Orzeczenie · 2026-09-10

III SA/Wr 201/26Odrzucenie skargi stowarzyszenia brak interesu prawnego 11

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-09-10
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd gminnyuchwałaprawo administracyjnelegitymacja skargowainteres prawnyorganizacja społecznapostępowanie środowiskoweeksploatacja złożasądy administracyjneodrzucenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Stowarzyszenia D. na uchwałę Rady Miejskiej w Świerzawie, która uchyliła wcześniejszą uchwałę wyrażającą sprzeciw wobec planowanej eksploatacji złoża "Jurczyce I". Stowarzyszenie twierdziło, że posiada legitymację skargową na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wskazując na swój status strony w postępowaniu środowiskowym oraz interes prawny wynikający z celów statutowych i zaangażowania członków w inicjatywę uchwałodawczą. Sąd, powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że skarga na uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tylko podmiotom, których indywidualny, aktualny i realny interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone. Sąd podkreślił, że organizacja społeczna nie może skutecznie skarżyć uchwał w oparciu o ten przepis, powołując się wyłącznie na interes społeczny lub cele statutowe, ani na hipotetyczne przyszłe działania. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało naruszenia własnego interesu prawnego, a jedynie powoływało się na interes społeczny oraz interes swoich członków, co nie stanowiło podstawy do uwzględnienia skargi. W konsekwencji, sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. oraz zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie wykładni art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie legitymacji skargowej organizacji społecznych oraz wymogów dotyczących interesu prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie skarg na uchwały lub zarządzenia organów gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej wnoszonych na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organizacja społeczna posiada legitymację skargową do zaskarżenia uchwały organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, powołując się wyłącznie na cele statutowe lub interes społeczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja społeczna nie posiada legitymacji skargowej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli nie wykaże naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 101 ust. 1 u.s.g. nie stanowi podstawy do wnoszenia skarg w interesie społecznym (actio popularis) ani w interesie innych podmiotów. Legitymacja skargowa organizacji społecznej wymaga wykazania konkretnego, realnego i aktualnego naruszenia jej własnego interesu prawnego, a nie jedynie powiązania przedmiotu uchwały z celami statutowymi.

Czy hipotetyczne, przyszłe działania lub interesy członków organizacji społecznej mogą stanowić podstawę do wykazania naruszenia własnego interesu prawnego organizacji w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, interes prawny lub uprawnienie skarżącego musi być aktualny i realny, a nie przyszły lub warunkowy, ani oparty na cudzym interesie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powołanie się przez Stowarzyszenie na ewentualne przyszłe działania w postępowaniu środowiskowym lub na fakt, że jego członkowie byli współzałożycielami komitetu inicjatywy uchwałodawczej, nie stanowiło wykazania własnego, aktualnego i realnego interesu prawnego wymaganego przez art. 101 ust. 1 u.s.g.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga Stowarzyszenia D. została odrzucona z powodu braku wykazania naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o zwrocie wpisu.

k.p.a. art. 31 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony, gdy jest to uzasadnione celami statutowymi i przemawia za tym interes społeczny.

k.p.a. art. 31 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

ustawa środowiskowa art. 44 § 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stowarzyszenie nie wykazało naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. • Interes prawny organizacji społecznej musi być aktualny, realny i własny, a nie społeczny, hipotetyczny lub cudzy. • Powoływanie się na cele statutowe lub udział członków w inicjatywie uchwałodawczej nie stanowi wystarczającej podstawy legitymacji skargowej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.

Odrzucone argumenty

Uchwała Rady Miejskiej narusza interes prawny Stowarzyszenia jako strony postępowania środowiskowego. • Uchwała Rady Miejskiej narusza interes prawny członków Stowarzyszenia będących inicjatorami uchwały uchylonej. • Stowarzyszenie ma legitymację do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. z uwagi na cele statutowe i udział w postępowaniu środowiskowym.

Godne uwagi sformułowania

skarga nie ma charakteru "actio popularis" • interes ten musi być konkretny, realny i aktualny • nie jest to wówczas działanie z uwagi na naruszenie własnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego

Skład orzekający

Kamila Paszowska-Wojnar

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie legitymacji skargowej organizacji społecznych oraz wymogów dotyczących interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg na uchwały lub zarządzenia organów gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej wnoszonych na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej organizacji społecznych w sądach administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i samorządowego.

“Kiedy organizacja społeczna może skarżyć uchwałę gminy? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczowe wymogi legitymacji.”

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst