III SA/Wa 814/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-07-21
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyVATimportklasyfikacja taryfowasamochód osobowysamochód osobowo-towarowyustawa o VATkodeks celnyprzedawnienieorgany celne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje celne dotyczące podatku VAT i akcyzowego od importowanego samochodu, uznając, że klasyfikacja pojazdu jako 'osobowo-towarowy' nie jest podstawą do opodatkowania akcyzą, jeśli nie spełnia definicji 'samochodu osobowego' w rozumieniu ustawy.

Skarżący zakwestionował decyzje organów celnych dotyczące podatku VAT i akcyzowego od importowanego samochodu. Kluczowym zarzutem było błędne zaklasyfikowanie pojazdu jako 'osobowo-towarowego' (PCN 8703), podczas gdy ustawa o VAT z 1993 r. opodatkowywała akcyzą jedynie 'samochody osobowe' (SWW 1021-1022). Sąd uznał, że pojęcia te nie są tożsame i automatyczne przypisanie do pozycji taryfy celnej nie przesądza o objęciu towaru podatkiem akcyzowym. Uchylono zaskarżone decyzje.

Sprawa dotyczyła importu używanego samochodu marki D. przez S. P. Organy celne zakwestionowały deklarowaną wartość celną, klasyfikację taryfową i kwotę długu celnego, ostatecznie określając podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji i ustawy o VAT z 1993 r., wskazując, że decyzje oparto na nieobowiązujących przepisach proceduralnych oraz że samochód zaklasyfikowany jako 'osobowo-towarowy' (PCN 8703) nie jest 'samochodem osobowym' w rozumieniu załącznika nr 6 do ustawy o VAT, który stanowił podstawę opodatkowania akcyzą. Sąd administracyjny przychylił się do argumentacji skarżącego, podkreślając, że pojęcia 'samochód osobowy' i 'samochód osobowo-towarowy' nie są tożsame, a opodatkowanie akcyzą wymaga precyzyjnego przypisania do definicji ustawowej. Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania. Sąd odrzucił zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazując na zawieszenie biegu terminu z powodu wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samochód zaklasyfikowany jako 'osobowo-towarowy' nie może być uznany za 'samochód osobowy' w rozumieniu załącznika nr 6 do ustawy o VAT, mimo jego zaliczenia do pozycji PCN 8703 Taryfy Celnej, która jest szersza niż kody SWW.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że pojęcia 'samochód osobowy' i 'samochód osobowo-towarowy' nie są tożsame. Ustawa o VAT z 1993 r. precyzyjnie określała przedmiot opodatkowania akcyzą jako samochody osobowe wg SWW 1021-1022. Automatyczne zaklasyfikowanie do pozycji PCN 8703 Taryfy Celnej, która obejmuje również samochody osobowo-towarowe, nie jest wystarczające do objęcia towaru podatkiem akcyzowym, jeśli nie spełnia on warunków definicji ustawowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

u.p.d.o.f. i u.p.a. art. 6 § ust. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego.

o.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (5 lat).

o.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.

Pomocnicze

Kodeks celny art. 29

u.p.d.o.f. i u.p.a. art. 11 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis proceduralny, którego stosowanie w podstawie prawnej decyzji było kwestionowane.

u.p.d.o.f. i u.p.a. art. 11c § ust. 2 i 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepisy proceduralne, których stosowanie w podstawie prawnej decyzji było kwestionowane.

u.p.d.o.f. i u.p.a. art. 36 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis dotyczący określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 5

Ordynacja podatkowa

Definicja zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 53 § § 1

Ordynacja podatkowa

Należność odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności w postępowaniu podatkowym.

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

o.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Definicja ostatecznego rozstrzygnięcia.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne decyzji podatkowej.

Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych

u.p.t.u. art. 175

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis wskazujący na utratę mocy ustawy z 1993 r. z dniem 1 maja 2004 r.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności.

Konst. RP art. 92

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zakres delegacji ustawowej dla aktów wykonawczych.

Konst. RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymogi dotyczące nakładania podatków i innych danin publicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna klasyfikacja samochodu jako 'osobowo-towarowy' nie jest podstawą do opodatkowania akcyzą, jeśli nie spełnia definicji 'samochodu osobowego' wg SWW. Decyzje organów celnych zostały wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, opierając się na nieobowiązujących przepisach ustawy o VAT z 1993 r.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego (uznany za niezasadny z uwagi na zawieszenie biegu terminu).

Godne uwagi sformułowania

Nie można jednak mówić o tożsamości pojęć 'samochód osobowy' i 'samochód osobowo-towarowy'. Wobec tego samochód zakwalifikowany jako 'osobowo-towarowy' nie może być uznany za 'samochód osobowy' w rozumieniu załącznika nr 6 do omawianej ustawy, mimo jego zaliczenia do pozycji PCN, odpowiadającej określonej pozycji SWW. Nie jest rzeczą sądów ocena celowości i jakości działań ustawodawcy, natomiast Sąd Administracyjny musi stać na straży prymatu ustawy przed aktami wykonawczymi.

Skład orzekający

Małgorzata Jarecka

przewodniczący

Ewa Radziszewska-Krupa

członek

Joanna Tarno

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'samochód osobowy' i 'samochód osobowo-towarowy' na gruncie przepisów o podatku akcyzowym oraz zasada prymatu ustawy nad aktami wykonawczymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego ustawy o VAT z 1993 r. i może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzja w definicjach prawnych i jak różnica między 'osobowym' a 'osobowo-towarowym' może decydować o opodatkowaniu. Pokazuje też rolę sądu w pilnowaniu zgodności aktów wykonawczych z ustawą.

Czy 'osobowo-towarowy' to to samo co 'osobowy'? Sąd wyjaśnia, kto płaci akcyzę od auta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 814/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Joanna Tarno /sprawozdawca/
Małgorzata Jarecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2006 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] listopada 2005 r. [...] 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 2.800 zł (dwa tysiące osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
III SA/Wa 814/06
UZASADNIENIE
W dniu [...] kwietnia 2000 r. S. P. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym używany samochód marki D., rok produkcji 1999.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie deklarowanej wartości celnej sprowadzonego towaru, klasyfikacji taryfowej oraz kwoty wynikającej z długu celnego i na podstawie art.29 Kodeksu celnego określił wartość celną importowanego pojazdu na kwotę 16.015,47CAD. Organ uznał, że samochód został przez importera nieprawidłowo zaklasyfikowany do poz. 8704 taryfy celnej (obejmującej pojazdy samochodowe do transportu towarowego) i dokonał zmiany klasyfikacji towaru do pozycji 8703 (kod PCN 8703 24 901), obejmującej pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi).
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił ww. decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wartości celnej oraz kwoty długu celnego, określając wartość samochodu na kwotę 8.952,51CAD. W pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowego określenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego dotyczącego ww. zgłoszenia celnego, i decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] określił należny podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, z późn. zm.) - zwanej dalej "ustawą o VAT z 1993 r.", obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 7a, który stanowi, iż w przypadku objęcia towarów procedurą celną uszlachetniania czynnego, odprawy czasowej, przetwarzania pod kontrolą celną, obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą objęcia towarów tą procedura.
Zgodnie z art. 5 Ordynacji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia podatku w wysokości, w terminie oraz miejscu określonym w przepisach prawa podatkowego. Ustawa o VAT z 1993 r. opiera się na zasadzie samoobliczenia zobowiązania przez podatnika, bez wydawania w tym zakresie konstytutywnych (ustalających) decyzji przez organy celne. W proces konkretyzacji obowiązku podatkowego organy włączają się tylko w tym przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalą, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części należnego podatku, albo, że wysokość należnego i prawidłowego zobowiązania jest wyższa niż wskazana w zgłoszeniu celnym podatnika. W takich sytuacjach organ celny jest zobowiązany do wydania deklaratoryjnej decyzji podatkowej, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Stąd też w sytuacji, gdy w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego okazało się, że kwota zapłaconego podatku jest niższa od należnej, organ I instancji określił kwotę podatku w należnej wysokości. Na podstawie art. 53 § l Ordynacji podatkowej od zaległości podatkowych należne są odsetki za zwłokę, których obliczenia dokonano w decyzji organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutów strony zawartych, w odwołaniu odnoszących się do naruszenia przepisów Konstytucji jak i ustawy o VAT z 1993 r., Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, że decyzja została wydana w oparciu o przepisy obowiązujące od 1 września 2003 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz.1302).
Organ wyjaśnił, że odnośnie klasyfikacji taryfowej importowanego pojazdu samochodowego wypowiedział się Naczelnik Urzędu Celnego w P. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. oraz Dyrektor Izby Celnej w W. w decyzji z dnia [...] lipca 2003 r., która stała się ostateczna, gdyż strona nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że strona miała zapewniony udział w każdym stadium postępowania przed organami celnymi. Została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień lub dodatkowych dowodów na poparcie, z czego skorzystała. W świetle powyższego zarzut niedopuszczenia jej do udziału w sprawie należy uznać za bezpodstawny.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pełnomocnika S. P., który wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
l) art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 11 ust. 2, art. 11c ust. 2 i ust. 4, art. 34 ust. l oraz art. 36 ust.2 ustawy o VAT z 1993 r.,
2) art. 70 § l z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego art. 121 § l, art. 123 § l, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej wskazanej w zaskarżonej decyzji, tj. przepisu art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 2, art. 11c ust. 2 i ust. 4 oraz art. 36 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja organu celnego została wydana bez podstawy prawnej, bowiem oparto ją na przepisach nieobowiązujących w dniu wydania decyzji, tj. art. 11 ust. 2 oraz art. 11c ust. 2 i 4 ustawy o VAT z 1993 r. Zgodnie z art. 175 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 535), zwanej dalej "ustawą o VAT z 2004 r.", z dniem l maja 2004 r. utraciła moc ustawa z 1993 r., a zatem jej przepisy proceduralne nie mogły już być podstawą podjęcia czynności przez organ celny. Natomiast art. 11 ust. 2, art. 11 c ust. 2 oraz ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. należały do kategorii przepisów prawa procesowego. A zatem decyzje wydano z naruszeniem zasady praworządności, określonej w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. Ponadto przepis art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zgłoszenia celnego, nie uprawniał organu celnego do wydania decyzji określającej podatki w prawidłowej wysokości, jeżeli organ ten stwierdził w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego, że kwoty podatku zostały wykazane nieprawidłowo.
Przedmiotowa decyzja dotyczy zgłoszenia celnego z dnia [...] grudnia 2000 r., a więc dokonanego ponad 3 lata przed zmianą przepisów o VAT. Organ celny w dniu dokonania zgłoszenia celnego nie miał kompetencji do określania w drodze decyzji kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu. W związku z powyższym należałoby przyjąć, że wydanie decyzji określającej wynikające z tego zgłoszenia celnego należności podatkowe nadal pozostają w gestii urzędu skarbowego. Zmiana przepisów ustawy o VAT nie może bowiem działać wstecz, tzn. odnosić się do stanu faktycznego zaistniałego przez wejściem w życie tej zmiany.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej decyzja organu celnego zmieniającą klasyfikację taryfową spornego towaru spowodowała naliczenie podatku akcyzowego zgodnie z § l ust. l rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1999 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 105, poz. 1197).
Natomiast poz. 8703 Taryfy celnej, do której zaklasyfikowano importowany samochód, jest bardziej pojemna aniżeli kod Systematycznego Wykazu Wyrobów (SWW) nr 1021 i nr 1022, obejmuje bowiem również kategorię samochodów towarowo-osobowych, która wykracza poza zakres pojęcia samochodów osobowych, sklasyfikowanych pod kodem SWW 1021-1022. Zdaniem strony, nie ulega wątpliwości, że przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym są jedynie te samochody, które mieszczą się w zbiorze obejmującym towary oznaczone symbolami SWW 1021-1022, tj. w zbiorze obejmującym konkretne, wymienione w załączniku nr 6 do Ustawy o VAT, wyroby akcyzowe. Natomiast te towary, które wprawdzie mieszczą się w kategorii oznaczonej pozycją PCN 8703 Taryfy celnej, ale nie spełniają warunków, pozwalających na zaklasyfikowanie ich pod kodem SWW 1021-1022, nie są przedmiotem opodatkowania akcyzą. Zaklasyfikowanie importowanego towaru do poz. 8703 Taryfy celnej nie przesądza w żaden sposób o tym, że przedmiotowy samochód należy traktować jako samochód osobowy w rozumieniu SWW. Tym samym, samochód, sprowadzony jako osobowo-towarowy (zaklasyfikowany do poz. 8703 Taryfy celnej) nie staje się automatycznie wyrobem akcyzowym w rozumieniu załącznika nr 6 do Ustawy o VAT.
W opinii skarżącego, niedopuszczalne jest uznanie tożsamości pojęć "samochód osobowy" oraz "samochód osobowo-towarowy". Załącznik nr 6 do Ustawy o VAT wymienia, jako wyroby akcyzowe, samochody osobowe klasyfikowane wg SWW pod symbolami 1021 i 1022.
Organ celny błędnie przyjął, że na podstawie załącznika nr 6 do ustawy o VAT towar zaimportowane przez stronę podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym w imporcie. SWW pod symbolami 1021 i 1022 rozróżnia dwa rodzaje samochodów osobowych: samochody osobowe ogólnego przeznaczenia (tj. m. in.: samochody osobowe czterokołowe z napędem na jedną oś - SWW 1021-1, samochody osobowe trzykołowe - SWW 1021-2 i samochody osobowe z napędem na wszystkie osie czyli terenowe) oraz samochody osobowe specjalizowane (SWW 1022), do których zalicza się samochody osobowe: służby zdrowia, milicyjne, straży pożarnej, ruchomych ekip technicznych, taksówki i samochody osobowe specjalizowane pozostałe.
W opinii strony, samochód D., nie może zostać uznany za samochód osobowy w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, ponieważ nie odpowiada żadnej z kategorii samochodów wskazanych powyżej, objętych symbolem SWW 1021 oraz SWW 1022. Zaklasyfikowanie pojazdu przez organ celny pod pozycją 8703 Taryfy celnej nie może wywierać żadnego wpływu na uznanie go za samochód osobowy w rozumieniu SWW. Potwierdza to również wyrok NSA z dnia 29 września 1997 r., I SA/Ka 244/96, w którym wskazano, że "nie kod taryfy celnej PCN, lecz zaklasyfikowanie towaru do symbolu SWW, określonego w załączniku Nr 6 do ustawy o podatku od towarów i usług (...) rozstrzyga o jego zaliczeniu do wyrobów akcyzowych".
Skarżący podnosi również, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe jest przedawnione. Zgodnie z art. 70 § l Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgłoszenia celnego spornego towaru dokonano w dniu [...] kwietnia 2000 r., natomiast decyzja Dyrektora Izby Celnej została doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2006 r., a więc po upływie terminu wskazanego w art. 70 § l Ordynacji.
W opinii strony, termin ten odnosił się do również do ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, a więc do ostatecznego określenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w prawidłowej wysokości przez organ odwoławczy. Zgodnie z art. 128 Ordynacji podatkowej, ostatecznym rozstrzygnięciem jest bowiem dopiero decyzja wydana przez organ odwoławczy, bądź decyzja organu pierwszej instancji, od której strona nie wniosła odwołania. W postępowaniu odwoławczym sprawa rozpatrywana jest przez organ celny od początku, a organ ten związany jest takimi samymi przepisami prawa materialnego i procesowego, jak organ pierwszej instancji. Powyższą wykładnię podzielił także Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokach z dnia 16 czerwca 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Wr 4075/01 oraz sygn. akt 3 I SA 2547/02, a także NSA w wyroku z dnia 28 października 2003 r. sygn. akt SA/Rz 2504/01.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji i dodał, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, bowiem na mocy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej bieg tego terminu został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, czyli z dniem 24 stycznia 2003 r. (k. 59 akt administracyjnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest uzasadniona.
Wykaz towarów akcyzowych określa załącznik nr 6 do ustawy o VAT z 1993 r., w którym pod poz. 5 zamieszczono samochody osobowe (symbol PKWiU 34 10 2). Natomiast w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1999 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 105, poz. 1197), zawierającego tabelę stawek podatku akcyzowego dla niektórych importowanych towarów, pod poz. 27 (kod PCN ex 8703) wymieniono pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi). Nie można jednak mówić o tożsamości pojęć "samochód osobowy" i "samochód osobowo-towarowy".
Ustawa o VAT z 1993 r nie definiuje pojęcia samochodu osobowego, nie definiują tego również inne przepisy prawa podatkowego. Należy zatem odnieść się do definicji zawartej w innych przepisach prawa. W art. 4 pkt 1 analizowanej ustawy podatkowej postanowiono, że ilekroć w dalszych jej przepisach mowa jest o towarach, rozumie się przez to m.in. rzeczy ruchome, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej. Ponieważ samochód osobowy jest rzeczą ruchomą i towarem w rozumieniu tej ustawy, uzasadnione jest sięgnięcie do określenia samochodu osobowego na gruncie takiej klasyfikacji.
Systematyczny Wykaz Wyrobów rozróżnia dwa rodzaje samochodów osobowych: ogólnego przeznaczenia (SWW 1021) i specjalizowane (SWW 1022). Przedmiot opodatkowania musi być określony precyzyjnie i nie można opodatkowywać towaru, który nie stanowi dokładnego odpowiednika pojęcia "samochód osobowy", przy czym wykładnia tego pojęcia musi być ścisła. Wobec tego samochód zakwalifikowany jako "osobowo-towarowy" nie może być uznany za "samochód osobowy" w rozumieniu załącznika nr 6 do omawianej ustawy, mimo jego zaliczenia do pozycji PCN, odpowiadającej określonej pozycji SWW.
Zdaniem Sądu, prawomocność decyzji organów celnych uznających zgłoszenie celne za nieprawidłowe, nie może wpływać na ocenę legalności decyzji wydanej na podstawie przepisu modyfikującego obowiązek podatkowy w sposób sprzeczny z Konstytucją. Trafnie zwraca uwagę skarżący na fakt, że kod PCN 8703, do którego organy celne zaklasyfikowały samochód importowany przez skarżącego, jest pojemniejszy niż kod SWW 1021-1022, zawiera bowiem w sobie kategorię samochodów osobowo-towarowych, która wykracza poza zakres pojęcia samochodów osobowych sklasyfikowanych pod kodem SWW 1021-1022. Przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym są jedynie te samochody, które mieszczą się w zbiorze obejmującym towary oznaczone symbolami SWW 1021-1022, to jest w zbiorze obejmującym konkretne, wymienione w załączniku nr 6 do ustawy, wyroby akcyzowe. Natomiast towary, które wprawdzie mieszczą się w kategorii oznaczonej kodem PCN 8703, lecz nie spełniają warunków pozwalających na zaklasyfikowanie ich do kodu SWW 1021-1022, nie są przedmiotem opodatkowania akcyzą.
Dlatego automatyczne zaklasyfikowanie towarów z pozycji PCN 8703 do grupy wyrobów akcyzowych, bez dokonania analizy zakresu przedmiotowego pozycji SWW 1021, 1022, nie jest wystarczające do opodatkowania spornego samochodu. Zaklasyfikowanie bowiem przez Urząd Celny samochodu odprawionego przez skarżącego pod pozycją PCN 8703 nie przesądza o tym, że dany samochód należy traktować jako osobowy w rozumieniu SWW symbol 1021-1022. Tym samym samochód oclony jako osobowo-towarowy nie staje się automatycznie wyrobem akcyzowym w rozumieniu załącznika nr 6 do ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie ma pełną świadomość tego, że w praktyce samochody "z kratką" służą do przewozu osób, a taka sama przestrzeń za kratką, służąca w samochodzie osobowym do przewozu bagażu, formalnie przeznaczona jest w samochodzie osobowo-towarowym do przewozu "towaru". Są to fakty powszechnie znane, niewymagające dowodu. Jednakże nie jest rzeczą sądów ocena celowości i jakości działań ustawodawcy, natomiast Sąd Administracyjny musi stać na straży prymatu ustawy przed aktami wykonawczymi.
Z tego względu należy podzielić pogląd strony skarżącej co do naruszenia art. 92 i 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez uznanie, że przedmiotowy samochód podlegał opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, ponieważ w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego, zawierającego tabelę stawek podatku akcyzowego dla niektórych importowanych towarów pod poz. 27 (kod PCN ex 8703) wymieniono pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi), co pozostaje w sprzeczności z treścią załącznika nr 6 do ustawy o VAT z 1993 r., określającego przedmiot opodatkowania podatkiem akcyzowym. W konsekwencji opodatkowania podatkiem akcyzowym przedmiotu, który w myśl ustawy mu nie podlegał, naruszone zostały także przepisy art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4, art. 36 ust. 1 i 2 analizowanej ustawy podatkowej. Podobne stanowisko zajął również NSA w wyroku z dnia 9 marca 2005 r., FSK 618/04 (ONSAiWSA 2005/6/120).
Słuszny jest również zarzut skarżącego dotyczący oparcia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji m. in. na art. 11 ust. 2, art. 11c ust. 2 oraz ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. Unormowania te należały do kategorii przepisów prawa procesowego i nie powinny się znaleźć w podstawie prawnej decyzji wydawanej pod rządem ustawy o VAT z 2004 r. Zamiast tego organ powinien powołać natomiast art. 33 ust. 2 i 4 oraz art. 35 nowej ustawy. Nie oznacza to jednak, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, bowiem podstawa taka istniała w momencie wydania decyzji, tyle, że została wskazana nieprawidłowo.
Za niezasadny natomiast należy uznać zarzut skarżącego, dotyczący przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Ponieważ zgłoszenia celnego przedmiotowego pojazdu dokonano w dniu [...] kwietnia 2000 r., więc zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej można by oczekiwać, że zobowiązanie podatkowe przedawni się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, czyli z upływem 2005 r. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej została doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2006 r., czyli 3 dni po upływie terminu wynikającego z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże z akt administracyjnych sprawy wynika, że z dniem [...] stycznia 2003 r. organ celny wydał postanowienie o wszczęciu dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe, polegające na zaniżeniu kwoty długu celnego od przedmiotowego towaru (k. 59). Zaś w dniu [...] maja 2003 r. Urząd Skarbowy w P. skierował do Sądu Rejonowego w P. wniosek o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności przez skarżącego w związku z uszczupleniem przez niego należności w podatku VAT i akcyzowym z tego tytułu (k. 53). Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W tej sytuacji nie jest już istotne dokładne ustalenie daty podjęcia biegu terminu przedawnienia, skoro z akt sprawy wynika zawieszenie biegu terminu na okres co najmniej na 4 miesięcy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c), art. 152 oraz art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI