III SA/Wa 2424/19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 września 2019 r. nr 0114-KDIP1-1.4012.322.2019.2.KBR w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Wnioskodawca", "Spółka" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 września 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Zaskarżona interpretacja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Skarżąca wystąpiła o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych związanych z zawarciem umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca zamierza na podstawie umowy zarządzenia środkami pieniężnymi (cash management account system) podjąć współpracę z B. (dalej: "Usługodawca"). Wnioskodawca oraz Usługodawca należą do grupy kapitałowej B.. B. jest niemieckim rezydentem podatkowym, który posiada rachunek bankowy w banku mającym siedzibę na terytorium kraju. Umowa zarządzania środkami pieniężnymi ma na celu ułatwić planowanie zarządzania płynnością finansową, zredukować poziom wzajemnych zobowiązań oraz należności w ramach grupy kapitałowej, uprościć system zarządzania płatnościami oraz usprawnić model rozliczania finansowania dłużnego. W celu wdrożenia tych założeń na podstawie umowy zarządzenia środkami pieniężnymi wprowadzona jest możliwość centralizacji środków pieniężnych (cash-pooling). Centralizacja środków pieniężnych możliwa będzie m.in. po zawarciu dodatkowej umowy cash-pooling, która zawierana będzie przy współudziale Wnioskodawcy, Usługodawcy oraz banku odpowiedzialnego za prowadzenie rozliczeń oraz rachunków.

Jednym z planowanych założeń rozliczeń w ramach cash-pooling jest to że:

Środki powyżej poziomu dziennego salda zostają automatycznie przeniesione na rachunek Usługodawcy (tzw. Lidera w ramach umowy cash-pooling);

Środki na pokrycie salda ujemnego zostaną przekazane z rachunku głównego na rachunek uczestnika (Wnioskodawcy).

Powyższe działania mają na celu umożliwić centralizację środków na rachunku bankowym cash-pooling prowadzonym przez Usługodawcę (Lidera) oraz zapewnić:

efektywne zmniejszenie ewentualnych kosztów finansowania dłużnego oraz

ułatwić zarządzanie zobowiązaniami poprzez dokonywanie przez Usługodawcę płatności zobowiązań w imieniu Wnioskodawcy bezpośrednio na rzecz jego wierzycieli.

Innymi słowy, Usługodawca będzie dokonywał płatności zobowiązań Wnioskodawcy z konta należącego do Usługodawcy i prowadzonego w banku mającym siedzibę na terytorium kraju (mogą to być środki przekazane na podstawie umowy cash-pooling lub należne Wnioskodawcy na podstawie innego tytułu prawnego, np. pożyczki udzielonej przez Usługodawcę lub inny podmiot, środki przekazane przez Wnioskodawcę celem realizacji zobowiązań Wnioskodawcy, etc.). Na żądanie Wnioskodawcy płatności realizowane przez Usługodawcę na rzecz wierzycieli Wnioskodawcy dokonywane będą z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Wnioskodawca podejmować będzie wszelkie niezbędne działania mające na celu rozliczenie podatku w sposób zgodny z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), tj. w szczególności nie będzie mieć wobec niego zastosowania dyspozycja przepisu art. 108c ust. 3 ustawy o VAT.

Spółka wskazała, że Usługodawca dokonywać może płatności na rzecz kontrahentów Wnioskodawcy z użyciem mechanizmu podzielonej płatności (fakultatywnie lub obligatoryjnie, gdy będzie to wymagane znowelizowanymi przepisami ustawy o VAT). Ponadto przekazanie środków (płatność) pomiędzy Wnioskodawcą a Usługodawcą nie będzie dokonane przy pomocy mechanizmu podzielonej płatności.

W przedmiotowym piśmie Spółka podkreśliła, że celem wniosku jest potwierdzenie, że dokonanie płatności w ramach mechanizmu podzielonej płatności na zlecenie Wnioskodawcy przez Usługodawcę, tj. efektywne przekazanie środków na konto VAT kontrahentów Wnioskodawcy pozwoli skorzystać z uprawnień związanych ze stosowaniem mechanizmu split payment przez Wnioskodawcę.

W tym przypadku, cel stosowania przepisów będzie osiągnięty, gdyż środki będą przekazane na konto VAT kontrahentów Wnioskodawcy i zapewni to organom podatkowym odpowiednią nad nimi kontrolę. Bez znaczenia natomiast pozostaje fakt, kto przekazuje te środki, tj. Wnioskodawca bezpośrednio czy Wnioskodawca przy udziale Usługodawcy. W obu przypadkach cel zostanie osiągnięty, tj. środki będą przekazane na konto VAT kontrahentów Wnioskodawcy.

Mając na uwadze powyższy opis, zadano następujące pytania:

1. Czy w przypadku dokonania w ramach mechanizmu podzielności płatności, zapłaty z rachunku, należącego do Usługodawcy, bezpośrednio na rzecz wierzycieli Wnioskodawcy zastosowanie mieć będzie art. 108c ust. 1 ustawy o VAT, tj. do wysokości kwoty uregulowanej z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności przepisy art. 105a ust. 1, art. 112b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 112c nie będą mieć wobec Wnioskodawcy zastosowania?

2. Czy w przypadku dokonania w ramach mechanizmu podzielności płatności, zapłaty z rachunku, należącego do Usługodawcy, bezpośrednio na rzecz wierzycieli Wnioskodawcy zastosowanie mieć będzie art. 108c ust. 2 oraz 4 ustawy o VAT, tj. do zaległości w podatku powstałej za okres rozliczeniowy, za który Wnioskodawca w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę podatku naliczonego, której co najmniej 95% wynika z otrzymanych przez podatnika faktur, które zostały zapłacone z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, przepis art. 56b Ordynacji podatkowej nie będzie mieć wobec Wnioskodawcy zastosowania (poza przypadkami zaległości podatkowej w podatku przekraczającej dwukrotność kwoty podatku naliczonego wykazanej w złożonej deklaracji podatkowej)?

Wnioskodawca przedstawił następujące stanowisko:

1. W świetle przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w przypadku dokonania w ramach mechanizmu podzielności płatności, zapłaty z rachunku, należącego do Usługodawcy, bezpośrednio na rzecz wierzycieli Wnioskodawcy zastosowanie mieć będzie art. 108c ust. 1 ustawy o VAT, tj. do wysokości kwoty uregulowanej z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności przepisy art. 105a ust. 1, art. 112b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 112c nie będą mieć wobec Wnioskodawcy zastosowania.

2. W świetle przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w przypadku dokonania w ramach mechanizmu podzielonej płatności, zapłaty z rachunku, należącego do Usługodawcy, bezpośrednio na rzecz wierzycieli Wnioskodawcy zastosowanie mieć będzie art. 108c ust. 2 ustawy o VAT, tj. do zaległości w podatku powstałej za okres rozliczeniowy, za który Wnioskodawca w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę podatku naliczonego, której co najmniej 95% wynika z otrzymanych przez podatnika faktur, które zostały zapłacone z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, przepis art. 56b Ordynacji podatkowej nie będzie mieć wobec Wnioskodawcy zastosowania (poza przypadkami zaległości podatkowej w podatku przekraczającej dwukrotność kwoty podatku naliczonego wykazanej w złożonej deklaracji podatkowej).

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "organ interpretacynjy" lub "Dyrektor KIS") w interpretacji indywidualnej z dnia 13 września 2019 r. uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Organ interpretacyjny wskazał, że zasadniczą korzyścią wynikającą z zastosowania mechanizmu podzielonej płatności jest bezpieczeństwo podatkowe transakcji. Po pierwsze, zapłata w mechanizmie podzielonej płatności jest bardzo istotną przesłanką do uznania, że dany nabywca dochował należytej staranności w danej transakcji (w przypadku gdy kontrahent okaże się oszustem podatkowym). Po drugie, ustawa o VAT przewiduje wymierne korzyści dla podatnika, który zapłaci z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności. I tak w przypadku zapłaty przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności za nabyte tzw. towary wrażliwe (wymienione w załączniku nr 13 do ustawy o VAT) podatnik (nabywca nie będzie odpowiadał solidarnie z dostawcą za jego zaległości podatkowe, czyli nie będzie miał w takim przypadku zastosowania art. 105a ust. 1 ustawy o VAT.

Ponadto wobec podatnika, który stosuje mechanizm podzielonej płatności nie stosuje się przepisów dotyczących sankcji podatkowych za rozliczenie podatku skutkujące zaniżeniem zobowiązania podatkowego lub zawyżeniem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu lub do rozliczenia w następnych okresach rozliczeniowych lub zwrotu podatku. Dotyczy to zarówno sankcji podatkowej w wysokości 20%, 30% jak i podwyższonej do wysokości 100%, czyli sankcji wynikających z art. 112b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 112c ustawy o VAT. Powyższe wyłączenia stosuje się do wysokości kwoty odpowiadającej kwocie podatku wynikającej z otrzymanej faktury, zapłaconej w podzielonej płatności. DKIS wskazał, że oznacza to, że wyłączenie dodatkowego zobowiązania oraz odpowiedzialności solidarnej dotyczy skutków wynikających z nabycia towaru lub usługi, dokumentowanego fakturą, z której należność została zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności.

Ponadto organ interpretacyjny wskazał, że do zaległości w podatku powstałej za okres rozliczeniowy, za który w złożonej deklaracji podatkowej podatnik wykazał kwotę podatku naliczonego, której co najmniej 95% wynika z faktur, które zostały zapłacone z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, nie będzie miał zastosowania przepis art. 56b Ordynacji podatkowej, który ustanawia podwyższoną do wysokości 150% stawkę odsetek za zwłokę w odniesieniu do zaległości w podatku VAT. Podwyższone odsetki stosuje się jednak, jeżeli zaległość w podatku VAT przekroczyła dwukrotność kwoty podatku naliczonego wykazanej w złożonej deklaracji podatkowej.

u

Jak stwierdził organ interpretacyjny, powyższe korzyści (brak odpowiedzialności solidarnej i dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz nie stosowanie podwyższonych odsetek) nie będą stosowane, w przypadku gdy podatnik wiedział, że faktura zapłacona z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności: została wystawiona przez podmiot nieistniejący, stwierdza czynności, które nie zostały dokonane, podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością lub potwierdza czynności mające na celu obejście prawa lub dokonywane dla pozoru. Wyłączenie to wynika z faktu, że mechanizm podzielonej płatności nie możne stanowić środka zabezpieczającego interesy podmiotów, którzy dokonują oszustw w VAT lub wiedzą, że dana transakcja służy oszustwu w VAT. Takie podmioty muszą liczyć się z wszelkimi konsekwencjami (podatkowymi, karno-skarbowym i lub karnymi) swojego postępowania, niezależnie od tego, że płacą w mechanizmie podzielonej płatności.

DKIS zwrócił uwagę, że ustawodawca przewidział także sytuacje, w których płatność przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności zostanie dokonana na rzecz podatnika innego niż dostawca towarów lub usługodawca. Zdaniem organu z taką sytuacja mamy do czynienia w analizowanej sprawie.

W celu uwolnienia się od tej odpowiedzialności podatnik, który otrzymał na swój rachunek VAT płatność za transakcję, w której nie jest dostawcą lub usługodawcą musi dokonać płatności na rachunek VAT dostawcy towarów lub usługodawcy wskazanego na fakturze w kwocie odpowiadającej wysokości kwoty otrzymanej na swój rachunek VAT - w pozostałych przypadkach.

Natomiast Wnioskodawca może skorzystać z preferencji określonych w przepisie 108c ust. 1 ustawy o VAT do wysokości kwoty odpowiadającej kwocie podatku VAT, pod warunkiem, że ureguluje on należność na rzecz Usługodawcy z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. DKIS podkreślił, że jedynie zachowanie ciągu płatności na poszczególnych etapach rozliczeń przy użyciu mechanizmu podzielonej płatności pozwoli Wnioskodawcy na wyłączenie odpowiedzialności solidarnej i tym samym skorzystanie z przewidzianych przepisami prawa podatkowego preferencji.

Natomiast w odniesieniu do wątpliwości Wnioskodawcy w zakresie stosowania przepisu art. 108c ust. 2 oraz 4 ustawy o VAT DKIS wskazał, że z literalnego brzmienia tej regulacji wynika wprost, że warunkiem koniecznym jest uregulowanie przez podatnika należności na rzecz dostawcy/usługodawcy z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Tym samym, w ocenie organu interpretacyjnego, nie można zgodzić się z Wnioskodawcą, że nie jest istotnym, kto dokonuje zapłaty za faktury na rachunek VAT dostawcy towarów/usług. Podatnik regulujący swoje zobowiązania przy użyciu komunikatu podzielonej płatności może korzystać z szeregu preferencji, jednak pod warunkiem że zapłata będzie dokonana przez podatnika na rzecz kontrahenta na podstawie otrzymanych faktur, nie natomiast przez inny podmiot. W analizowanych okolicznościach mamy do czynienia z sytuacją, w której Usługodawca realizuje płatności na rzecz wierzycieli Wnioskodawcy przy użyciu MPP, a nie Wnioskodawca. Regulacje dotyczące stosowania mechanizmu podzielonej płatności są dobrowolne, ustawodawca nie narzuca obowiązku dokonywania płatności przy zastosowaniu MPP. Jednak wykładnia przepisów nie pozwala na stwierdzenie że zapłata w mechanizmie podzielonej płatności może być dokonana bez udziału nabywcy towaru/usługi. W takich okolicznościach - gdzie Wnioskodawca nie dokonuje płatności przy użyciu MPP na rzecz swoich wierzycieli, tylko Usługodawca w jego imieniu i z własnego konta - nie można uznać że Wnioskodawca dokonuje płatności w MPP i mogą mieć do niego zastosowanie preferencje z art. 108c ust. 2 i 4 ustawy o VAT. Usługodawca precyzyjnie wskazał, że to Podatnik aby skorzystać z ww. preferencji musi dokonywać płatności z zastosowaniem MPP, a nie inny podmiot regulujący należności za zobowiązania wobec wierzyciela.

