Orzeczenie · 2020-11-06

III SA/Wa 36/20Nieważność decyzji o odpowiedzialności przedstawiciela podatkowego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2020-11-06
NSAPodatkoweWysokawsa
VATprzedstawiciel podatkowyodpowiedzialność solidarnazaległości podatkowedecyzja bez podstawy prawnejOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Przedmiotem niniejszej sprawy była skarga spółki A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2019 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności spółki A. sp. z o.o. jako przedstawiciela podatkowego wraz ze spółką [...] (z siedzibą w Rosji) za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2014 r. Skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym kluczowy zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że podstawą prawną odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela podatkowego jest art. 18c ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, który nie uzależnia tej odpowiedzialności od dodatkowych okoliczności, takich jak np. bezskuteczność egzekucji. Jednakże, analizując przepisy Ordynacji podatkowej, Sąd doszedł do wniosku, że katalog osób trzecich, w stosunku do których organ podatkowy orzeka o odpowiedzialności solidarnej w drodze decyzji administracyjnej, jest enumeratywny i nie obejmuje przedstawiciela podatkowego. W ocenie Sądu, przedstawiciel podatkowy nie jest osobą trzecią w rozumieniu Działu III Rozdziału 15 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują orzekania w drodze decyzji o odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela podatkowego, zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez podstawy prawnej. Na tej podstawie Sąd stwierdził nieważność obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że decyzje orzekające o solidarnej odpowiedzialności przedstawiciela podatkowego za zaległości podatkowe są wydawane bez podstawy prawnej, jeśli nie wynikają one wprost z przepisów Ordynacji podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedstawiciela podatkowego w rozumieniu art. 18c ust. 2 u.p.t.u. i braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy istnieje podstawa prawna do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o solidarnej odpowiedzialności przedstawiciela podatkowego za zaległości podatkowe podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują orzekania w drodze decyzji administracyjnej o odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela podatkowego.

Uzasadnienie

Katalog osób trzecich, w stosunku do których organ podatkowy orzeka o odpowiedzialności solidarnej w drodze decyzji administracyjnej, jest enumeratywny i nie obejmuje przedstawiciela podatkowego. W związku z tym decyzje w tej sprawie zostały wydane bez podstawy prawnej.

Jaki jest zakres odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela podatkowego za zobowiązania podatkowe podatnika?

Odpowiedź sądu

Przedstawiciel podatkowy odpowiada solidarnie z podatnikiem za zobowiązanie podatkowe, które rozlicza w jego imieniu, na podstawie art. 18c ust. 2 ustawy o VAT. Jednakże, z uwagi na brak podstawy prawnej do wydania decyzji w tej sprawie, sąd nie rozstrzygnął szczegółowo zakresu tej odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 18c ust. 2 u.p.t.u. stanowi podstawę odpowiedzialności solidarnej, ale nie określa trybu orzekania. Ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują decyzji w tym zakresie, sąd nie mógł rozstrzygnąć kwestii zakresu odpowiedzialności.

Czy postępowanie powinno zostać zawieszone na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii, ponieważ stwierdził nieważność decyzji z innych przyczyn.

Uzasadnienie

Z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji jako wydanych bez podstawy prawnej, sąd nie przystąpił do rozstrzygania kwestii zawieszenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2019 r.

Przepisy (28)

Główne

u.p.t.u. art. 18c § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 18c § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przedstawiciel podatkowy odpowiada solidarnie z podatnikiem za zobowiązanie podatkowe, które rozlicza w jego imieniu. Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od wystąpienia dodatkowych okoliczności, jak np. bezskuteczność egzekucji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2006 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji, gdy została wydana bez podstawy prawnej.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2006 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 292

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 125 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 2 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się do podatków, w tym do podatku VAT.

O.p. art. 91

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych.

k.c. art. 369

Kodeks cywilny

Zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. W przypadku przedstawiciela podatkowego źródłem odpowiedzialności jest ustawa (art. 18c ust. 2 u.p.t.u.).

k.c. art. 366

Kodeks cywilny

O.p. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Katalog osób trzecich, w stosunku do których organ podatkowy orzeka o odpowiedzialności solidarnej w drodze decyzji administracyjnej, jest enumeratywny i nie obejmuje przedstawiciela podatkowego.

O.p. art. 108 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 117b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 117ba

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 117c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 92 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.e.a. art. 26 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje organów obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej, ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują orzekania w drodze decyzji administracyjnej o odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

Przedstawiciel podatkowy niewątpliwie nie jest podmiotem wskazanym w ww. przepisach (art. 116 i 116a O.p.). • Przedstawiciel podatkowy nie jest osobą trzecią w rozumieniu Działu III Rozdział 15 O.p. • Zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich reguluje Dział III Rozdział 15 O.p. • Katalog osób trzecich w stosunku do których o odpowiedzialności solidarnej orzeka organ podatkowy w drodze decyzji administracyjnej jest enumeratywnie wskazany w Rozdziale 15 O.p. • W sprawie więc, na podstawie art. 91 O.p. zastosowanie znajdą bezpośrednio przepisy Kodeksu cywilnego (Kc). • W przypadku podatnika organ podatkowy nie wydaje "dodatkowej" decyzji w której stwierdza odpowiedzialność podatnika za zobowiązanie podatkowe podobnie zatem w sytuacji przedstawiciela podatkowego, o którym mowa w art. 18 c ust. 2 u.p.t.u. organ nie wydaje "dodatkowej" decyzji o odpowiedzialności solidarnej. • Skoro zatem przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują orzekania w drodze decyzji o odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela podatkowego, o którym mowa w art. 18c u.p.t.u. to skarżona decyzji jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez podstawy prawnej.

Skład orzekający

Alojzy Skrodzki

przewodniczący

Ewa Izabela Fiedorowicz

sędzia

Radosław Teresiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że decyzje orzekające o solidarnej odpowiedzialności przedstawiciela podatkowego za zaległości podatkowe są wydawane bez podstawy prawnej, jeśli nie wynikają one wprost z przepisów Ordynacji podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedstawiciela podatkowego w rozumieniu art. 18c ust. 2 u.p.t.u. i braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą odpowiedzialności przedstawiciela podatkowego i braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie, co jest kluczowe dla praktyków prawa podatkowego.

“Decyzja o odpowiedzialności przedstawiciela podatkowego wydana bez podstawy prawnej? WSA w Warszawie wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst