III SA/Wr 134/24

III SA/Wr 134/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-09-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Barbara Ciołek /przewodniczący/
Magdalena Jankowska-Szostak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 46 ust. 1 pkt 4 lit.a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant Specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2024 r., nr SKO 4320.20.2023 w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Oławskiego nr KM.5441.26.2023 z dnia 13 października 2023r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 stycznia 2024 r. (SKO 4320.20.2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako k.p.a.) oraz art. 46 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622 ze zm., dalej jako u.k.p.) po rozpatrzeniu odwołania A. M. (dalej: strona skarżąca, skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Starosty Oławskiego (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 13 października 2023 r. (nr KM.5441.26.2023), w przedmiocie skreślenia A. M. z prowadzonej przez Starostę ewidencji instruktorów.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją 13 października 2023 r. (KM.5441.26.2023) Starosta orzekł o skreśleniu strony skarżącej z ewidencji instruktorów prowadzonej przez Starostę Oławskiego Skarżąca została wpisana na ww. listę w dniu 30 marca 2007 r. pod nr ewid. [...].
Organ I instancji wskazał, że przedmiotowa decyzja jest konsekwencją ustalenia, że instruktorka A. M. dopuściła się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia, a także poprzez potwierdzenie nieprawdy w dokumentacji dotyczącej szkolenia.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że przeprowadzona kontrola ośrodka szkolenia kierowców prowadzonego przez M. R. wykazała, że strona skarżąca (zatrudniona w tym ośrodku) przeprowadziła wielokrotnie zajęcia w części praktycznej dla więcej niż jednej osoby szkolonej w tym samym czasie, nie realizowała wymaganej, minimalnej liczby 30 godzin zajęć praktycznych w zakresie kursu na prawo jazdy kategorii B, z uwagi na fakt, że strona błędnie zaliczała czas przeprowadzenia egzaminu wewnętrznego do łącznej liczby godzin zajęć praktycznych oraz potwierdziła nieprawdę w dokumentacji szkoleniowej.
Powyższe nieprawidłowości stwierdzono na podstawie analizy dokumentacji szkoleniowej, w tym m.in. kart z przeprowadzonych zajęć kursantów.
W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, odnosząc się do przedstawionych zarzutów, strona skarżąca wyjaśniła między innymi, że wszystkie trzy zarzuty wynikają tylko jedynie z kart jazd, a nie ze stanu faktycznego, który miał miejsce i w którym wszystko było w porządku. Strona wyjaśniła, że nie było podwójnego szkolenia, szkolenie odbywało się w sposób zgodny z obowiązującym programem szkolenia, oraz każda z osób przez nią szkolona odbyła trzydziestogodzinne szkolenie praktyczne a braki minut w kartach jazd to zwykłe pomyłki.
Ponadto skarżąca załączyła oświadczenia swoich 16 kursantów, których dokumenty były kontrolowane i którzy zgodnie oświadczyli, że odbyli oni 30 godzin zajęć praktycznych w ramach kursu prawa jazdy kat. B, w indywidualnym trybie szkolenia bez udziału osób trzecich. Wskazali, że ich instruktorem była A. M. zatrudniona w szkole nauki jazdy O. w O.
W dniu 23 sierpnia 2023 r. w godzinach od 8.30 do 17.00 został przeprowadzony dowód w postaci przesłuchania świadków, to jest dziewięciu kursantów, którzy byli szkoleni w części praktycznej kursu przez A. M. Wszyscy kursanci potwierdzili jednoznacznie swoje podpisy w kartach przeprowadzonych zajęć. Kursanci potwierdzili również, że wszystkie zajęcia w części praktycznej były prowadzone przez instruktora A. M. Kursanci potwierdzili również, że strona prowadziła zajęcia w części praktycznej wyłącznie z jednym kursantem bez udziału innych uczestników kursów. Kursanci potwierdzili również przeprowadzenie egzaminów wewnętrznych w części praktycznej w terminach, które zostały wpisane w arkuszach egzaminacyjnych części praktycznej egzaminu wewnętrznego dla poszczególnych kursantów. Część z nich wyjaśniła, że zdarzyły się takie przypadki, w których zapomnieli wziąć karty przeprowadzonych zajęć na zajęcia praktyczne i potwierdzili przeprowadzenie tychże zajęć w czasie kolejnych zajęć praktycznych. Żaden z kursantów nie wskazał konkretnie w jakim dniu odbył zajęcia praktyczne bez karty przeprowadzonych zajęć. Większość kursantów zeznała, że nie sprawdzała czy wpisane przez A. M. poszczególne terminy zajęć praktycznych w kartach przeprowadzonych zajęć pokrywają się z tym kiedy faktycznie jeździli. Dwóch kursantów odmówiło składania zeznań i poinformowało, że nie będą udzielali odpowiedzi na zadane pytania. W dniu 15 września 2023 r. został przeprowadzony kolejny dowód w postaci przesłuchania kolejnych 5 świadków - kursantów, którzy byli szkoleni w części praktycznej szkolenia przez stronę. Wszyscy kursanci odmówili składania zeznań i poinformowali, że nie będą udzielali odpowiedzi na zadane pytania.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przyjął że materiał dowodowy zgromadzony podczas kontroli ośrodka stoi wyraźnie w sprzeczności ze złożonymi oświadczeniami i zeznaniami osób szkolonych przez A. M. Wobec powyższego Starosta założył, że skoro strona prowadziła zajęcia praktyczne tylko i wyłącznie z jedną osobą szkoloną, to wszystkie ww. przypadki należy potraktować jako nieprawdziwe i tym samym należy wskazać, że A. M. potwierdzała nieprawdę w dokumentacji szkoleniowej. Natomiast przy założeniu, że złożone oświadczenia i zeznania kursantów są niezgodne z prawdą to A. M. wielokrotnie przeprowadziła zajęcia praktyczne jednocześnie dla więcej niż jednej osoby szkolonej, co potwierdza dokumentacja szkoleniowa.
W odwołaniu od decyzji Starosty strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) norm postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego istotnego materiału dowodowego, a to nie podjęcie próby ponownego wezwania świadków, a przez to nieprzesłuchanie A. K., E. C., K. S., A. L., M. M., N. W., zwłaszcza z uwagi na fakt zarzucania skarżącej braku realizacji minimalnej ilości 30 godzin zajęć w części praktycznej szkolenia i prowadzenia szkolenia praktycznego jednoczenie dla więcej niż jednej osoby szkolącej, co doprowadziło do naruszenia słusznego interesu skarżącej, podczas gdy dowód ten należało zweryfikować z posiadaną dokumentacją szkolenia z uwagi na stawiane skarżącej zarzuty i jej wyjaśnienia w sprawie;
2) norm postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego istotnego materiału dowodowego, a przez to nie wyjaśnienie w uzasadnieniu do decyzji jaka cześć programu szkolenia praktycznego o tematyce wskazanej w załączniku nr I do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. (poz. 280) została przeprowadzona niezgodnie z obowiązującymi przepisami;
3) norm postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie w sprawie wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego przez organ I instancji, w szczególności poprzez niewyjaśnienie, dlaczego organ nie oparł rozstrzygnięcia w oparciu o zaznania świadków oraz czy dał, czy też nie wiarę tym zeznaniom jak również czy dał , czy też nie i dlaczego wiarę wyjaśnieniom skarżącej;
4) norm postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że skrząca jednoczenie szkoliła więcej niż jedną osobę i nie zrealizowała minimalnej ilości 30 godzin zajęć praktycznych wbrew twierdzeniom wszystkich świadków, z których wszyscy zaprzeczyli, iż takie okoliczności miały miejsce;
5) norm postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a, poprzez wadliwe uzasadnienie wydanej przez organ I instancji decyzji, tj. brak wskazania podstaw faktycznych rozstrzygnięcia oraz niedokonanie analizy całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji niewskazania w uzasadnieniu jaki walor dowodowy nadał organ zeznaniom świadków oraz wyjaśnieniom skarżącej;
6) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 46 ust. 1 pkt 4 u.k.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca naruszyła przepisy w stopniu uzasadniającym wykreślenie jej z ewidencji instruktorów nauki jazdy.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu przywołało treść art. 33 ust. 1, ust. 2 oraz art. 46 ust. 1 u.k.p.
W ocenie Kolegium, Starosta zasadnie skreślił stronę skarżącą z prowadzonej ewidencji, bowiem na akceptację zasługiwało stanowisko organu I instancji, że skarżąca wielokrotnie przeprowadziła szkolenie praktyczne jednocześnie dla więcej niż jednej osoby szkolonej (art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.k.p. lub (ewentualnie) wielokrotnie potwierdzała nieprawdę w dokumentacji dotyczącej szkolenia (art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.k.p.
Organ II instancji przypomniał, że Starosta szczegółowo opisał czternaście przypadków, w których - z dokumentacji szkoleniowej (karty przeprowadzonych zajęć praktycznych) - bezsprzecznie wynikało jednoczesne prowadzenie szkolenia dla co najmniej dwóch osób (kursantów).
