III SA/WR 164/25

III SA/Wr 164/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar, Anna Kuczyńska - Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2025 r. nr 9001-00000000333/25 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. K. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Dyrektor ARiMR) z dnia 20 lutego 2025 r. (nr 9001-00000000333/25) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: KBP ARiMR) z dnia 17 września 2024 r., nr 0018-2024-001392 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020).
Z akt sprawy wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych, ww. decyzją z dnia 17 września 2024 r. ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności ekologicznych (PROW 2014- 2020) w łącznej wysokości 162.099,78 zł. Decyzja została wysłana listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres korespondencyjny strony wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów – P. [...], [...] P. Decyzja została doręczona w dniu 20 września 2024 r. stronie i termin na złożenie odwołania upływał w dniu 4 października 2024 r.
Skarżący odwołanie od decyzji wniósł w dniu 13 stycznia 2025 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor ARiMR stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że termin do złożenia odwołania od decyzji z dnia 17 września 2024 r. doręczonej stronie 20 września 2024 r. upłynął w dniu 4 października 2024 r., a strona odwołanie złożyła 101 dni po terminie, tj. 13 stycznia 2025 r. A zatem odwołanie złożone zostało z uchybieniem ustawowego 14 dniowego terminu na jego wniesienie, o jakim mowa w art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej k.p.a.)
W skardze do Sądu strona zaskarżyła postanowienia Dyrektora ARiMR w całości, wnosząc o jego uchylenie.
Zarzuciła strona naruszenie przepisów postępowania (m.in, art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 58 § 2 k.p.a.), które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
a) brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, polegające w szczególności na:
- bezzasadnym przyjęciu, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było przez skarżącego zawinione, podczas gdy skarżący wskazał w sposób konkretny na okoliczności, które spowodowały uchybienie tego terminu - w tym okoliczności zawinione przez organ,
b) naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej poprzez celowe wprowadzenie skarżącego w błąd przez organ, polegające na informowaniu skarżącego o podejmowanych przez organ z urzędu działaniach zmierzających do wyjaśnienia sprawy ca spowodowało opóźnienie w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji tego organu a następnie bezzasadne przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został wniesiony przez skarżącego z naruszeniem art. 58 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi strona argumentowała, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazała na szereg okoliczności od niego całkowicie niezależnych (siła wyższa). Decyzja została skarżącemu doręczona na krótko po narodzinach syna – [...] r.), a poza tym w gminie M., gdzie znajdowały się uprawy buraka cukrowego, ogłoszono najpierw alarm powodziowy, a następnie stan klęski żywiołowej. Wskazał skarżący, że po zebraniu plonów kontaktował się bezpośrednio z ARiMR w sprawie wydanej decyzji i został poinformowany, że nie ma potrzeby składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ani jakiegokolwiek innego pisma, a sprawa będzie wyjaśniana przez ARiMR z urzędu. Ostatecznie, dopiero w styczniu 2025 r. poinformowano skarżącego, że ARiMR nie podejmie z urzędu żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy i bez wniosku o przywrócenie terminu nie jest możliwe nadanie sprawie dalszego biegu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024.1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola ta – z określonymi wyjątkami - obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (§ 2 pkt 4). Sąd uwzględniając skargę na taki akt lub czynność, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Może przy tym także w wyroku uznać uprawnienie bądź obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2pP.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do treści art. 129 § 2 i § 3 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym obowiązany jest zbadać czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu.
Do stosowania przepisów k.p.a. odsyła ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2298 ze zm.) w art. 4 stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej. A zgodnie z art. 44 ust. 2 ww. ustawy właściwość i tryb ustalania nienależnych kwot pomocy i pomocy technicznej są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczących ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. We wskazanych przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w art. 10a ust. 1 przewidziano, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81.
Zauważa Sad, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Redakcja art. 134 k.p.a., a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ właściwy do rozpoznania odwołania zobowiązany jest wydać postanowienie na podstawie tego przepisu, w każdym przypadku uznania, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 134 k.p.a., nie ma charakteru oceny merytorycznej decyzji, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpatrzone. Stosując normę z art. 134 k.p.a. organ nie wyjaśnia ani nie analizuje okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. Poza oceną organu odwoławczego pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Jak już Sąd wskazywał jedynym obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji wydanej w pierwszej instancji.
Powyższej wskazany charakter postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. wyklucza możliwość brania pod uwagę zarówno przez organ, jak i przez Sąd dokonujący kontroli jego legalności, przyczyn, z powodu których termin do wniesienia odwołania nie został zachowany. Tym samym Sąd nie mógł odnieść się/uwzględnić argumentów skargi odwołujących się do przyczyn uchybienia terminowi.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 17 września 2024 r. została stronie skutecznie doręczona w dniu 20 września 2024 r. (co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru). Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. 14 dniowy termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 4 października 2024 r. Strona złożyła odwołanie w dniu 13 stycznia 2025 r. – 101 dni po ustawowego terminu na wniesienie środka zaskarżenia.
Dyrektor ARiMR prawidłowo przyjął stan faktyczny sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił datę doręczenia stronie decyzji oraz datę wniesienia odwołania. Skoro odwołanie zostało wniesione po terminie, to obowiązkiem organu odwoławczego było wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a.
Z powyższych względów, Sąd uznał postanowienie organu odwoławczego za odpowiadające prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.