III SA/Wr 235/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-11-16
NSAinneŚredniawsa
prawo celneodprawa czasowadług celnynależności celnesamochód osobowyobywatel Niemiecwjazd do Polskiwywóz towarurozporządzenie Ministra Finansów

Sąd oddalił skargę obywatelki Niemiec na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając za zasadne naliczenie długu celnego i odsetek z powodu naruszenia warunków procedury odprawy czasowej samochodu osobowego.

Skarżąca, obywatelka Niemiec, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu długu celnego i odsetek w związku z naruszeniem warunków procedury odprawy czasowej samochodu osobowego. Samochód został wprowadzony na polski obszar celny na zasadach całkowitego zwolnienia od cła, jednak skarżąca wyjechała z Polski, pozostawiając pojazd, a następnie samochód był używany przez inne osoby. Sąd uznał, że naruszenie warunków procedury było bezsporne i oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę K. L. B., obywatelki Niemiec, na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Decyzje te dotyczyły określenia należności celnych w związku ze złamaniem warunków procedury odprawy czasowej samochodu osobowego marki Peugeot 106. Samochód został wprowadzony na polski obszar celny w czerwcu 2003 r. na zasadach odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Warunkiem było m.in. użytkowanie pojazdu wyłącznie przez osobę uprawnioną oraz jego powrotny wywóz najpóźniej w dniu opuszczenia przez tę osobę polskiego obszaru celnego. Skarżąca wyjechała z Polski 28 grudnia 2003 r., pozostawiając samochód na terenie kraju, a następnie pojazd był używany przez inne osoby. Organy celne uznały, że doszło do naruszenia warunków procedury, co skutkowało powstaniem długu celnego w wysokości 11.677,00 zł, odsetek w wysokości 3.143,30 zł oraz opłaty depozytowej w wysokości 883,50 zł. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, twierdząc m.in., że jej wyjazd nie miał charakteru definitywnego opuszczenia polskiego obszaru celnego, a pozostawienie samochodu było spowodowane awarią. Sąd administracyjny, analizując przepisy Kodeksu celnego oraz rozporządzeń wykonawczych, uznał argumentację organów celnych za prawidłową. Sąd podkreślił, że wyjazd skarżącej z Polski bez jednoczesnego powrotnego wywozu samochodu stanowił naruszenie warunków procedury, niezależnie od przyczyn pozostawienia pojazdu czy zamiaru powrotu. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, pozostawienie samochodu na polskim obszarze celnym po wyjeździe osoby uprawnionej, bez jego powrotnego wywozu lub nadania nowego przeznaczenia celnego, stanowi naruszenie warunków procedury odprawy czasowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyjazd skarżącej z Polski bez jednoczesnego powrotnego wywozu samochodu jest oczywistym naruszeniem warunków procedury odprawy czasowej, niezależnie od przyczyn pozostawienia pojazdu czy zamiaru powrotu. Przepisy nie przewidują odstępstw od wymogu wywozu towaru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (38)

Główne

k.c. art. 145-150

Kodeks celny

k.c. art. 212 § § 1 pkt 2

Kodeks celny

k.c. art. 212 § § 2

Kodeks celny

k.c. art. 212 § § 3

Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych art. § 128

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych art. § 129

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych art. § 130 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych art. § 130 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych art. § 112

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych art. § 113

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych art. § 114

Pomocnicze

u.p.o.ś. art. 145-150

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 273

Kodeks celny

k.c. art. 13 § §1

Kodeks celny

k.c. art. 15 § §1 pkt 1

Kodeks celny

k.c. art. 16 § §1

Kodeks celny

k.c. art. 19 § §1

Kodeks celny

k.c. art. 29

Kodeks celny

k.c. art. 242 § § 3

Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych art. § 172 § ust.1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych art. § 172 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych art. § 173

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne art. § 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisów wprowadzających ustawę Prawo Celne art. art. 22

Konst. art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 252

Kodeks cywilny

o.p. art. 210 § §1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 262

Kodeks celny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozostawienie samochodu na polskim obszarze celnym po wyjeździe osoby uprawnionej, bez jego powrotnego wywozu, stanowi naruszenie warunków procedury odprawy czasowej. Wyjazd z Polski bez powrotnego wywozu towaru jest 'opuszczeniem polskiego obszaru celnego' niezależnie od zamiaru powrotu. Używanie pojazdu przez osoby nieuprawnione narusza warunek użytkowania wyłącznie przez posiadacza pozwolenia.

