III SA/WA 905/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. dla podatniczki M. S. Po serii decyzji organów podatkowych, uchyleń przez sądy administracyjne i skarg kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z 5 marca 2024 r. uchylił wyrok WSA z 28 czerwca 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia, wskazując, że bieg terminu przedawnienia zakończył się 22 maja 2019 r., a nie 4 marca 2019 r. WSA, związany wykładnią NSA (art. 190 p.p.s.a.), w obecnym wyroku z 5 czerwca 2024 r. uznał, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przedłużony do 12 stycznia 2023 r. Sąd oddalił skargę podatniczki, uznając decyzje organów podatkowych za prawidłowe w zakresie zebranego materiału dowodowego i jego oceny. WSA odniósł się do zarzutów dotyczących zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatku na zakup samochodu (90.000 zł) oraz kosztów przypadających na przychody zwolnione z opodatkowania. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i prawidłowo ocenili, że podatniczka nie wykazała prawa do zaliczenia wydatku na samochód do kosztów uzyskania przychodów, a także prawidłowo zastosowali przepisy dotyczące kosztów związanych z przychodami zwolnionymi z opodatkowania. WSA odrzucił również zarzut naruszenia zasady zaufania, wskazując, że organy działały prawidłowo, a wcześniejsze zaniechania w kontrolach nie ograniczały ich prawa do wykrywania nowych nieprawidłowości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście postępowań sądowych, a także zasady zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z przychodami zwolnionymi z opodatkowania.
Szczegółowe zastosowanie do konkretnych stanów faktycznych i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o PIT.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd, związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że bieg terminu przedawnienia był zawieszony do 22 maja 2019 r. (doręczenie wyroku WSA ze stwierdzeniem prawomocności), a nie do 4 marca 2019 r. (doręczenie wyroku NSA). W związku z tym, termin przedawnienia został przedłużony do 12 stycznia 2023 r., a zaskarżona decyzja została wydana przed tą datą.
Czy wydatek w kwocie 90.000 zł, udokumentowany fakturą zaliczkową z adnotacją o niezrealizowaniu transakcji i braku wystawienia faktury właściwej, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatek ten nie może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Podatniczka nie przedłożyła faktury korygującej ani wystarczających wyjaśnień dotyczących zmiany zakresu transakcji. Faktura zaliczkowa z adnotacją o niezrealizowaniu transakcji nie stanowiła ostatecznego wydatku, a brak dowodów uniemożliwił wykazanie związku z przychodami.
Czy koszty przypadające na przychody zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty te nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 31 i 56 u.p.d.o.f., wydatki sfinansowane z dochodów zwolnionych z opodatkowania nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. W przypadku braku możliwości przypisania wydatków do konkretnego źródła przychodów, stosuje się proporcję.
Czy organy podatkowe naruszyły zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.) poprzez zakwestionowanie kosztów, które nie były kwestionowane w poprzednich kontrolach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie naruszyły zasady zaufania.
Uzasadnienie
Organy podatkowe nie są ograniczone w wykrywaniu nieprawidłowości do tych stwierdzonych w protokole kontroli. Wcześniejsze zaniechania organów nie ograniczają ich prawa do prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego. Ponadto, organy podejmowały działania w sposób budzący zaufanie, np. uchylając decyzję w celu uzupełnienia materiału dowodowego.
Przepisy (17)
Główne
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
O.p. art. 70 § § 6 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania.
O.p. art. 70 § § 7 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 46
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy zwolnienia podatkowego dla środków finansowych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej w ramach programów unijnych.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje koszty uzyskania przychodów jako koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 31
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wyłącza z kosztów uzyskania przychodów koszty związane z dochodami, które w ogóle nie podlegają opodatkowaniu lub są zwolnione.
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 56
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wyłącza z kosztów uzyskania przychodów wydatki bezpośrednio sfinansowane z dochodów zwolnionych z opodatkowania (m.in. z art. 21 ust. 1 pkt 46).
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa sposób ustalania kosztów uzyskania przychodów, gdy występują przychody podlegające opodatkowaniu i przychody z innych źródeł.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 3a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Stosuje się zasadę proporcjonalności, gdy część dochodów z tego samego źródła podlega opodatkowaniu, a część jest zwolniona.
p.p.s.a. art. 168 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli uzna, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe dokonują oceny dowodów według własnego uznania, na podstawie doświadczenia życiowego i wiedzy.
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
Decyzja organu podatkowego powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie zakończył się przed wydaniem decyzji. • Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa dotyczące kosztów uzyskania przychodów oraz przychodów zwolnionych z opodatkowania.
Odrzucone argumenty
Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. • Wydatek na zakup samochodu w kwocie 90.000 zł powinien zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. • Koszty przypadające na przychody zwolnione z opodatkowania powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. • Organy podatkowe naruszyły zasadę zaufania do organów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
prawomocność, a stwierdzenie prawomocności, to dwie odrębne instytucje prawne • nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny • organy podatkowe nie są ograniczone w prowadzeniu postępowania podatkowego do nieprawidłowości, które stwierdzone zostały w protokole kontroli
Skład orzekający
Jacek Kaute
sprawozdawca
Maciej Kurasz
sędzia
Matylda Arnold-Rogiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście postępowań sądowych, a także zasady zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z przychodami zwolnionymi z opodatkowania."
Ograniczenia: Szczegółowe zastosowanie do konkretnych stanów faktycznych i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o PIT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych, która ma ogromne znaczenie praktyczne dla podatników. Dodatkowo, pokazuje złożoność postępowań podatkowych i sądowych oraz znaczenie precyzyjnej wykładni przepisów.
“Czy Twoje zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu? Kluczowa wykładnia NSA w sprawie PIT za 2014 r.”
Dane finansowe
WPS: 256 923 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.