III SA/Wa 473/25Uchylenie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej 29
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w W., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego prezesa zarządu P. Sp. z o.o. w likwidacji za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2017 r. oraz styczeń-marzec 2018 r. Skarżący podnosił liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 121, 122, 180, 187, 210 Ordynacji podatkowej, a także naruszenia Konstytucji RP. Kluczowym argumentem skarżącego było to, że nie miał on możliwości czynnego udziału w postępowaniu wymiarowym, które zakończyło się wydaniem decyzji określających zobowiązania podatkowe spółki, a które stanowiły podstawę do orzeczenia jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, opierając się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-277/24 (Adjak), uznał, że skarżącemu nie zapewniono dostępu do akt postępowań wymiarowych, co naruszyło jego prawo do obrony i możliwość skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach tych postępowań. Sąd podkreślił, że choć decyzje wymiarowe są ostateczne wobec spółki, osoba trzecia musi mieć możliwość weryfikacji tych ustaleń w postępowaniu dotyczącym jej odpowiedzialności. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję DIAS, uznając ocenę prawidłowości zastosowania art. 116 Ordynacji podatkowej za przedwczesną, i nakazał organowi uzupełnienie postępowania poprzez dołączenie akt postępowań wymiarowych oraz zapewnienie skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konieczności zapewnienia czynnego udziału osobie trzeciej w postępowaniu dotyczącym jej odpowiedzialności podatkowej, w tym dostępu do akt postępowań wymiarowych, zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Dotyczy sytuacji, gdy osoba trzecia jest odpowiedzialna za zobowiązania podatkowe spółki kapitałowej, a postępowanie wymiarowe wobec spółki zakończyło się decyzją, która nie była dostępna dla osoby trzeciej w sposób umożliwiający jej obronę.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie prawa do obrony osoby trzeciej (byłego członka zarządu) w postępowaniu wymiarowym, które zakończyło się wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe spółki, uzasadnia uchylenie decyzji o solidarnej odpowiedzialności tej osoby trzeciej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie prawa do obrony osoby trzeciej w postępowaniu wymiarowym, polegające na braku dostępu do akt i możliwości skutecznego podważenia ustaleń organu, uzasadnia uchylenie decyzji o solidarnej odpowiedzialności tej osoby, nawet jeśli decyzja wymiarowa jest ostateczna wobec spółki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z orzecznictwem TSUE, osoba trzecia, która może zostać uznana za solidarnie odpowiedzialną za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, musi mieć możliwość skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania wymiarowego. Brak zapewnienia dostępu do akt postępowań wymiarowych i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego narusza prawo do obrony i uzasadnia uchylenie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.
Czy osoba trzecia (były członek zarządu) jest stroną postępowania wymiarowego dotyczącego zobowiązań spółki kapitałowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba trzecia nie jest stroną postępowania wymiarowego dotyczącego zobowiązań spółki kapitałowej, ponieważ postępowanie to dotyczy interesu prawnego podatnika (spółki), a nie osoby trzeciej.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej uzależniają posiadanie przymiotu strony od tego, czy działanie lub czynność organu podatkowego odnosi się lub dotyczy interesu prawnego danego podmiotu. Osoba trzecia nie może być stroną postępowania, które kończy wydanie decyzji dotyczącej interesu prawnego podatnika. Jej interes jest faktyczny, a nie prawny w tym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
O.p. art. 107 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200 § 2 i 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 206
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 200 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 216 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 211
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 219
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 178
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 103 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
k.s.h. art. 156
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony skarżącego poprzez brak dostępu do akt postępowań wymiarowych i brak możliwości czynnego udziału w tych postępowaniach. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1, art. 200 § 1, art. 187 § 1 O.p.). • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 121 § 1 O.p.).
Godne uwagi sformułowania
osoba trzecia w toku ewentualnie prowadzonego wobec niej postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej musi mieć prawo do skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania wymiarowego. • nie można przyjąć, że z powodu ostatecznego charakteru decyzji wydanych w powiązanych postępowaniach administracyjnych organ podatkowy zostaje zwolniony z obowiązku zapoznania podatnika z dowodami, w tym z dowodami pochodzącymi z tych postępowań, w oparciu o które organ ten zamierza podjąć wobec niego decyzję, przez co podatnik ten zostaje pozbawiony prawa do skutecznego zakwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania owych ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych. • Zaniechanie powyższych czynności powoduje, że to czy Skarżący w toku niniejszej sprawy aktywnie podważał ustalenia dokonane w decyzji wymiarowej ma znaczenie wtórne. Kluczowe jest bowiem to, czy Stronie stworzono warunki procesowe gwarantujące jej prawo do obrony.
Skład orzekający
Alojzy Skrodzki
przewodniczący
Hanna Filipczyk
członek
Radosław Teresiak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności zapewnienia czynnego udziału osobie trzeciej w postępowaniu dotyczącym jej odpowiedzialności podatkowej, w tym dostępu do akt postępowań wymiarowych, zgodnie z orzecznictwem TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba trzecia jest odpowiedzialna za zobowiązania podatkowe spółki kapitałowej, a postępowanie wymiarowe wobec spółki zakończyło się decyzją, która nie była dostępna dla osoby trzeciej w sposób umożliwiający jej obronę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego - odpowiedzialności osób trzecich i prawa do obrony, z silnym odniesieniem do orzecznictwa TSUE, co czyni ją interesującą dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy możesz być odpowiedzialny za długi firmy, jeśli nie miałeś szansy się bronić? Sąd Administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.