Odrzucone argumenty

Wyjazd skarżącej z Polski nie miał charakteru definitywnego opuszczenia polskiego obszaru celnego, był krótkotrwały i spowodowany awarią samochodu. Samochód osobowy służący do użytku prywatnego może być przedmiotem odprawy czasowej, a warunki określone w § 114 rozporządzenia nie wyłączają stosowania § 113. Sporadyczne użycie pojazdu przez osoby inne niż posiadacz pozwolenia nie stanowi 'normalnego użytkowania' i naruszenia przepisu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że wyjazd skarżącej z Polski (okoliczność w sprawie niesporna) bez jednoczesnego powrotnego wywozu samochodu jest oczywistym naruszeniem zastosowanej odprawy - samodzielnie uzasadniającym przyjęcie, że skarżąca nie dopełniła warunków objęcia towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Słownik języka polskiego czasownik 'opuścić' tłumaczy jako 'odejść; oddalić się; wyjechać'. Brak uregulowań, które przewidywałyby odstępstwa od wymogu wywozu towaru.

Skład orzekający

Jerzy Strzebińczyk

przewodniczący

Bogumiła Kalinowska

członek

Krystyna Anna Stec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, w szczególności warunków dotyczących użytkowania pojazdu i jego powrotnego wywozu po opuszczeniu polskiego obszaru celnego przez osobę uprawnioną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2003-2004 roku i specyficznych przepisów wykonawczych. Interpretacja pojęcia 'opuszczenia obszaru celnego' może być stosowana do podobnych sytuacji, ale należy uwzględniać ewentualne zmiany w przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak łatwo można naruszyć warunki procedury celnej, nawet nieumyślnie, co prowadzi do znaczących konsekwencji finansowych. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa celnego w codziennych sytuacjach.

Wyjechała z Polski, zostawiła samochód i straciła tysiące złotych. Jak nie narazić się na dług celny?

Dane finansowe

WPS: 11 677 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 235/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska
Jerzy Strzebińczyk /przewodniczący/
Krystyna Anna Stec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
art. 145-150
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Sędzia NSA Bogumiła Kalinowska, Krystyna Anna Stec (sprawozdawca), , Protokolant Marta Pawłowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. L. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 16 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia należności celnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 listopada 2005 r., Nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w W.:
- umorzył postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji prawnej samochodu osobowego marki Peugeot 106 o numerze nadwozia [...], rok produkcji 1993 r. w stosunku do E. B. i w stosunku do A. B.,
- określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 11.677,00 zł, w związku ze złamaniem warunku odprawy czasowej, dotyczącej w/w samochodu osobowego,
- określił kwotę odsetek za zwłokę od kwoty należności celnej nieuiszczonej w terminie, liczonych od dnia powstania długu celnego, tj. od dnia 28 grudnia 2003 r. w wysokości 3.143,30 zł,
- określił kwotę opłaty depozytowej, w wysokości 883,50 zł, uznał za dłużnika K. L. B.
Decyzję organ celny I instancji wydał po ustaleniu następujących okoliczności. K. L. B., obywatelka Niemiec, zamieszkała na terenie Niemiec, wjechała w czerwcu 2003 r. na polski obszar celny w/w samochodem marki Peugeot 106. Samochód ten został objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła – na podstawie przepisów Kodeksu celnego oraz rozporządzenia ministra Finansów z 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych. Stwierdzono bowiem, że w chwili wjazdu do Polski K. L. B. spełniała warunki zastosowania powyższej procedury, tzn. podczas wjazdu na polski obszar celny pojazd zarejestrowany był za granicą, stanowił własność osoby mającej miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym oraz przywieziony został przez osobę mającą miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym. W dniu 28 grudnia 2003 r. K. L. B., wraz z matką udała się do swojego miejsca zamieszkania w Niemczech autobusem, pozostawiając samochód na terenie kraju, pod opieką E. B. na jej posesji w M.
Jak wywodził w uzasadnieniu decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w W., fakt iż K. L. B. wyjechała 28 grudnia 2003 r. do Niemiec, pozostawiając samochód na polskim obszarze celnym, spowodował, iż naruszony został warunek, pod którym objęto pojazd odprawą czasową z całkowitym zwolnieniem od cła, bowiem, jak podkreślił organ, pojazd winien zostać powrotnie wywieziony lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu wyjazdu z polskiego obszaru celnego osoby uprawnionej do korzystania z odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.
Jak wynika z akt w sprawie ustalono także, że samochodem należącym do K. L. B. w dniu 26 lutego 2004 r. poruszał się A. B. a 11 marca 2004 r., posługiwała się nim E. B.; nie posiadali oni uprawnień do poruszania się przedmiotowym pojazdem.
Postępowanie karno-skarbowe w stosunku do A. B. i E. B. zostało umorzone (wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność art. 22 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisów wprowadzających ustawę Prawo Celne - z art. 2 Konstytucji,
W postępowaniu celnym (art. 273 Kodeksu celnego), wszczętym celem uregulowania statusu celnego samochodu, jako strony wskazano K. L. B., E. B. i A. B.
Organ celny I instancji uznał, iż od dnia 28 grudnia 2003 r., tj. od dnia wyjazdu z Polski K. L. B. i pozostawienia samochodu na polskim obszarze celnym, na samochodzie tym ciąży dług celny (art. 212 § 1 pkt i art. 212 § 2 Kodeksu celnego.
Powołując zaś art. 212 § 3 powyższej ustawy, określający jako dłużnika celnego osobę zobowiązaną do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą został objęty towar, za dłużnika uznano wyłącznie K. L. B., natomiast umorzono postępowanie w stosunku do E. B. i A. B.
Wartość celna towaru, niezbędna dla określenia kwoty wynikającej z długu celnego, ustalona została na podstawie art. 29 Kodeksu celnego (zgodnie z wytycznymi zawartymi w Studium 1.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO).
Uzasadniając ustalenia dotyczące pochodzenia towaru (Francja), zastosowanej w sprawie stawki celnej i wyliczenia kwoty cła (11.677,00 zł) organ I instancji powołał przepisy Kodeksu celnego (art. 13 §1, art. 15 §1 pkt 1, art.16 §1 art.19 §1), przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.
Organ celny, stosownie do regulacji zawartej w art. 242 § 3 Kodeksu celnego, obciążył dłużnika odsetkami za zwłokę, (liczonymi od dnia powstania długu celnego, czyli od dnia 28 grudnia 2003 r.), a także kwotą 883,20 zł za przechowywanie towaru w depozycie, (w związku z zajęciem pojazdu tytułem zabezpieczenia), na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne (Dz. U. nr 87, poz. 832).
W odwołaniu od powyższej decyzji (w zakresie punków: 3, 4, 5 i 6) K. L. B. zarzuciła błędne przyjęcia, że w stosunku do samochodu osobowego Peugeot 106 naruszone zostały warunki odprawy celnej z całkowitym zwolnieniem od cła. Twierdziła, że jej zamiarem nie było pozostawienie samochodu na polskim obszarze celnym na stałe, a powodem dla jakiego zmuszona była zostawić pojazd w Polsce na czas wyjazdu do Niemiec, była jego awaria.
Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją 16 marca 2006 r., Nr [...], utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podkreślił, iż stan faktyczny sprawy pozostaje bezsporny, natomiast odwołująca się, nie kwestionując dokonanych przez organ I instancji ustaleń, dokonuje odmiennej jego oceny prawnej.
Dyrektor Izby Celnej we W. za prawidłowe uznał dokonane przez organ I instancji ustalenia stanu faktycznego i ich kwalifikację prawną. Podniósł, iż nie budzi w sprawie wątpliwości fakt, iż K. L. B. wprowadziła na polski obszar celny samochód objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła oraz że była ona osobą uprawnioną do korzystania z tej procedury. Podobnie bezsporne również jest, podkreślił organ, iż K. L. B., opuściła Polskę, pozostawiając samochód do dyspozycji pozostałych w Polsce członków rodziny, którzy takich uprawnień do korzystania z procedury nie mieli.
Zdaniem organu odwoławczego te prawidłowe ustalenia jednoznacznie wskazują na naruszenie zasad odprawy czasowej, bowiem pozostawienie na terenie polskiego obszaru celnego towaru objętego procedurą czasowej odprawy celnej, powoduje naruszenie tych warunków niezależnie od tego czy samochód został sprzedany, użyczony innej osobie, czy też pozostawiony na terenie Polski bez udzielania zgody na jego użytkowanie przez inne osoby.
Dyrektor Izby Celnej powołując się na przepisy Kodeksu celnego oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie gospodarczych procedur celnych z dnia 8 marca 2001 r., wskazał, iż w chwili wyjazdu osoby korzystającej z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, przywieziony towar powinien zostać powrotnie wywieziony lub otrzymać nowe przeznaczenie celne.
Organ odwoławczy wywodził także, iż powołane przepisy nie zawierają żadnych regulacji, które pozwoliłyby na uzależnienie powstania długu celnego od celu i przyczyny złamania warunku odprawy czasowej. Dług celny powstaje bowiem, poprzez sam fakt pozostawienia towaru objętego powyższą procedurą, na polskim obszarze celnym.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem K. L. B., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę. Domagała się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła ostatecznemu rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Celnej we W. naruszenie prawa w postaci:
- naruszenia § 114 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych - przez błędną jego wykładnię wskutek przyjęcia, że K. L. B. opuściła polski obszar celny, podczas gdy jej wyjazd z Polski w dniu 28 grudnia 2003 r., nie miał takiego charakteru, tj. nie miał na celu wyjazdu z Polski bez przewidywania powrotu w najbliższym czasie, był zaś wyjazdem krótkotrwałym, celem spędzenia okresu świątecznego poza granicami Polski, z zamiarem powrotu do Polski w ciągu najbliższych dni, co zresztą nastąpiło, ponadto z tego względu, że krótkotrwałe pozostawienie samochodu na polskim obszarze celnym było spowodowane jego awarią i koniecznością naprawy samochodu przed dłuższą trasą,
- naruszenie § 113 pkt 3 w/w rozporządzenia - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że samochód osobowy służący do użytku prywatnego, to towar który może być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, jeżeli będzie używany wyłącznie przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej, podczas gdy warunki kiedy prywatny samochód osobowy może być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, określone zostały odrębnie w § 114 powołanego rozporządzenia i nie ma wśród nich takiego, który przewidywałby taki wymóg,
Z "ostrożności procesowej" podniesiono też zarzut naruszenia przepisu § 113 pkt 3 w/w rozporządzenia wskutek błędnej jego wykładni przez przyjęcie, że sporadyczne, okazjonalne użycie pojazdu przez osobę inną niż posiadacz pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej, stanowi "normalne użytkowanie" samochodu i narusza dyspozycję tego przepisu.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przyznała, iż na przełomie 2003/2004 roku, wyjechała z Polski razem z matką autobusem, jednakże w niedługim czasie powróciła i kontynuowała pobyt.
W ocenie skarżącej skoro nie jest prowadzona pełna ewidencja osób przekraczających granice Polski to brak podstaw do kwestionowania jej wyjaśnień, iż przebywała w Polsce podczas kontroli samochodu. Twierdziła, że poruszała się przedmiotowym pojazdem wraz z rodziną, tj. E. B. i A. B. i nigdy nie zezwalała krewnym na korzystanie z samochodu pod jej nieobecność.
Skarżąca podkreśliła, iż nie można jednoznacznie przyjąć, iż wyjeżdżając 28 grudnia 2003 r. do swojego miejsca zamieszkania w Niemczach, zakończyła definitywnie swój pobyt w Polsce, a tym samym opuściła polski obszar celny. Wskazała, iż przyjechała do Polski w czerwcu 2003 r. planując dłuższy pobyt, bowiem w tym czasie nie pracowała. Wyjechała tylko na kilka dni, aby spędzić z matką Nowy Rok i zaraz potem do Polski wróciła. Zdaniem skarżącej szybki powrót do Polski potwierdza fakt, iż w dniu 6 kwietnia 2004 r. stawiła się na przesłuchanie.
Przytaczając treść § 114 ust. 3 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r., które weszło w życie 12 grudnia 2003 r., skarżąca wyraziła dalej pogląd, że wyjazd obcokrajowca z Polski, dla załatwienia określonej sprawy czy dokonania czynności, z zamiarem rychłego powrotu, nie stanowi opuszczenia polskiego obszaru celnego. Według skarżącej opuszczenie polskiego obszaru celnego następuje, gdy obcokrajowiec zamierza definitywnie zakończyć pobyt i nie przewiduje jego kontynuacji po krótkotrwałej przerwie. Na zakończenie wywodów skargi skarżąca podała, iż cały czas opłacała w Niemczech ubezpieczenie samochodu i podatek drogowy.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dyrektor Izby Celnej we W. podkreślił ponadto, iż procedurę odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła regulują przepisy rozdziału III oddziału 6 Kodeksu celnego oraz przepisy szczególne, tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. (Dz. U. nr 201. póz. 1955 ze zm.) w sprawie gospodarczych procedur celnych, poprzedzone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U Nr 18, poz. 214 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Sądy administracyjne oceniając legalność wydawanych decyzji administracyjnych – w myśl art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." - stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że zaskarżona decyzja może zostać uchylona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c powołanego artykułu).
Uwzględniając przytoczone zasady kontroli legalności dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew bowiem odmiennemu zapatrywaniu strony skarżącej, Dyrektor Izby Celnej nie dopuścił się naruszeń prawa - w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
W świetle sformułowanych w skardze zarzutów rozstrzygnięcie sporu wymaga odpowiedzi na pytania: na jakich warunkach towar wprowadzony przez skarżącą na polski obszar celny objęto procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, czy skarżąca dopełniła warunków wymaganych do objęcia towaru w/w procedurą celną a jeśli nie - jakie rodzi to konsekwencje prawne.
Procedura odprawy czasowej uregulowana została w przepisach art. 145-150 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity z 2001 r. Dz. U. Nr 75, poz. 902 ze zm.) - znajdującej zastosowanie w sprawie w dacie orzekania przez organy administracyjne na mocy art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.)
