III SA/Wr 208/25

III SA/Wr 208/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Ciołek
Katarzyna Borońska
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 56 par. 1 pkt 1-5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 marca 2025 r. nr 0201-IEE2.7192.17.2025.2 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. H. W. (dalej: strona, strona skarżąca, skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 27 marca 2025 r., nr 0201-IEE2.7192.17.2025.2, utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Wałbrzychu (dalej: ZUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia 19 lutego 2025 r., nr 430000/71/446535/2024/REZ, w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji prowadzi względem skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych, które obejmują zaległości z tytułu składek na Fundusz: Ubezpieczeń Społecznych, Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne miesiące z lat 2013-2019.
Pismem z 9 grudnia 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o umorzenie zadłużenia w kwocie 57.216,32 zł, kosztów upomnienia oraz kosztów egzekucyjnych, ponieważ egzekwowany obowiązek wygasł z uwagi na jego przedawnienie, oraz o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania wniosku.
Od postanowienia organu I instancji odmawiającego zawieszenia postępowania egzekucyjnego skarżąca złożyła zażalenie, które nie zostało uwzględnione przez organ odwoławczy. W zakresie umorzenia postępowania organ wypowiedział się w odrębnych postanowieniach.
W skardze na postanowienie DIAS z dnia 27 marca 2025 r. skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności czy sytuacja zdrowotna skarżącej nie pozwala jej na dokonywanie spłat,
2) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, a w szczególności twierdzeń skarżącej dotyczących jej stanu zdrowia i możliwości dokonania spłaty, jak również dotyczących przedawnienia roszczeń dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym, z uwagi na upływ terminu,
3) art. 56 § 1 pkt 1-4 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej jako u.p.e.a.) polegające na jego błędnym zastosowaniu i odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że składając wniosek wskazała na swoją trudną sytuację majątkową i zdrowotną bowiem utrzymuje się z niskiej emerytury w kwocie 2.943,99 zł, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, który otrzymuje emeryturę w wysokości 3.261,53 zł, nie posiada żadnej nieruchomości, a jedynie samochód o niskiej wartości z uwagi na jego wiek – 28 lat. Problemy zdrowotne skarżącej wynikają z operacji lewego oka, oczekuje ona ponadto na operację lewego biodra. Skarżąca podniosła, że organ nie wezwał ją do przedstawienia dokumentacji medycznej dla wykazania swojego stanu zdrowia oraz, że zwracała uwagę organowi, iż dochodzone w egzekucji należności uległy przedawnieniu z uwagi na upływ 5-letniego terminu określonego w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350 ze zm.). Skarżąca zaznaczyła, że dalsze prowadzenie egzekucji będzie skutkować dla niej niepowetowaną stratą oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia ewentualnie rozważenie uchylenia postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, albowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę w składzie trzech sędziów
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem sporu jest zasadność wniosku strony o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. jako zawierający, enumeratywnie wymienione przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wskazuje, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Zaistnienie jednej z przesłanek zawartych w art. 56 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy trzeba stwierdzić, że rozpoznając wniosek skarżącej organy obu instancji zasadnie dokonały oceny, czy wskazane we wniosku okoliczności mieszczą się w katalogu przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 u.p.e.a., a także czy którakolwiek z przyczyn obligujących organ do zawieszenia postępowania w stanie faktycznym sprawy wystąpiła. Zdaniem Sądu, ocena organów w tym zakresie jest prawidłowa.
Trzeba zaznaczyć, że organ egzekucyjny jest związany treścią tego przepisu, co oznacza, że o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, czy o odmowie jego zawieszenia nie decyduje uznanie organu tylko wystąpienie jednej z przytoczonych powyżej przesłanek. Pojawienie się którejkolwiek z nich, obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania, natomiast brak zaistnienia jakiejkolwiek powoduje, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe.
W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, iż "Należy przy tym zauważyć, że art. 56 § 1 u.p.e.a., wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie (por.m.in. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96, LEX nr 29731, wyrok WSA w Łodzi z 4 czerwca 2019 r. o sygn. akt III SA/Łd 323/19, CBOSA).
Co istotne, przepisy u.p.e.a. nie przewidują możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny na wniosek dłużnika/zobowiązanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2020 r. o sygn. akt II FSK 1812/19, LEX nr 2848028). Ewentualny wniosek zobowiązanego należy traktować w takim przypadku, jako oświadczenie wiedzy o istnieniu podstaw do zawieszenia postępowania (tak w wyroku WSA we Wrocławiu z 24 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 130/24, CBOSA): "Wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi zatem oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania, które stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu (por. wyrok NSA z 17 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 899/21, CBOSA)".
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem.
Organ ustalił, że w sprawie nie doszło do wykonania obowiązku, odroczenia terminu wykonania obowiązku, wstrzymania obowiązku ani rozłożenia na raty. W sprawie nie zaistniała podstawa zawieszenia wskazana w art. 56 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że do wniosku skarżącej ustosunkował się Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Wałbrzychu, który postanowieniem z dnia 19 lutego 2025 r. nr 430000/71/446535/2024 nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania w sprawie. Organ nie stwierdził przesłanki wynikającej z przepisów szczególnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Jednocześnie nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące sposobu przeprowadzenia i zakończenia postępowania. Organ zgromadził bowiem wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który poddał wyczerpującej ocenie. Rozpatrując ten materiał, nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Podniesiony przez skarżącą zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Zdaniem Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Nadto, organ w uzasadnieniu postanowienia przytoczył zarówno zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołał się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy.
Na marginesie Sąd wskazuje, że podnoszone przez skarżącą okoliczności (sytuacja zdrowotna i majątkowa) były przedmiotem odrębnego postępowania dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego, w którym to zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszym postępowaniu uczyniono natomiast postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 u.p.e.a.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem. Organ słusznie wskazał zatem, że powołane przez skarżącą powody zawieszenia nie znajdują uzasadnienia.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.