III SA/Wr 149/21

III SA/Wr 149/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-07-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Barbara Ciołek /przewodniczący/
Katarzyna Borońska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2075/22 - Postanowienie NSA z 2026-02-18
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi "C" Sp. z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 grudnia 2020 r. nr BP.501.397.2020.0180.OP8.96 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) z 21 grudnia 2020 r., nr BP.501.397.2020.0180.OP8.96 utrzymująca w mocy decyzję z Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 17 stycznia 2020 r. nr WITD.DI.0152.VIII0299/2/20 w przedmiocie nałożenia na [...] Sp. z o.o. we W. (dalej: skarżący, strona, skarżąca spółka) kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego.
Jak wynika z akt sprawy, w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej 25 października 2019 r. przy ulicy [...] w O., ustalono, że pojazdem marki Opel Astra o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował S. W., wykonano okazjonalny transport drogowy osób. Kontrolę podjęto bezpośrednio po zakończeniu przewozu, który rozpoczął się na ul. [...], a zakończył na ul. [...] w O. Kontrolowany pojazd nie był wyposażony, oznakowany i zarejestrowany jako taksówka osobowa. Kurs został zamówiony przez pasażera P. C. za pomocą aplikacji [...] . Po zakończonym przewozie, pasażer automatycznie otrzymał na skrzynkę e - mail fakturę nr [...] wystawioną przez [...] w imieniu skarżącej spółki , dotyczącą wykonanej w dniu kontroli usługi transportowej. Skontrolowany kierowca nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób samochodem osobowym, bądź innego równoważnego dokumentu uprawniającego do wykonywania zrealizowanej usługi transportowej. Przedstawił natomiast dowód rejestracyjny, z którego wynikało, że badanie techniczne pojazdu zostało wpisane 18 stycznia 2018 r., z datą ważności do 29 stycznia 2020 r. oraz umowę współpracy z 16 października 2019 r., zawartą ze skarżącą spółką, której przedmiotem miało być wykonywanie na jej rzecz usług transportu. Kierowca nie okazał również ważnych na dzień kontroli badań lekarskich oraz psychologicznych. W toku kontroli przesłuchano kierowcę oraz pasażera, dokonano oględzin pojazdu, a także sporządzono dokumentację fotograficzną pojazdu. Z przebiegu kontroli sporządzono protokół nr WITD.DI.P.VIII0299/313/19.
W postępowaniu wszczętym w efekcie powyższej kontroli w zakresie naruszeń opisanych w Załączniku nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.): - lp. 4.2 i 4.3, organ I instancji ustalił ponadto na podstawie informacji otrzymanych z Wydziału Transportu Urzędu Miejskiego Wrocławia (pismo z 4 listopada 2019 r.), że skarżąca spółka nie figuruje w ewidencji przedsiębiorstw posiadających uprawnienie do wykonywania transportu drogowego osób lub rzeczy. Strona w toku postępowania nie złożyła żadnych wyjaśnień.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez WITD w Opolu wskazanej na wstępie decyzji z 17 stycznia 2020r., którą na podstawie art.92a ust. 2 u.t.d. nałożono na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 2 000 zł w związku ze stwierdzeniem następujących naruszeń przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.):
1. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (zał. Nr 4 lp. 4.2) ,
2. oraz wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (zał. Nr 4 lp. 4.3).
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji pełnomocnik strony zarzucił:
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego, gdyż organ nie wykazał na jakiej podstawie skarżąca strona ma odpowiadać za naruszenie u.t.d., w sytuacji, w której brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zatrzymany kierowca wykonał przejazd w imieniu strony;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92 a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie transportu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji gdy czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie miał obowiązku legitymowania się powyższym orzeczeniem;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92 a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie transportu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji gdy czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie miał obowiązku legitymowania się powyższym orzeczeniem;
Skarżoną obecnie decyzją GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na treść art. 39a ust. 1 u.t.d., określającego warunki zatrudnienia kierowcy przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy, w którym to przepisie w pkt 3 i 4 zawarto warunek braku po stronie osoby mającej być zatrudnioną na stanowisku kierowcy przeciwwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do wykonywania pracy na tym stanowisku. Przepis art. 39j jak i art. 39k u.t.d. wprost wskazują, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Jak dalej wskazał organ, bezspornym było, że w trakcie kontroli, tj. 25 października 2019 r., kierowca nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych, potwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a strona nie przedstawiła w toku postępowania dowodów na posiadanie przez kierowcę takich badań, ważnych na dzień kontroli.
Według zaś art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 złotych, (ust. 4). GITD podkreślił, że postępowanie w sprawie toczyło się wobec strony, nie jako wykonawcy przewozu, a jednego z podmiotów, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. tj. innej osobie wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d, a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Tym samym, ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4, nie wykluczało możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. W sytuacji, gdy stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna obu decyzji, a nałożenie kar następuje w związku z różnymi naruszeniami.
Odpowiedzialność za popełnienie naruszeń , wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny i ciążyła na skarżącym, który był obowiązany do przestrzegania przepisów u.t.d. jako inna osoba wykonująca w dniu kontroli czynności związane z przewozem drogowym, w związku z wykonaniem przez kierowcę w jej imieniu okazjonalnego przewozu osób. Naruszenia ujawnione kontrolą drogową w związku z wykonywaniem przewozu przez stronę jako przedsiębiorcę, w tym konkretnym przypadku mają swoje źródło w działaniu (zaniechaniu) po stronie skarżącego, będącego jednocześnie inną osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki z nim związane.
Organ odwoławczy podkreślił również, że z brzmienia art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika, iż odstąpienie od ukarania na podstawie załącznika nr 4 u.t.d. w sytuacji popełnienia naruszenia określonego w załączniku nr 3 do u.td., warunkowane jest uznaniem, że dane zachowanie podmiotu wyczerpuje znamiona naruszenia określonego tak w załączniku nr 3 jak i w załączniku nr 4 do u.t.d. Będzie to miało miejsce w sytuacji stwierdzenia tożsamości naruszeń. Ukaranie tej samej osoby np. na podstawie lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d i jednocześnie na podstawie lp. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. byłoby więc klasycznym przykładem podwójnego karania za to samo naruszenie. Norma art. 92a ust. 10 u.t.d ma więc zapobiegać tego typu sytuacjom.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził również, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli była skarżąca spółka. Fakt ten, zdaniem organu, jednoznacznie wynika z protokołu kontroli podpisanego przez kierowcę bez wnoszenia jakichkolwiek zastrzeżeń oraz pozostałych dokumentów zebranych w sprawie, w tym faktury Nr [...] wystawionej przez [...] w imieniu strony skarżącej oraz z umowy o współpracę z dnia 16 października 2019 r., zawartej pomiędzy skarżącym a kierowcą.
W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli stanowił przewóz okazjonalny osób w krajowym transporcie drogowym. W okolicznościach sprawy nieistotna jest kwestia, czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwałe działalności gospodarczej, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d.
Końcowo organ podtrzymał stanowisko o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., argumentując, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka realnego braku wpływu skarżącego na powstanie stwierdzonego naruszenia, a w szczególności strona nie przedłożyła żądnych wiarygodnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za powstałe naruszenia .
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Powtórzył zarzuty i argumentację podniesione na etapie odwołania, a ponadto zarzucił naruszenie art. 92a ust. 10 u.t.d. , polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik 4 ww. ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12 000 zł decyzją z 29 listopada 2019 r., nr WITD.DL0152.VIII0299/75/19.
