadaniem pracownika, wykonywała szereg innych czynności (m.in. [...] etc.). Podtrzymała jednostka stanowisko, że czynności wykonywane przez stronę w A. w zróżnicowany sposób obciążały obie [...] i nie powodowały wzrostu [...] w długich interwałach czasowych.
Wyjaśnił IMP, że sposób wykonywania pracy sprzyjający powstaniu patologii z zakresu [...] jest czynnikiem, który ustaje po zaprzestaniu pracy. Natomiast czynniki ogólnoustrojowe, min. [...] (im liczniejsze, tym dłuższy okres działania niekorzystnego profilu [...]), okresie [...], są czynnikami działającymi na przestrzeni wielu lat. Zaburzenia te rozwijają się subklinicznie jeszcze przed momentem ich wykrycia w badaniach laboratoryjnych, a ich wpływ na [...] i możliwy rozwój [...] utrzymuje się wieloletnio. U pacjentki wskazano [...], bowiem patologia dotyczy nie tylko [...], co silnie sugeruje ogólnoustrojowy wpływ niekorzystnych czynników pozazawodowego ryzyka rozwoju [...].
W związku z powyższym IMP podtrzymał stanowisko, że brak jest podstaw do uznania zawodowej etiologii [...] u strony.
Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy decyzję z dnia 12 października 2023 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dwie placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych, były zgodne co do faktu, że brak jest podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej: stwierdzono, że wykonując swoje obowiązki zawodowe na stanowisku [...] strona narażona była na sposób wykonywania pracy obciążający [...], w tym - [...], ale czynności te nie miały charakteru ruchów monotypowych, tj. długotrwałych, wielokrotnie powtarzanych w bardzo krótkich odstępach czasowych ruchów [...], wykonywanych z dużą częstością w trakcie całego okresu trwania zmiany roboczej (co najmniej 7 godz./dz.), które predysponowałyby skarżącą do rozwoju ww. choroby zawodowej. Prace wykonywane przez odwołującą się na zajmowanych stanowiskach w całym okresie zatrudnienia: [...], [...], [...], tj. od 1999 r. do nadal, nie spełniają kryterium monotypii ruchów, ponieważ nie są czynnością tylko jednego rodzaju wykonywaną przez większą część dnia i tygodnia roboczego.
Organ II instancji wskazał, że kwestionowane w niniejszej sprawie narażenie zawodowe zostało ustalone przez organ I instancji i udokumentowane w karcie oceny narażenia zawodowego. Ustalenia poczynione przez organ są zgodne z niezależną oceną przeprowadzoną przez lekarza orzekającego w sprawie. Dalej podniósł, że nie każde schorzenie, nawet gdy pozostaje w związku ze szkodliwymi warunkami pracy, może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa, tak jak nie zawsze szkodliwe warunki pracy prowadzą do tego wyniku. Wskazał, że jeżeli orzeczenia lekarskie stwierdzały brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to organy administracji związane były takimi ustaleniami i nie mogły wydać, w oparciu o uznanie administracyjne, decyzji oczekiwanej przez zainteresowanego.
W sprawie, pomimo narażenia na sposób wykonywania pracy oraz rozpoznania klinicznego jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, nie znaleziono podstaw do uznania jej za chorobę zawodową - nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego między pracą a schorzeniem. Wykazano, iż szczegółowa analiza narażenia zawodowego nie przedstawia charakterystycznego obciążenia kończyn, które można by łączyć z etiologią [...]. Jak wskazali upoważnieni lekarze, przeważający wpływ na rozwój rozpoznanej u strony choroby mają czynniki niezwiązane z pracą zawodową, tj. czynniki ogólnoustrojowe, min. [...] (im liczniejsze, tym dłuższy okres działania niekorzystnego profilu [...]), okresie [...], są czynnikami działającymi na przestrzeni wielu lat. Zaburzenia te rozwijają się subklinicznie jeszcze przed momentem ich wykrycia w badaniach laboratoryjnych, a ich wpływ na [...] i możliwy rozwój [...] utrzymuje się wieloletnio. U strony wskazano [...], bowiem patologia dotyczy nie tylko [...], ale również [...], co silnie sugeruje ogólnoustrojowy wpływ niekorzystnych czynników pozazawodowego ryzyka rozwoju [...].
Zaznaczył organ II instancji, że dokonał także oceny orzeczeń lekarskich pod względem formalnym. Wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych lekarz wydający orzeczenie lekarskie w sprawie chorób zawodowych winien spełnić wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1175 z późn. zm.) tj. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. (Dz.U. Nr 110, poz. 736) w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych oraz winien być zatrudniony w jednostce orzeczniczej. Zastrzegł organ II instancji, że lekarze orzecznicy każdorazowo w sposób indywidualny oceniają sposób wykonywania pracy, uwzględniając charakter pracy oraz liczbę powtórzeń czynności w jednostce czasu i zgodnie z wiedzą medyczną oceniają ryzyko wpływu sposobu wykonywania pracy na genezę zdiagnozowanego schorzenia. Wyjaśnił, że dla jednostek orzeczniczych wykonywana praca co do charakteru pracy w sieciach handlowych nie ma cech pracy monotypowej rozumianej według obowiązującej wiedzy medycznej, a nie zaczerpniętej z portalowej Strefy Biznesu Dla Handlu, ponieważ analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, gdyż to im, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę co do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby, dlatego opinia ergonomisty dotycząca charakteru pracy w sieciach handlowych w przedmiotowej sprawie choroby zawodowej u strony nie jest w żaden sposób wiążąca.
W skardze do WSA strona wniosła o uchylenie decyzji organu II i I instancji.
Zarzuciła strona naruszenie:
1. art 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego - konsultacje, badanie.
2. art. 7 i 77 oraz 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonych dowodów prowadzących do przyjęcia, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, podczas gdy zgromadzone dowody w tym zwłaszcza przedłożonych przez skarżącą jednoznacznie wynikało, że u skarżącej występuje choroba zawodowa - [...].
3. organ nie zebrał dowodów w sposób wyczerpujący, a przez skarżącą składane z którego wynikała choroba zawodowa - [...] ignorował
4. nieprawidłowe przyjęcie, że nie zachodzą u skarżącej warunki rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.
5. błędne przyjęcie, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego miedzy wykonywaną pracą przez skarżącą, a schorzeniem, podczas gdy związek ten został przez skarżącą wykazany,
6. organ błędnie przyjął, iż wykazanie przez lekarzy współistnienia czynników pozazawodowych jest decydujące o wydaniu orzeczenia na niekorzyść pracownika.
7. nieprawidłowe oparcie rozstrzygnięcia organu na opinii lekarskiej sporządzonej nieprawidłowo: orzeczenie jest wątpliwej jakości, z treści orzeczenia nie wynika sposób i metody badań, które wykonał lekarz; jak i ich podstawy prawne, lekarz nie zapoznał się z całością dokumentacji zgromadzonej w aktach, Lekarz nie wymienił wszystkich dokumentów lekarskich, i które udostępniono w celu przeprowadzenia badania, lekarz nie wykazał w oparciu o które dokumenty opinia , orzecznicza została sporządzona, opinia orzecznicza nie jest wnikliwa i wyczerpująca, logiczna i spójna, a wnioski w niej zawarte nie są prawidłowo uzasadnione, brak dowodów na poparcie postawionych wniosków, opinia orzecznicza zawiera sprzeczności nie jest jasna, logiczna, brak obiektywizmu, a tym samym naruszenie zasady sumienności I bezstronności lekarza
ORZECZENIE LEKARSKIE NR [...] wydane przez Klinikę Chorób Zawodowych w Łodzi z dnia 26,OTj023r, oraz odpowiedzi na zarzuty do Orzeczenia nie zostało weryfikowane, gdyż wszystkie dokumenty zostały podpisane tylko przez jedną osobę A. L., pomimo wpisu praca zbiorowa
-niepodpisanej przez osobę wykonującego badanie [...] u skarżącej, pomimo, iż treść dokumentu wskazuje, że osoba wykonująca badanie sporządziła KARTĘ INFORMACYJNĄ LECZENIA KLINICZNEGO w Klinice Chorób Zawodowych w Łodzi Z DNIA 05.07.2023 r. natomiast karta podpisana jest przez jedną osobę A. L.
KARTA INFORMACYJNA LECZENIA KLINICZNE (wypis) nie został weryfikowany, gdyż został podpisany w miejscu lekarz prowadzący oraz w miejscu Kierownik Oddziału Chorób Zawodowych tylko przez jedną osobę A. L., tylko pieczątki są różne.
Opinia uzupełniająca wydana przez Klinikę Chorób Zawodowych w Łodzi również nie była przez nikogo weryfikowana, gdyż podpisana została przez jedną osobę A. L.
8. błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że doszło u skarżącej do złamań, pomimo tego, że skarżąca złożyła dowody, że do złamania nie doszło .
9. nieprawidłowe ustalenia, że pomimo przedłożonych informacji przez skarżącą organ uznał, że są niewartościowe i nie mają wpływu na sprawę.
10. brak odpowiedzi lekarzy na pytania zadane przez DPWIS pozostające istotnymi dla prawidłowego rozpatrzenia niniejszej sprawy.
Wniosła strona o wyznaczenie przez Sąd biegłego sądowego specjalisty w zakresie Medycyny Pracy na okoliczność stwierdzenia choroby zawodowej i dopuszczenie i przeprowadzenia dowodów z konsultacji, wyników badań na okoliczność wykluczające czynniki pozazawodowe.
W uzasadnieniu skargi strona opisała przebieg pracy zawodowej i argumentowała, że jednostki orzecznicze nie uwzględniły jej charakteru i wpływu na chorobę zawodową.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymała swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia 11 kwietnia 2025 r. stanowiącym stanowisko strony na odpowiedź na skargę, strona podtrzymała dotychczasową argumentację o braku wpływu czynników pozazawodowych na powstanie choroby zawodowej [...]. W piśmie z 10 lipca 2025 r. stanowiącym uzupełnienie materiału dowodowego strona wskazała, że charakter jej pracy był zgodny z narażeniem typowym dla [...]. Dołączyła strona korespondencję mailową z [...] E. G. – ergonomistą oraz kartę inf. z rehabiltacji.
Na rozprawie strona zawnioskowała o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów i przesłuchania podanych świadków na okoliczność, że cały czas pracowała na [...], że pracowała w godzinach nadliczbowych, czego nie uwzględnia dokumentacja pracodawcy.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił wnioski dowodowe strony, jako przekraczające zakres postepowania dowodowego dopuszczalnego przed sądem administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór w sprawie dotyczy zasadności utrzymania przez DPWIS w mocy decyzji PPIS o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej wymienionej pod poz. 20.1 wykazu zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych – [...].
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j.: Dz.U. z 2025 r., poz. 277 ze zm., dalej: k.p.), za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika – stosownie do art. 235² k.p. - może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 302/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Pojęcie "wysokie prawdopodobieństwo", o którym mowa w art. 235¹ k.p. nie odnosi się do zakładu pracy jako pracodawcy. Odnosi się natomiast do zakładu pracy jako środowiska, w którym znajdują się czynniki zagrażające zdrowiu pracownika. Spełnienie się tej przesłanki jest równoznaczne z brakiem możliwości wykluczenia dominującego wpływu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy na zachorowanie na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych. Przesłankę "wysokiego prawdopodobieństwa" negować może wyłącznie porównanie oddziaływania czynników zawodowych i pozazawodowych prowadzące do stwierdzenia, że chorobę spowodowały przyczyny niezwiązane z zatrudnieniem, występujące poza środowiskiem pracy.
W art. 237 § 1 k.p. ustawodawca upoważnił Radę Ministrów do określenia drodze rozporządzenia: 1) sposobu i tryb postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a także zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy, 2) składu zespołu powypadkowego, 3) wykazu chorób zawodowych, 4) okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, 5) sposobu i tryb postępowania dotyczącego zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, 6) podmiotów właściwych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych – uwzględniając aktualną wiedzę w zakresie patogenezy i epidemiologii chorób powodowanych przez czynniki szkodliwe dla człowieka występujące w środowisku pracy oraz kierując się koniecznością zapobiegania występowaniu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, a wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej określił załącznik do tego rozporządzenia.
Odnośnie postepowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej należy wskazać na jego specyficzny charakter. Regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ten szczególny charakter postępowania dowodowego w zakresie oceny podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wynika z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej, ani sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy lekarskiej pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1483/14, CBOSA).
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 k.p., przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ k.p. przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, w przypadku wątpliwości dotyczącej zgromadzonej dokumentacji, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego (§ 4 ust. 1a rozporządzenia). Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 437), zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). W myśl § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia - narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Przepis ten wskazuje, co należy uwzględnić przy ocenie sposobu wykonywania pracy, ale nie wymaga od organu przeprowadzania szczegółowych pomiarów co do stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym lub chronometrażu czynności danego pracownika. Czas w jakim realizowane są czynności powtarzalne, czy ocena stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym, mogą zostać ustalone w oparciu o różne źródła dowodowe. Jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia).
Pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Na mocy § 5 rozporządzenia rozpoznanie chorób zawodowych, i ustalenie związku przyczynowo–skutkowego między zdiagnozowanym schorzeniem a wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, należy do właściwych jednostek organizacyjnych służb zdrowia. Dane zawarte w orzeczeniach lekarskich tych jednostek stanowią na mocy § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych część materiału dowodowego, na podstawie którego organy inspekcji sanitarnej wydają decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia tej choroby. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
Orzeczenia lekarskie mają w sprawie choroby zawodowej charakter opinii biegłego (art. 84 § 1 k.p.a.). Organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 398/18, CBOSA).
Organ inspekcji sanitarnej nie może zatem sam, we własnym zakresie rozstrzygnąć, czy rozpoznane u pracownika schorzenie stanowi chorobę zawodową. Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej są bowiem zawsze orzeczenia lekarskie jednostek organizacyjnych medycyny pracy, które są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Bez takiej opinii, bądź sprzecznie z tą opinią, organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Innymi słowy, to uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem lekarskim pozwalającym na wydanie orzeczenia w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. To orzecznik takiej jednostki ma wiedzę specjalistyczną w zakresie rozpoznania choroby zawodowej i to on decyduje o tym, jakie dokumenty i badania są niezbędne, w jakim zakresie, i jak mają zostać przeprowadzone (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 lutego 2018 r., sygn. II OSK 940/16, CBOSA).
Opinia jednostki orzeczniczej podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej wyłącznie pod względem formalnym. Z uwzględnieniem art. 80 k.p.a. w ramach tej kontroli ocenie podlega, czy wywody i wnioski sformułowane w tych orzeczeniach są należycie uzasadnione i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.
Przenosząc powyższe rozważania na stan sprawy należy wskazać, że w poddanej kontroli Sądu sprawie, bezspornym jest, że skarżąca w okresie wykonywania pracy zawodowej w A. Sp. Z o.o. w okresie od 1 lutego 2003 r. do 12 grudnia 2019 r. na stanowisku [...], [...],[...] oraz w T. Sp. z o.o. od 6 lipca 1999 r. do 30 września 2001 r. jako i [...] pracowała w narażeniu zawodowym na sposób wykonywania pracy obciążający [...]. Jednocześnie w postepowaniu stwierdzono, że nie została spełniona przesłanka stwierdzenia choroby zawodowej, jaką jest uznanie, że czynniki lub szkodliwy sposób wykonywania pracy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem wywołały chorobę [...].
Brak spełnienia ww. przesłanki został stwierdzony, co jest zgodne z przepisami, w orzeczeniach właściwych jednostek orzeczniczych, I i II stopnia.
W toku postępowania dwie jednostki orzecznicze na podstawie przeprowadzonych badań i oceny narażenia zawodowego wydały orzeczenia lekarskie, w których orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
We wszystkich opiniach (orzeczenie nr [...] i uzupełniające z 12 stycznia 2024 r. oraz [...] i uzupełniające z 21 lutego 2024 r.) stwierdziły jednostki, że skarżąca wykonując obowiązki zawodowe była narażona na sposób wykonywania pracy obciążający [...], ale nie wystąpiły podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej: [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy – [...] (poz. 20.1)
W opiniach obu jednostek wskazano, że prace wykonywane przez stronę na zajmowanych stanowiskach ([...], [...]) nie były pracami o charakterze monotypowym, a sposób ich wykonywania nie mógł doprowadzić do rozwoju [...]. Wyjaśniono, że stwierdzone zmiany chorobowe w obwodowym układzie nerwowym nie mogą być uznane za chorobę zawodową ponieważ praca, którą wykonywała skarżąca na zajmowanym stanowisku nie miała cech pracy monotypowej, czynności nie miały charakteru ruchów monotypowych, tj. długotrwałych, wielokrotnie powtarzanych w bardzo krótkich odstępach czasowych ruchów [...], wykonywanych z dużą częstością w trakcie całego okresu trwania zmiany roboczej (co najmniej 7 godz./dz.), które predysponowałyby stronę do rozwoju ww. choroby zawodowej. Jak wskazywano w opiniach praca wprawdzie była powtarzalna ale przerywana innymi różnorodnymi czynnościami, bez narzuconego tempa, wykonywane ruchy [...] prowadząc w konsekwencji do powstania [...]. Tempo pracy [...] nie było narzucone odgórnie, [...] sam uruchamia [...] i w swoim tempie [...]. Praca przy taśmie nie była też jedynym zadaniem pracownika. Strona wykonywała szereg innych czynności (m.in. [...] etc.). Zakres wykonywanych czynności zawodowych był różnorodny i zmienny, obciążały one [...], ale nie w stopniu, który mógł mieć wpływ na rozwój rozpatrywanego schorzenia. Stwierdzone w procesie oceny narażenia zawodowego obciążenie [...] zainteresowanej nie było równoznaczne ze stwierdzeniem, że wszystkie wykonywane czynności miały charakter ruchów monotypowych, a tylko wykonywanie ruchów monotypowych mogłyby doprowadzić do rozwoju rozpatrywanego schorzenia. MP wyjaśnił również, że w trakcie hospitalizacji strony ustalono początek dolegliwości na 2014 r., tj. ponad 10 lat od zakończenia pracy w T., co skutkowało tym, że nie można wiązać dolegliwości z zatrudnieniem w tym miejscu pracy. Powyższe wynika z przepisów, tj. z załącznika do rozporządzenia – Wykazu chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, który w przypadku [...] poz. 20.1 przewiduje maksymalnie roczny okres od ustania narażenia zawodowego do wystąpienia objawów w przypadku [...].
Z opinii jednostek orzeczniczych wynika także, że u strony wystąpiły czynniki pozazawodowe, które miały przeważający wpływ na rozwój rozpoznanej choroby, tj. czynniki ogólnoustrojowe, min. [...] (im liczniejsze, tym dłuższy okres działania niekorzystnego profilu [...]), okresie [...], są czynnikami działającymi na przestrzeni wielu lat. Jak wskazano, zaburzenia te rozwijają się subklinicznie jeszcze przed momentem ich wykrycia w badaniach laboratoryjnych, a ich wpływ na [...] i możliwy rozwój [...] utrzymuje się wieloletnio. U strony wskazano [...], bowiem patologia dotyczy nie tylko [...], ale również [...], co silnie sugeruje ogólnoustrojowy wpływ niekorzystnych czynników pozazawodowego ryzyka rozwoju [...].
Z akt sprawy wynika, że jednostki orzecznicze przy wydawaniu opinii uwzględniły zgromadzoną dokumentację medyczną strony oraz strona była hospitalizowana w IMP, gdzie poddana została badaniom.
Jak już Sąd wyjaśniał ocena stanu zdrowia osoby, co do której zachodzi podejrzenie występowania choroby zawodowej, wymaga specjalistycznej wiedzy, którą nie dysponują ani orzekające w sprawie organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ani sąd administracyjny, kontrolujący zgodność z prawem rozstrzygnięć podjętych przez te organy. To orzeczenie lekarskie wydawane przez lekarza uprawnionego ma zasadnicze znaczenie w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej. Podstawę wydania orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego, którymi lekarz orzecznik jest związany. Specjalistyczne orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną (ma charakter opinii biegłego), bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Powyższe oznacza, iż ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego.
Zasadnie wskazał przy tym organ, że powoływana przez stronę zaczerpnięta z portalu Strefa Biznesu dla Handlu opinia ergonomisty nie może być przez organ uwzględniona, ponieważ to jednostka orzecznicza dokonuje analizy dokumentacji medycznej pracownika na podstawie posiadanej wiedzy specjalistycznej.
Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące niewłaściwego przeprowadzenia oceny stanu zdrowia skarżącej. Zakres niezbędnych badań w danym przypadku i ich ocena pozostają w wyłącznej gestii uprawnionych lekarzy. Ani organ administracji ani Sąd nie może ingerować w ocenę merytoryczną zawartą w opiniach lekarskich.
Z akt wynika również, że obok dokumentacji medycznej w opiniach uwzględniono także dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia strony oraz oceny narażenia zawodowego. Kwestie związane z wykonywaniem przez skarżącą pracy były ustalane na podstawie dokumentacji dotyczącej zatrudnienia strony i na podstawie danych pochodzących od pracodawcy. Zaznacza Sąd, że podnoszone obecnie przez stronę argumenty dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, czy stawianie w pracy wymagań i oczekiwań odmiennych aniżeli wynikające z zawartych umów, co nie było dokumentowane - nie mogą być uwzględnione. W ramach postepowania dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą być rozpoznawane kwestie mogące być przedmiotem ewentualnych roszczeń pracowniczych. W sprawie wydane opinie wbrew zarzutom skargi odnoszą się do ustalonych warunków pracy strony.
Sąd nie znajduje podstaw do podważenia stanowiska organu, że wyjaśnienia Instytutu Medycyny Pracy są wyczerpujące. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ w sposób zasadny ocenił, że wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności sprawy i jednostka orzecznicza uwzględniła w swojej opinii wszystkie podnoszone wątpliwości i przedłożone materiały. W sprawie, do czego odniósł się zarówno Instytut Medycyny Pracy, jak i organ, opinie zostały wydane przez uprawnione, powołanego do tego podmioty z zachowaniem wymogów. Jak słusznie wskazał organ, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi jest odwoławczą jednostką orzeczniczą jedyną na całą Polskę, o statusie naukowo-badawczym w dziedzinie medycyny pracy, a orzeczenia lekarskie wydane przez tę jednostkę mają charakter decydujący i ostateczny. Słusznie zauważył przy tym organ, że dla postępowania w sprawach chorób zawodowych istotne jest orzeczenie lekarskie i organ nie gromadzi dokumentacji medycznej (z wyjątkiem przedłożonej przez stronę).
Z powyższych względów oraz mając na uwadze art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wnioski dowodowe strony, w tym wniosek o powołanie biegłego.
Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji stwierdził, że została wydana na podstawie kompletnego materiału dowodowego i nie doszło do naruszenia przepisów, w tym wskazywanych w skardze przepisów k.p.a.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.