SKO powołało się na regulację zawartą w § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (Dz. U. z 2018 r., poz. 1885 ze zm., dalej jako rozporządzenie), jednak zaznaczyło, że w opisanych przypadkach osób szkolonych (14 pozycji) miało miejsc jednoczesne prowadzenie szkolenia praktycznego (w tym samym dniu i godzinach) z co najmniej dwoma różnymi osobami, a nie z obecnością "obserwatora" w pojeździe, na którą to obecność zezwala przywołany przepis rozporządzenia.
Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że strona skarząca prowadziła wielokrotnie szkolenie praktyczne jednocześnie dla więcej niż jednej osoby szkolonej (jeżeli w pojeździe znajdowały się co najmniej dwie osoby szkolone) lub - skoro twierdziła, że do takich sytuacji faktycznie nie dochodziło (co potwierdziła również część przesłuchiwanych kursantów) - poświadczała nieprawdę w dokumentacji szkoleniowej, co z kolei wypełnia dyspozycję art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.k.p. i również obligowało do wydania decyzji o skreśleniu z ewidencji instruktorów.
Organ II instancji zacytował treść art. 23 ust. 2 pkt 4 u.k.p. oraz § 19 rozporządzenia i podkreślił, że oczywistym jest w świetle ww. regulacji, że kursant może przystąpić do egzaminu wewnętrznego dopiero po ukończeniu części teoretycznej i części praktycznej szkolenia oraz nauki udzielania pierwszej pomocy. Organ odwoławczy przypomniał, że skarżąca, przeprowadziła 11-krotnie egzamin wewnętrzny przed ukończeniem przez kursanta szkolenia praktycznego. SKO podkreśliło, że przypadki te zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i wynikały z dokumentacji szkoleniowej, ponadto nie były kwestionowane nawet przez skarżącą.
Kolegium zgodziło się ze Starostą, że zaliczenie przez stronę skarżącą czasu prowadzenia egzaminu wewnętrznego do wymaganej przepisami ustawy, minimalnej liczby godzin zajęć praktycznych, spowodowało skutek w postaci nie przeprowadzenia tego szkolenia w wymaganym (minimalnym) zakresie czasowym (godzinowym) określonym w § 9 ust. 1 pkt 2 lit. e) rozporządzenia. W zakresie tego zarzutu organ II instancji również był zgodny ze Starostą, że o ile świadkowie, czy też sama skarżąca zaprzeczali, aby szkolenie praktyczne w rzeczywistości trwało krócej niż 30 godzin (jak wynika z dokumentacji szkoleniowej), to po raz kolejny należało postawić zarzut stronie, że ta poświadczała nieprawdę w dokumentacji szkoleniowej.
SKO podkreśliło, że ilość opisanych przypadków poszczególnych nieprawidłowości, których dopuściła się strona, wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 46 ust 1 pkt 4 lit. b) u.k.p., tym samym podzieliło również przekonanie organu pierwszej instancji o konieczności uznania stwierdzonych naruszeń za wielokrotne.
Odnosząc się do argumentacji odwołania, Kolegium wyjaśniło, że podstawą dokonywania ustaleń w tej sprawie były przede wszystkim odpowiednie zapisy w dokumentacji szkoleniowej ośrodka. Organ II instancji stwierdził, że dokumentacja szkoleniowa posiada istotne znaczenie w trakcie kontroli dokonywanej przez uprawnione organy, w zakresie weryfikacji spełnienia przez przedsiębiorcę (instruktora) wymogów przy prowadzeniu kursów dla osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Stąd też, w opinii organu II instancji, wymagać należy, aby dokumentacja ta prowadzona była rzetelnie, starannie i ze szczególną dbałością o precyzyjność dokonywanych w niej zapisów.
Podsumowując Kolegium zaznaczyło, że to na instruktorach, z mocy art. 37 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p. ciążą obowiązki rzetelnego i bezstronnego wykonywania swojej pracy, a także stałego poszerzania wiedzy zawodowej i podnoszenia kwalifikacji. Dla tego celu m.in. uczestniczą corocznie w warsztatach doskonalenia zawodowego, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.k.p.
