III SA/Wa 2857/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Fundacji [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o odmowie wszczęcia postępowania. Fundacja wniosła o dopuszczenie doręczenia kopii faktur w formie papierowej i PDF, uznanie za złożoną w terminie dokumentacji w systemie kwartalnym zamiast miesięcznym, a także o zadanie pytania prejudycjalnego do NSA w kwestii zgodności obowiązku elektronicznego przesyłania dokumentów z prawem UE. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na brak podstaw prawnych dla żądań Fundacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że brak oparcia żądania w przepisach prawa stanowi jedną z "innych przyczyn" uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił zasadę legalizmu, zgodnie z którą organy działają na podstawie przepisów prawa i nie mogą podejmować działań nieznajdujących w nich oparcia, w tym zwalniać podatników z ustawowo nałożonych obowiązków, jeśli ustawa nie przewiduje takiej możliwości. Sąd wskazał, że w przypadku wątpliwości co do formy składania dokumentów, strona powinna wystąpić o interpretację indywidualną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że brak podstawy prawnej dla żądania uniemożliwia wszczęcie postępowania podatkowego i stanowi podstawę do odmowy jego wszczęcia.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia z obowiązku JPK. Nie rozstrzyga meritum obowiązku JPK ani jego zgodności z prawem UE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak przepisu prawa normującego możliwość żądania określonego zachowania organu administracji jest "inną przyczyną" uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak oparcia żądania w przepisach obowiązującego prawa podatkowego jest jedną z nienazwanych przesłanek odmowy wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Organ podatkowy nie może podejmować działań, które nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Nie ma przepisu pozwalającego organowi na zwolnienie podatnika z ustawowo nałożonych obowiązków, takich jak comiesięczne przesyłanie plików JPK w formie elektronicznej.
Czy nałożenie na podatnika obowiązku przesyłania dokumentów w wersji elektronicznej, przy braku ustawowego zobowiązania do posiadania komputera i Internetu, jest zgodne z VI Dyrektywą UE i Traktatem z Lizbony?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygał tej kwestii, ponieważ nie było podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd nie mógł wystąpić z wnioskiem o wydanie uchwały prejudycjalnej do NSA, gdyż takie kompetencje przysługują w określonych sytuacjach procesowych (skarga kasacyjna) lub na wniosek określonych organów.
Przepisy (11)
Główne
Op art. 165 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Op art. 165a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Pomocnicze
Op art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada legalizmu - organy działają na podstawie przepisów prawa.
Op art. 67a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Możliwość umarzania zaległości podatkowych na wniosek podatnika.
Op art. 207 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy co do zasady orzeka w sprawie w drodze decyzji.
Op art. 207 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji.
Ppsa art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunki rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Ppsa art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznawanie spraw w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Ppsa art. 187 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej.
Ppsa art. 264 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podmioty uprawnione do złożenia wniosku o podjęcie uchwały abstrakcyjnej przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przepisu prawa normującego możliwość żądania określonego zachowania organu administracji jest "inną przyczyną" uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Op. • Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa i nie mogą podejmować działań nieznajdujących w nich oparcia, w tym zwalniać podatników z ustawowo nałożonych obowiązków, jeśli ustawa nie przewiduje takiej możliwości.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 165a § 1 Op poprzez jego błędną wykładnię, zgodnie z którą brak przepisu prawa normującego możliwość żądania określonego zachowania organu jest "inną przyczyną" odmowy wszczęcia postępowania. • Żądanie zwolnienia z obowiązku comiesięcznego przesyłania plików JPK w formie elektronicznej i przyjęcia informacji w formie papierowej i PDF.
Godne uwagi sformułowania
brak oparcia żądania w przepisach obowiązującego prawa podatkowego jest jedną z takich właśnie nienazwanych przesłanek • organy nie mogą podejmować żadnych działań, które nie znajdują oparcia w tych przepisach • organ nie może zwalniać strony z ustawowo nałożonych obowiązków, jeśli ustawodawca nie przewidział możliwości ubiegania się o takie zwolnienie
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
przewodniczący
Piotr Dębkowski
sprawozdawca
Radosław Teresiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że brak podstawy prawnej dla żądania uniemożliwia wszczęcie postępowania podatkowego i stanowi podstawę do odmowy jego wszczęcia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia z obowiązku JPK. Nie rozstrzyga meritum obowiązku JPK ani jego zgodności z prawem UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego – działanie na podstawie prawa. Choć dotyczy specyficznego obowiązku JPK, pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków nieznajdujących oparcia w przepisach.
“Czy można żądać od urzędu zwolnienia z ustawowego obowiązku? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.