III SA/Wa 2734/25Uchylenie decyzji VAT przedawnienie karuzela podatkowa 6
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) dotyczącą podatku od towarów i usług za listopad 2019 r. Sprawa wywodziła się z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS), który zakwestionował spółce F. sp. z o.o. prawo do odliczenia VAT z faktur wystawionych przez M. Sp. z o.o. i Y. Sp. z o.o. Sp. k., uznając jej udział w oszustwie VAT typu 'karuzela podatkowa' z 'znikającym podatnikiem'. NUS zakwestionował również zawyżenie podstawy opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. DIAS utrzymał tę decyzję w mocy, powołując się na skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (Op) w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia, wskazując na instrumentalny charakter postępowania karnoskarbowego i brak realnej aktywności organów ścigania. Sąd administracyjny uznał, że organy obu instancji nie wykazały w sposób wystarczający, że postępowanie karnoskarbowe nie miało charakteru instrumentalnego i nie służyło jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Brak było dowodów na aktywność organów prowadzących postępowanie przygotowawcze, a moment wszczęcia tego postępowania był bliski terminowi przedawnienia. Sąd podkreślił, że ocena instrumentalności postępowania karnoskarbowego mieści się w granicach kontroli sądowej, a organy podatkowe mają obowiązek rzetelnie wyjaśnić tę kwestię. Z uwagi na istotne naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczące wyjaśnienia zagadnienia przedawnienia i oceny instrumentalności postępowania karnoskarbowego, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karnoskarbowe jest bliskie terminu przedawnienia i brak jest dowodów na jego aktywność.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego w okresie bliskim terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, bez wykazania realnej aktywności organów ścigania, może skutecznie zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie karnoskarbowe ma charakter instrumentalny i służy jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, nie wywołuje skutku prawnego w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały, iż postępowanie karnoskarbowe wszczęte na krótko przed upływem terminu przedawnienia było prowadzone aktywnie i nie miało na celu jedynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Brak dowodów na aktywność organów ścigania oraz bliskość terminu przedawnienia sugerują instrumentalny charakter postępowania.
Czy sąd administracyjny może badać instrumentalność wszczęcia postępowania karnoskarbowego w kontekście oceny legalności decyzji podatkowej dotyczącej przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w tym instrumentalności postępowania karnoskarbowego, mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności decyzji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA I FPS 1/21, zgodnie z którą sąd administracyjny ma prawo badać, czy postępowanie karnoskarbowe nie zostało wszczęte w sposób instrumentalny w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Czy decyzja organu odwoławczego, która nie zawiera jednoznacznego rozstrzygnięcia w sentencji, ale jest uzupełniona postanowieniem, może być uznana za wadliwą w stopniu skutkującym jej uchylenie?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uzupełnienie nastąpiło w sposób, który mimo formalnych uchybień, czyni decyzję zrozumiałą i zgodną z jej uzasadnieniem, a uchybienia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że choć DIAS uzupełnił decyzję postanowieniem zamiast decyzją, co stanowi naruszenie art. 213 § 3 Op, to jednak brak ten nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż uzasadnienie decyzji było jednoznaczne, a postanowienie zawierało elementy właściwe decyzji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (25)
Główne
Op art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa podstawowy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Op art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przesłankę zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe.
Op art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa sposób zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Op art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przypadki, w których podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego (np. gdy faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji).
Uptu art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definiuje czynność odpłatnej dostawy towarów.
Op art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa skutek rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy (utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji).
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
Pomocnicze
Op art. 210 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji.
Op art. 210 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji.
Op art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa obowiązek przedstawienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem dowodów.
Op art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Op art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
Op art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Op art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Op art. 208 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek umorzenia postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.
Op art. 213 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Sposób uzupełniania lub sprostowania decyzji.
Ppsa art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
Ppsa art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady zwrotu kosztów postępowania.
Ppsa art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektywa 2006/112/WE art. 168
Dyrektywa 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Prawo przedsiębiorców art. 2
Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
Zasada wolności działalności gospodarczej.
Prawo przedsiębiorców art. 7
Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
Zasada uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instrumentalny charakter postępowania karnoskarbowego. • Brak realnej aktywności organów prowadzących postępowanie karnoskarbowe. • Bliskość terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego do momentu wszczęcia postępowania karnoskarbowego. • Niewystarczające wyjaśnienie przez organy kwestii przedawnienia i zawieszenia jego biegu.
Godne uwagi sformułowania
Towar był jedynie narzędziem przestępstwa karuzelowego. Pełnił on funkcję 'nośnika VAT'. • Postępowanie karnoskarbowe wszczęte w sposób instrumentalny, czyli wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie wywołuje skutku opisanego w treści art. 70 § 6 pkt 1 Op. • Wątpliwości Sądu potęguje dodatkowo fakt, że na wcześniejszych stronach w aktach sprawy (...) znalazły się kolejne dokumenty, które można potraktować w kategorii odnoszących się do kwestii przedawnienia.
Skład orzekający
Aneta Trochim-Tuchorska
przewodniczący
Anna Zaorska
członek
Piotr Dębkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karnoskarbowe jest bliskie terminu przedawnienia i brak jest dowodów na jego aktywność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii przedawnienia podatkowego i potencjalnego nadużywania procedur przez organy, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i przedsiębiorców.
“Czy organy podatkowe mogą 'kupić' czas na wydanie decyzji, wszczynając postępowanie karne tuż przed przedawnieniem?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.