Pełny tekst orzeczenia III SA/Wa 1643/24

III SA/Wa 1643/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2026-01-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Czarkowski /sprawozdawca/
Ewa Izabela Fiedorowicz
Jacek Kaute /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej jako "Naczelnik US") w dniu 14 czerwca 2018 r. wystawił wobec S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca"), na podstawie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. z [...] czerwca 2018 r. zarządzenia zabezpieczenia od nr [...] do nr [...], obejmujące przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za 5/2016 r. oraz od 7/2016 r. do 3/2018 r., w łącznej kwocie należności głównej 91.336.143,89 zł, plus odsetki w wysokości 6.051.174,00 zł.
Organ egzekucyjny zawiadomieniami z 14 czerwca 2018 r. dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Zawiadomienia wraz z zarządzeniami zabezpieczenia doręczono Spółce 18 czerwca 2018 r. Bank zawiadomienia otrzymał 14 czerwca 2018 r. i pismami z 14 czerwca 2018 r. zawiadomił o przeszkodzie w realizacji zajęć spowodowanej brakiem środków. Następnie pismami z 22 czerwca 2018 r. poinformował, że umowa o prowadzenie rachunku bankowego została rozwiązana.
Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. decyzją z [...] grudnia 2018 r. określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za 5/2016 r. i od 7/2016 r. do 3/2018 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za okres od 1/2017 r. do 3/2018 r. w łącznej kwocie 116.926.104,95 zł. Decyzja została przesłana na adres Strony i uznana za doręczoną 2 stycznia 2019 r., w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm.; dalej "O.p.").
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej jako "Naczelnik US") w oparciu o ww. decyzję wymiarową, wystawił 12 lutego 2019 r. tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...], a następnie 29 marca 2019 r. tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...], obejmujące należności z tytułu podatku od towarów i usług za 5/2016 r. oraz od 07/2016 r. do 03/2018 r., w łącznej kwocie głównej 116.926.105,00 zł plus odsetki w wysokości 11.487.360,90 zł.
Organ egzekucyjny pismami z 28 lutego 2019 r. zawiadomił [...] S.A. o przekształceniu zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne oraz wezwał dłużnika zajętej wierzytelności do przekazania zabezpieczonej kwoty. Jednocześnie zawiadomieniami, poinformował [...] S.A. o zmianie wysokości zajęć. Przedmiotowe pisma wraz z tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] doręczono Spółce 26 lipca 2019 r. (w trybie zastępczym), natomiast Bank otrzymał je 28 lutego 2019 r.
Następnie Naczelnik US w oparciu o tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...], zawiadomieniem z 3 kwietnia 2019 r. nr [...] podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono Spółce 25 lipca 2019 r. (w trybie zastępczym).
Naczelnik US pismem z 31 maja 2019 r. zwrócił się do Prokuratury Regionalnej w W. Wydział [...] do Spraw Przestępczości Finansowo - Skarbowej o zwolnienie zabezpieczonych w postępowaniu o sygn. akt [...] środków i przekazanie ich na konto organu egzekucyjnego, celem zaspokojenia dochodzonych należności. Do ww. pisma dołączył zawiadomienie z 31 maja 2019 r. nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Prokuraturze Regionalnej w W.. Zajęcie doręczono Spółce 25 lipca 2019 r. (w trybie zastępczym), natomiast Prokuratura otrzymała je 3 czerwca 2019 r.
Naczelnik US postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone do majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych z 12 lutego 2019 r. od nr [...] do nr [...] oraz z 29 marca 2019 r. od nr [...] do nr [...], z uwagi na bezskuteczność prowadzonych postępowań (art. 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505, dalej: "u.p.e.a."). Rozstrzygnięcie doręczono Spółce 25 lipca 2019 r. (w trybie zastępczym).
Spółka pismem z 16 lipca 2019 r., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła zarzuty w sprawie prowadzonych postępowań egzekucyjnych, którym zarzuciła naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 ww. ustawy (nieistnienie obowiązku), poprzez brak prawidłowego doręczenia decyzji z [...] grudnia 2018 r. oraz wydanych na jej podstawie tytułów wykonawczych.
Naczelnik US postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone do majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych z 12 lutego 2019 r. od nr [...] do nr [...], z uwagi na bezskuteczność prowadzonych postępowań na podstawie (art. 59 § 2 u.p.e.a.). Rozstrzygnięcie pełnomocnik otrzymał 17 stycznia 2020 r.
Naczelnik US postanowieniem z [...] listopada 2019 r. uznał za niezasadny zgłoszony przez Spółkę pismem z 16 lipca 2019 r. zarzut nieistnienia obowiązku. Odnosząc się do kwestii niedoręczenia pełnomocnikowi tytułów wykonawczych wyjaśnił, że dopiero od momentu skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego organ egzekucyjny ma do czynienia ze stroną, której uprawnienia są uregulowane m.in. w art. 32 i 40 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a.") i w tym kontekście, tytuł wykonawczy musi być doręczony bezpośrednio zobowiązanemu. Dodatkowo wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się poprawności doręczenia decyzji wymiarowej. Rozstrzygnięcie pełnomocnik otrzymała 28 listopada 2019 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako "Dyrektor") po rozpatrzeniu wniesionego pismem z 4 grudnia 2019 r. zażalenia, postanowieniem z [...] lutego 2020 r. uchylił w całości postanowienie Naczelnika US z [...] listopada 2019 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie przed organem II instancji, wszczęte zażaleniem z 4 grudnia 2019 r., stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt umorzenia przez Naczelnika US postanowieniami: z [...] czerwca 2019 r. i z [...] sierpnia 2019 r. postępowań egzekucyjnych prowadzonych do majątku Spółki na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Strona pismem z 19 marca 2020 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 29 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 852/20 uchylił postanowienie Dyrektora z [...] lutego 2020 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US z [...] listopada 2019 r.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 maja 2021 r. sygn. akt III FSK 3291/21 oddalił wniesioną przez Dyrektora skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 tej ustawy. Orzekł również, że w ramach postępowania w sprawie zarzutów istnieje możliwość badania prawidłowości doręczenia decyzji określającej obowiązek podatkowy.
Naczelnik US postanowieniem z [...] lutego 2022 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, oddalił jako nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, wniesiony przez pełnomocnika pismem z 16 lipca 2019 r. Wyjaśnił, że pełnomocnictwo ogólne z 16 maja 2018 r. nie zostało złożone w sposób przewidziany prawem, tj. elektronicznie, tym samym nie mogło wywołać zamierzonych skutków. Uznał, iż zasadnie zatem, organ podatkowy skierował na adres Spółki decyzję wymiarową z [...] grudnia 2018 r. i uznał ją za doręczoną w trybie art. 150 O.p. Odnosząc się natomiast do kwestii wadliwości doręczenia tytułów wykonawczych wskazał, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca etap egzekucji administracyjnej, musi nastąpić do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika.
Dyrektor na skutek wniesionego przez Spółkę zażalenia z 8 lutego 2022 r., postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r., doręczonym 20 kwietnia 2022 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z [...] lutego 2022 r.
Strona pismem z 18 maja 2022 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 22 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1461/22 uchylił:
– zaskarżone postanowienie Dyrektora z [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym;
– postanowienie Naczelnika US z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowanie egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 12 lutego 2019 r. od nr [...] do nr [...] oraz z 29 marca 2019 r. od nr [...] do nr [...],
– postanowienie z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 12 lutego 2019 r. od nr [...] do nr [...].
Sąd stwierdził, że skarga Spółki zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów niż zostały w niej wskazane. Za prawidłowe uznał stanowisko zaprezentowane zarówno przez organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru, dotyczące braku umocowania radcy prawnego B.G. do występowania w imieniu Spółki w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Stwierdził, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. z [...] grudnia 2018 r. została prawidłowo wysłana na adres Spółki, a nie adres pełnomocnika. Sąd zakwestionował natomiast prawidłowość doręczenia do Spółki przesyłki zawierającej ww. decyzję wymiarową wskazując, że ponownie rozpatrując sprawę organ powinien odnieść się do okoliczności świadczących o tym, że przy jej doręczaniu wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 150 O.p.
Dyrektor postanowieniem z [...] lipca 2023 r., doręczonym 1 sierpnia 2023 r., uchylił w całości postanowienie Naczelnika US z [...] lutego 2022 r., celem przeprowadzenia postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej, zgodnie z wytycznymi zawartymi w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Powyższe rozstrzygnięcie organu II instancji zostało przez Stronę zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 20 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 2202/23 oddalił skargę.
