III SA/Wa 2130/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, w tym zajęcie rachunku bankowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że organy nie dokonały należytej analizy uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego (zajęcia rachunku bankowego) w kontekście sytuacji majątkowej skarżącego (wieloletnie bezrobocie, brak stałych dochodów), co stanowi naruszenie zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Ponadto, organy nie odniosły się do kwestii istnienia nadpłaty podatku i możliwości jej zaliczenia na poczet zaległości, co mogło wykluczyć potrzebę wszczynania postępowania egzekucyjnego. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady najmniejszej uciążliwości środka egzekucyjnego w kontekście sytuacji majątkowej zobowiązanego oraz znaczenie nadpłaty podatku w postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i interpretacji przepisów u.p.e.a. oraz k.p.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zajęcie rachunku bankowego jako środek egzekucyjny było zgodne z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, biorąc pod uwagę sytuację majątkową zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie dokonały należytej analizy uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego w kontekście sytuacji majątkowej skarżącego, co stanowi naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco, czy zajęcie rachunku bankowego było najmniej uciążliwym środkiem, ignorując sytuację materialną skarżącego (bezrobocie, brak dochodów).
Czy organy prawidłowo postąpiły, wszczynając postępowanie egzekucyjne bez uwzględnienia istniejącej nadpłaty podatku, która mogła pokryć zaległość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie odniosły się do kwestii istnienia nadpłaty i możliwości jej zaliczenia na poczet zaległości, co mogło wykluczyć potrzebę wszczęcia egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy powinny były zbadać, czy nadpłata podatku nie pokrywała już zaległości, co zgodnie z art. 76 Ordynacji podatkowej następuje z mocy prawa i mogło wyeliminować potrzebę egzekucji.
Przepisy (25)
Główne
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego z powodu dokonania czynności z naruszeniem ustawy lub zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą skargi na czynność egzekucyjną jest dokonanie czynności z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Katalog dopuszczalnych środków egzekucyjnych, w tym egzekucja z rachunków bankowych.
u.p.e.a. art. 7 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie.
u.p.e.a. art. 7 § § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.
u.p.e.a. art. 80 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu.
u.p.e.a. art. 80 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu.
u.p.e.a. art. 80 § § 2a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymienia świadczenia i kwoty, które nie podlegają zajęciu z rachunku bankowego.
u.p.e.a. art. 80 § § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego.
u.p.e.a. art. 81 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunków bankowych prowadzonych przez bank, niezależnie od wskazania ich numerów.
u.p.e.a. art. 81 § § 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunku bankowego prowadzonego dla kilku osób fizycznych, którego współposiadaczem jest zobowiązany.
P.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki przewidziane w celu usunięcia naruszenia prawa w sprawach, w których orzeka.
Ordynacja podatkowa art. 76
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej następuje z mocy prawa.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy powinny działać w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do organów władzy publicznej.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy wyjaśniają stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie o dowodach, na których opiera się decyzja, oraz przyczyny naruszenia przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. • Niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy przez organy. • Niewzięcie pod uwagę istnienia nadpłaty podatku i możliwości jej zaliczenia na poczet zaległości.
Godne uwagi sformułowania
zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych • organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego • uciążliwość to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika • zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej na podstawie art. 76 Ordynacji podatkowej dokonuje się z mocy samego prawa
Skład orzekający
Konrad Aromiński
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Cichoń
sędzia
Dariusz Czarkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady najmniejszej uciążliwości środka egzekucyjnego w kontekście sytuacji majątkowej zobowiązanego oraz znaczenie nadpłaty podatku w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i interpretacji przepisów u.p.e.a. oraz k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście organów do sytuacji majątkowej strony w postępowaniu egzekucyjnym i jak istotne jest uwzględnienie wszelkich okoliczności, w tym nadpłat podatkowych.
“Egzekucja z rachunku bankowego – czy zawsze jest zgodna z prawem? Sąd wskazuje na kluczowe błędy organów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.