Rozwijając ten ostatni zarzut skarżący podniósł, że zarówno wskazana wyżej decyzja, jak i decyzja objęta niniejszą skargą, zostały wydane w związku z naruszeniami stwierdzonymi podczas jednej kontroli (w dniu 25 października 2019 r.), udokumentowanej jednym protokołem kontroli. Z art. 92 ust. 10 wynika natomiast, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Skarżący dalej odwołał się do orzeczeń sądów administracyjnych i przytoczył wyrażony tam pogląd, iż przy takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku 3 i 4 do u.t.d., karę wymierza się jedynie za naruszenia określone w załączniku 3. Skarżący wskazał m.in. na wyrok WSA w Szczecinie z 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 729/20 , w którym wskazano, że przez ten sam czyn , w kontekście art. 92a ust. 10u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy. WSA Wskazał w powołanym wyroku , że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli (...), tj. przewozu pasażerów, wymierzono Skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano Skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d. Sąd zauważył, że naruszono art. art. 92a ust. 3 u.t.d. zgodnie z którym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych – albowiem jak wykazano wyżej kwota ta została w niniejszym przypadku przekroczona.
W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Na wstępie Sąd zauważa, że wskazana przez skarżącego w skardze decyzja z 29 listopada 2019 r., nr WITD.DL0152.VIII0299/75/19, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja GITD z 20 sierpnia 2020 r., nr BP.501.53.2020.0161.OP8.7735 były już przedmiotem kontroli przez tutejszy Sąd, który prawomocnym wyrokiem z 6 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 632/20oddalił skargę strony. W ramach tego postępowania Sąd poddał ocenie zarzuty i argumentację skarżącego dotyczącą bezpodstawnego uznania go za podmiot wykonujący usługi przewozu osób na podstawie umowy o współpracy zawartej z kierowcą pojazdu, przy użyciu aplikacji [...]. Stanowisko oraz argumentację w tym zakresie, zawarte w powyższym wyroku, Sąd podtrzymuje również w niniejszej sprawie. Sąd zwraca uwagę, że m.in. w sprawach sygn.: II GSK 670/08, II GSK 701/17, II GSK 166/09 (strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny motywował, że wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy w sposób zdefiniowany w ustawie o transporcie drogowym. Jednocześnie tego rodzaju czynności nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Zatem - co do zasady - wykonywanie transportu drogowego ma miejsce także wówczas, gdy dany podmiot formalnie nie ma statusu przedsiębiorcy, nie ujawnia właściwym organom woli wykonywania przewozu osób, ale faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób choćby jednorazowo w sposób stanowiący transport drogowy według ustawy o transporcie drogowym. Należy też zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r., C- 434/15, zgodnie z którym artykuł 56 TFUE w związku z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznymi i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Niewątpliwie zatem warunkach rozpoznawanej sprawy to stronę skarżąca należało uznać za podmiot wykonujący transport drogowy.
Jednocześnie, cytowanym art. 92a ust.1 u.t.d., stanowi podstawę obciążenia odpowiedzialnością za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, skutkującą nałożeniem kary, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Zarazem zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości (w stanie prawnym obowiązującym w rozpatrywanej sprawie) od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie (ust. 2 art. 92a u.t.d.). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 złotych, (ust. 4). GITD podkreślił, że postępowanie w sprawie toczyło się wobec strony, nie jako wykonawcy przewozu, a jednego z podmiotów, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. tj. innej osobie wykonującej czynności związane z przewozem drogowym.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (ust.7). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (ust. 8).
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 92a ust. 10, na którego naruszenie powołuje się skarżący, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
W rozpoznawanej sprawie, w związku z niewyznaczeniem przez stronę skarżącą zarządzającego transportem, zasadnie organ prowadził postepowanie wobec skarżącej, która jako przedsiębiorca odpowiadała za naruszenia opisane w załączniku nr 4 do u.t.d. ( na zasadzie innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym).
