III SA/Wa 2857/18

III SA/Wa 2857/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Olechniewicz /przewodniczący/
Piotr Dębkowski /sprawozdawca/
Radosław Teresiak
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I FSK 1362/21 - Wyrok NSA z 2025-02-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 165 § 1, art. 165a § 1, art. 120, art. 67a § 1 pkt 3, art. 207 § 1, art. 207 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2018 poz 800
art. 165 & 1, art. 165a & 1, art. 120, art. 67a & 1 pkt 3, art. 207 & 1, art. 207 & 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] kwietnia 2018 r. F. z/s w W. (dalej Skarżąca) złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) wniosek o:
1) dopuszczenie skutecznego doręczenia do Urzędu Skarbowego kopii faktur wpływów i wydatków w formie papierowej i w formie PDF na płycie CD;
2) uznanie za złożoną w terminie przedmiotową dokumentację w systemie kwartalnym w przeciwieństwie do postulowanego rozporządzeniem Ministra Finansów terminu miesięcznego;
3) zadanie pytania prejudycjalnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wydanie uchwały w pełnym składzie, czy nałożenie na podatnika obowiązku przesyłania dokumentów w wersji elektronicznej, przy jednoczesnym ustawowym braku zobowiązania podatnika do posiadania komputera, łączności z Internetem, korzystania z usług biur podatkowych, jest zgodne z VI Dyrektywą ze zmianami Rady Parlamentu Europejskiego z 2006 r., jak i Traktatem z Lizbony, gwarantującym zakaz pogorszenia sytuacji obywatela po wejściu do Unii Europejskiej.
Skarżąca wniosła o rozpoznanie jej wniosku w formie decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazała, że wnosi o zwolnienie jej z obowiązku miesięcznego składania plików JPK, a w zastępstwie przyjęcie stosownych informacji w formie papierowej i PDF.
Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. NUS, na podstawie art. 165a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej Op) odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Postanowieniem z [...] października 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (Dalej DIAS), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Op, utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu DIAS wyjaśnił, że wnioski Skarżącej nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogą stanowić podstawy do wszczęcia postępowania podatkowego. Organ odwoławczy powołał unormowania, z których wynika obowiązek comiesięcznego składania plików JPK oraz w jakiej formie należy ten obowiązek realizować. Organ wyjaśnił, których podatników ów obowiązek dotyczy i podkreślił, że ustawodawca nie przewidział w tym zakresie wyjątków.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F. wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 165a § 1 Op, poprzez jego błędną wykładnię, zgodnie z którą pod pojęciem innej przyczyny, z powodu której nie wszczyna się postępowania jest brak przepisu prawa normującego możliwość żądania określonego zachowania organu administracji, podczas gdy wykładnia taka jest oczywiście sprzeczna z brzmieniem samego przepisu i nie wynika również z innych przepisów.
Skarżąca wniosła ponadto o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zadanie pytania prejudycjalnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wydanie uchwały w pełnym składzie, czy nałożenie na podatnika obowiązku przesyłania dokumentów w wersji elektronicznej, przy jednoczesnym ustawowym braku zobowiązania podatnika do posiadania komputera, łączności z Internetem, korzystania z usług biur podatkowych, jest zgodne z VI Dyrektywą ze zmianami Rady Parlamentu Europejskiego z 2006 r., jak i Traktatem z Lizbony, gwarantującym zakaz pogorszenia sytuacji obywatela po wejściu do Unii Europejskiej.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 120 Ppsa, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 165 § 1 Op, postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Na podstawie art. 165a § 1 Op, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepis art. 165a § 1 Op wskazuje zatem wprost na jedną przesłankę (złożenie żądania przez podmiot niebędący stroną) oraz na inne, nienazwane przesłanki odmowy wszczęcia postępowania. Organ twierdzi, że brak oparcia żądania w przepisach obowiązującego prawa podatkowego jest jedną z takich właśnie nienazwanych przesłanek. Sąd w składzie niniejszym ów pogląd w pełni podziela.
Należy wskazać, że jedną z głównych zasad postępowania podatkowego jest zasada legalizmu, która przewiduje, iż organy działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 Op). A contrario, organy nie mogą podejmować żadnych działań, które nie znajdują oparcia w tych przepisach. Nie ma przy tym znaczenia czy podejmują działania z własnej inicjatywy, czy też działają na wniosek strony. Każdorazowo ich działanie musi opierać się na konkretnym przepisie prawa, który przewiduje możliwość władczego rozstrzygania o prawach i obowiązkach indywidualnego podmiotu lub załatwiania sprawy należącej do ich właściwości. Z tych też powodów organ nie może zwalniać strony z ustawowo nałożonych obowiązków, jeśli ustawodawca nie przewidział możliwości ubiegania się o takie zwolnienie oraz rozstrzygania przez organ w tym przedmiocie. W konsekwencji organy podatkowe mogą na wniosek podatnika np. umarzać zaległości podatkowe (art. 67a § 1 pkt 3 Op), a nie mogą zwalniać podatników z obowiązku comiesięcznego przesyłania plików JPK w formie elektronicznej. W przepisach prawa podatkowego nie ma bowiem przepisu, który umożliwiałby organowi zastosowanie takiego zwolnienia, a skoro tak, to organ nie może wydać w tym przedmiocie żadnego rozstrzygnięcia. Wbrew wnioskowi Skarżącej, organ nie może zatem wydać w tym przedmiocie również decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 207 § 1 i 2 Op, organ podatkowy, co do zasady, orzeka w sprawie w drodze decyzji, która rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Jeśli jednak wiadomo, że żądanie strony nie może stanowić przedmiotu merytorycznego rozstrzygnięcia, to oczywistym jest, iż całkowicie bezprzedmiotowe jest prowadzenie jakiegokolwiek postępowania. Z tego też względu brak oparcia żądania na przepisach prawa oraz brak podstawy prawnej orzekania przez organ muszą być uznane za przykłady "innych przyczyn", dla których postępowanie nie może być wszczęte.
Odnosząc się do argumentacji Skarżącej Sąd wskazuje, że jeśli Skarżąca chce otrzymać potwierdzenie możliwości składania informacji w formie papierowej lub w formie plików PDF, to winna wystąpić o wydanie w tym przedmiocie interpretacji indywidualnej (rozdział 1A Op - interpretacje przepisów prawa podatkowego). Sąd nie dostrzega bowiem możliwości, aby Skarżąca mogła uzyskać tego typu "zgodę" w toku postępowania podatkowego na mocy decyzji, gdyż przepisy prawa podatkowego nie przewidują takiej możliwości.
W konsekwencji argumentacja podnoszona przez Skarżącą, w której upatruje ona uzasadnienia swojego wniosku, nie mogła być wzięta pod uwagę. Organy słusznie uznały bowiem, że wniosek niemający oparcia w przepisach obowiązującego prawa podatkowego nie może stanowić skutecznego żądania w rozumieniu art. 165 § 1 Op i zainicjować postępowania podatkowego. Postanowienie wydane na podstawie art. 165a § 1 Op nie rozstrzyga natomiast sprawy co do istoty. Kończy z przyczyn formalnych postępowanie w danej instancji. Organ nie bada zatem czy wniosek oparty był na racjonalnych przesłankach. Podaje jedynie powody, dla których postępowanie nie mogło być wszczęte. Zdaniem Sądu, NUS, odmawiając wszczęcia postępowania, oparł się na właściwej przesłance. Organy obu instancji wydały zatem właściwe postanowienia, które również prawidłowo uzasadniły.
Z tych powodów niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 165a § 1 Op.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 Ppsa, skargę oddalił.
Sąd w składzie niniejszym (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) nie mógł natomiast wystąpić do NSA z wnioskiem o podjęcie stosownej uchwały.
Zgodnie bowiem z art. 187 § 1 Ppsa, jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu.
Z kolei tzw. uchwały abstrakcyjne, o których mowa w art. 15 § 1 pkt 2 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny podejmuje na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prokuratora Generalnego, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, Rzecznika Praw Dziecka (art. 264 § 2 Ppsa).