Na ostateczną decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła strona skarżąca, zarzucając jej naruszenie:
1) norm postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego istotnego materiału dowodowego, a przez to nie wyjaśnienie w uzasadnieniu do decyzji jaka cześć programu szkolenia praktycznego o tematyce wskazanej w załączniku nr I do rozporządzenia została przeprowadzona niezgodnie z obowiązującymi przepisami, co doprowadziło do naruszenia słusznego interesu skarżącej, podczas gdy organ winien przeanalizować i zweryfikować posiadaną dokumentację szkoleniową (karty jazdy) oraz zeznania świadków z uwagi na stawiane skarżącej zarzuty rażących naruszeń w sprawie; przez co organ naruszył także interes skarżącej i jej słuszny interes, a więc zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.a.;
2) słusznego interesu skarżącej, a więc zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.a. poprzez nierozpoznanie na korzyść skarżącej rozbieżności w materiale dowodowym tj. w treści kart jazdy w kontekście zeznań świadków, co do faktycznie przejechanych godzin;
3) norm postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie w sprawie wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego przez organ I instancji, w szczególności poprzez niewyjaśnienie, dlaczego organ nie oparł rozstrzygnięcia o zaznania świadków oraz czy dał, czy też nie wiarę tym zeznaniom jak również czy dał, czy też nie i dlaczego wiarę wyjaśnieniom skarżącej;
4) art. 77 § 1 k.p.a. bowiem organy nie rozpoznały dowodów właściwie i nie wykazały tego, że jakiekolwiek naruszenia miały miejsce, a także organy nie wskazały, ile razy i u którego kursanta oraz w jakim zakresie został naruszony zdaniem organów program szkolenia w zakresie, za który odpowiadała skarżąca, bowiem organy wskazały jedynie lakonicznie, że wielokrotnie doszło do rażącego naruszenia programu podczas gdy zeznania świadków wskazują, że tak nie było;
5) norm postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że skrząca jednoczenie szkoliła więcej niż jedną osobę i nie zrealizowała minimalnej ilości 30 godzin zajęć praktycznych z jazdy wbrew twierdzeniom wszystkich świadków, z których wszyscy zaprzeczyli, iż takie okoliczności miały miejsce;
6) norm postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wydanej przez organ I instancji decyzji, tj. brak wskazania podstaw faktycznych rozstrzygnięcia oraz niedokonanie analizy całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji niewskazania w uzasadnieniu jaki walor dowodowy nadał organ zeznaniom świadków oraz wyjaśnieniom skarżącej;
7) art. 43 ust. 1 pkt 3 u.k.p. poprzez niezastosowanie zaleceń pokontrolnych w zakresie rzetelnego prowadzenia dokumentacji tj. kart jazdy szczególnie mając na uwadze treść zeznań świadków co do faktycznie odbytych godzin szkolenia praktycznego z jazdy;
8) wyrażonej w Konstytucji zasady proporcjonalności poprzez niezachowanie przez organy proporcji pomiędzy naruszeniem a karą, tj. nierozważanie rozmiaru kary jakim jest ograniczenie prawa do wykonywania zawodu w stosunku do uchybień. Organ winien przy zastosowaniu szeroko pojętego interesu publicznego brać pod uwagę, że ma obowiązek służyć obronie jednostki przed nadmierną ingerencją w jej prawa i wolności;
9) zasady proporcjonalności poprzez niezastosowanie zaleceń pokontrolnych w sytuacji, gdy w ustawie brak jest skalowania kary za naruszenia art. 46 u.k.p.;
10) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 46 ust. 1 pkt 4 u.k.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca naruszyła przepisy w stopniu uzasadniającym wykreślenie jej z ewidencji instruktorów nauki jazdy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona wniosła uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
W trakcie rozprawy skarżąca wyjaśniła między innymi, że od 2007 r. jest czynnym instruktorem nauki jazdy i co roku podlegała kontroli i nigdy nie postawiono jej żadnych zarzutów, egzamin wewnętrzny przeprowadzała zawsze poza obowiązującymi 30-stoma godzinami nauki jazdy. Podkreśliła, że obecnie z dużą uwagą kontroluje karty jazd i mimo to zdarzają się błędy, wynikające z pośpiechu, które stara się poprawiać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a–c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontroli Sądu została poddana decyzja Kolegium, utrzymująca w mocy decyzję Starosty o skreśleniu strony skarżącej z ewidencji instruktorów.
Dokonując tej kontroli przypomnieć należy, że art. 46 ust. 1 u.k.p. wymienia przypadki, których zaistnienie obliguje starostę do skreślenia instruktora z ewidencji instruktorów. W myśl tego przepisu starosta skreśla instruktora z ewidencji instruktorów w przypadku:
1/ śmierci instruktora; 2/ niespełniania przez niego co najmniej jednego z wymagań określonych w art. 33 ust. 1 pkt 2-8; 3/ niepodłożenia do dnia 7 stycznia każdego roku zaświadczenia potwierdzającego uczestnictwo w roku ubiegłym w warsztatach doskonalenia zawodowego; 4/ dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez: (lit. a) wielokrotne przeprowadzenie szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia, (lit.b) wielokrotne przeprowadzenie szkolenia praktycznego jednocześnie dla więcej niż jednej osoby szkolonej, (lit. c) potwierdzenie nieprawdy w dokumentacji dotyczącej szkolenia.
Program szkolenia określają przepisy ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców, a co za tym idzie, także wymogi jakie musi spełnić kursant, żeby móc przystąpić do egzaminu wewnętrznego.
Stosownie do art. 23 ust. 2 pkt 4 u.k.p. szkolenie osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem lub pojazdem silnikowym jest prowadzone zgodnie z programem szkolenia i obejmuje kontrolne sprawdzenie poziomu wiedzy i umiejętności, zwane dalej "egzaminem wewnętrznym". Natomiast zgodnie z treścią art. 23 ust. 4 u.k.p. egzamin wewnętrzny jest przeprowadzany po ukończeniu części teoretycznej i części praktycznej szkolenia oraz nauki udzielania pierwszej pomocy, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3, przez instruktora lub wykładowcę wyznaczonych przez kierownika podmiotu prowadzącego szkolenie. W myśl § 19 rozporządzenia egzamin wewnętrzny składa się z części: 1. teoretycznej – przeprowadzanej w sali wykładowej przy użyciu testu komputerowego; 2. praktycznej – przeprowadzanej na placu manewrowym i w ruchu drogowym po uzyskaniu przez osobę szkoloną pozytywnego wyniku części teoretycznej egzaminu – jeżeli jest wymagana.
Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca w art. 23 ust. 4 u.k.p. posługuje się pojęciem egzaminu wewnętrznego jako całości (tj. zgodnie z rozporządzeniem - części teoretycznej i praktycznej), która odbywa się po zakończeniu części teoretycznej i praktycznej szkolenia oraz nauki udzielania pierwszej pomocy.
W myśl § 9 ust. 1 pkt 2 lit. e) rozporządzenia: "Liczbę godzin zajęć w zakresie części teoretycznej i praktycznej szkolenia dla każdej osoby podlegającej szkoleniu podstawowemu ustala indywidualnie instruktor prowadzący w porozumieniu z tą osobą, przy czym: liczba godzin dla zajęć w zakresie części praktycznej szkolenia nie może być mniejsza niż: 30 godzin w zakresie prawa jazdy kategorii B1, B, C, D1 lub pozwolenia, z zastrzeżeniem pkt 5".
Zgodnie natomiast z § 12 pkt 1 rozporządzenia: "Zajęcia w zakresie części praktycznej szkolenia w pojeździe mogą być prowadzone przez instruktora wyłącznie z jedną osobą szkoloną w obecności: dwóch dodatkowych uczestników kursu w przypadku szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii B1, B - jeżeli pojazd jest wyposażony w wystarczającą liczbę miejsc siedzących."
Z treści przepisu art. 46 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wynika, że skreślenie instruktora z ewidencji instruktorów jest obligatoryjne, jeżeli dopuścił się on rażącego naruszenia przepisów. Wskazuje na to użycie w ww. przepisie sformułowania: "Starosta skreśla instruktora...(...)". Jednocześnie ustawodawca w sposób enumeratywny wskazał, jakiego rodzaju naruszenia przepisów uznaje za naruszenia rażące. Przepis zawiera więc na potrzeby tej ustawy definicję legalną "rażącego naruszenia przepisów", wskazując wprost te naruszenia, które uzasadniają skreślenie instruktora z ewidencji instruktorów. Oznacza to, że każde zachowanie wyczerpujące hipotezę normy zawartej w omawianym przepisie, tzn. naruszenie prawa w sposób w nim opisany, stanowi obligatoryjną przesłankę do wydania decyzji o skreśleniu (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2015 r., sygn. VI SA/Wa 4303/14, wyrok WSA w Gliwicach z 21 września 2016 r., sygn. II SA/Gl 1203/15, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 21 lutego 2018 r., sygn. IISA/ Go 11074/17 – dostępne na stronie www.nsa.gov.pl ).
Jak wynika z art. 46 ust. 4 u.k.p., w przypadkach , o których mowa w ust. 1 pkt 2-4 starosta wydaje decyzję administracyjną. W przypadku skreślenia z ewidencji instruktora lub wykładowcy, który dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia, ponowny wpis do ewidencji może być dokonany: 1/ nie wcześniej niż o upływie 2 lat od dnia , w którym decyzja o skreśleniu stała się ostateczna oraz 2/ po ponownym złożeniu egzaminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7, z wynikiem pozytywnym (art. 46 ust. 5 u.k.p.).
Przenosząc powyższe rozważania prawne na stan faktyczny niniejszej sprawy, Sąd zauważa, że tak daleko idące konsekwencje decyzji o skreśleniu instruktora z ewidencji instruktorów wymagają, aby okoliczności stanowiące podstawę jej wydania nie budziły nawet najmniejszych wątpliwości.
Należy wyjaśnić, ze zaskarżone orzeczenie zapadło na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o skreśleniu instruktora uznając, że spełnione zostały trzy przesłanki z art. 46 ust. 1 pkt 4 u.k.p. W opinii organów strona dopuściła się: po pierwsze wielokrotnego przeprowadzenia szkolenia praktycznego jednocześnie dla więcej niż jednej osoby szkolonej, po drugie wielokrotnego przeprowadzenia egzaminu wewnętrznego przed ukończeniem całości szkolenia, po trzecie braku realizacji minimum 30 godzin zajęć w zakresie części praktycznej szkolenia, z uwagi na przeprowadzenie egzaminu wewnętrznego podczas zajęć praktycznych, po czwarte potwierdzenia nieprawdy w dokumentacji dotyczącej szkolenia.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej do Sądu decyzji, w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania. Prawidłowe zgromadzenie i ocena materiału dowodowego prowadzące do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia jest warunkiem właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny przyjęty przez organy za podstawę rozstrzygnięcia, wskazany w uzasadnieniu decyzji, ustalony został po przeprowadzeniu kontroli dokumentacji w ośrodku szkolenia kierowców w którym zatrudniona była skarżąca oraz po przesłuchaniu świadków i po zapoznaniu się z pisemnymi oświadczeniami kursantów.
Ustalenia co do treści zapisów, jakie wynikają z kontrolowanych dokumentów, treści pisemnych oświadczeń kursantów oraz treści zeznań świadków nie budzą wątpliwości. Rozbieżności pojawiają się na etapie wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez organ z przeprowadzonych w sprawie dowodów. Skarżąca konsekwentnie twierdzi, że żadne z zarzucanych jej naruszeń nie miało w rzeczywistości miejsca, dopuściła się jedynie niedokładności i błędów pisarskich popełnionych przy wypełnianiu dokumentacji. Uzasadniając swoje racje skarżąca powołała się na treść pisemnych oświadczeń kursantów przez nią ćwiczonych (w szkoleniach których, w trakcie kontroli, dopatrzono się opisanych nieprawidłowości) oraz na treść zeznań przesłuchanych w trakcie postępowania administracyjnego świadków (tych samych kursantów). Natomiast organy obu instancji zgodnie przyjęły, że skoro świadkowie, czy też sama instruktorka zaprzecza, aby doszło do zarzucanych naruszeń w zakresie: wielokrotnego przeprowadzenia szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia i wielokrotnego przeprowadzenia szkolenia praktycznego jednocześnie dla więcej niż jednej osoby szkolonej (art. 46 ust. 4 pkt a i b u.k.p.) to należy postawić zarzut stronie, że ta poświadczała nieprawdę w dokumentacji szkoleniowej, czyli zarzut ujęty w treści art. 46 ust. 4 pkt c) u.k.p. W opinii organów w obu przypadkach strona powinna zostać skreślona z ewidencji instruktorów nauki jazdy.
Analiza akt sprawy prowadzi jednak do wniosku, że organy nie dokonały samodzielnej oceny ani zeznań świadków, ani treści ich pisemnych oświadczeń. W ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze, a wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, są uzasadnione. Organy administracji z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego istotnego w sprawie materiału dowodowego powodując, że jego ocena jest niepełna i jednostronna.
Bezspornie z załączonej do akt dokumentacji szkoleniowej (kart przeprowadzonych zajęć praktycznych) wynika, że strona w dniach: 6 czerwca 2022 r., 28 lipca 2022 r., 5 sierpnia 2022 r., 13 września 2022 r., 20 listopada 2022 r., 1 grudnia 2022 r., 21 grudnia 2022 r., 2 stycznia 2023 r. 4 stycznia 2023 r., 5 stycznia 2023 r., 7 stycznia 2023 r., 8 stycznia 2023r. przeprowadziła szkolenie praktyczne jednocześnie dla więcej niż jednej osoby szkolonej. Ponadto dokumentacja szkoleniowa wykazała, że skarżąca nie realizowała wymaganej, minimalnej liczby 30 godzin zajęć praktycznych w zakresie kursu na prawo jazdy kategorii B, z uwagi na fakt, że strona błędnie zaliczała czas przeprowadzenia egzaminu wewnętrznego do łącznej liczby godzin zajęć praktycznych u jedenastu kursantów: K. S., N. W., A. L., K. C., N. S., A. L., A. D., A. K., D. L., K. F., K. K. W konsekwencji przeprowadziła jedenaście egzaminów wewnętrznych w części praktycznej przed zakończeniem zajęć praktycznych. Również bezspornie z przedłożonych dwudziestu pisemnych oświadczeń kursantów: . K., K. S. A. L., K. K., K. C., G. G., M. M., K. F., A. L., Z. K., K. S., D. L., M. G., N. S., K. M., M. M., N. W., E. C., F. B., A. L. wynika, że wszyscy kursanci mieli przeprowadzone zajęcia w części praktycznej bez obecności innych uczestników kursu oraz, że odbyli 30 godzin zajęć praktycznych. Ponadto z zeznań świadków: K. C., G. G., K. K., K. S., N. S., D. L., M. M., M. G., A. L., Z. K. wynikało, że zajęcia w części praktycznej odbywały się wyłącznie z udziałem osoby szkolonej.
Należy wskazać, że przebieg oraz sposób dokumentowania szkolenia kierowców jest określony w przywoływanym już rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców. Zgodnie z § 8 tego rozporządzenia, przeprowadzenie poszczególnych zajęć w ramach szkolenia jest potwierdzane w "karcie przeprowadzonych zajęć". Jest to zatem podstawowy dokument obrazujący przebieg szkolenia. Odnotowywane są w nim zajęcia teoretyczne oraz zajęcia praktyczne. Karta jest prowadzona odrębnie dla każdego kursanta i stanowi niewątpliwie zasadniczy dowód potwierdzający szczegółowo kolejne zdarzenia w czasie szkolenia. Nie budzi wątpliwości, iż karta musi być uznana za "dokumentację dotyczącą szkolenia", o jakiej mowa w art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.k.p.
Jednocześnie zauważyć należy, że § 8 rozporządzenia wskazuje wymaganą treść "karty przeprowadzonych zajęć" oraz sposób dokonywania w niej wpisów wymagając, aby wpisy dokonywane były każdorazowo w momencie rozpoczynania zajęć poprzez wpisanie daty i godziny rozpoczęcia szkolenia oraz numeru ewidencyjnego osoby prowadzącej zajęcia, a po zakończeniu zajęć poprzez wpisanie godziny zakończenia szkolenia i złożenie podpisu przez osobę prowadzącą zajęcia i osobę szkoloną.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 27 lutego 2020 r., sygn. II GSK 3868/17 (dostępne na stronie www.nsa.gov.pl ), karta przeprowadzonych zajęć stanowi niezwykle istotny środek dowodowy, odzwierciedlający faktyczny przebieg szkolenia. Na podstawie kart przeprowadzonych zajęć organ posiada możliwość kontroli, czy został w pełni zrealizowany przez instruktora nauki jazdy zarówno program teoretyczny, jak i praktyczny szkolenia (...). Karty prowadzonych zajęć są także doniosłym środkiem dowodowym na okoliczność ilości nieprawidłowości w programie szkolenia.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zauważa jednak, że fakt, iż jest to dowód zasadniczy, nie oznacza, że jest to dowód jedyny i niepodważalny. Dowód z dokumentów jest bowiem tylko jednym w wielu środków dowodowych, dopuszczonych przez k.p.a., a na organach administracji ciąży obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Postępowanie dowodowe powinno być prowadzone w myśl zasad ogólnych ujętych w kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności "Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu."
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek stania na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, wykonuje ten obowiązek prze rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas zobowiązany jest uzasadnić z jakiej przyczyny to zrobił. Z obowiązków tych organy I i II instancji się nie wywiązały, poprzestały jedynie na stwierdzeniu, że o ile świadkowie mają rację i strona właściwie prowadziła kurs oraz egzamin wewnętrzny to skarżącą należy skreślić z listy instruktorów jazdy bowiem poświadczyła nieprawdę w dokumentach, natomiast o ile zeznania te nie są prawdziwe, a dokumenty wykazują nieprawidłowości w przeprowadzaniu szkolenia oraz egzaminu wewnętrznego to nieprawidłowości te tym bardziej uzasadniają skreślenie skarżącej z listy instruktorów.
Nie sposób zaakceptować takiego toku myślenia. Organy nie odniosły się bezpośrednio do zeznań świadków, do treści ich pisemnych oświadczeń, nie wykazały czy dają im wiarę, czy i z jakich powodów tej wiarygodności im odmawiają.
Ponadto organy nie podjęły nawet próby udowodnienia skarżącej potwierdzenia nieprawdy w dokumentacji dotyczącej szkolenia, w świetle jej konsekwentnych twierdzeń, że błędy w wypełnianiu dokumentacji szkoleniowej powstały w wyniku popełnianych przez nią błędów spowodowanych pośpiechem. Sąd podkreśla, że potwierdzenie nieprawdy oznacza działanie z zamiarem umyślnym. Błąd pisarski popełniony przez osobę nie może prowadzić do uznania, że doszło do potwierdzenia przez nią nieprawdy. Organ powinien więc wyjaśnić wnikliwie, czy był to tylko błąd, czy faktycznie doszło do potwierdzenia nieprawdy.
Całokształt akt prowadzi do stanowiska, że organy poprzestały jedynie na wynikach kontroli dokumentacji szkoły nauki jazdy uznając, że to one są wystarczające do pozbawienia skarżącej uprawnień instruktora. Takie postępowanie organów dziwi tym bardziej, że w sprawie skarżąca konsekwentnie twierdziła, że nigdy nie prowadziła szkolenia praktycznego nauki jazdy jednocześnie z więcej niż jedną osobą, egzamin wewnętrzny przeprowadzała zawsze po prawidłowym ukończeniu szkolenia a szkolenie trwało wymaganą prawem liczbę godzin. Strona nie kwestionowała pomyłek wynikających z dokumentacji szkoleniowej, wynikały one jej zdaniem z pośpiechu i związanymi z nimi niedokładnościami i pomyłkami. Ponadto organy dysponowały spójnymi, zgodnymi zeznaniami świadków oraz ich pisemnymi oświadczeniami opisującymi sposób prowadzenia szkolenia przez skarżącą, czas jego trwania.
Zaniedbanie organów administracji w ustosunkowaniu się do istotnych różnic wynikających z przeprowadzonych dowodów w sprawie, zaniechanie skonfrontowania rozbieżności wynikających z poszczególnych dowodów powoduje, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wyjaśniają kwestii, do których te dowody się odnoszą, tym samym nie wyjaśniają okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy.
Bierność organów w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, oczywistym jest bowiem, że o ile organy dysponują sprzecznymi ze sobą w swej treści dowodami nie mogą uchylić się od dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy przez ocenę ich wiarygodności.
Takie działanie organu nie uwzględnia ani społecznego ani słusznego interesu obywatela, nie zmierza do dokładnego wyjaśnienia sprawy.
Trzeba podkreślić, że skreślenie instruktora z ewidencji instruktorów wywołuje daleko idące skutki i dlatego taka decyzja może być podjęta tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące jej podstawę zostały prawidłowo ustalone i ocenione. W innym przypadku można mówić o naruszeniu także art. 8 k.p.a., gdyż trudno uznać, aby skrajnie formalistyczne podejście do sprawy budziło zaufanie uczestników do władzy publicznej i kierowało się zasadą proporcjonalności oraz bezstronności.
Powyższe błędy procesowe organów mają tym istotniejsze znaczenie - co ponownie podkreśla Sąd - gdyż materialnoprawną podstawą do skreślenia instruktorki z ewidencji (art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.k.p.), a tym samym zakazanie wykonywania pracy instruktora nauki jazdy na okres nie krótszy niż dwa lata, jest przypisanie stronie rażącego naruszenia przepisów poprzez: wielokrotne przeprowadzenie szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia, wielokrotne przeprowadzenie szkolenia praktycznego jednocześnie dla więcej niż jednej osoby szkolonej, potwierdzenie nieprawdy w dokumentacji dotyczącej szkolenia. Żadne inne nieprawidłowości nie mogą pociągać za sobą tak dużych konsekwencji dla strony. Z pewnością nie mogą nimi być nieprawidłowości spowodowane błędnym prowadzeniem dokumentacji szkoleniowej. Podkreślenia wymaga, że wypełnianie arkuszy to czynność o charakterze formalnym, a celem ustanowienia tego przepisu nie było poszukiwanie za wszelką cenę przyczyn umożliwiających, z powodów formalnych, wykreślenie z listy instruktorów osób wykonujących ten zawód, a jedynie eliminowanie osób które wadliwie szkolą przyszłych kierowców, powodując tym samym potencjalnie zagrożenie w ruchu drogowym.
Rozpoznając ponownie sprawę organy zobowiązane będą wziąć pod uwagę przedstawioną w niniejszym wyroku ocenę prawną zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Organy muszą wyjaśnić, czy okoliczności zgodne z twierdzeniami skarżącej można uznać za udowodnione, czy może nie ma podstaw, aby dać im wiarę. Ocena ta powinna być dokonana z uwzględnieniem całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w zw. z art. art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w punkcie II wyroku. Na zasądzoną kwotę kosztów postępowania składa się wpis od skargi 200 zł, koszty zastępstwa procesowego 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.