III SA/PO 902/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-03-20
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnakontrolaniepoddanie się kontroliustawa o transporcie drogowymprawo przedsiębiorcówpostępowanie administracyjneWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę przedsiębiorcy na karę pieniężną za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli transportowej, uznając, że strona nie dopełniła obowiązków i wykazała bierność.

Przedsiębiorca skarżył decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za niepoddanie się kontroli transportowej. Skarżąca argumentowała, że nieobecność w wyznaczonym terminie była niezawiniona, a kontrolujący nie dopełnili formalności. Sąd uznał jednak, że strona została prawidłowo zawiadomiona o terminie, miała możliwość kontaktu z organem i nie wykazała należytej staranności, co skutkowało oddaleniem skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę A. D. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną w kwocie 12 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli. Skarżąca podnosiła, że jej nieobecność w wyznaczonym terminie kontroli była niezawiniona, a kontrolujący nie okazali legitymacji służbowej ani upoważnienia. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie kontroli, który został przesunięty na jej wniosek. Sąd podkreślił, że w polskim prawie nie istnieje instytucja milczącego zaakceptowania terminu kontroli przez organ, a strona miała obowiązek zapewnić obecność siebie lub osoby upoważnionej. Mimo prób kontaktu ze strony inspektorów, skarżąca nie podjęła skutecznych działań, aby umożliwić przeprowadzenie kontroli. Sąd uznał, że strona wykazała bierność i opieszałość, uniemożliwiając przeprowadzenie kontroli, a zarzuty dotyczące braku okazania dokumentów przez kontrolujących były niezasadne, gdyż kontrola nie została rozpoczęta. W konsekwencji, sąd podzielił stanowisko organów administracji i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przedsiębiorca nie dopełnił obowiązków związanych z prawidłowym zawiadomieniem o terminie, zapewnieniem obecności lub możliwością kontaktu z organem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedsiębiorca został prawidłowo zawiadomiony o terminie kontroli, który został przesunięty na jego wniosek. Mimo prób kontaktu ze strony inspektorów, skarżąca nie podjęła skutecznych działań, aby umożliwić przeprowadzenie kontroli, wykazując bierność i opieszałość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Nakłada karę pieniężną za naruszenie przepisów, w tym niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli.

u.t.d. § lp. 1.6 załącznika nr 3

Ustawa o transporcie drogowym

Określa wysokość kary pieniężnej (12 000 zł) za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli.

Pomocnicze

P.p. art. 50 § ust. 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej.

P.p. art. 50 § ust. 3

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Przedsiębiorca jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności.

P.p. art. 48 § ust. 2

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Przekroczenie 30 dni wymaga ponownego zawiadomienia.

P.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na wniosek strony.

P.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli uzna ją za bezzasadną.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3 § § 1

Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

K.p.a. art. 14 § § 1a

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia i załatwiania spraw na piśmie.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do działania w celu realizacji uzasadnionych interesów strony.

K.p.a. art. 77 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają nałożenie kary.

u.t.d. art. 72

Ustawa o transporcie drogowym

Kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych.

u.t.d. art. 92c

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa egzoneracyjna od odpowiedzialności za naruszenia.

u.t.d. art. 92b

Ustawa o transporcie drogowym

Dotyczy kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.

u.t.d. art. 70 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Czynności kontrolnych inspektor dokonuje po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.

u.t.d. art. 93 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Określa zasady nakładania kar pieniężnych.

u.t.d. art. 92a § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

Określa maksymalne kwoty kar pieniężnych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niezawiniona nieobecność skarżącej w dniu kontroli z powodu braku kontaktu ze strony organu. Naruszenie art. 70 u.t.d. przez nieokazanie legitymacji służbowej i upoważnienia do kontroli. Naruszenie art. 92c u.t.d. przez niezastosowanie przepisu o umorzeniu postępowania z uwagi na brak winy skarżącej. Dowolna ocena materiału dowodowego przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

strona skarżąca pozostaje w błędzie wywodząc, że organ "milcząco zaakceptował" zaproponowany przez skarżącą nowy termin kontroli w polskim prawie nie ma konstrukcji milczącego zaakceptowania przez organ terminu kontroli dysponentem terminu kontroli jest organ niedbałe prowadzenie dokumentacji przez skarżącą nie ma znaczenia prawnego dla oceny skuteczności doręczenia przesyłki minimalne zaangażowanie skarżącej, polegające np. na osobistej wizycie w siedzibie organu, z łatwością pozwoliłoby skontaktować się z piastunem funkcji organu skarżąca nie dopełniła ciążących na niej obowiązków oraz wykazała się biernością jak i opieszałością, w stopniu zadziwiającym, uniemożliwiając przeprowadzenie kontroli

Skład orzekający

Izabela Paluszyńska

sprawozdawca

Piotr Ławrynowicz

asesor

Walentyna Długaszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków przedsiębiorcy w kontekście kontroli transportowych, znaczenie prawidłowego zawiadomienia i kontaktu z organem, a także skutki bierności przedsiębiorcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości przeprowadzenia kontroli z powodu nieobecności przedsiębiorcy i jego działań (lub ich braku).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między przedsiębiorcą a organem kontrolnym, pokazując, jak błędy proceduralne lub brak należytej staranności ze strony przedsiębiorcy mogą prowadzić do nałożenia kary, nawet jeśli próbuje się argumentować niezawinioną przeszkodę.

Czy Twoja firma jest gotowa na kontrolę? Błąd w komunikacji z urzędem kosztował 12 000 zł kary!

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 902/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92a ust. 1, lp. 1.6 załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Dnia 20 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2024 roku sprawy ze skargi A. D. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 30 grudnia 2022 r. nr [...], powołując się na art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180, z późn. zm., dalej jako u.t.d.) nałożył karę pieniężną w kwocie 12 000 zł na A. D. prowadzącą działalność gospodarczą jako [...]", "[...]" A. D.. Organ stwierdził naruszenie, określone w l.p. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d.: niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.
W terminowo wniesionym odwołaniu A. D. (dalej także jako strona, skarżąca), zastępowana przez zawodową pełnomocnik, wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Pełnomocnik stwierdziła, że nieprzystąpienie do czynności kontrolnych nastąpiło z przyczyn niezawinionych i niezależnych od strony. Strona od wpływu zawiadomienia z 15 września 2022 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli wykazywała aktywną współpracę z organem w zakresie ustalenia terminu kontroli jak i samego przeprowadzenia kontroli.
Zawiadomienie zostało doręczone 20 września 2022 r. Pismem z 30 września 2022 r. strona wnioskowała o przesunięcie terminu. Z uwagi brak odpowiedzi ze strony organu strona uznała, że milcząco zaakceptowano zaproponowany przeze nią termin kontroli, przypadający na dzień nie wcześniejszy niż 14 listopada 2022 r.
Z dalszych argumentów odwołania wynika, że o fakcie doręczenia stronie korespondencji z 06 października 2022 r., ustalającej datę kontroli na dzień 20 października, strona dowiedziała się dopiero z protokołu z czynności, doręczonego w dniu 23 listopada 2022 r., razem z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania dotyczącego niepoddania się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Albowiem korespondencja ustalająca datę kontroli na dzień 20 października 2022 r. nie została przekazana przez pracownika odpowiedzialnego za odbiór poczty w przedsiębiorstwie. Kontrolerzy stawili się w dniu 20 października 2022 r. ok. godz. 11.20
Pełnomocnik oceniła, że niezawiniona przez stronę okoliczność wpłynęła na jej nieobecność w dniu 20 października 2022 r. pomiędzy godziną 11:20, a godziną 12:00. W powyższym terminie (w godzinach pomiędzy 10-13) z uwagi na brak wiedzy co do terminu przeprowadzanej kontroli, strona przebywała na spotkaniu, ustalonym przed terminem zawiadomienia o terminie kontroli.
Dalej pełnomocnik zarzuciła, że przedstawiciel organu kontrolującego nie pozostawił pracownikom numeru telefonu do kontaktu, tym samym strona nie miała możliwości skontaktowania się z inspektorem po powrocie ze spotkania, ponieważ nie miała wiedzy pod jaki numer telefonu ma się skontaktować z inspektorem, ani też z którym z inspektorów miała się skontaktować. Odwołująca nie miała wiedzy, iż były wykonywane próby połączeń, bowiem przedstawiciel organu telefonował na ogólny numer przedsiębiorstwa strony, tym samym przy skali prowadzonej działalności ustalenie numeru i oddzwonienie było niemożliwe.
Dalej pełnomocnik zarzuciła naruszenie art. 70 u.t.d. bowiem kontrolujący nie okazał legitymacji służbowej ani też upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, zatem w momencie rozpoczęcia kontroli nie dysponował prawnie wymaganym dokumentem dającym kompetencje do kontrolowania przedsiębiorstwa. Powyższe potwierdza również treść protokołu. Pracownicy nie wiedzieli z kim mają do czynienia, a ze względu na skalę przedsiębiorstwa prowadzonego przez stronę, codziennie przewija się w nim bardzo dużo osób.
Kontrolujący, nie okazując legitymacji służbowej jednocześnie nie zapytał obecnych pracowników, czy jest na terenie przedsiębiorstwa osoba upoważniona do reprezentowania strony w trakcie czynności kontrolnych. Tymczasem strona, po otrzymaniu zawiadomienia z 15 września 2022 roku o zamiarze wszczęcia kontroli, z ostrożności wyznaczyła taką osobę, gdyby okazało się, że nie może być obecna. Jednakże w związku z tym, iż strona nie miał wiedzy o terminie kontroli oraz w związku z tym, iż kontrolujący w żaden sposób nie okazał legitymacji oraz nie zapytał czy taka osoba została wyznaczona, wychodząc po uzyskaniu informacji, iż strona nie jest obecna na terenie przedsiębiorstwa, nie ustalając czy jest osoba upoważniona do jej reprezentowania, kontrola nie doszła do skutku.
Ponadto kontrolujący winien był doręczyć upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, co również nie miało miejsca, pod nieobecność strony, osobie upoważnionej.
Pełnomocnik oceniła, że całość czynności kontrolnych i następnie wydanie decyzji w sprawie dotknięte jest wadą nieważności. Braki w postaci nie okazania legitymacji służbowej, braku doręczenia upoważnienia osobie upoważnionej oraz braku uzyskania informacji czy taka osoba jest oraz brak odzwierciedlenia tych faktów w protokole dyskwalifikuje przeprowadzone na podstawie tego protokołu postępowanie administracyjne oraz w konsekwencji wydaną w sprawie decyzję. Organ I instancji nie zebrał żadnego dowodu w sprawie potwierdzającego ponad wszelką wątpliwość, że strona dopuściła się zarzucanego naruszenia.
Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 03 sierpnia 2023 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako K.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 72, art. 73, art. 92a, art. 92c u.t.d., lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 50 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 221, dalej jako P.p.) utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Uzasadniając napisał, że zgodnie z art. 72 u.t.d. kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych. W myśl art. 50 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Stosownie do art. 50 ust. 3 tej ustawy, przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności.
Konsekwencją powyższego jest treść lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., która niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 12 000 złotych.
Organ I instancji, wyznaczając nowy termin kontroli na dzień 20 października 2022 r. wskazał stronie, że wydłuża termin do maksymalnego wymiaru 30-dniowego okresu na rozpoczęcie czynności kontrolnych. Dodatkowo organ ponownie wskazał stronie, iż w przypadku swojej nieobecności strona ma obowiązek wyznaczyć osobę upoważnioną dla celów kontroli. Pismo zostało doręczone 11 października 2022 r.
Zgodnie z notatką urzędową sporządzoną przez inspektora transportu drogowego upoważnionego do przeprowadzenia kontroli, w dniu 20 października 2022 r. zespół kontrolny udał się do siedziby przedsiębiorstwa strony, znajdującej się pod adresem ul. [...], [...]. Pod ww. adresem pracownik firmy, wskazał, iż A. D. znajduje się na żwirowni pod adresem ul. [...] w miejscowości D., działka nr [...]. W związku z powyższym zespół kontrolny udał się pod wskazany adres. Na miejscu jedna z pracownic wskazała, iż A. D. nie ma. Inspektorka poinformowała zatem pracownicę, iż będzie podejmować próbę kontaktu ze stroną, pod numerem telefonu wskazanym na pieczątce firmowej. Pracownica potwierdziła, iż zespół kontrolny może się kontaktować pod tym numerem. Po wyjściu z budynku inspektorzy podjęli cztery próby kontaktu pod wskazanym numerem. Żadne z wykonanych połączeń nie zostało odebrane. Do godz. 15:00 w dniu 20 października 2022 r. nie było kontaktu z organem.
Organ ocenił , że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania, w kontekście podstaw egzoneracyjnych z art. 92c u.t.d. Strona nie wskazała żadnych faktów, które w jej ocenie uzasadniałyby zastosowanie tego przepisu. Okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d. powinien zaś wykazać przedsiębiorca. Przy czym w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 92b u.t.d., bowiem dotyczy on kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.
Odnosząc się do argumentów odwołania organ wyższego stopnia podkreślił, że organ I instancji przychylił się do wniosku strony i pisemnie przesunął termin rozpoczęcia kontroli, na dzień 20 października 2022 r., wyjaśniając stronie, że jest to maksymalny 30-dniowy okres na rozpoczęcie czynności kontrolnych. Pismo zostało doręczone pod adresem przedsiębiorcy, dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi. Strona jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinna w taki sposób prowadzić swoją działalność, żeby zapoznać się z dotyczącą jej korespondencją. Ponadto strona mogła podjąć próbę kontaktu z organem I instancji celem uzyskania informacji, czy złożony przez nią wniosek został rozpatrzony. Tym samym w ocenie organu odwoławczego organ I instancji ustalił termin, w którym strona mogła spodziewać się kontroli. Inspektorzy stawili się w siedzibie firmy i przekazali pracownikom informacje odnośnie podjęcia prób kontaktu telefonicznego, tym samym pracownicy mieli świadomość odnośnie faktu stawienia się zespołu kontrolnego i podjętej próby kontroli. Przedsiębiorca powinien we wskazanym w zawiadomieniu okresie być gotowym uczestniczyć w podejmowanych przez inspektorów czynnościach, bądź wyznaczyć pracownika w miejscu kontroli, upoważnionego do reprezentowania go. Strona nie dopełniła ciążących na niej obowiązków, w związku z czym zasadnym jest uznać, iż nie poddała się ona kontroli.
Numer telefonu organu I instancji został wskazany w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli z 15 września 2022 r., które strona otrzymała. Jak zostało wskazane w protokole z czynności kontrolnych z 16 listopada 2022 r., strona do dnia wydania protokołu nie kontaktowała się z organem I instancji celem wyjaśnienia kwestii związanych z rozpoczęciem kontroli. Ponadto zespół kontrolny poinformował pracownice strony, iż będzie kontaktował się pod wskazanym na pieczątce strony numerem telefonu. Mimo kilku prób, telefon nie został odebrany ani przez przedsiębiorcę, ani przez jej pracownika. Strona, spodziewając się telefonu inspektorów, mogła zadbać by połączenie zostało odebrane, czego nie uczyniła.
Inspektorzy stawiając się w siedzibie firmy, celem przeprowadzenia kontroli, nie zastali przedsiębiorcy, ani osoby upoważnionej do reprezentowania go, wobec czego nie podjęli żadnych czynności kontrolnych. Na podstawie art. 49 Prawa przedsiębiorców, obowiązek okazania ww. dokumentów ma zostać spełniony przed rozpoczęciem czynności kontrolnych, które nie zostały podjęte w sprawie, z uwagi na brak osób upoważnionych do wzięcia w nich udziału.
Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła A. D., zastępowana przez tą samą zawodową pełnomocnik, domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie i umorzenia postępowania administracyjnego a także zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. poprzez nieuprawnione uznanie, iż przepisy znajdują zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej, podczas gdy skarżąca nie ponosi winy za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części w dniu 20 października 2022 r.,
b) art. 49 Prawa przedsiębiorców poprzez uznanie, iż kontrolujący nie mieli obowiązku okazania legitymacji oraz upoważnienia do kontroli bowiem obowiązek ten powinien być dopiero spełniony przed rozpoczęciem czynności kontrolnych, które nie zostały podjęte, podczas gdy czynności kontrolne nie mogły być podjęte, m.in. z uwagi na to, iż kontrolujący nie przedstawili niniejszych dokumentów i pracownicy skarżącej nie mogli zweryfikować czy faktycznie są upoważnieni do kontroli oraz w jakim celu pojawili się w przedsiębiorstwie skarżącej,
2. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 92c ust. 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, bowiem zgodnie z materiałem zebranym w sprawie skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia i nastąpiło ono wskutek okoliczności, których nie mogła przewidzieć wobec czego w myśl niniejszego przepisu prawa postępowanie powinno być umorzone.
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 2 oraz art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji nieuprawnione przyjęcie, iż skarżąca ponosi winę za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części w dniu 20 października 2022 roku podczas gdy niniejsze nie wynikało z winy skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że z uwagi na zgodny wniosek stron, zawarty w skardze i odpowiedzi na skargę, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. W myśl bowiem art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone m.in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn, zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podniesione w niej zarzuty okazały się chybione, a Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się innego rodzaju naruszeń, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Sąd podziela ustalenia faktyczne i prawne, uczynione przez organy obu instancji, czyniąc te ustalenia podstawą rozważań w sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Inspektor Transportu Drogowego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie, określone w l.p. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d.: niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Podstawę prawną decyzji stanowiły wskazane przez organy przepisy u.t.d. oraz przepis lp.1.6 załącznika nr 3 do tej ustawy a nadto przepisy ustawy – Prawo przedsiębiorców.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy postępowanie skarżącej można ocenić jako niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości.
Przepisy rozdziału 5 ustawy Prawo przedsiębiorców dotyczą kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców, której mają oni obowiązek się poddać i o której winni być uprzednio zawiadomieni przez organ kontrolujący (art. 45-65). Zgodnie z art. 50 ust. 1 ww. ustawy, czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Z kolei z art. 50 ust. 3 wynika, że kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności. Z kolei art. 72 u.t.d. stanowi, że kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, zaś w art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. przewidziano, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć kwot określonych w ust. 5 tego artykułu.
Z punktu 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. wynika natomiast, że niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części podlega karze, w kwocie 12 000 zł.
Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, doręczone skarżącej w dniu 20 września 2022 r. (k. 7). uzupełniają informacje o uprawnieniach przedsiębiorcy związanych z terminem i miejscem kontroli, wykaz dokumentów jakie należy przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli oraz pouczenie (k. 1-4 akt adm.). Odbierając ww. zawiadomienie skarżąca miała zatem możliwość zapoznania się z treścią art. 48 ust. 2 P.p., że kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia. Jest to swoisty przywilej prawny dla przedsiębiorcy, aby nie czekał wiele tygodni na rozpoczęcie kontroli
Fakt skutecznego poinformowania skarżącej o treści art. 48 ust. 2 zdanie drugie P.p. pozwala uznać w świetle późniejszego postępowania skarżącej, że (i) strona skarżąca pozostaje w błędzie wywodząc, że organ "milcząco zaakceptował" zaproponowany przez skarżącą nowy termin kontroli "przypadający na dzień nie wcześniejszy niż 14 listopada" oraz (ii) strona skarżąca pozostaje w błędzie wywodząc, że wykazywała aktywną współpracę z organem w zakresie ustalenia terminu kontroli i jej przeprowadzenia.
Po pierwsze, w polskim prawie nie ma konstrukcji milczącego zaakceptowania przez organ terminu kontroli, zaproponowanego przez podmiot kontrolowany (tutaj: skarżącą). Przełożenie terminu kontroli czy też ustalenie nowego terminu kontroli wymagałoby utrwalenia tej czynności na piśmie, zgodnie z art. 14 § 1a K.p.a. (zasada prowadzenia i załatwiania spraw na piśmie), oraz pisemnego zawiadomienia strony postępowania przez organ. Przede wszystkim celem zagwarantowania pewności strony co do zaplanowanych działań organu.
Po drugie, niemożliwe jest wywodzenie wiążących skutków ze stwierdzenia o terminie kontroli przypadającym na dzień nie wcześniejszy niż... (w niniejszej sprawie nie wcześniej niż 14 listopada 2022 r.), bowiem pojęcie terminu ma podwójne znaczenie, określa konkretną chwilę albo pewien okres mierzony liczbą dni, tygodni, miesięcy lub lat. Konstrukcja, że kontrola przypadałaby na dzień nie wcześniejszy niż..., jest bezwartościowa z punktu widzenia charakteru postępowania kontrolnego, zakładającego określony stopień współpracy ze strony podmiotu kontrolowanego: gotowość tego podmiotu do kontroli. Nadto, w nadmierny, a więc niedopuszczalny sposób ograniczałaby podmiot kontrolowany, utrudniając prowadzenie działalności gospodarczej.
Po trzecie, w świetle art. 48 ust. 2 zdanie drugie P.p., którego treść skarżąca mogła przeczytać w zawiadomieniu, przełożenie przez organ kontroli o więcej niż 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wymagałoby ponownego zawiadomienia. A nadto powodowałoby przesunięcie okresu kontrolnego, który obejmuje rok licząc wstecz od momentu rozpoczęcia kontroli.
Po czwarte, dysponentem terminu kontroli jest organ, wskazujący datę w której zostanie przeprowadzona kontrola, z zapewnieniem jednak poszanowania uprawnień przedsiębiorcy.
Dalej Sąd wskazuje, że jak wynika z akt sprawy organ przychylił się do wniosku skarżącej o przesunięcie terminu kontroli wyznaczonego na 10 października 2022 r. i wyznaczył nowy termin kontroli: 20 października 2022 r. (k. 21). Wydłużył zatem termin rozpoczęcia kontroli do maksymalnego 30-dniowego okresu na rozpoczęcie czynności kontrolnych, liczonego od dnia doręczenia zawiadomienia. Treść tej konstrukcji prawnej także była w doręczonym skarżącej w dniu 20 września 2022 r. zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli.
Fakt doręczenia przesyłki zawierającej pismo z nowym terminem kontroli do rąk dorosłego domownika skarżącej (Ewy Fornalik) jest należycie udokumentowany w aktach sprawy (k. 23). Doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi jest traktowane jak doręczenie przesyłki adresatowi - skarżącej. Niedbałe prowadzenie dokumentacji przez skarżącą nie ma znaczenia prawnego dla oceny skuteczności doręczenia przesyłki, zawierającej pismo z nowym terminem kontroli. Skala prowadzonej działalności i związana z tym znaczna ilość otrzymywanej korespondencji nie oznacza jeszcze, że nieobecność skarżącej w wyznaczonym dniu, w miejscu kontroli, jest niezawiniona. Innymi słowy, nieprzygotowanie do kontroli w dniu wskazanym w zawiadomieniu o zamiarze kontroli, prawidłowo doręczonym, obciąża skarżącą.
Sąd nie daje wiary twierdzeniom skarżącej, że skoro kontrolerzy nie pozostawili pracownikom skarżącej numeru telefonu do kontaktu, to tym samym skarżąca nie miała możliwości skontaktowania się z inspektorem po powrocie do siedziby przedsiębiorstwa, ponieważ nie miała wiedzy pod jaki numer telefonu ma się z nimi skontaktować, ani też z którym z inspektorów miała się skontaktować. Minimalne zaangażowanie skarżącej, polegające np. na osobistej wizycie w siedzibie organu, z łatwością pozwoliłoby skontaktować się z piastunem funkcji organu ([...] Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego) względnie kontrolerami oraz uwolnić się od obawy, że dotychczasowe postępowanie skarżącej zostanie potraktowane jako niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Na marginesie Sąd wskazuje, że z notatki służbowej sporządzonej 20 października 2022 r., podczas próby rozpoczęcia kontroli, wynika, że inspektorzy czterokrotnie próbowali się skontaktować telefonicznie ze skarżącą, dzwoniąc pod numer telefonu widniejący na pieczątce firmowej. W protokole z czynności kontrolnych, sporządzonym 16 listopada 2022 r., a więc blisko miesiąc później po nieudanej próbie rozpoczęcia kontroli i po terminie, który zdaniem skarżącej milcząco zaakceptował organ , wskazano jednak, że skarżąca do dnia wystawienia protokołu nie skontaktowała się z organem i nie wypowiedziała się w sprawie rozpoczęcia kontroli, nie złożyła żadnych wyjaśnień ani oświadczeń (k. 47 i nast. akt adm.).
Wbrew zarzutowi skargi dotyczącemu naruszenia przez kontrolerów przepisów art. 70 u.t.d., w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia tego przepisu. Zgodnie z art. 70 ust. 1 u.t.d. czynności kontrolnych inspektor dokonuje po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Jak jednak wynika z akt sprawy, w przedsiębiorstwie skarżącej nie było kontroli, nie mogła ona zostać rozpoczęta.
W ocenie Sądu organ jak i kontrolerzy zrobili co tylko było możliwe, aby doprowadzić do rozpoczęcia kontroli. Najpierw przedłożono termin rozpoczęcia kontroli, o maksymalną ilość dni wobec brzmienia art. 48 ust. 2 P.p. W dniu kontroli inspektorzy szukali skarżącej najpierw pod adresem siedziby firmy a potem na żwirowni wskazanej przez pracownika skarżącej. Następnie inspektorzy kilka razy próbowali dodzwonić się do skarżącej. Protokół z czynności kontrolnych inspektorzy sporządzili niemal miesiąc po kontroli, dając w ten sposób skarżącej możliwość skontaktowania się i umożliwienia przeprowadzenia kontroli. Jako gołosłowne i pozbawione oparcia w aktach sprawy Sąd ocenia twierdzenia skarżącej, że chciała się poddać kontroli we współpracy z organem.
Sąd nie ma wątpliwości, że skarżąca nie dopełniła ciążących na niej obowiązków oraz wykazała się biernością jak i opieszałością, w stopniu zadziwiającym, uniemożliwiając przeprowadzenie kontroli. Sprawa została należycie wyjaśniona, zaś w toku postępowania został uwzględniony słuszny interes skarżącej.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji co do braku możliwości zastosowania w sprawie podstaw egzoneracyjnych. Strona nie wskazała żadnych faktów, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92c u.t.d. Z kolei art. 92b u.t.d. nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie, bowiem przepis ten dotyczy naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI