Orzeczenie · 2026-04-16

III SA/Wa 113/26Koszty inwestycji w opcje pit 8c

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-16
NSAPodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPIT-8Cinstrumenty pochodneopcjekoszty uzyskania przychoduinterpretacja podatkowaprawa majątkowekapitały pieniężnerozliczenie podatkowepłatnik

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów podatkowych w zakresie wykazywania przez spółkę (płatnika) kosztów inwestycji w opcje przez klientów w informacji PIT-8C. Spółka X. S.A. oferuje klientom detalicznym instrumenty pochodne, w tym opcje. Wnioskodawca pytał, czy w przypadku, gdy klient wykonuje lub zbywa opcję, a poniesione koszty inwestycji są wyższe niż uzyskany przychód (strata), spółka powinna wykazać w PIT-8C zarówno przychód, jak i koszty. Pytał również, czy w sytuacji, gdy klient rezygnuje z wykonania opcji (opcja wygasa jako out-of-the-money), a klient ponosi jedynie koszty inwestycji, spółka powinna wykazać te koszty w PIT-8C. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) uznał stanowisko spółki za prawidłowe w pierwszym przypadku, ale za nieprawidłowe w drugim. DKIS argumentował, że formularz PIT-8C, zgodnie z jego obecnym brzmieniem, pozwala na wykazywanie przychodów i kosztów tylko w przypadku odpłatnego zbycia lub realizacji praw z instrumentów pochodnych, a nie w przypadku rezygnacji z realizacji praw (wygaśnięcia opcji bez przychodu). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację w części uznającej stanowisko spółki za nieprawidłowe. Sąd stwierdził, że przepisy ustawy o PIT (art. 30b ust. 2 pkt 3 i art. 23 ust. 1 pkt 38a) przewidują trzy sytuacje, w których wydatki na nabycie instrumentów pochodnych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów: odpłatne zbycie, realizacja praw oraz rezygnacja z realizacji praw. Sąd uznał, że mimo braku literalnego odzwierciedlenia tej trzeciej sytuacji w formularzu PIT-8C, koszty te powinny być wykazywane, ponieważ ustawa o PIT stanowi podstawę do ich rozliczenia. Sąd podkreślił, że formularz podatkowy musi być zgodny z przepisami ustawy, a jego celem jest umożliwienie podatnikowi prawidłowego rozliczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykazywanie kosztów inwestycji w opcje w PIT-8C w przypadku wygaśnięcia opcji bez realizacji, interpretacja przepisów dotyczących instrumentów pochodnych i formularzy podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia opcji bez realizacji i jej rozliczenia w PIT-8C. Interpretacja opiera się na konkretnym brzmieniu przepisów i formularzy w momencie wydania orzeczenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy koszty inwestycji w opcje, które wygasły bez realizacji (out-of-the-money) i nie zostały zbyte, powinny być wykazywane przez płatnika (spółkę) w informacji PIT-8C jako koszty uzyskania przychodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, koszty te powinny być wykazywane w informacji PIT-8C, mimo braku literalnego odzwierciedlenia tej sytuacji w formularzu, ponieważ przepisy ustawy o PIT (art. 23 ust. 1 pkt 38a) pozwalają na zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o PIT (art. 23 ust. 1 pkt 38a) jasno wskazują, że wydatki na nabycie instrumentów pochodnych stanowią koszty uzyskania przychodu w momencie realizacji praw, zbycia lub rezygnacji z realizacji praw. Fakt, że opcja wygasa bez realizacji (rezygnacja z realizacji praw) również uprawnia do zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów. Pomimo braku odpowiedniej rubryki w formularzu PIT-8C, sąd uznał, że należy wykazywać te koszty, aby umożliwić podatnikowi prawidłowe rozliczenie, zgodnie z celem ustawy.

Czy formularz PIT-8C musi odzwierciedlać wszystkie kategorie przychodów i kosztów wynikające z przepisów ustawy o PIT dotyczące instrumentów pochodnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, formularz podatkowy, będący realizacją przepisów ustawy, musi być z nimi zgodny i odzwierciedlać wszystkie kategorie przychodów i kosztów, które podatnik ma prawo rozliczyć.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że formularze podatkowe, takie jak PIT-8C, są tworzone na podstawie przepisów prawa i muszą być z nimi zgodne. Jeśli ustawa przewiduje określone kategorie kosztów (np. związane z rezygnacją z realizacji praw z instrumentów pochodnych), formularz powinien umożliwiać ich wykazanie, nawet jeśli wymaga to interpretacji lub zastosowania przepisów odsyłających.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w części uznającej stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Przepisy (27)

Główne

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 38a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 39 § ust. 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 13

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 10

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1a pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.o.i.f. art. 2 § ust. 1 pkt 2 lit. c-i

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi

u.o.i.f. art. 2 § ust. 1 pkt 2 lit. c)

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 14c § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty inwestycji w opcje, które wygasły bez realizacji (out-of-the-money), powinny być wykazywane w PIT-8C jako koszty uzyskania przychodu, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38a u.p.d.o.f., mimo braku odpowiedniej rubryki w formularzu. • Formularze podatkowe muszą odzwierciedlać przepisy ustawy, a nie ograniczać prawa podatnika do rozliczenia kosztów, jeśli ustawa na to zezwala.

Odrzucone argumenty

Stanowisko Dyrektora KIS, że koszty inwestycji w opcje, które wygasły bez realizacji, nie podlegają wykazaniu w PIT-8C z powodu braku odpowiedniej rubryki w formularzu.

Godne uwagi sformułowania

nie bez przyczyny w treści art. 30b ust. 2 pkt 3 ustawy (...) ustawodawca odwołał się jedynie do dwóch zdarzeń gospodarczych • nie może być tak, że formularz podatkowy (...) nie odzwierciedla wszystkich kategorii przychodów i kosztów, co do których podatnik ma prawo ich rozliczenia • Sąd w przedmiotowym sporze przyznał rację Skarżącej.

Skład orzekający

Marta Waksmundzka-Karasińska

przewodniczący

Dariusz Czarkowski

członek

Maciej Kurasz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykazywanie kosztów inwestycji w opcje w PIT-8C w przypadku wygaśnięcia opcji bez realizacji, interpretacja przepisów dotyczących instrumentów pochodnych i formularzy podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia opcji bez realizacji i jej rozliczenia w PIT-8C. Interpretacja opiera się na konkretnym brzmieniu przepisów i formularzy w momencie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu rozliczeń podatkowych związanych z instrumentami pochodnymi, co jest istotne dla inwestorów i doradców podatkowych. Pokazuje konflikt między literalnym brzmieniem formularza a duchem przepisów ustawy.

Czy koszty wygasłych opcji znikają w PIT-8C? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst