Orzeczenie · 2005-06-14

III SA/Wa 626/05Uchylenie decyzji podatkowych błędy proceduralne 2

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2005-06-14

NSAPodatkoweŚredniawsa

podatek od towarów i usługVATzaległość podatkowaumorzenierozłożenie na ratyOrdynacja podatkowauznanie administracyjnebłąd proceduralnyprzedawnienie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku podatnika o umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług. Organy podatkowe, zarówno pierwszoinstancyjne, jak i odwoławcze (Dyrektor Izby Skarbowej), odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na brak spełnienia przesłanek określonych w Ordynacji podatkowej (art. 67 i 48 Op), takich jak ważny interes podatnika czy interes publiczny, a także na fakt, że powstanie zaległości nie było związane ze zdarzeniami losowymi. Organ odwoławczy umorzył postępowanie w części dotyczącej zaległości, które uległy przedawnieniu, jednakże Sąd administracyjny uznał, że sposób, w jaki organ odwoławczy postąpił, był wadliwy proceduralnie. Sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej, dostrzegając uchybienia w decyzjach organu pierwszej instancji, powinien był uchylić te decyzje w części, a nie utrzymać je w mocy lub umorzyć postępowanie w sposób, który pozostawił wadliwe decyzje w obrocie prawnym. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego w sprawach podatkowych, wymogów formalnych uzasadnienia decyzji uznaniowych oraz prawidłowego postępowania organu odwoławczego przy uchylaniu decyzji organu pierwszej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej organu odwoławczego i nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów merytorycznych dotyczących umorzenia zaległości podatkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy prawidłowo postąpił, utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, podczas gdy w części dotyczącej przedawnionych zaległości umorzył postępowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie postąpił prawidłowo. Dostrzegając uchybienia proceduralne w decyzjach organu pierwszej instancji i konieczność umorzenia postępowania w części dotyczącej przedawnionych zaległości, powinien był uchylić decyzje organu pierwszej instancji w tej części, a nie utrzymywać ich w mocy w pozostałej części w sposób, który pozostawił wadliwe decyzje w obrocie prawnym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ odwoławczy, zgodnie z art. 233 Ordynacji podatkowej, ma określone pole działania. W przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji organu pierwszej instancji i konieczności umorzenia postępowania w części, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji w tej części, a nie pozostawiać jej w obrocie prawnym jako częściowo utrzymanej w mocy.

Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej lub rozłożenia jej na raty ma charakter uznaniowy i jakie są jego granice?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzje w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych lub rozłożenia ich na raty mają charakter uznaniowy, jednakże to uznanie jest ograniczone dyrektywami wyboru sformułowanymi jako ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Organ musi szczegółowo uzasadnić swoją decyzję, zwłaszcza negatywną dla podatnika.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć organy mają swobodę w podejmowaniu decyzji o umorzeniu lub rozłożeniu na raty, to nie jest to swoboda absolutna. Musi być ona oparta na obiektywnych kryteriach i należycie uzasadniona, uwzględniając zarówno interes podatnika, jak i interes publiczny. Uznanie administracyjne nie zwalnia sądu z obowiązku kontroli spełnienia przesłanek.

Czy zaległość podatkowa, co do której wydano decyzję odmowną w przedmiocie umorzenia, może być ponownie przedmiotem wniosku o umorzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej. Podatnik może występować o umorzenie zaległości tak długo, jak długo ona istnieje, zwłaszcza jeśli jego sytuacja materialna ulegnie pogorszeniu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym brak uwzględnienia wniosku o umorzenie nie zamyka drogi do ponownego złożenia takiego wniosku w przyszłości, pod warunkiem zmiany okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości.

Przepisy (10)

Główne

Op art. 67 § § 1

Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe mogą umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy.

Op art. 48 § ust. 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Decyzje dotyczące ulg podatkowych mają charakter uznaniowy.

Op art. 233

Ordynacja podatkowa

Określa rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego, w tym uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy lub umorzenie postępowania.

Pomocnicze

Op art. 210 § § 1

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, szczególnie negatywnych dla podatnika i wydanych w oparciu o uznanie administracyjne.

Pusa art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

ppsa art. 3 § § 2