Orzeczenie · 2025-11-26

III SA/Wa 1274/25Uchylenie interpretacji podatkowej fundacja rodzinna proporcja majątku

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-11-26
NSAPodatkoweWysokawsa
fundacja rodzinnapodatek dochodowyświadczeniafundatorbeneficjentmajątek wspólnyproporcja mieniazwolnienie podatkoweinterpretacja indywidualnaWSA

Przedmiotem skargi była indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór dotyczył ustalenia proporcji mienia wniesionego do fundacji rodzinnej przez fundatorów, którzy byli małżeństwem i wnieśli majątek wspólny. Po ustaniu wspólności majątkowej i rozwodzie, fundacja zamierzała wypłacać świadczenia fundatorom. DKIS uznał, że zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 157 ustawy o PIT, stosuje się do części przychodów odpowiadającej proporcji ustalonej według stanu na dzień uzyskania przychodu, z uwzględnieniem tego, czy fundatorzy pozostają wobec siebie osobami najbliższymi. W ocenie DKIS, po rozwodzie fundatorzy nie są już osobami najbliższymi, co skutkowałoby opodatkowaniem części świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że rację ma skarżąca, wskazując, że zawarte w art. 21 ust. 49 ustawy o PIT odesłanie do stanu na dzień uzyskania przychodu należy odczytywać w kontekście przepisów ustawy o fundacji rodzinnej. Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej, proporcję określa się każdorazowo w przypadku wniesienia mienia do fundacji rodzinnej. Nie ma przepisów nakazujących aktualizację proporcji w związku z rozwodem fundatorów, jeśli nie towarzyszy temu wniesienie nowego mienia. Sąd podkreślił, że w przypadku wniesienia przez małżonków mienia będącego ich wspólnością majątkową, dla obojga małżonków-fundatorów przyjmuje się, że każde z nich wniosło 100% tego mienia, ponieważ na moment wniesienia mienia byli oni osobami najbliższymi, a mienie pochodziło z ich majątku wspólnego. Ustanie małżeństwa nie wpływa na tę proporcję. Sąd uznał również za zasadny zarzut naruszenia przepisów poprzez błędną wykładnię przepisów k.r.o. dotyczących wspólności majątkowej, wskazując, że przy ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej niedopuszczalne jest rozdzielanie majątku wchodzącego w jej skład.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie proporcji mienia w fundacji rodzinnej w przypadku małżonków wnoszących majątek wspólny, zwłaszcza po ustaniu wspólności majątkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wnoszenia mienia wspólnego przez fundatorów, którzy następnie przestali być małżeństwem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przy wypłacie świadczeń z fundacji rodzinnej fundatorom, którzy wnieśli majątek wspólny, a następnie ustala się, że nie są już osobami najbliższymi, proporcja mienia wniesionego przez każdego z nich wynosi 100% na potrzeby stosowania zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, proporcja mienia wniesionego przez każdego z fundatorów wynosi 100%, niezależnie od ustania wspólności majątkowej i statusu osób najbliższych w momencie wypłaty świadczeń.

Uzasadnienie

Proporcja mienia w fundacji rodzinnej jest ustalana w momencie wniesienia mienia i nie ulega zmianie w związku z późniejszymi zmianami w relacjach między fundatorami, jeśli nie towarzyszy temu wniesienie nowego mienia. Mienie pochodzące z majątku wspólnego małżonków jest traktowane jako wniesione w 100% przez każdego z nich.

Czy przepis art. 21 ust. 49 ustawy o PIT, stanowiący o proporcji mienia według stanu na dzień uzyskania przychodu, wymaga uwzględnienia aktualnego statusu fundatorów jako osób najbliższych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten należy odczytywać w kontekście ustawy o fundacji rodzinnej, która określa proporcję w momencie wniesienia mienia. Nie ma obowiązku aktualizacji proporcji w związku z rozwodem fundatorów, jeśli nie towarzyszy temu wniesienie nowego mienia.

Uzasadnienie

Ustawa o fundacji rodzinnej (art. 29 ust. 2) stanowi, że proporcję określa się każdorazowo w przypadku wniesienia mienia. Brak jest przepisów nakazujących zmianę proporcji w związku ze zmianą stosunków rodzinnych fundatorów, jeśli nie towarzyszy temu wniesienie mienia.

Czy w przypadku wniesienia przez małżonków mienia będącego ich wspólnością majątkową do fundacji rodzinnej, prawidłowe jest zastosowanie proporcji 100% dla każdego z fundatorów, nawet po ustaniu wspólności majątkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to prawidłowe, ponieważ przy ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej niedopuszczalne jest rozdzielanie majątku wchodzącego w jej skład, a każdy z fundatorów wnosi 100% całości wniesionego przez ich mienia pochodzącego z majątku wspólnego.

Uzasadnienie

Wspólność majątkowa małżeńska jest współwłasnością łączną, a żaden z małżonków nie może rozporządzać ani żądać podziału majątku wspólnego w czasie jej trwania. Dlatego na potrzeby ustalenia proporcji należy przyjąć 100% dla każdego fundatora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona interpretacja indywidualna została uchylona.

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 157

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie od podatku dochodowego przychodów z tytułu otrzymania lub postawienia do dyspozycji świadczenia z fundacji rodzinnej, jeżeli beneficjentem jest fundator albo osoba będąca w stosunku do fundatora osobą najbliższą, z zastrzeżeniem ust. 49.

u.p.d.o.f. art. 21 § 49

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie stosuje się do części przychodów odpowiadającej proporcji, o której mowa w art. 27 ust. 4 u.f.r., według stanu na dzień uzyskania przychodu.

u.f.r. art. 27 § 4

Ustawa o fundacji rodzinnej

W spisie mienia zamieszcza się informację o aktualnych proporcjach, o których mowa w art. 28 ust. 1, dla każdego z fundatorów oraz fundacji rodzinnej.

u.f.r. art. 28 § 1

Ustawa o fundacji rodzinnej

Dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych określa się proporcję wartości mienia wniesionego do fundacji rodzinnej przez każdego z fundatorów lub przez fundację rodzinną.

u.f.r. art. 29 § 2

Ustawa o fundacji rodzinnej

Proporcję, o której mowa w art. 28 ust. 1, określa się każdorazowo w przypadku wniesienia mienia do fundacji rodzinnej.

u.p.d.o.f. art. 30 § 1 pkt 17

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów z tytułu świadczenia z fundacji rodzinnej.

u.p.d.o.f. art. 41 § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Obowiązek pobrania i odprowadzenia zryczałtowanego podatku dochodowego przez płatnika (fundację).

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 4a § 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Definicja osoby najbliższej dla celów podatku od spadków i darowizn.

k.r.o. art. 31 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Definicja małżeńskiej wspólności majątkowej.

k.r.o. art. 35

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zakaz rozporządzania przez małżonków udziałem w majątku wspólnym w czasie trwania wspólności.

u.f.r. art. 2 § 2

Ustawa o fundacji rodzinnej

Definicja świadczenia z fundacji rodzinnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Proporcja mienia w fundacji rodzinnej ustalana jest w momencie wniesienia mienia i nie ulega zmianie w związku z późniejszymi zmianami w relacjach między fundatorami, jeśli nie towarzyszy temu wniesienie nowego mienia. • Mienie pochodzące z majątku wspólnego małżonków jest traktowane jako wniesione w 100% przez każdego z nich na potrzeby ustalenia proporcji. • Ustawa o fundacji rodzinnej nie przewiduje aktualizacji proporcji w związku z rozwodem fundatorów, jeśli nie towarzyszy temu wniesienie nowego mienia.

Odrzucone argumenty

Dyrektor KIS uznał, że proporcja mienia powinna uwzględniać aktualny status osób najbliższych, co skutkowałoby opodatkowaniem części świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

Proporcję, o której mowa w art. 28 ust. 1, określa się każdorazowo w przypadku wniesienia mienia do fundacji rodzinnej. • W przypadku wniesienia przez małżonków mienia będącego ich wspólnością majątkową, dla obojga małżonków-fundatorów przyjmuje się, że każde z nich wniosło 100% tego mienia. • Ustanie małżeństwa nie powinno mieć wpływu na proporcję mienia wniesionego z majątku wspólnego.

Skład orzekający

Matylda Arnold-Rogiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Grzybowski

sędzia

Maciej Kurasz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie proporcji mienia w fundacji rodzinnej w przypadku małżonków wnoszących majątek wspólny, zwłaszcza po ustaniu wspólności majątkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnoszenia mienia wspólnego przez fundatorów, którzy następnie przestali być małżeństwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy nowej instytucji fundacji rodzinnej i ważnego aspektu podatkowego, jakim jest ustalanie proporcji mienia, co ma bezpośrednie przełożenie na opodatkowanie świadczeń. Interpretacja sądu jest istotna dla wielu fundacji rodzinnych.

“Fundacja rodzinna: Czy rozwód wpływa na podatek od świadczeń dla fundatorów?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst