III SA/Wa 2984/21

III SA/Wa 2984/21 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Piotr Dębkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2016 r., 2017 r., 2018 r. p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Stronie skarżącej M.M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej "DIAS") decyzją
z dnia [...] października 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej "NUS") z dnia [...] marca 2021 r. orzekającą
o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M.M. (dalej "Skarżący", "Strona") jako prezesa zarządu C. Sp. z o.o., NIP [...]
wraz ze Spółką za zaległości w podatku od towarów i usług za ll-IV kwartał 2016 r.,
I, II kwartał 2017 r., IV kwartał 2018 r. w łącznej kwocie 229.928,88 zł
wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 38.949,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 15.655,29 zł.
Jak wynika z akt sprawy, decyzja z dnia [...] października 2021 r. została przez DIAS doręczona na adres adwokat K.C., ul. [...]
w G., mimo że w toku całego postępowania korespondencję doręczał na adres elektroniczny pełnomocnika.
Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję DIAS z dnia
[...] października 2021 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1. art. 144 § 1a, art.144a § 1 pkt 2, art. 144b § 1, § 1 a pkt 1 i 2, § 2 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540
ze zm., dalej "Op"), poprzez niespełnienie wymogów formalnych skutecznego doręczenia decyzji, co skutkuje koniecznością uznania, że decyzja nie została doręczona, gdyż doręczony wydruk, jako wadliwy, nie korzysta z domniemania autentyczności i domniemania zgodności z prawdą,
2. art. 120, art.121, art. 122 Op poprzez naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego, w postaci zasady legalizmu, zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie oraz zasady prawdy obiektywnej i w rezultacie nieuchylenie zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy,
3. art. 233 § 1 pkt 1 i art. 233 § 1 pkt 2 b Op poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, zamiast jej uchylenia
do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji, gdy naruszone zostały przez ten organ następujące przepisy Ordynacji podatkowej:
a. art. 116, w szczególności jego § 1 pkt 1b poprzez niewykazanie bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki z o.o. C. oraz zignorowanie przesłanki egzoneracyjnej wyłączającej odpowiedzialność subsydiarną Skarżącego
z powodu braku Jego winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki,
b. art. 187 § 1 i 191 w zw. z art. 122 poprzez wydanie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia, mimo że w sprawie nie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy potwierdzający bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki, a wcześniej niewypłacalność Spółki uzasadniającą złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez Skarżącego;
c. art. 123 poprzez niedopełnienie obowiązku wynikającego z oraz art. 200,
co narusza podstawową zasadę procedury podatkowej zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym studium postępowania,
d. art. 210 poprzez zaniechanie uzasadnienia odpowiedzi na wszystkie zarzuty Skarżącego,
4. art. 123 oraz art. 200 Op poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu odwoławczym i niedopełnienie obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał,
że decyzja została doręczona pełnomocnikowi w trybie art. 144b § 3 Op.
W jego przekonaniu doręczenie decyzji w tradycyjnej formie papierowej znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa i jest skuteczne. Organ podkreślił,
że doręczenie decyzji w sposób tradycyjny nie spowodowało dla Skarżącego żadnych ujemnych skutków procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako złożona przedwcześnie podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "Ppsa") skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.
Z cytowanego przepisu wynika więc, że warunkiem wniesienia skargi do sądu jest prawidłowe doręczenie kwestionowanego aktu administracyjnego. Powyższe potwierdza także treść art. 212 Op, zgodnie z którym organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Należy wskazać, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu w dacie jego skutecznego doręczenia w rozumieniu przepisów art. 144-154c Op.
Zgodnie z art. 144 Op, organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu podatkowego
(§ 1a). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez:
1) operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo
2) pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy
lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy
lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (§ 1b).
W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a
i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma:
1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia
23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo
2) za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego
lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (§ 1c).
W przypadku doręczenia decyzji, której organ podatkowy nadał rygor natychmiastowej wykonalności, albo decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, organ może doręczyć decyzję w sposób określony
w § 1c. Przepisów § 1a i § 1b pkt 1 nie stosuje się (§ 1d).
§ 2. W zakresie spraw określonych w przepisach wykonawczych wydanych
na podstawie art. 3f § 4 organ podatkowy może, za zgodą adresata, doręczać pisma przez portal podatkowy.
§ 2a. Wyrażenie i wycofanie zgody, o której mowa w § 2, następuje przez portal podatkowy.
§ 2b. Wycofanie zgody, o której mowa w § 2, wywołuje skutki prawne
z upływem dnia roboczego następującego po jej wycofaniu.
§ 2c. W przypadku wyrażenia albo wycofania zgody, o której mowa w § 2, organ podatkowy poucza o skutkach prawnych wynikających z jej wyrażenia albo wycofania.
§ 2d. W przypadku doręczania pisma przez portal podatkowy pismo uznaje się za doręczone w dniu wskazanym w urzędowym poświadczeniu odbioru,
a w przypadku jego braku - po upływie 14 dni od dnia umieszczenia pisma na portalu podatkowym.
§ 4. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys, za pokwitowaniem.
§ 5. Doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje
za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.
W analizowanym przepisie ustawodawca w sposób oczywisty przyznał prymat doręczeniom pism w formie elektronicznej, wprowadzając warunki, które organ musi spełnić, by w ogóle możliwe było doręczenie pisma w formie tradycyjnej,
tj. za pośrednictwem operatora pocztowego.
Podkreślić należy, że już od 1 stycznia 2016 r. wprowadzono art. 144 § 5 Op, który nakazuje doręczać pisma pełnomocnikowi profesjonalnemu co do zasady
w formie elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.
Do sporów co do skutku prawnego wadliwego, tj. niezgodnego
z obowiązującymi przepisami prawa co do formy i sposobu doręczenia decyzji organu podatkowego odnosi się uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt I FPS 4/21.
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r.,
I FPS 4/21, LEX nr 3320252, wydanej w składzie siedmiu sędziów przyjęto,
że "Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczone stronie, która miała ustanowionego pełnomocnika, z naruszeniem art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.), należy uznać za niewiążące w rozumieniu art. 212 w zw. z art. 239 tej ustawy także wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik wnieśli od niego zażalenie". W uchwale tej stwierdzono, że brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia. W szczególności orzeczenie nie wchodzi do obrotu prawnego
w rozumieniu art. 212 Op w zw. z art. 219 Op. Nie rozpoczyna swojego biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia. Organ podatkowy nie może konwalidować tej wadliwej czynności. Zobowiązany jest jedynie do ponowienia czynności doręczenia. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanowisko wyrażone w uchwale podziela.
Nie jest w sprawie sporne, że DIAS nie doręczył decyzji profesjonalnemu pełnomocnikowi Skarżącego w formie elektronicznej, lecz wydruk decyzji
za pośrednictwem poczty na adres w G., zaś pełnomocnik strony w terminie liczonym od dnia doręczenia mu decyzji w formie papierowej wniósł skargę
do tutejszego Sądu.
Skoro zgodnie z art. 144 § 5 Op (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.) doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego,
a w niniejszej sprawie doręczenie decyzji organu drugiej instancji nie nastąpiło
w tej formie, to uznać należy, że doręczenie tej decyzji było nieskuteczne.
Podkreślić bowiem należy, iż przepis art. 144 § 5 Op nie pozostawia organowi podatkowemu swobody co do wyboru innych jeszcze trybów doręczania pism, w tym trybu doręczania pism za pośrednictwem operatora pocztowego. Doręczenie pisma przez pocztę, gdy istniał obowiązek doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest zatem nieprawidłowe.
Na marginesie wskazać należy, że nie sanuje wad doręczenia skorzystanie przez stronę z uprawnienia, które uzyskałaby wówczas, gdyby skutek doręczenia bez przeszkód wystąpił. Naruszenie przepisów o doręczeniach niweczy skutek doręczenia bez względu na dalszą aktywność strony lub organu.
Odnosząc się do twierdzenia DIAS, iż decyzja została doręczona pełnomocnikowi w trybie art. 144b § 3 Op, wskazać należy, że przepis ten
nie stanowi podstawy prawnej do przesyłania profesjonalnym pełnomocnikom wydruków decyzji administracyjnych. Z treści art. 144b § 3 Op, wynika jedynie,
że wydruk pisma, o którym mowa w § 1, może zawierać mechanicznie odtwarzany podpis osoby, która podpisała pismo.
Przepis art. 144b § 1 Op stanowi zaś, iż w przypadku pism utrwalonych
w postaci elektronicznej, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma odzwierciedlającego treść tego pisma. Przepis ten dotyczy formy, w jakiej można doręczyć pismo w sytuacji, w której zostało ono pierwotnie sporządzone w formie elektronicznej. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, w której ustawodawca dopuścił doręczenie tradycyjne.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że nie może merytorycznie rozpoznać skargi Skarżącego, bowiem decyzja DIAS z dnia
[...] października 2021 r. nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia, a w konsekwencji nie rozpoczął jeszcze biegu trzydziestodniowy termin
do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od tej decyzji.
W konsekwencji Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 Ppsa w punkcie pierwszym sentencji niniejszego postanowienia odrzucił skargę, bowiem jej wniesienie było na tym etapie postępowania niedopuszczalne (przedwczesne).
Zaś o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi, Sąd w punkcie drugim sentencji postanowienia orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 Ppsa.
W konsekwencji niniejszego orzeczenia DIAS będzie zobowiązany prawidłowo doręczyć decyzję.