W świetle powyższego organ trafnie przyjął, że skarżący - będący jednocześnie podmiotem wykonującym transport drogowy ( tj podmiotem, po którym mowa w ust. 1 art. 92a ut.s.) oraz inną osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym (tj. podmiotem, o którym mowa w ust. 2 art. 92a u.t.d) dopuścił się naruszenia polegającego na wykonaniu transportu przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ( opisane w lp. 4.2 Zalącznika nr 4 do u.t.d.) oraz polegającego na wykonaniu transportu przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ( opisane w lp. 4.3 Zalącznika nr 4 do u.t.d.). W następstwie powyższego organ prawidłowo zastosował art. 92a ust. 2 u.t.d., nie naruszając przy tym normy zawartej w ust. 10 art. 92a tej ustawy. Tym samym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu wyrażonego m.in. w przywołanym w skardze wyroku WSA w Szczecinie z 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 729/20 oraz innych wyrokach podzielających tę linię orzeczniczą. Przyjęta w nich wykładnia przepisu art. 92a ust.10 u.t.d. jest, zdaniem tutejszego Sądu, błędna i nie uwzględnia celu wprowadzenia tej regulacji oraz zasad, na jakich skonstruowana jest odpowiedzialność za delikty w transporcie drogowym.
W ocenie sądu, w świetle brzmienia przywołanych regulacji art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 10 u.t.d., nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za brak licencji i za wykonywanie przejazdu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z załącznikiem nr 3 do ustawy (co mało miejsce właśnie na podstawie powoływanej przez stronę decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 29 listopada 2019 r. nr WITD.DI.0152.VIII299/75/19) nie było - co do zasady - przeszkodą do wydania zaskarżonej decyzji o nałożeniu kary w związku z naruszeniem opisanym w załączniku 4 do u.t.d.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie z 11 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 453/20 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBOSA) co do tego, że Przepis art. 92a ust. 10 u.t.d. dotyczy wyłącznie sytuacji, w której czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy. Istotne jest jednak, co należy w tym przypadku rozumieć pod pojęciem "czynu". W przekonaniu Sądu pojęcie to nie może być utożsamiane z ogólnie rozumianym zdarzeniem czy sytuacją, ale chodzi o zachowanie, którego konkretne elementy są w określony sposób kwalifikowane prawnie. Nie można zgodzić się z poglądem, że w rozpoznawanej sprawie czynem było wykonanie w dniu 25 października 2019 r. transportu z miejsca A do miejsca B. Na gruncie analizowanego art. 92a ust. 10 u.t.d. czynem nie jest samo wykonywanie okazjonalnego transportu osób, bowiem kary pieniężne z załącznika nr 3 i nr 4 do omawianej ustawy nie są nakładane za sam fakt wykonywania tego rodzaju transportu. Natomiast dla rozpoznania tożsamości czynów podlegających karze pieniężnej kluczowe znaczenie mają wszystkie przedmiotowe znamiona każdego z nich opisane przez ustawodawcę, a więc ściśle określony rodzaj (sposób) naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Innymi słowy, czyn wymieniony w załączniku nr 3 do ustawy, o którym jednocześnie mówi załącznik nr 3 do tej ustawy, należy odczytywać jako ten sam sposób naruszenia ustawy o transporcie drogowym opisany przez ustawodawcę w każdym z tych załączników. Konsekwentnie, czyny polegające na tym, że podmiot wykonujący transport drogowy nie ma licencji, wykonuje transport drogowy pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie nie stanowią jednocześnie czynu tego samego podmiotu polegającego na kierowaniu pojazdem bez orzeczenia lekarskiego czy psychologicznego uprawniającego do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Nawet jeśli występuje w takich okolicznościach zbieżność strony podmiotowej, bo podmiot wykonujący transport drogowy jest jednocześnie kierowcą pojazdu przewożącego pasażerów w ramach takiego transportu, to nie ma tożsamości przedmiotowej tych czynów, bowiem brak licencji czy brak wymaganych cech konstrukcyjnych pojazdu nie stanowią jednocześnie braku orzeczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność kierującego do pracy na stanowisku kierowcy. W art. 92a ust. 10 u.t.d. ustawodawca jednoznacznie stanowi o tym, że czyn będący naruszeniem wymienionym w załączniku nr 3 do ustawy ma jednocześnie stanowić naruszenie opisane w załączniku nr 4 do ustawy. Tymczasem przewóz osób przez kierowcę, który nie ma orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku odpowiednich przeciwwskazań do wykonywania takiej pracy nie są czynami opisanymi w załączniku nr 3 do ustawy lp. 1.1 czy 2.11.
Odmienny pogląd nie uwzględnia, że poszczególne czyny ujęte w wymienianych załącznikach do ustawy o transporcie drogowym różnią się znamionami przedmiotowymi. Wobec tego tożsamość czynów, do której odwołuje się art. 92a ust. 10 u.t.d., jest wyznaczona nie przez sam fakt wykonywania krajowego transportu drogowego, ale przez przedmiotowe znamiona każdego konkretnego naruszenia w świetle treści poszczególnych pozycji załącznika nr 3 i nr 4 do u.t.d. W następstwie, decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za brak licencji czy wykonywanie transportu drogowego pojazdem konstrukcyjnie nieprzystosowanym nie wyklucza nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za inne przedmiotowo czyny (naruszenia), w tym przypadku w postaci braku wymaganego przez ustawodawcę orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego.
Podkreślić trzeba, że odpowiedzialność za naruszenia wymogów dotyczących transportu drogowego została skonstruowana w ten sposób, że za poszczególne zachowania, kwalifikowane na gruncie u.t.d. (oraz przepisów wspólnotowych) jako delikty, w niektórych sytuacjach odpowiada więcej niż jeden podmiot. Jest to efektem szerszego określenia kręgu podmiotów, na które przepisy o transporcie drogowym nakładają obowiązek przestrzegania określonych wymogów – należy do nich zarówno przewoźnik drogowy, jak i zarządzający transportem lub inna osoba wykonująca czynności związane z transportem drogowym, a także kierowca. W zależności zatem od pełnionej roli w transporcie drogowym, podmioty te odpowiadają za naruszenia przepisów o transporcie stosowanie do kwalifikacji naruszenia i w rozmiarze wskazanym w poszczególnych załącznikach do u.t.d. – załącznik nr 3 dotyczy naruszenia obowiązków i warunków przewozu odnoszących się do podmiotu wykonującego transport drogowy, natomiast załącznik nr 4 do obowiązków i warunków przewozu odnoszących do zarządzającego transportem, osoby, o której mowa w art. 7c, a także każdej innej osoby wykonującej czynności związane z transportem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego. W efekcie w związku z tym samym naruszeniem przepisów o transporcie (czynem o tych samych znamionach przedmiotowych) obciążony karą może zostać równocześnie więcej niż jeden podmiot. W przypadku niektórych naruszeń odpowiedzialność deliktową powiązano tylko z jedną z ww. ról w transporcie – ma to miejsce m.in. właśnie w przypadku naruszeń opisanych w załączniku 4 lp. 4.2 i 4.3 (wykonywanie transportu bez orzeczenia lekarskiego i, odpowiednio, bez orzeczenia psychologicznego), za które odpowiedzialność przypisano podmiotom wskazanym w ust. 2 art. 92a, nie zaś w ust. 1. Ustawodawca uwzględnił jednocześnie sytuację, w której powyższe role mogą być skumulowane po stronie jednego podmiotu (a więc, gdy jest on jednocześnie podmiotem, o którym mowa w art. 92a ust. 1 i podmiotem o którym mowa w ust. 2 tego artykułu, przez co potencjalnie mógłby ponosić odpowiedzialność zarówno jako wykonujący przewóz drogowy, jak i jako podmiot zarządzający transportem lub inna osoba wykonująca czynności związane z transportem drogowym – czego wyrazem jest właśnie art. 92a ust. 10 u.t.d. Konstrukcja taka zapewnia z jednej strony, że każdy odrębny rodzaj naruszenia przepisów u.t.d. zostanie objęty odpowiedzialnością skutkującą wymierzeniem kary administracyjnej, z drugiej, że to samo naruszenie tj. będące czynem o tych samych znamionach przedmiotowych, nie będzie prowadziło do dwukrotnego nałożenia kary na ten sam podmiot.
Co więcej, na co zwrócił uwagę WSA w Lublinie w powołanym wyroku z 11 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 453/20, wykładnię art. 92a ust. 10 u.t.d. trzeba prowadzić w zgodzie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...), który w stanie prawnym obowiązującym w październiku 2019 r. stanowił, że Państwa Członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące nakładania kar w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz podejmą wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich stosowania. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające oraz niedyskryminujące. Jakiekolwiek naruszenie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania. Państwa Członkowskie powiadamiają Komisję o przyjętych środkach oraz przepisach dotyczących kar w terminie określonym w art. 29 akapit drugi. Komisja informuje o nich Państwa Członkowskie (Dz.U.UE.L.2006.102.1 ze zm. - rozporządzenie nr 561/2006).
W przytoczonym przepisie prawodawca unijny stanowił o jakimkolwiek naruszeniu, a więc o złamaniu konkretnej reguły wykonywania transportu drogowego. Z perspektywy art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 czyn w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d. odpowiada znaczeniowo naruszeniu konkretnej reguły wykonywania transportu drogowego. W związku z tym nie można zasadnie przyjąć, że naruszenie obowiązku posiadania orzeczenia lekarskiego mogłoby jednocześnie stanowić naruszenie innych obowiązków dotyczących posiadania licencji czy odpowiedniej konstrukcji pojazdu przewożącego pasażerów. W takiej sytuacji dochodzi do naruszenia różnych obowiązków przewidzianych w ustawie o transporcie drogowym, a tym samym występują różne naruszenia, różne czyny z punktu widzenia znamion przedmiotowych każdego z nich. Zatem w ramach jednego przewozu osób w transporcie drogowym może dochodzić do wielu naruszeń w rozumieniu art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 i tym samym do wielu czynów w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d. o niepokrywających się znamionach przedmiotowych, a więc pozbawionych przymiotu tożsamości (dane naruszenie, czyn łamie inną zasadę obowiązującą w transporcie drogowym).
Sąd nie stwierdził również, by w sprawie doszło do naruszenia art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w związku z lp. 9.1 załącznika nr 3 u.t.d. Zgodnie z art. 92 c ust. 1 pkt 1, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Po pierwsze, zgodzić się należy z organem, że na skarżącej spółce, jako podmiocie wykonującym inne czynności związane z transportem (art. 92 a ust.2 u.t.d.) ciąży obowiązek dopilnowania, aby przewóz był wykonywany przez kierowcę legitymującego się wymaganymi orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi. Podkreślić trzeba, że skarżący ze swojej strony nie wskazał na okoliczności, które świadczyłyby, że dołożył należytej staranności i dokonał sprawdzenia, czy kierowcy wykonujący na jego rzecz usług transportowe spełniając wymagania określone przepisami prawa, w tym w zakresie legitymowania się stosowanymi zaświadczeniami. Trudno więc mówić w tym wypadku o okolicznościach, których strona nie mogła przewidzieć. Ze swojej strony skarżący ograniczył się w tym zakresie do kwestionowania podstaw przypisania mu odpowiedzialności.
Bezzasadne są również zarzuty naruszenia przez organy przepisów procesowych określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podjęły bowiem wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie zajętego w sprawie stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji.
Mając na uwadze powyższe, zarzuty skarżącego, podniesione w stosunku do ustaleń organu w zakresie stwierdzonych naruszeń u.t.d. należało uznać za bezzasadne.