Następnie Spółka pismem z 22 marca 2024 r. wniosła skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie. Postępowanie kasacyjne w toku.
Naczelnik US, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z [...] marca 2024 r. oddalił jako nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, wniesiony przez Spółkę pismem z 16 lipca 2019 r.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że z pisma Poczty Polskiej S.A. z 6 marca 2024 r. wynika, iż przesyłka nr [...] (zawierająca decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. z [...] grudnia 2018 r. nr [...]) była dwukrotnie awizowana, tj.: 18 grudnia 2018 r. i 27 grudnia 2018 r. Doręczenie ww. decyzji wymiarowej zostało zatem dokonane zgodnie z art. 150 O.p. i jest prawnie skuteczne.
Spółka pismem z 18 kwietnia 2024 r., wniosła zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podniosła, że decyzja z [...] grudnia 2018 r. nie została skutecznie doręczona w trybie przepisów O.p. Dodatkowo powinna zostać doręczona ustanowionemu pełnomocnikowi, ponieważ złożone pełnomocnictwo ogólne z 21 marca 2018 r., jest skuteczne.
Dyrektor postanowieniem z dnia [...] maja 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego przez Naczelnika US w zaskarżonym postanowieniu z [...] marca 2024 r. Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku, a co za tym idzie brak prawidłowego doręczenia decyzji wymiarowej z [...] grudnia 2018 r. oraz wydanych na jej podstawie tytułów wykonawczych, zauważył, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. z [...] grudnia 2018 r. określająca Spółce wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za 5/2016 r. i od 7/2016 r. do 3/2018 r. oraz ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe za okres od 1/2017 r. do 3/2018 r. w łącznej kwocie 116.926.104,95 zł, została przesłana na adres Spółki: [...] i uznana za doręczoną 2 stycznia 2019 r., w trybie art. 150 O.p.
Ponadto organ zaznaczył, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że ww. decyzja została zarejestrowana pod nr [...]. Powyższy numer przesyłki widnieje zarówno na kopercie, jaki i zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. decyzji.
Jednocześnie w toku prowadzonego przez Naczelnika US postępowania wyjaśniającego, Poczta Polska S.A. pismem nr [...] z 6 marca 2024 r. poinformowała, m.in., że: (...) przesyłka o nr [...] została pozostawiona jako awizowana w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 18.12.2018 r., ponowne awizo w dniu 27.12.2018 r., w dniu 03.01.2019 r. została zwrócona do nadawcy [...] Urząd Celno - Skarbowy - zwroty [...].
Zdaniem organu nadzoru powyższe oznacza, że doręczenie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. z [...] grudnia 2018 r. zostało dokonane zgodnie z art. 150 O.p. i jest prawnie skuteczne. Przesyłka zawierająca ww. decyzję wymiarową była bowiem przechowywana w placówce pocztowej przez okres 14 dni, jak również dwukrotnie awizowana, tj.: 18 grudnia 2018 r. i 27 grudnia 2018 r., co zostało jednoznacznie potwierdzone przez Pocztę Polską S.A. Następnie została uznana za doręczoną 2 stycznia 2019 r., tj. z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1 O.p.
Dyrektor odnosząc się natomiast do podniesionej przez pełnomocnika zarówno w zarzutach z 16 lipca 2019 r., jak i zażaleniu z 18 kwietnia 2024 r., kwestii braku doręczenia decyzji wymiarowej ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, wyjaśnił, że powyższe było przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W prawomocnym wyroku z 22 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1461/22, który zapadł w przedmiotowej sprawie, Sąd stwierdził, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. z [...] grudnia 2018 r. została prawidłowo wysłana na adres Spółki, a nie adres pełnomocnika, ponieważ radca prawny B.G. nie posiadała umocowania do występowania w imieniu Spółki w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Sąd zauważył, że pełnomocnictwo z dnia 21 marca 2018 r. nie było znane organowi ani przed wszczęciem kontroli celno-skarbowej, ani w toku prowadzonej kontroli i następnie postępowania podatkowego. W jego ocenie okoliczność wystawienia przedmiotowego dokumentu nie ma znaczenia z punktu widzenia oceny prawidłowości doręczenia przedmiotowej decyzji. Sąd odnosząc się natomiast do kwestii oceny skutków prawnych złożenia pełnomocnictwa ogólnego na formularzu PPO-1 w dn. 16 maja 2018 r. stwierdził, że złożenie przedmiotowego dokumentu nie skutkowało ani ustanowieniem r. pr. B.G. pełnomocnikiem ogólnym Spółki, ani również ustanowieniem jej pełnomocnikiem szczególnym. W konsekwencji nie było podstaw do kierowania korespondencji, w szczególności decyzji z [...] grudnia 2018 r. do rąk r. pr. B.G. jako pełnomocnika Skarżącej, skoro takim pełnomocnikiem na mocy przedmiotowego pełnomocnictwa (ujawnionego przed organem) nie stała się.
Dyrektor za niezasadny uznał również zarzut wadliwego doręczenia tytułów wykonawczych, tj. z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wskazując przy tym, że powyższego uchybienia nie stwierdził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w cytowanym wyżej wyroku z 22 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1461/22. Podniósł przy tym, że w orzecznictwie wskazuje się, że postępowanie egzekucyjne zostaje otwarte dopiero z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, dlatego też dopiero z tą chwilą strona może ustanowić pełnomocnika, który w tym postępowaniu będzie ją reprezentował. Dopiero od momentu skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego organ egzekucyjny ma do czynienia ze stroną, której uprawnienia są uregulowane m.in. w art. 32 i 40 K.p.a. i w tym kontekście tytuł wykonawczy musi być doręczony bezpośrednio zobowiązanemu. Obowiązek doręczenia odpisów tytułów wykonawczych do rąk zobowiązanego wynika nie tylko z brzmienia art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., ale przede wszystkim z istoty egzekucji administracyjnej, której celem jest sięgnięcie do majątku zobowiązanego i wykonanie aktu administracyjnego kreującego zobowiązanie pieniężne.
Według Dyrektora obowiązek organu do doręczenia tytułu wykonawczego bezpośrednio zobowiązanemu, nie wyklucza zastosowania instytucji doręczenia zastępczego. Przepis art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymaga doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Ustawodawca w żaden sposób nie określił sposobu tego doręczenia, co oznacza, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., do doręczeń tytułów wykonawczych stosuje się przepisy art. 39 - 49 K.p.a.
Reasumując stwierdził, że Naczelnik US prawidłowo skierował do Spółki odpisy tytułów wykonawczych z 12 lutego 2019r. od nr [...] do nr [...] oraz z 29 marca 2019 r. od nr [...] do nr [...], a następnie uznał je za doręczone w trybie art. 44 K.p.a. odpowiednio: 26 lipca 2019 r. i 25 lipca 2019 r. Złożone bowiem przez radcę prawnego B.G. w ramach postępowania kontrolnego pełnomocnictwo ogólne z 16 maja 2018 r., nie wywołało skutków prawnych w postępowaniu egzekucyjnym, które jest odrębnym postępowaniem od postępowania podatkowego i toczy się przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Spółka w skardze z dnia 2 lipca 2024 r., wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia Dyrektora wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika US oraz wszystkich Zarządzeń Zabezpieczających i Tytułów Wykonawczych oraz zwrot kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego, zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 150 § 1 - 4 O.p. poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia obowiązku, który nie powstał w zw. z niedoręczeniem, w tym zwłaszcza w trybie tzw. doręczenia zastępczego, decyzji określającej zobowiązanie podatkowe i ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości oddalenia zarzutu z powodu nieistnienia, według Strony, obowiązku.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Co istotne w niniejszej sprawie skarżone rozstrzygnięcie powinno uwzględnić wskazania i ocenę prawną zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1461/22.
Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W świetle cytowanego art. 153 p.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są - co do zasady - związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny; a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie. Związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on w przyszłości, orzekając w tej samej sprawie, formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 905/24).
W wyroku o sygn. akt III SA/Wa 1461/22 WSA w Warszawie przesądził, iż nie było podstaw do kierowania korespondencji, w szczególności decyzji z [...] grudnia 2018 r. nr [...] do rąk r.pr. B.G. jako pełnomocnika Skarżącej, skoro takim pełnomocnikiem r.pr. B.G. na mocy przedmiotowego pełnomocnictwa (ujawnionego przed organem) nie stała się. W konsekwencji zasadne było kierowanie tejże korespondencji, w szczególności decyzji z [...] grudnia 2018 r. nr [...], na adres skarżącej Spółki z tym skutkiem, że doręczenie tejże decyzji bezpośrednio Spółce (w trybie art. 150 O.p.) byłoby działaniem prawidłowym. Wobec braku zaskarżenia tejże decyzji (o ile została ona doręczona – patrz dalej), stałaby się ona ostateczna i co za tym idzie wykonalna (art. 239e O.p.), a tym samym możliwe i dopuszczalne byłoby dochodzenie obowiązku z niej wynikającego – po wystawieniu stosownych tytułów wykonawczych – w drodze postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze powyższe za niezasadne należało uznać sformułowane w skardze zarzuty – wszystkie sformułowane w skardze zarzuty opierają się na założeniu, że na mocy pełnomocnictwa otrzymanego przez [...] Urząd Celno Skarbowy w W. w dn. 16 maja 2018 r. doszło do umocowania r.pr. B.G. – jako pełnomocnika – w prowadzonym wobec Skarżącej postępowaniu i co skutkowało koniecznością doręczenia decyzji z [...] grudnia 2018 r. temu pełnomocnikowi, które to założenie jest wadliwe.
Sąd w powyższym uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że z zaskarżonego aktu nie wynika, na jakiej podstawie Organ przyjął, że decyzja z dnia [...] grudnia 2018 r. Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. została doręczona Spółce (nie (rzekomemu) pełnomocnikowi Spółki) w trybie art. 150 O.p. Ocenę w tym zakresie należy poprzedzić przywołaniem treści art. 150 O.p. Otóż zgodnie z art. 150 O.p. §1 W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
§ 3. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.
§ 4. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W zaskarżonym postanowieniu wskazano, że "Decyzją z dnia [...].12.2018r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. określił S. Sp. z o. o. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 05/2016r. i od 07/2016r. do 03/2018r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za okres od 01/2017r. do 03/2018r. w łącznej kwocie 116.926.104,95 zł. Ww. decyzja została uznana za doręczoną Spółce w trybie art. 150 O.p. z dniem 02.01.2019r.". (k. 833v. akt egzekucyjnych). Zauważyć należy, że w zaskarżonym postanowieniu nie wskazano dokumentów z akt (stosownych numerów kart), które stanowiły podstawę uznania, że doszło do dwukrotnego awizowania tej decyzji. W tym miejscu Sąd zauważa, że na kopii koperty, która znajduje się w aktach egzekucyjnych (k. 233a akt egzekucyjnych) widnieje wprawdzie adnotacja nt. awizacji w dniu 18 grudnia 2018 r., Sąd nie dostrzegł jednak oznaczenia powtórnej awizacji na tej kopercie, jednocześnie z informacji zawartej na zwrotce (k. 233a v. akt egzekucyjnych) wynika, że w dn. 18 grudnia 2018 r. dokonano awizacji, jednocześnie niewypełniony został punkt trzeci dotyczący daty powtórnej awizacji.
Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ, odniesie się w uzasadnieniu do okoliczności świadczących o tym, że w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 150 O.p. (o ile dokona takiej oceny w zakresie doręczenia decyzji), wskazując przy tym na konkretne dowodowy (wraz z odesłaniem do odpowiednich numerów kart akt egzekucyjnych) pozwalające dokonać takiej oceny, w razie potrzeby uzupełniając postępowanie dowodowego, co w szczególności może oznaczać (o ile organ uzna to za zasadne) konieczność wystąpienia do operatora pocztowego celem uzyskania dodatkowych informacji nt. okoliczności realizowania procedury, o której mowa w art. 150 O.p.
Organ, w ocenie Sądu w składzie niniejszym, dochował temu obowiązkowi. Kontrolując skarżone rozstrzygnięcie nie można bowiem pominąć, że z pisma Poczty Polskiej S.A. z 6 marca 2024 r. wynika, iż przesyłka nr [...] (zawierająca decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. z [...] grudnia 2018 r. nr [...]) była dwukrotnie awizowana, tj.: 18 grudnia 2018 r. i 27 grudnia 2018 r. Doręczenie ww. decyzji wymiarowej zostało zatem dokonane zgodnie z art. 150 O.p. i jest prawnie skuteczne.
Zarzuty sformułowane w skardze wniesionej do tut. Sądu są zatem niezasadne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę podstawie art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.