III SA/WR 188/25

III SA/Wr 188/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-06-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na uchwałę z dnia 25 marca 2025 r. nr 97/2025 Rady Miasta Zgorzelec w przedmiocie rozpatrzenia skargi z dnia 21 lutego 2025 r. na Burmistrza Miasta Zgorzelec w sprawie naliczenia opłat niezgodnie z zarządzeniem Burmistrza nr 79/79/24 postanawia: I odrzucić skargę; II zwrócić stronie skarżącej kwotę 300 zł (trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z 10 stycznia 2025 r. A. Z. (skarżący, strona skarżąca) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: SKO) zaskarżył pismo Burmistrza Miasta Zgorzelec (dalej: Burmistrz, organ) z 8 stycznia 2025 r., w którym organ poinformował, że "Aleja [...]" w Z. jest drogą wewnętrzną i opłata za dzierżawę jej części przez skarżącego jest prawidłowo naliczona. W odpowiedzi SKO poinformowało, że z uwagi na stanowisko przedstawione przez skarżącego, przekazuje skargę do organu właściwego do jej rozpatrzenia – zgodnie z art. 229 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – dalej: k.p.a., czyli do Rady Miasta Zgorzelec. Ponadto SKO wyjaśniło, że sprawa nie leży w jego właściwości, gdyż kwestie sporów wynikających z umów dzierżawy są rozstrzygane przez sąd powszechny.
Uchwałą z 25 marca 2025 r. nr 97/2025 podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2024 r. poz. 1465 ze zm.) – dalej: u.s.g, w związku z art. 299 pkt 3 k.p.a., Rada Miasta Zgorzelec (dalej: Rada Miasta) uznała skargę za bezzasadną.
Pismem z dnia 10 kwietnia 2025 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą uchwałę w przedmiocie rozpatrzenia skargi z dnia 21 lutego 2025 r. na Burmistrza w sprawie naliczenia opłat niezgodnie z zarządzeniem Burmistrza nr 79/79/24. W skardze powołał się na art. 101 ust. 1 u.s.g. i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Wskazał również, że prowadzi spór z Burmistrzem w kwestii, czy "Aleja [...]" w Z., na której skarżący umieścił urządzenia w postaci rurociągu wodnego, jest drogą wewnętrzną, czy drogą publiczną, jak utrzymuje skarżący. Organ bowiem, według strony skarżącej niesłusznie, uznał ją za drogę wewnętrzną i naliczył opłaty za dzierżawę na podstawie zarządzenia Burmistrza nr 79/79/24 z dnia 22 sierpnia 2024 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad zajmowania pasa drogowego dróg wewnętrznych, stanowiących własność Gminy Miejskiej Zgorzelec.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres właściwości sądów administracyjnych wyznaczają art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie więc z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-3 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje zatem orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Ze względu na to, każdą wniesioną skargę sąd administracyjny poddaje kontroli pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Ze względu na wskazany w ustawie powyższy zakres właściwości stwierdzić należy, że rozpoznawana skarga nie należy do katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta podjęta po zbadaniu przez Komisję Skarg, Wniosków i Petycji skargi zamieszczonej w treści pisma strony skarżącej z 10 stycznia 2025 r.
Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Według zaś art. 229 pkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - jest rada gminy. Ponadto – zgodnie z art. 18b ust. 1 u.s.g. – rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji. Skarga wniesiona w tym trybie uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, ale nie kończy się decyzją administracyjną, która w sposób władczy kształtuje sytuację prawną adresata, lecz czynnością faktyczną – zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi, zgodnie z art. 238 k.p.a. (por. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 227.).
W niniejszej sprawie organem właściwym do rozpoznania skargi w trybie przepisów działu VIII k.p.a. była zatem Rada Miasta Zgorzelec i po rozpatrzeniu skargi wydała zawiadomienie o sposobie jej załatwienia w postaci uchwały.
Zgodnie z przepisami regulującymi właściwość rzeczową sądów administracyjnych, do skarg i wniosków uregulowanych w dziale VIII k.p.a., nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej (por. postanowienie WSA w Warszawie z 7 grudnia 2004 r., II SAB/Wa 193/04,CBOSA). Jak podkreśla się w orzecznictwie – działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami znajdującymi się w dziale VIII k.p.a., nie są aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Warszawie z 17 sierpnia 2005 r., ISA/Wa 1271/04, CBOSA).
Skoro zatem zaskarżona uchwała nie mieści się w zamkniętym katalogu form działalności administracji publicznej podlegających sądowej kontroli (nie stanowi aktu prawa miejscowego ani też nie została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, która podlegała kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a.), to skargę należało odrzucić jako nie należącą do właściwości sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.