III SA/WA 1223/06

III SA/Wa 1223/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Hanna Kamińska /przewodniczący/
Jakub Pinkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. Minister Finansów (MF) - działając na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej Kpa) oraz art. 17, art.18 i art. 23 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm., dalej upea) - utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] grudnia 2005 r. o nr [...], na mocy którego organ ten odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko K. S., zwanemu dalej Skarżącym.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie MF przypomniał, że egzekucję do majątku Skarżącego prowadzi Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w C. oparciu o tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...], które obejmują zaległości Skarżącego z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Egzekucja ta została wszczęta w dniu [...] września 2005 r. poprzez doręczenie firmie [...] Spółka z o.o. w S. jako dłużnikowi zawiadomień o zajęciu wierzytelności Skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę.
W dniu [...] września 2005 r. Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie egzekucji, w którym podniósł, że tytuły wykonawcze stanowiące podstawę prowadzenia egzekucji zawierają błędy dotyczące numeru NIP, PESEL i numeru telefonu. Ponadto Skarżący wskazał, że istniejące zaległości ureguluje w sposób dobrowolny. W dniu [...] października 2005 r. ZUS - Oddział w C. wezwał Skarżącego do sprecyzowania żądania, tj. czy jego wystąpienie stanowi wniosek o wstrzymanie egzekucji, czy też jest to wniosek o zawieszenie postępowania. Na powyższe wezwanie Skarżący nie udzielił odpowiedzi, natomiast w dniu [...] października 2005 r. ponownie wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie egzekucji. Ponadto we wniosku wskazał, że nie otrzymał odpowiedzi na swoje wystąpienie z dnia [...] września 2005 r. W dniu [...] października 2005 r. ZUS - Oddział w C. poinformował Skarżącego, iż odpowiedzi na jego wystąpienie z dnia [...] września 2005 r. udzielono pismem z dnia [...] października 2005 r.
W dniu [...] listopada 2005 r. Skarżący stwierdził jednoznacznie, iż w wystąpieniach z dnia [...] września i [...] października 2005 r. wnosił o wstrzymanie egzekucji. W związku z powyższym ZUS - Oddział w C. skierował wniosek Skarżącego do Dyrektora Izby Skarbowej w K. jako organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania egzekucji należności pieniężnych innych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych.
Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając w oparciu o stanowisko wierzyciela, tj. ZUS - Oddział w C., wyrażone w postanowieniu z dnia [...] listopada 2005 r. o nr [...] :[...] odmówił wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego na mocy własnego postanowienia z dnia [...] grudnia 2005 r. o nr [...].
Na postanowienie to Skarżący wniósł zażalenie do Ministra Finansów, wnosząc o wstrzymanie egzekucji i podnosząc, że prowadzone postępowanie egzekucyjne jest bezprawne. Skarżący wskazał także, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. w swoim w postanowieniu nie odniósł się do zarzutów dotyczących błędnego numeru NIP, PESEL i telefonu w tytułach wykonawczych stanowiących podstawę prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.
Rozpatrując odwołanie MF wskazał, że zgodnie z art. 23 upea, organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną uprawnione są do wstrzymania, na czas określony, czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jednakże w przypadku egzekucji innych należności niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych, dyrektor izby skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne wyłącznie za zgodą wierzyciela. Jak wynika z materiału dowodowego, w przedmiotowej sprawie wierzyciel, tj. ZUS - Oddział w C., postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r., sprostowanym następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r., nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, wskazał MF, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. był zobligowany do odmowy wstrzymania egzekucji tych należności. Minister Finansów, wobec jednoznacznego stanowiska wierzyciela w tym, nie miał prawnych możliwości zmiany tej decyzji jako odpowiadającej wyżej przytoczonym przepisom.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego błędów zawartych w tytułach wykonawczych stanowiących podstawę prowadzenia egzekucji, dotyczących numeru NIP, PESEL i numeru telefonu. MF podniósł, iż wymienione uchybienia nie stanowią, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie takich tytułów wykonawczych jest bezprawne, zgodnie bowiem z art. 27 upea dane powyższe nie stanowią elementów koniecznych tytułu wykonawczego. Numer NIP, PESEL i telefonu są to dodatkowe informacje zawarte w tytułach wykonawczych pozwalające na szybszą identyfikację zobowiązanego. Ich brak, czy też błąd w ich oznaczeniu, nie stanowią przesłanek do uznania tytułów za wadliwe, a toczącego się w oparciu o takie tytuły postępowania za bezprawne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący podniósł, że jego zarzuty zostały niewłaściwie zinterpretowane i wskazał, że skupienie się wyłącznie na numerze NIP, PESEL i numerze telefonu nie doprowadziło do rozpoznania zasadności jego wniosku a egzekucja jest całkowicie bezprawna. Zdaniem Skarżącego organy obu instancji pominęły fakt, że otrzymuje on wynagrodzenie w kwocie minimalnej, a do takiego wynagrodzenia egzekucji prowadzić nie można. Skarżący przypomniał także, ze zadeklarował, iż podda się egzekucji, do tego jest jednak potrzebna jego zgoda na piśmie.
W odpowiedzi na skargę MF wniósł o jej oddalenie, powtarzając co do zasady argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto MF wskazał, że zarzuty stawiane przez Skarżącego były każdorazowe rozpatrywane, o czym był on informowany. I tak w wystąpieniu z dnia [...] września 2005 r. Skarżący wniósł zarzuty dotyczące błędów formalnych zawartych w tytułach wykonawczych stanowiących podstawę prowadzenia egzekucji ponadto wnioskował o wyjaśnienie dobrowolnych wpłat dokonanych na poczet dochodzonych zaległości. Odpowiedź w zakresie dobrowolnych wpłat na poczet dochodzonych należności została udzielona pismem z dnia [...] października 2005 r. W zakresie natomiast zarzutów dotyczących błędów formalnych w tytułach wykonawczych stanowiących podstawę prowadzenia egzekucji odpowiedź zawarto w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2005 r. jak i zaskarżonym postanowieniu Ministra Finansów. Z kolei w wystąpieniu z dnia [...] listopada 2005 r. Skarżący podniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, o których mowa w art. 33 pkt 4, 6, 7 upea, tj. zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, zarzut niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Zarzuty w tym zakresie były przedmiotem postępowania zakończonego postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...].
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego skierowania egzekucji do kwoty najniższego wynagrodzenia za pracę MF przypomniał, że zgodnie z art. 9 § 1 upea wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w kodeksie pracy. Jednocześnie MF uznał zarzut dotyczący skierowania egzekucji do majątku Skarżącego pomimo braku jego "zgody na piśmie" za chybiony i wskazał, że wszczęcie egzekucji nie wymaga uzyskania zgody zobowiązanego, albowiem do wszczęcia postępowania egzekucyjnego generalnie dochodzi w sytuacji, kiedy zobowiązany nie wykona w sposób dobrowolny ciążącego na nim obowiązku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując w tym zakresie oceny zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna a samo postanowienie odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że intencje Skarżącego wynikające z jego pierwotnego wniosku zawartego w piśmie z dnia[...] września 2005 r. zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione w toku postępowania, skutkiem czego organy rozpatrywały niezależnie wniosek Skarżącego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz - w odrębnym trybie - zgłoszone przez niego zarzuty, sprecyzowane przez Skarżącego pismem z dnia [...] listopada 2005 r. W stosunku do tych zarzutów organ egzekucyjny oraz Dyrektor Izby Skarbowej w K. jako organ nadzoru wypowiedziały się w odrębnych postanowieniach z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz [...] marca 2006 r. W odniesieniu zaś do wniosku Skarżącego o wstrzymanie egzekucji Dyrektor Izby Skarbowej wypowiedział się w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2005 r. zaś MF, jako organ II instancji, w postanowieniu z dnia [...] lutego 2006 r. To ostatnie postanowienie jest przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie.
W tym kontekście można przypomnieć, iż zgodnie z art. 23 § 6 i § 7 upea organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jednakże w przypadku należności pieniężnych innych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne może wstrzymać jedynie dyrektor izby skarbowej i to wyłącznie za zgodą wierzyciela. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 roku w/s III SA 1419/99 (Lex nr 47230) z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Pamiętać przy tym należy, iż ustawa z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji "wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika, czego domagał się Skarżący. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 1999 roku w/s III SA 7798/98 (Lex nr 46233) uprawnienia "wstrzymania czynności egzekucyjnych" wynikające ze wskazanego przez niego w skardze art. 23 upea przysługują organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym. Mogą być one wykorzystywane wyłącznie w ramach tego nadzoru - kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego - w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Należy również podkreślić, że chociaż przepis art. 23 § 6 upea nie wymaga - jak np. przepis art. 34 § 4 upea - aby organ nadzoru w momencie rozstrzygania kwestii wstrzymania postępowania egzekucyjnego dysponował stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu, to w badanej sprawie stanowisko to zostało wyrażone w postanowieniu mającym charakter rozstrzygnięcia ostatecznego. Zgodnie bowiem z art. 83c ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.; dalej uosus) dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby skarbowej, jednakże od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Oznacza to, że postanowienie z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]; [...], sprostowane następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...]stycznia 2006 r., na mocy którego ZUS - Oddział w C. nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego miało charakter rozstrzygnięcia ostatecznego w toku instancji i zgodnie z art. 23 upea wiązało Dyrektora Izby Skarbowej w K. jako organ sprawujący nadzór nad egzekucją administracyjną.
Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że słuszny jest pogląd MF, iż drobne uchybienia wystawionych tytułów wykonawczych nie mogą być uznane za uchybienia, które winny skutkować wstrzymaniem postępowania. Nie ma dla tej oceny Sądu znaczenia i ta okoliczność, że w postanowieniu ZUS - Oddział w C. z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela błędnie podano imię Skarżącego, albowiem jego tożsamość w sposób bezsporny wynikała z akt sprawy i organ mógł ten błąd skorygować odrębnym postanowieniem jako pomyłkę pisarską.
Jako prawidłowe należy także ocenić stanowisko MF w kwestii zarzutu prowadzenia egzekucji do wynagrodzenia Skarżącego z naruszeniem przepisów o ochronie wynagrodzenia. Art. 8 § 1 upea nie wyłącza bowiem możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej do wynagrodzenia, natomiast art. 9 § 1 upea stanowi, że wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. Zgodnie zaś z art. 871 § 1 Kodeksu pracy wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Dodać należy, że to pracodawca zobowiązanego oblicza wysokość wynagrodzenia wyłączonego spod egzekucji i wypłaca je zobowiązanemu.
W tych warunkach Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Wydając rozstrzygnięcie, organy egzekucyjne działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Z tych względów na podstawie art. 151 ppsa należało skargę jako niezasadną oddalić.
-----------------------
1