Art. 148 powołanej ustawy zawierał delegację ustawową do określenia, w drodze rozporządzenia, m.in. szczegółowego trybu i warunków stosowania procedury odprawy czasowej oraz towarów, które mogą być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.
W dacie dokonywania przez skarżącą przywozu przedmiotowego samochodu (czerwiec 2003 r.) obowiązywało w tym zakresie wydane w oparciu o powyższe upoważnienie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 18, poz. 214 ze zm.).
Zgodnie z § 128 powołanego aktu wykonawczego przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła mogły być m.in. pojazdy samochodowe (...) zarejestrowane za granicą (inne niż określone w pkt 1).
W myśl § 129 towary, o których mowa w § 128, mogły być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, jeżeli spełniały łącznie następujące warunki: 1) stanowiły własność osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę poza polskim obszarem celnym, 2) nie były wykorzystywane w innych celach niż określone w § 128, 3) były użytkowane wyłącznie przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej (...)
Ponadto według § 130 ust. 1 pojazdy samochodowe, o których mowa w § 128 pkt 2, mogły być przedmiotem odprawy czasowej m.in. pod warunkiem, że zostaną przywiezione przez osobę mającą swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym. Zgodnie zaś ust.3 omawianego § 130 towary, o których mowa w ust. 1, powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny.
W świetle tak brzmiących regulacji w pełni zasadnie organy celne obu instancji uznały, że - skoro skarżąca zamieszkuje za granicą a samochód będący jej własnością zarejestrowany jest za granicą - wprowadzenie przez nią w czerwcu 2003 r. tego samochodu na polski obszar celny nastąpiło na zasadach odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.
Tym samym warunkiem zastosowanej procedury było, aby samochód był użytkowany jedynie przez skarżącą (jako jedyną uprawnioną do korzystania z procedury), jak i że samochód ten powinien zostać wywieziony najpóźniej w dniu opuszczenia przez skarżącą polskiego obszaru celnego.
Niesporne jest, że skarżąca wyjechała z Polski w dniu 28 grudnia 2003 r. Dowody zgromadzone w sprawie uzasadniają nadto ustalenie przez organy celne, że przedmiotowy samochód nie był użytkowany wyłącznie przez skarżącą.
Rozważania czy powyższe okoliczności stanowią o niedopełnieniu przez skarżącą warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła wymagają odniesienia się do zmian stanu prawnego, które zaszły w zakresie uregulowań zawartych w akcie wykonawczym w sprawie gospodarczych procedur celnych.
W dacie zdarzeń - ocenionych przez organy celne jako niedopełnienie warunków procedury - nie obowiązywało już bowiem rozporządzenie, według unormowań którego udzielono skarżącej (w formie ustnej) pozwolenia na objęcie towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Z dniem 12 grudnia 2003 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 201, poz. 1955).
Niewątpliwie nie ma ogólnej zasady, która jednolicie regulowałaby wpływ nowych przepisów na zdarzenia prawne powstałe pod działaniem przepisów wcześniej obowiązujących. Wpływ nowych uregulowań na stosunki zaistniałe pod rządami uchylonych unormowań indywidualnie regulują przepisy intertemporalne.
Według przepisów przejściowych i końcowych - zawartych w rozdziale 7 powołanego wyżej rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. - pozwolenia na korzystanie z procedury - udzielone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia - zachowują ważność do upływu terminu, na jaki zostały wydane (§ 172 ust.1), postępowania w sprawie udzielenia lub zmiany pozwolenia, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, są prowadzone na podstawie przepisów niniejszego rozporządzenia (§ 172 ust. 3). Według zaś § 173 rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, (co nastąpiło 27 listopada 2003 r.)
Z powyższego wynika zatem wyraźnie, że wolą prawodawcy było aby od dnia 12 grudnia 2003 r. zastosowanie w sprawach dotyczących gospodarczych procedur celnych znajdowały wyłącznie nowe uregulowania tej kwestii.
Unormowaniom przytoczonych przepisów międzyczasowych i końcowych – opartych na zasadzie bezpośredniego działania nowego prawa – nie można w niniejszej sprawie postawić zarzutu działania prawa wstecz. Przede wszystkim dlatego, że nowe przepisy analogicznie do wcześniej obowiązujących regulują procedurę odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła; nie pogarszają zatem sytuacji prawnej adresatów tych norm.
Niezbędna jest też konstatacja, że zdarzenia - ocenione jako niewykonanie obowiązków wynikających z zastosowanej procedury - miały miejsce pod rządami nowych przepisów rozporządzenia w sprawie gospodarczych procedur celnych.
Tym samym ewentualne naruszenie przez skarżącą warunków procedury oceniać należy według stanu prawnego przewidzianego rozporządzeniem Ministra Finansów z 12 listopada 2003 r.
Wprawdzie w kwestionowanych decyzjach powołano rozporządzenie Ministra Finansów z 8 marca 2001 r. jako podstawę prawną objęcia przedmiotowego w sprawie samochodu procedura odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Organy celne obu instancji nie wskazały zaś przepisy jakiego aktu legły u podstaw oceny, że naruszono warunki zastosowanej procedury. Brak w zakresie powołania podstawy prawnej nie oznacza jednak wydania decyzji bez podstawy prawnej. Co najwyżej stanowi naruszenie wymogu z art. 210 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (w zw. z art. 262 Kodeksu celnego). To procesowe uchybienie nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie. Warunki odprawy czasowej, których w ocenie organów celnych nie wykonano, zostały bowiem przedstawione w sposób opisowy. Nie uniemożliwiło to skarżącej wdanie się w spór - o czym świadczy treść zarzutów sformułowanych w skardze.
Zatem ustalenia stanu faktycznego co do tego czy w niniejszej sprawie doszło do naruszenia warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła należało czynić pod kątem hipotetycznych stanów faktycznych wyrażonych w §§ 112-114 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych.
W ocenie Sądu nie jest trafny sformułowany przez stronę zarzut rzekomego naruszenia przez organy celne mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego - a to § 113 i § 114 rozporządzenia Ministra Finansów z 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych - poprzez błędną ich wykładnię.
Według § 113 towary, (o których mowa w § 112, w tym wskazane w pkt 2 tj. pojazdy samochodowe, zarejestrowane za granicą), aby mogły być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych - spełniać muszą łącznie następujące warunki:
1) muszą stanowić własność osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę poza polskim obszarem celnym;
2) nie mogą być wykorzystywane w innych celach niż określone w § 112;
3) muszą być użytkowane wyłącznie przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej (...).
Dodatkowo według § 114 ust. 1 (...) pojazdy samochodowe, o których mowa w § 112 pkt 2, mogą być przedmiotem odprawy czasowej, pod warunkiem, że zostaną przywiezione przez osobę mającą swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym (...) Przy czym - wedle ust. 3 § 114 - towary, o których mowa w ust. 1 powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne, najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny (...).
W świetle powyższego nie powinno budzić wątpliwości, iż do warunków wymaganych do objęcia towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła należą m.in.: wymóg użytkowania towaru wyłącznie przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z omawianej procedury oraz wymóg powrotnego wywiezienia pojazdu najpóźniej w dniu, w którym osoba, która towar ten przywiozła opuszcza polski obszar celny.
W ocenie składu orzekającego nie można zgodzić się ze skarżącą, że "opuszczenie", o którym mowa w § 114 ust. 3 aktu wykonawczego, ma miejsce jedynie wówczas, gdy obcokrajowiec zamierza definitywnie zakończyć pobyt i nie przewiduje jego kontynuacji po krótkotrwałej przerwie. Stanowisko takie nie jest niczym uzasadnione. Słownik języka polskiego czasownik "opuścić" tłumaczy jako "odejść; oddalić się; wyjechać". Zatem wyjazd skarżącej z Polski (okoliczność w sprawie niesporna) bez jednoczesnego powrotnego wywozu samochodu jest oczywistym naruszeniem zastosowanej odprawy - samodzielnie uzasadniającym przyjęcie, że skarżąca nie dopełniła warunków objęcia towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.
