III SA/Wa 3246/14Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości pfron 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa PFRON orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki P. sp. z o.o. za zaległości w wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od marca do lipca 2009 r. oraz koszty egzekucji. Organy administracji ustaliły, że spółka nie dokonała wymaganych wpłat, a egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Skarżący, pełniący funkcję prezesa zarządu w spornym okresie, nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, takich jak złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie czy wskazanie mienia spółki. Kluczowym zarzutem skargi było twierdzenie, że skarżący nie mógł skutecznie pełnić funkcji członka zarządu z uwagi na prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo, co zgodnie z Kodeksem spółek handlowych stanowiło zakaz pełnienia takiej funkcji. Sąd administracyjny uznał jednak, że odpowiedzialność na gruncie Ordynacji podatkowej jest niezależna od prawa cywilnego i przepisów KSH. Skoro przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności faktu nieskuteczności powołania na stanowisko członka zarządu, brak jest podstaw do wywodzenia takiej przesłanki z innych przepisów. Sąd podkreślił, że celem art. 116 O.p. jest odpowiedzialność o charakterze odszkodowawczym, gdzie podstawą jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Ponieważ bezsporne było, że skarżący pełnił funkcję w okresie powstania zaległości, a egzekucja była bezskuteczna, a skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości spółek, w szczególności w kontekście niezależności prawa podatkowego od prawa cywilnego i zakazów wynikających z Kodeksu spółek handlowych.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu odpowiedzialności za zaległości wobec PFRON, ale zasady interpretacji przepisów podatkowych są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo, skutkujący zakazem pełnienia funkcji członka zarządu na podstawie Kodeksu spółek handlowych, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność na gruncie Ordynacji podatkowej jest niezależna od prawa cywilnego i przepisów KSH. Przepisy Ordynacji podatkowej nie zawierają jako przesłanki zwolnienia od odpowiedzialności faktu nieskuteczności powołania (pełnienia) na stanowisko członka zarządu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej w sposób kompletny wymieniają przesłanki pozytywne i negatywne odpowiedzialności członka zarządu. Brak wśród nich zakazu pełnienia funkcji wynikającego z prawa cywilnego. Celem art. 116 O.p. jest odpowiedzialność odszkodowawcza, gdzie podstawą jest sam fakt bycia członkiem zarządu.
Kto ponosi ciężar dowodu w zakresie przesłanek pozytywnych i negatywnych odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar wykazania przesłanek pozytywnych (istnienie zaległości, bezskuteczność egzekucji, pełnienie funkcji) spoczywa na organie. Ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych (zwolnienia) spoczywa na członku zarządu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym ciężar wykazania przesłanek negatywnych spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność jest okolicznością zasadniczą, podlegającą badaniu.
Czy zaległości z tytułu wpłat na PFRON mogą stanowić podstawę do stwierdzenia niewypłacalności spółki w rozumieniu przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy tylko niektórych z nich, ani rozmiar niewykonywanych zobowiązań.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, powołując wyrok NSA, że właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie członków zarządu. Zaległości wobec PFRON nie mogą być traktowane jako pozbawione znaczenia dla sytuacji finansowej spółki.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (25)
Główne
O.p. art. 116 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116 § § 2
Ordynacja podatkowa
K.s.h. art. 18
Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 18 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Pomocnicze
ustawa o rehabilitacji art. 49 § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji art. 49 § ust. 2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.p.e.a. art. 3a § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 3a § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
O.p. art. 108
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 247 § § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
u.pu.n. art. 21
Prawo upadłościowe i naprawcze
u.pu.n. art. 11
Prawo upadłościowe i naprawcze
K.s.h. art. 585
Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 587
Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 590
Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 591
Kodeks spółek handlowych
K.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
K.k. art. 294 § §1
Kodeks karny
K.k. art. 12
Kodeks karny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący nie mógł być członkiem zarządu z uwagi na prawomocny wyrok skazujący, co czyniło go nieistniejącą stroną postępowania. • Spółka nie podlegała obowiązkowi uiszczania składek na PFRON w związku ze stanem zatrudnienia poniżej 25 osób. • Firma prowadziła działalność produkcyjną i handlową, miała regularne obroty ze stałymi kontrahentami, a wartość jej majątku znacząco przewyższała wartość jej zobowiązań. • Organ pierwszej instancji nie podjął żadnych działań mających na celu wyegzekwowanie należnych składek mimo, że Spółka prowadziła aktywną działalność produkcyjną i można było prowadzić egzekucję z konta bankowego spółki.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich została określona w art. 116 § 1 i 2 Ordynacji. • Ciężar dowodu w zakresie istnienia przesłanek uwalniających od tej odpowiedzialności - spoczywał na Skarżącym. • Ze względu na odrębność i niezależność norm prawnych kształtujących stosunki cywilnoprawne i stosunki podatkowe, skutki zdarzeń będących następstwem działania prawa cywilnego, podlegają na gruncie prawa podatkowego ocenie wyłącznie w oparciu o przepisy tego prawa i istniejące w nim instytucje prawne, niezależnie od tego jak można je zakwalifikować na płaszczyźnie prawa cywilnego. • Celem normy z art. 116 o.p. jest istnienie odpowiedzialności członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, gdzie podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu.
Skład orzekający
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
przewodniczący-sprawozdawca
Aneta Trochim-Tuchorska
członek
Marta Waksmundzka-Karasińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości spółek, w szczególności w kontekście niezależności prawa podatkowego od prawa cywilnego i zakazów wynikających z Kodeksu spółek handlowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu odpowiedzialności za zaległości wobec PFRON, ale zasady interpretacji przepisów podatkowych są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny temat odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, a kluczowe jest rozstrzygnięcie o niezależności prawa podatkowego od prawa cywilnego w tym zakresie, co ma szerokie implikacje praktyczne.
“Czy zakaz pełnienia funkcji członka zarządu chroni przed odpowiedzialnością za długi spółki? Sąd Administracyjny odpowiada: niekoniecznie!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.