III SA/Wa 961/14

III SA/Wa 961/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki /przewodniczący/
Dariusz Kurkiewicz
Jolanta Sokołowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 138  par. 1 pkt 3 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r. Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia B. B. (dalej: "Skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] października 2013 r. odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Z motywów zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w oparciu o wystawione 30 stycznia 2013 r. tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...] obejmujące zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r., prowadził wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne, w toku którego zawiadomieniem z 8 lutego 2013 r., doręczonym 20 lutego 2013 r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych, próbował zająć wierzytelność zobowiązanej z rachunku bankowego w [...], zaś zawiadomieniem z dnia 21 lutego 2013 r. wierzytelność zobowiązanej z rachunku bankowego w [...].
Dłużnicy zajętych wierzytelności w złożonych oświadczeniach poinformowali organ egzekucyjny, iż nie prowadzą produktów na rzecz zobowiązanej.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., po rozpoznaniu wniesionych przez Skarżącą zarzutów na postępowanie egzekucyjne, postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. uznał je za bezzasadne
Pismem z dnia 2 sierpnia 2013 r. Skarżąca wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wniosek motywowała trudną sytuacją finansową i rodzinną. Poinformowała, że jest osobą samotną bez dochodu i bez wartościowego majątku odpowiadającego dochodzonej kwocie, wychowującą dwuletnie dziecko.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powyższych tytułów wykonawczych.
W zażaleniu na ww. postanowienie Skarżąca podniosła, że działania w prowadzeniu działalności gospodarczej starała się realizować według ogólnie przyjętych zasad handlowych, stosowanych na polskim rynku gospodarczym. Podkreśliła, że nie zamierzała uszczuplać należnych według Urzędu Skarbowego podatków, ponadto nie posiada zaoszczędzonych pieniędzy w wyniku ich niezapłacenia. Wskazała przy tym, że jest skromną osobą i nie posiada majątku ani środków finansowych, które mogłyby pokryć jej zobowiązania ujęte w wydanych decyzjach i wystawionych tytułach wykonawczych.
Wnosząc o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i niewszczynanie nowych czynności egzekucyjnych podkreśliła, że utrzymuje się z zasiłków otrzymywanych z MOPS, a z kwoty tej opłaca czynsz za mieszkanie, media oraz ubrania i jedzenie. Skarżąca wyjaśniła także, że wdrożone postępowanie egzekucyjne jest dla niej uciążliwe oraz pozbawia ją podstawowych środków finansowych do życia w społeczeństwie.
We wskazanym na wstępie zaskarżonym postanowieniu Minister Finansów wyjaśnił, że materialno-prawną podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej zwane "u.p.e.a."). Celem unormowania przewidzianego w tym przepisie jest możliwość uwzględnienia w ramach postępowania nadzorczego, wyodrębnionego w postępowaniu egzekucyjnym, indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwie najszybszego wykonania zobowiązania. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, za szczególne przypadki uznaje się takie, które są niezależne od sposobu postępowania zobowiązanego (np. klęski żywiołowe lub wypadki losowe). Organ wskazał, iż wstrzymanie postępowania egzekucyjnego zależy od uznania organu nadzoru.
W ocenie Ministra Finansów podnoszonych przez Skarżącą okoliczności, tj. trudnej sytuacji finansowej, ekonomicznej i rodzinnej nie można przypisać charakteru szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w treści art. 23 § 6 u.p.e.a. Organ zaznaczył, iż prowadzenie działalności gospodarczej, związane jest z koniecznością ponoszenia ryzyka niekorzystnych zdarzeń i okoliczności, mogących wpływać na sytuację finansową podatników. W związku z tym za niezasadne uznał traktowanie podatników prowadzących działalność gospodarczą w sposób uprzywilejowany względem pozostałych, również zobowiązanych do terminowego regulowania zobowiązań podatkowych.
W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie wyroku zgodnego z treścią zażalenia. Zarzuciła niezastosowanie art. 33 u.p.e.a. oraz nieprzestrzeganie ww. przepisu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Utrzymywała, że zastosowany został zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Stwierdziła, że egzekucja skazuje ją na eksmisję z zajmowanego lokalu mieszkalnego, odcięcie dostaw prądu. Zaznaczyła, iż pozostaje jej na życie około 1.000 zł miesięcznie, które otrzymuje na małoletniego syna. Ponadto brakuje jej pieniędzy na ubiór i wyżywienie, a w przypadku choroby nie będzie miała środków finansowych na opłatę lekarzy, lekarstw czy rehabilitantów.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że z akt sprawy nadesłanych w związku ze skargą wynika, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych, których dotyczył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Zatem postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. Jednak w czasie wydawania ww. postanowienia postępowanie egzekucyjne było w toku, dlatego istniały podstawy do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Poza tym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie było w aktach sprawy dokumentów świadczących o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. pełnomocnik Skarżącej podniósł, iż postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, więc powinno ono zostać uchylone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] zostało wydane w dniu [...] stycznia 2014 r. W tej dacie w obrocie prawnym pozostawało postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] grudnia 2013 r., doręczone Skarżącej 3 stycznia 2014 r., umarzające postępowanie egzekucyjnego, prowadzone m.in. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...]. Zatem w dacie wydania ww. zaskarżonego postanowienia egzekucja była już zakończona. Bezprzedmiotowe było więc wydawanie rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Jak słusznie zauważył Minister Finansów, postępowanie w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego jest prowadzone w ramach postępowania nadzorczego, wyodrębnionego w postępowaniu egzekucyjnym. Ażeby mogło być ono prowadzone, winno być prowadzone postępowanie egzekucyjne. Brak postępowania egzekucyjnego czyni bezprzedmiotowym prowadzenie postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, tym bardziej wydawanie rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie.
Jeśli postępowanie stało się bezprzedmiotowe, należy je umorzyć. W niniejszej sprawie Minister Finansów powinien był umorzyć postępowanie zażaleniowe w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ wydał postanowienie rozstrzygające sprawę merytorycznie, należało je wyeliminować z obrotu prawnego.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, Minister Finansów zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu.
Na koniec stwierdzić trzeba, iż nieprawidłowości w przepływie informacji pomiędzy organami, nie mogą wpłynąć na wynik niniejszej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), postanowiono jak w sentencji. Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.,