Organ stwierdził, że przepisy wprost wskazują, że nie stosuje się art. 105a ust. 1, art. 112b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz 112c ustawy o VAT, a także art. 56b Ordynacji podatkowej oraz wyłączona jest odpowiedzialność solidarną w przypadku dokonania przez tego podatnika płatności na rachunek VAT dostawcy towarów lub usługodawcy wskazanego na fakturze.

W konsekwencji, z uwagi na fakt, że pomiędzy Wnioskodawcą a Usługodawcą nie będzie następowała płatność przy użyciu mechanizmu podzielonej płatności oraz Usługodawca, a nie Wnioskodawca dokonuje zapłaty za wierzytelności Wnioskodawcy na rzecz wierzycieli przy zastosowaniu MPP, to Wnioskodawca nie będzie mógł korzystać z preferencji adresowanych do podmiotów, które korzystają z tego mechanizmu.

W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia

ww. interpretacji oraz zasądzenia na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skardze zarzucono naruszenie:

- art. 108c ust. 1 ustawy o VAT - poprzez uznanie, że nie znajdzie zastosowania wobec Skarżącej ten przepis w przypadku dokonania w ramach mechanizmu podzielności płatności, zapłaty z rachunku, należącego do Usługodawcy (działającego na zlecenie Skarżącej w ramach umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi), bezpośrednio na rzecz wierzycieli Skarżącej, tj. do wysokości kwoty uregulowanej z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności przepisy art. 105a ust. 1, art. 112b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 112c nie będą mieć wobec Skarżącej zastosowania;

- art. 108c ust. 2 oraz 4 ustawy o VAT - poprzez uznanie, że nie znajdzie zastosowania wobec Skarżącej ten przepis w przypadku dokonania w ramach mechanizmu podzielności płatności, zapłaty z rachunku, należącego do Usługodawcy (działającego na zlecenie Skarżącej w ramach umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi), bezpośrednio na rzecz wierzycieli Skarżącej, tj. do zaległości w podatku powstałej za okres rozliczeniowy, za który Skarżąca w złożonej deklaracji podatkowej wykazała kwotę podatku naliczonego, której co najmniej 95% wynika z otrzymanych przez podatnika faktur, które zostały zapłacone z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, przepis art. 56b Ordynacji podatkowej nie będzie mieć wobec Skarżącej zastosowania (poza przypadkami zaległości podatkowej w podatku przekraczającej dwukrotność kwoty podatku naliczonego wykazanej w złożonej deklaracji podatkowej).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny, w przypadku dokonania zapłaty przez Usługodawcę na rzecz wierzycieli Wnioskodawcy w ramach mechanizmu podzielonej płatności (split payment) znajdzie zastosowanie do Wnioskodawcy art. 108c ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT.

W ocenie organu (całe stanowisko organu dotyczące przedstawionych dwóch zagadnień zawarte jest na str. 12 skarżonej interpretacji) Wnioskodawca będzie mógł skorzystać z preferencji określonych w art. 108c ust. 1 pod warunkiem, że ureguluje on należności na rzecz Usługodawcy z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Organ wskazał, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których płatność przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności zostanie dokonana na rzecz podatnika innego niż dostawca towarów lub usługodawca, a z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Organ nie wskazał jednak norm prawnych, w których ustawodawca uregulował wątpliwą dla Wnioskodawcy kwestię.

Na wstępie Sąd generalnie zauważa, że stosowanie mechanizmu podzielonej płatności jest korzystne z punku widzenia interesów fiskalnych państwa, gdyż eliminuje tzw. znikających podatników tj. podmioty które otrzymują płatności za np. dostawę towarów, ale nie odprowadzają należnego podatku VAT. Oszuści w przypadku stosowania split paymentu nie mogą bowiem swobodnie dysponować środkami przekazanymi na rachunku VAT. Zatem w interesie państwa jest "promowanie" rozliczeń w ramach mechanizmu podzielonej płatności.

Odnosząc się do przedstawionego stanowiska organu podkreślić trzeba, że istotą efektywnego działania mechanizmu podzielonej płatności jest m.in. to, aby nie został przerwany łańcuch płatności realizowany w ramach tego mechanizmu. Zgodnie z art. 108a ust. 1b ustawy o VAT podatnik obowiązany do wystawienia faktury jest obowiązany do przyjęcia płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Zatem to nabywca towarów lub usługi decyduje o zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności. Ustawodawca przewidział w związku z tym szereg zachęt (preferencji) płynących z zastosowania przez nabywcę split paymentu, z których skorzystać chce Skarżący.

Jednocześnie dostawca towarów lub usługodawca, który otrzymał zapłatę w ramach mechanizmu podzielonej płatności ma ograniczoną swobodę w zakresie dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku VAT (art. 62b ustawy Prawo bankowe). Mechanizm podzielonej płatności zakłada także, że dostawca towarów lub usługodawca mając środki zgromadzone na rachunku VAT występując w roli nabywcy lub usługobiorcy (odniesie przewidziane w ustawie o VAT korzyści), ale będzie również zainteresowany ze względów ekonomicznych w kontynuowaniu mechanizmu podzielonej płatności – rozdysponowanie środków na rachunku VAT.

Sytuacją niekorzystną z punku widzenia stosowania split paymentu byłaby sytuacja, w której nabywca odniósłby korzyści przewidziane w ustawie VAT, a sprzedawca w wyniku określonych działań organizacyjno-prawnych otrzymałby efektywnie płatność z pominięciem rachunku VAT. Tego rodzaju sytuacji przeciwdziałać ma rozwiązanie zawarte w art. 108a ust. 5 i 6 ustawy o VAT, które dotyczy generalnie np. faktoringu i odpowiedzialności faktora i faktorantów. Sąd przyjmuje, że na tą regulację wskazuje organ w odpowiedzi na pierwsze pytanie Wnioskodawcy.

Przedstawiony jednak we wniosku o interpretację stan faktyczny jest odmienny od faktoringu, czy usług o podobnym charakterze. Wnioskodawca i Usługodawca chcą być uczestnikiem tzw. cash-poolingu (umowa o wspólnym zarządzaniu płynnością finansową lub umowa konsolidacji rachunków bankowych), w ramach którego Usługodawca będzie tzw. pool leaderem a współuczestnikiem cash-poolingu będzie także bank. Co istotne uczestnicy systemu cash-poolingu są, zgodnie z dominującą linią interpretacji, jedynie usługobiorcami usługi świadczonej przez bank, który jest usługodawcą, za pośrednictwem którego taka usługa jest świadczona. W związku z tym, uczestnictwo w systemie cash-pool nie ma wpływu na rozliczenia VAT uczestników (wyjątek: bank). Ponadto z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Usługodawca będzie dokonywał płatności zobowiązań Wnioskodawcy z rachunku należącego do Usługodawcy (pool leadera), ale środki na koncie będą efektem cash-poolingu, pożyczki udzielonej przez Usługodawcę Wnioskodawcy oraz innych czynności wskazanych przykładowo we wniosku o interpretację.

Z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika więc, aby przekazanie środków przez Wnioskodawcę Usługodawcy podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT. Dlatego też w odniesieniu do zaprezentowanego stanu faktycznego we wniosku o interpretację nie jest zrozumiały warunek, jaki organ sformułował, aby Wnioskodawca mógł skorzystać z preferencji określonych w art. 108c ust. 1 ustawy o VAT tj. warunek, że ureguluje on płatności na rzecz Usługodawcy z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Organ, skoro od zastosowania mechanizmu podzielonej płatności pomiędzy Wnioskodawcą a Usługodawcą uzależnia możliwość skorzystania przez Wnioskodawcę z preferencji split paymentu, miał obowiązek zidentyfikować czynności Wnioskodawcy na rzecz Usługodawcy, które w jego ocenie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT w ramach zaprezentowanego stanu faktycznego. W przeciwnym razie organ narusza art. 108c ust. 1 ustawy o VAT.

Ponadto organ musi wykazać związek pomiędzy generalnym zasilaniem rachunku głównego (skonsolidowanego) należącego do Usługodawcy a płatnością na rzecz określonego wierzyciela Wnioskodawcy. Przy braku powyższego związku nie dochodzi bowiem do przerwania łańcucha płatności w ramach mechanizmu podzielonej płatności. Nie ma bowiem związku pomiędzy płatnością Wnioskodawcy na rzecz Usługodawcy zasilającą rachunek główny a konkretnymi płatnościami na rzecz wierzycieli Wnioskodawcy. Ze stanu faktycznego nie wynika, aby Wnioskodawca dokonywał płatności na rzecz Usługodawcy, którą to następnie płatność Usługodawca przekazuje na rzecz wierzycieli Wnioskodawcy. Mechanizm podzielonej płatności inicjowany jest dopiero w momencie przekazania podzielonej płatności na rzecz wierzycieli Wnioskodawcy. W tym zakresie nie jest wystarczające stwierdzenie Wnioskodawcy, że przekazanie środków pomiędzy Wnioskodawcą a Usługodawcą nie będzie dokonywane przy pomocy mechanizmu podzielonej płatności (karta 43 akt administracyjnych), gdyż stan faktyczny sprawy wskazuje, że owo przekazanie nie będzie objęte przepisami ustawy o VAT i nie jest powiązane z konkretną wierzytelnością Wnioskodawcy.

Odnosząc się do pytania drugiego, czy do Wnioskodawcy znajdzie zastosowanie art. 108c ust. 2 i w konsekwencji ust. 4 ustawy o VAT. Organ stwierdził, że z literalnego brzmienia ww. regulacji wynika, że warunkiem koniecznym jest uregulowanie przez podatnika należności na rzecz dostawcy/usługobiorcy za zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Tym samym nie zgadza się z Wnioskodawcą, że nie jest istotne kto dokonuje zapłaty na rachunek VAT dostawcy towarów/usług.

Stanowisko organu jest niekonsekwentne, należy bowiem zauważyć, że udzielając odpowiedzi w zakresie stosowania wobec Wnioskodawcy art. 108c ust. 1 ustawy VAT organ nie wykluczył powyższej możliwości ze względu na okoliczność, że płatność zostanie dokonana z rachunku Usługodawcy. Skoro więc organ dopuszcza taką możliwość (przy zastosowaniu warunku zastosowania mechanizmu podzielonej płatności do płatności pomiędzy Wnioskodawcą a Usługodawcą) to niezrozumiałe jest dlaczego do Wnioskodawcy nie mógłby znaleźć zastosowanie art. 108c ust. 2 ustawy o VAT.

Zgodnie bowiem z ww. przepisem "Do zaległości w podatku powstałej za okres rozliczeniowy, za który podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę podatku naliczonego, której co najmniej 95% wynika z otrzymanych przez podatnika faktur, które zostały zapłacone z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, przepisu art. 56b Ordynacji podatkowej nie stosuje się". Zatem niestosowanie art. 56b O.p. uzależnione zostało wyłącznie od spełnienia matematycznego warunku. Powyższy przepis nie wskazuje, że zapłata z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności ma nastąpić z rachunku podatnika, który otrzymał faktury. Jeżeli więc dopuszcza się możliwość zastosowania preferencji związanych z mechanizmem podzielonej płatności w sytuacji, w której to nie z rachunku należącego do podatnika nastąpi podzielona płatność, to tym bardziej zastosowanie znajdzie preferencja wynikająca z art. 108c ust. 2 ustawy o VAT związana jedynie ze spełnieniem warunku matematycznego.

Mając zatem na uwadze, że wykładnia gramatyczna art. 108c ust. 2 ustawy o VAT nie wskazuje, wbrew stanowisku organu, że płatność ma nastąpić wyłącznie z rachunku należącego do podatnika oraz wskazaną powyżej niekonsekwencję organu w zakresie możliwości skorzystania przez Skarżącego z korzyści przewidzianych w art. 108c ust. 1 ustawy o VAT, w ocenie Sądu organ naruszył również art. 108c ust. 2 ustawy o VAT.

Mając powyższe na uwadze, wobec uznania za naruszającą prawo zaskarżoną interpretację indywidualną Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił powyższą interpretację indywidualną.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego obejmujących wpis w wysokości 200 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16.08.2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).