Podzielić przy tym należy pogląd wyrażony przez organ celny, że bez znaczenia dla stwierdzenia, iż warunki odprawy zostały naruszone są przyczyny, dla jakich towar powrotnie wywieziony nie został. Brak bowiem uregulowań, które przewidywałyby odstępstwa od wymogu wywozu towaru.
Zbędne jest zatem ustalenie, czy w chwili opuszczania polskiego obszaru celnego skarżąca przewidywała rychły powrót czy też nie. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, wyjazd z Polski nie tracił wobec takich planów skarżącej, charakteru opuszczenia polskiego obszaru celnego. W kontekście tym, za nieuzasadniony należy uznać tym samym zarzut, iż nie ustalone zostało, w jakim dokładnie dniu K. L. B. powróciła do Polski, okoliczność ta bowiem nie jest w sprawie istotna dla jej rozstrzygnięcia.
Nietrafny jest też zarzut błędnego zastosowania w sprawie § 113 pk 3. Wbrew wywodom skarżącej § 114 nie wyłącza konieczności przestrzegania przez skarżącą warunku, o którym mowa w § 113 pkt. 3.
Brzmienie przepisu § 113 oraz cytowanego przepisu § 114, wskazuje, iż wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, § 114 nie jest przepisem szczególnym, jedynym jaki przewiduje warunki odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła dla samochodów osobowych. Treść § 113 wyraźnie odnosi się do wszystkich towarów wymienionych w § 112, nie przewiduje bowiem żadnych wyłączeń i wyjątków, natomiast § 114, ustanawia jedynie dodatkowe przesłanki, które muszą być spełnione aby przedmiotowa procedura mogła znaleźć zastosowanie do samochodów osobowych.
Zwrócenia uwagi wymaga też brzmienie ust. 2 § 114. Skoro przepis ten wyłącza (we wskazanym w nim przypadku) stosowanie § 113 pkt 1 – to tym samym pozostałe ustępy § 113 znajdują pełne zastosowanie odnośnie towarów wskazanych w §112, także w pkt 2.
Nie uzasadnia wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji także zarzut błędnej interpretacji zawartego w § 113 pkt 3 pojęcia "użytkowanie".
Wykładnia językowa przemawia za poszukiwaniem definicji "użytkowania" w innych gałęziach prawa bądź też w znaczeniu potocznym tego słowa. Ponieważ prawo cywilne wiąże użytkowanie z używaniem rzeczy (art. 252 kc) – to przyjąć należy, iż "użytkowanie" w znaczeniu, w jakim prawodawca posłużył się nim w § 113 pkt 3 oznacza właśnie używanie rzeczy, korzystanie z niej.
W przedstawionym stanie prawnym skoro w sprawie ustalono, że skarżąca nie tylko wyjechała z Polski i pozostawiła samochód na polskim obszarze celnym, ale i z samochodu jej korzystały inne osoby, nieposiadające pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej – to w pełni zasadnie przyjęto, że skarżąca opuściła polski obszar celny nie dokonując jednoczesnego wywozu towaru a samochód użytkowany był nie tylko przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej. Tym samym trafnie przyjęto, iż doszło do naruszenia prawem przewidzianych warunków procedury.
W ocenie sądu podkreślenia wymaga, że ustaleń stanu faktycznego organy dokonały w oparciu o prawidłowo zebrany i kompletny materiał dowodowy sprawy. Ocenie dowodów nie można skutecznie zarzucić przekroczenia granic prawem przewidzianej swobody.
W konsekwencji tak poczynionych ustaleń – stosownie do art. 212 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego - niedopełnienie warunków zastosowanej procedury skutkuje powstaniem długu celnego w przywozie w chwili niewykonania tych obowiązków (art. 212 § 2 ustawy). Dłużnikiem zaś jest – jak zasadnie przyjęły organy celne – K. L. B., jako zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury, którą towar został objęty (art. 212 § 3).
Mając na względzie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd uznał, że także w zakresie niekwestionowanym przez stronę zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym wniosek o jej wyeliminowanie. W szczególności znajdują oparcie w prawie ustalenia czynione w przedmiocie wartości celnej towaru, pochodzenia towaru i stawek celnych. Nie uchybia prawu także rozstrzygniecie w zakresie odsetek oraz opłaty depozytowej.
Z tych wszystkich względów – skoro zarzuty skargi okazały się chybione, wnioski w niej zawarte bezzasadne a zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej uchylenie – skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI