III SA/WA 1739/05

III SA/Wa 1739/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Jarecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygn. powiązane
I FSK 620/06 - Wyrok NSA z 2007-09-18
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego -oddala skargę-
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2005 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17, art. 18 i art. 23 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (Dz U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. – dalej u.p.e.a.), Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia K. N., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do jej majątku.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego
w O. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. i SM [...] z dnia [...] listopada 2003 r. obejmujących zaległości K. N. w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 1997 r. do lutego 1999 r., wystawionych przez wierzyciela, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., wszczął postępowanie egzekucyjne dokonując zajęcia wynagrodzenia zobowiązanej. Zajęcie wynagrodzenia nastąpiło w dniu 23 grudnia 2003 r., tj. w dniu doręczenia pracodawcy zawiadomienia.
Wnioskiem z 18 marca 2004 r. K. N. zwróciła się
o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, uzasadniając swą prośbę nowymi okolicznościami związanymi z odejściem męża a w związku tym, pogorszeniem sytuacji materialnej. Strona wskazała, iż jej dochody nie wystarczają nawet na utrzymanie mieszkania. Podniosła, iż nie może liczyć na pomoc materialną ze strony rodziców.
Po rozpoznaniu niniejszego wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej w O., postanowieniem z [...] czerwca 2004 r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało uzasadnione wnioskiem wierzyciela o odmówienie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Minister Finansów postanowieniem z [...] grudnia 2004 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, iż Dyrektor Izby Skarbowej w O. błędnie uznał, iż do rozpatrzenia wniosku strony wymagane jest stanowisko wierzyciela. Organ wyjaśnił, że stanowisko wierzyciela jest obligatoryjne tylko w przypadku należności pieniężnych innych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych. Z kolei dochodzone należności pozostają we właściwości urzędów skarbowych.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w O. postanowieniem z [...] stycznia 2005 r., odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego, z uwagi na brak szczególnych okoliczności przemawiających
za pozytywnym rozpoznaniem wniosku.
W zażaleniu na powyższe postanowienie K. N. wskazała, iż jej sytuacja rodzinna i życiowa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, który przemawia za wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego. Podniosła, iż poborca skarbowy dokonując spisu w dniu 20 grudnia 2004 r. stwierdził, iż zobowiązana nie posiada mienia, z którego można prowadzić egzekucję.
Utrzymując w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O., Minister Finansów wskazał, iż wstrzymanie postępowania egzekucyjnego zależy
od uznania organu nadzoru, który po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego dokonuje oceny, czy zaistniały przesłanki do wstrzymania czynności egzekucyjnych. Organ zauważył, iż podnoszone przez zobowiązaną okoliczności zasługują na poważne potraktowanie, jednakże nie stanowią podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Minister Finansów wyjaśnił również, iż wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Ponadto, instytucja ta powoduje przesunięcie w czasie zapłaty dochodzonych zaległości, co w konsekwencji powoduje wzrost odsetek od zaległości. Organ zaznaczył również, iż wstrzymanie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na czas określony. Z kolei zobowiązana nie wskazała okoliczności, dzięki którym jej sytuacja finansowa mogłaby ulec poprawie i umożliwić w przyszłości prowadzenie egzekucji.
W skardze z 25 maja 2005 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła postanowieniu Ministra Finansów obrazę przepisów prawa, Konstytucji RP, oraz ustaw – w tym Ordynacji podatkowej,
z uwagi na fakt, iż wszystkie tytuły wykonawcze są nieważne z mocy prawa. Skarżąca zarzuciła również organom skarbowym uporczywe naruszanie prawa i nie respektowanie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2000 r. sygn. akt III SA 2027/99. Ponadto skarżąca podniosła nieważność decyzji określających wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd zauważa, że zgodnie z dyspozycją art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej powoływana jako P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Mając na uwadze stan faktyczny w niniejszej sprawie, Sąd stwierdza, że przesłanki
do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym zostały spełnione.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowień) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W rozpoznawanej sprawie wyżej określone przesłanki nie zachodzą.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie była prawidłowość rozstrzygnięcia organów w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych
do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ.
Celem unormowania przewidzianego w tym przepisie jest w istocie rzeczy możliwość uwzględnienia w toku postępowania egzekucyjnego zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwe najszybszego wykonania zobowiązania, co uzasadnione jest chociażby z uwagi na koszty postępowania egzekucyjnego.
Ustawodawca w żaden sposób nie określił przy tym, jakiego rodzaju przypadki uznał za szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a., ocenę w tym względzie pozostawiając organom orzekającym w konkretnej sprawie. Nie ulega jednak wątpliwości, że okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie tego przepisu muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. "Szczególny"
w rozumieniu potocznym oznacza bowiem "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny" (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003; t. IV, s. 638). Uprawnione, w związku powyższym, było odwołanie się Ministra Finansów do sytuacji, spowodowanych działaniem czynników, na które zobowiązana nie miała wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających ze zdarzeń losowych.
Okoliczności podnoszone przez skarżącą charakteru takiego nie mają, mimo iż rzeczywiście sytuacja rodzinna i materialna skarżącej jest trudna. Sąd podziela w tym względzie stanowisko organów nadzoru.
Podkreślić również należy, iż u.p.e.a. nie zna instytucji "wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z dnia 8 października 1999 r. sygn. akt III SA 7798/98 (Lex nr 46233) uprawnienie "wstrzymania" tego postępowania przysługuje organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym. W związku powyższym, wniosek zobowiązanego do organu nadzoru o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może stanowić jedynie podstawę do podjęcia przez ten organ czynności nadzorczych z urzędu.
Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1419/99 (Lex nr 47230), z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru. Z przepisu art. 23 § 6 u.p.e.a. wynika bowiem, że organ może, ale nie musi wstrzymać postępowanie egzekucyjne. Organowi przysługuje prawo wyboru rozstrzygnięcia o określonej treści. Odmawiając wstrzymania postępowania egzekucyjnego, organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Sąd podkreśla ponadto, iż skarżąca nie wskazała w swojej skardze, jakie przepisy prawa zostały naruszone przez Ministra Finansów w niniejszym postępowaniu. Podniesione przez nią zarzuty dotyczą jedynie postępowania wymiarowego oraz niezastosowania się przez organy do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 24 listopada 2000 r. sygn. akt III SA/Wa 2027/99.
Ustosunkowując się do powyższego, Sąd podkreśla, iż przedmiotem niniejszego postępowania nie są decyzje określające wymiar podatku, będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, ale postanowienia wydane w postępowaniu
w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Dlatego też, zarzuty dotyczące decyzji wymiarowych nie mogą podlegać ocenie w tym postępowaniu.
Zdaniem Sądu, organy nadzoru prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącą okoliczności, a postępowanie swoje przeprowadziły zgodnie
z obowiązującymi w tym zakresie przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W zaskarżonym postanowieniu Minister Finansów przedstawił okoliczności faktyczne sprawy, a także wyczerpująco wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia oraz przepisy prawa stanowiące jego podstawę prawną. Odniósł się również do argumentów podnoszonych przez skarżącą.
W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.