III SA/Wa 948/06

III SA/Wa 948/06 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Nasierowska /przewodniczący/
Hieronim Sęk /sprawozdawca/
Joanna Tarno
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno, Asesor WSA Hieronim Sęk (spr.), Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w Z. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na działania organów gminy p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. Stowarzyszenie [...]w Z. (zwane dalej "Stowarzyszeniem") złożyło skargę na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi tego Stowarzyszenia na działania organów gminy.
Skargą z dnia [...] grudnia 2004 r., skierowaną do Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., Stowarzyszenie działając między innymi na podstawie art. 229 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 99, poz. 1071 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a.") wniosło skargę na nienależyte wykonywanie zadań przez organy gminy P. – Burmistrza Miasta i Gminy P. oraz naruszenie praworządności i interesów Stowarzyszenia polegające na bezpodstawnym wstrzymaniu wypłacania dotacji na rzecz prowadzonego przez nie niepublicznego przedszkola społecznego w Z.
Jak wynika z Protokołu Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w P. Regionalna Izba Obrachunkowa w W. na podstawie art. 231 w związku z art. 229 pkt 3 k.p.a. w dniu [...] stycznia 2005 r. przekazała Radzie Miejskiej w P. skargę z dnia [...] grudnia 2004 r. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością.
Pismem z dnia [...] marca 2005 r. Rada Miejska w P. w trybie art. 36 k.p.a. poinformowała Stowarzyszenie, że odpowiedź na ww. skargę zostanie rozpatrzona na kolejnej sesji Rady Miejskiej planowanej na dzień [...] kwietnia 2005 r.
Rada Miejska w P. uchwałą z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr jw., wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 229 pkt 3 k.p.a. oddaliła skargę Stowarzyszenia na działania organów gminy P. z uwagi na jej bezzasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skargę należało odrzucić.
Zakwestionowana przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r. dotyczy oddalenia skargi Stowarzyszenia na działania Burmistrza Miasta i Gminy P., którą Stowarzyszenie złożyło w trybie tzw. skargi powszechnej. Przedmiotem takiej skargi, w myśl art. 227 k.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Okoliczności tego rodzaju wprost wskazano w uzasadnieniu skargi z dnia 1 grudnia 2004 r., przywołując również w jej podstawie art. 229 k.p.a. Stosownie do tego został więc nadany bieg tej skardze. Zgodnie bowiem z art. 231 k.p.a. jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia (tu Regionalna Izba Obrachunkowa w W.), obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. Jeżeli natomiast przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, jest rada gminy, o czym stanowi art. 229 pkt 3 k.p.a. Według zaś art. 237 § 1 i § 4 k.p.a. organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca; w razie niezałatwienia skargi w tym terminie zastosowanie znajdują przepisy art. 36-38 k.p.a. W oparciu o przepis art. 36 k.p.a. Rada Miejska w P. wystosowała do Stowarzyszenia ww. pismo z dnia [...] marca 2005 r. dotyczące terminu rozpatrzenia skargi. Skarga złożona w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego podlega załatwieniu w wyniku wydania zawiadomienia skarżącego o sposobie jej załatwienia (podkreślenie Sądu), o czym stanowi art. 237 § 3 k.p.a. Zawiadomienie powinno zawierać oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwiania skarg, przy czym zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne. Wymogi takie wynikają z art. 238 § 1 k.p.a. Zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r. w ocenie Sądu stanowiła akt, o którym mowa w art. 237 § 3 w związku z art. 238 § 1 k.p.a., czyli zawiadomienie Stowarzyszenia o sposobie załatwienia jego skargi z dnia [...] grudnia 2004 r. w tzw. uproszczonym postępowaniu administracyjnym.
Wobec powyższego zwrócić należało uwagę, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie § 2 przywołanego artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione w tym przepisie akty administracji, wśród których nie ma zawiadomień dotyczących skargi powszechnej, o której mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego w rozdziale 2 – Skargi, działu VIII – Skargi i wnioski.
Dodać też trzeba, że wprawdzie załatwienie skargi przez radę gminy polega na wydaniu uchwały, a uchwały organów przedstawicielskich samorządu terytorialnego mogą jako takie być zaskarżane do sądu administracyjnego. Jednakże, zdaniem Sądu, w takiej sytuacji jak niniejsza, uznanie skargi do sądu administracyjnego za dopuszczalną tylko z tego powodu, iż zawiadomienie przybrało postać uchwały powodowałoby nierówność prawną podmiotów, której uzasadnienia nie ma w przepisach prawa: wnoszących skargi, w których właściwe są rady gmin, czy rady powiatów oraz wnoszących skargi powszechne w innych sprawach, ponieważ tym, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu administracyjnego nie służyłaby na czynność informującą o sposobie załatwienia. Takiego stanu zaakceptować zatem nie wolno (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, LEX nr 54426).
Odwołać się też można do formułowanych już w orzecznictwie poglądów dotyczących zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi, w rozumieniu art. 238 § 1 k.p.a., aktualnych także na gruncie obecnie obowiązujących przepisów. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1849/02 (nie publikowane) stwierdzono, iż zawiadomienia, o którym mowa, nie można uznać za inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa i to niezależnie od formy, w jakiej zostało wydane – zatem także w formie uchwały, jak miało to miejsce w rozpoznanej sprawie. Zawiadomienie nie dotyczy przyznania ani stwierdzenia, czy też uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ponieważ funkcją skargi powszechnej jest wyrażenie niezadowolenia osoby i zasygnalizowanie problemów związanych z działaniem administracji w celu uzyskania odpowiedzi, względnie w celu rozważenia podjęcia przez właściwe organy stosownych działań w celu usunięcia niezadowolenia podmiotu skarżącego. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi jest czynnością materialno-techniczną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, nie publikowany), od której nie wnosi się ani środka odwoławczego, ani skargi do sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach (np. w przypadku bezczynności organu w sprawie o załatwienie takiej skargi).
Reasumując, stwierdzić należało, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), nawet jeżeli zawiadomienie o załatwieniu skargi ma formę uchwały rady gminy (miasta), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych, czyli w tym przypadku Kodeksu postępowania administracyjnego, będącego podstawą prawną do wskazanego wyżej sposobu załatwienia skargi.
Na marginesie wspomnieć jedynie można, gdyż odrzucenie skargi uniemożliwia kontrolę merytoryczną sprawy, że zakwestionowana uchwała, odmiennie niż zdaje się uważać strona Skarżąca, nie zawiera jakichkolwiek władczych rozstrzygnięć w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania Stowarzyszeniu dotacji, a to choćby z tej przyczyny, iż w trybie skargowym tego typu rozstrzygnięcia wydane być nie mogą. Uchwała stanowi wyłącznie informację o sposobie załatwienia skargi, zgodnie z istotą instytucji skargi powszechnej, tyle i tylko tyle, nie zaś akt statuujący prawa lub obowiązki jego adresata. Kwestie żądań w przedmiocie niewypłaconej dotacji, czy zaprzestania jej wypłacania, Stowarzyszenie nie mogło zatem skutecznie zrealizować w uruchomionym przez nie trybie skargi powszechnej.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.