III SA/PO 843/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-04-26
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotowesamochód osobowywznowienie postępowanianowe dowodycena nabyciarynek dealerskirynek konsumenckiOrdynacja podatkowawartość rynkowa

WSA w Poznaniu oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora IAS, uznając, że wniosek o wznowienie postępowania podatkowego nie spełnił wymogów formalnych, a przedstawiony dowód nie stanowił nowej okoliczności.

Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano nowy dowód w postaci pisma od sprzedawcy pojazdu, mający potwierdzić, że cena nabycia samochodu odpowiadała cenie dealerskiej, a nie konsumenckiej. Sąd uznał, że dowód ten nie spełniał wymogów nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ istniał już w dniu wydania pierwotnej decyzji lub okoliczności przez niego przedstawione były znane stronie w toku zwykłego postępowania. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na nowy dowód w postaci pisma od sprzedawcy pojazdu z zagranicy, które miało potwierdzić, że cena nabycia samochodu odpowiadała cenie dealerskiej, a nie konsumenckiej, co miało wpłynąć na prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania. Organy podatkowe oraz sąd administracyjny uznały, że przedstawiony dowód nie spełniał przesłanek do wznowienia postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że dowód ten nie istniał w dniu wydania pierwotnej decyzji, a okoliczności przez niego przedstawione były znane stronie w toku zwykłego postępowania lub mogły być w nim podniesione. Sąd stwierdził, że spółka zmierzała do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co jest niedopuszczalne w trybie wznowienia postępowania, które ma na celu weryfikację wadliwości postępowania zwykłego, a nie ponowne rozstrzygnięcie sprawy. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli dowód ten nie istniał w dniu wydania decyzji lub okoliczności przez niego przedstawione były znane stronie w toku zwykłego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dowód z pisma sprzedawcy nie spełniał wymogów nowego dowodu, ponieważ albo nie istniał w dacie wydania decyzji, albo dotyczył okoliczności znanych stronie w toku zwykłego postępowania, które mogła podnieść wcześniej. Wznowienie postępowania nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania na podstawie pkt 5 wymaga, aby wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który wydał decyzję.

Pomocnicze

u.p.a. art. 104 § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Dotyczy podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym.

u.p.a. art. 104 § 6

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 104 § 8

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 104 § 9

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 104 § 11

Ustawa o podatku akcyzowym

O.p. art. 244 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 245 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 197 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

O.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

Definicja dowodu w postępowaniu podatkowym.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów podatkowych.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawiony dowód (pismo sprzedawcy) nie stanowił nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż nie istniał w dniu wydania decyzji lub dotyczył okoliczności znanych stronie. Okoliczności dotyczące ceny nabycia pojazdu na rynku dealerskim mogły być podniesione w toku zwykłego postępowania, a nie w trybie wznowienia. Zarzuty dotyczące merytorycznego ustalenia podstawy opodatkowania wykraczały poza zakres sprawy wznowieniowej.

Odrzucone argumenty

Pismo od sprzedawcy pojazdu stanowiło nowy dowód, który powinien być uwzględniony w postępowaniu wznowieniowym. Cena nabycia pojazdu powinna być ustalana w oparciu o rynek dealerski, a nie konsumencki. Organy podatkowe błędnie ustaliły wartość rynkową pojazdu i naruszyły przepisy postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania. Nie może natomiast ono służyć jako środek do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną – do czego w ocenie Sądu zmierzała strona skarżąca. Zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że można powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź na takie dowody, co do których istnienia strona nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania podatkowego prowadzonego w trybie zwykłym, nie mogła zatem żądać ich uwzględnienia w toku tego postępowania. Strona nie zadbała o swoje interesy w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym, czego nie można już konwalidować w postępowaniu nadzwyczajnym.

Skład orzekający

Izabela Paluszyńska

sprawozdawca

Piotr Ławrynowicz

członek

Walentyna Długaszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., zwłaszcza w kontekście nowych dowodów i okoliczności znanych stronie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i oceny dowodu z pisma sprzedawcy. Ogólne zasady dotyczące wznowienia postępowania są szeroko stosowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości wznowienia postępowania na podstawie nowych dowodów. Jest to interesujące dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Kiedy nowe dowody nie wystarczą do wznowienia postępowania podatkowego? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 260 791 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 843/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Dnia 26 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: Sekretarz sądowy Aleksandra Andrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 27 września 2018 r. [...] sp. z o.o. w [...] złożyła deklarację uproszczoną dla podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki: [...] model [...], nr identyfikacyjny (VIN): [...], rok produkcji 2018. Podatnik wykazał podstawę opodatkowania akcyzą w wysokości 260 791 zł, stawkę podatku akcyzowego 18,6%, obliczył akcyzę w kwocie 48.507 zł. Podatnik przesłał między innymi fakturę nabycia ww. samochodu osobowego z dnia 18 kwietnia 2018 r. na terenie [...], dokument odprawy celnej samochodu na terenie [...].
Postanowieniem z 19 grudnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku akcyzowego należnego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu [...]
Decyzją z 20 maja 2021 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego [...] w kwocie 70 216 zł. Jak wynika z akt sprawy decyzja stała się ostateczna (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. postanowieniami z 04 października 2021 r.: stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania).
Pismem z 09 sierpnia 2021 r. (data stempla pocztowego) [...] sp. z o.o. w [...], zastępowana przez zawodową pełnomocnik, wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 20 maja 2021 r. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który wydał decyzję.
Pełnomocnik wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentu: pisma od sprzedawcy pojazdu: [...] z 02 sierpnia 2021 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym, na okoliczność, że cena zapłacona przez spółkę za ww. pojazd stanowi rzeczywistą cenę rynkową; pojazd został nabyty na rynku dealerów, a nie rynku konsumentów; braku powszechnej dostępności ofert sprzedaży podobnych i identycznych pojazdów z uwagi na specyfikę rynku; błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego; wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Uzasadniając wniosek pełnomocnik napisała, że ww. pismo uzyskane od sprzedawcy samochodu na rzecz spółki, zawierające informację w zakresie ceny nabycia pojazdu oraz charakterystyki rynku, na którym doszło do nabycia pojazdu, nie zostało wcześniej uwzględnione przez organ.
Sprzedający wyraźnie potwierdził, że porównujący cenę nabycia pojazdu przez spółkę z innymi transakcjami dokonywanymi przez sprzedającego, a dotyczącymi podobnych bądź identycznych pojazdów, cena ta odpowiada standardowej cenie nabycia takich pojazdów.
W toku postępowania organ nie wziął pod uwagę okoliczności wskazywanej w odwołaniu od decyzji z 20 maja 2021 r. oraz potwierdzonej przez sprzedającego, że pojazd został nabyty na rynku charakterystycznym, bo rynku dealerów samochodowych, a nie konsumentów. Z tego też względu dostępne powszechnie oferty sprzedaży pojazdów (na których oparł się organ wydając decyzję) nie są ofertami przeznaczonymi na rynek dealerów, ale rynek konsumentów. Oferty dealerskie nie są dostępne na stronach internetowych sprzedawców, gdyż są one przekazywane dealerom na zasadzie ofert indywidualnych, a nie kierowanych powszechnie poprzez ogólnodostępne kanały informacyjne. Organ w żadnym miejscu nie wziął tej okoliczności pod uwagę, co skutkowało błędnym określeniem wysokości zobowiązania spółki, a przez to wydaniem decyzji z naruszeniem przepisów postępowania.
Dwoma postanowieniami z 22 września 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.: (i) wznowił postępowanie zakończone decyzją z 20 maja 2021 r. oraz (ii) zawiesił wznowione postępowanie do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 20 maja 2021 r. Postanowieniem z 05 stycznia 2022 r. organ podjął zawieszone postępowanie
Decyzją z 30 marca 2022 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., dalej także jako O.p.) odmówił uchylenia w całości ostatecznej decyzji własnej z 20 maja 2021 r., którą określono zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu [...], z uwagi na brak istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Uzasadniając napisał, że przy wydaniu pierwotnej decyzji prawidłowo porównano cenę nabycia samochodu osobowego do sytuacji rynkowej kraju sprzedaży. Cena zapłacona za pojazd nie znajduje uzasadnienia w dostępnych ofertach internetowych. Stanowisko spółki, że takie porównanie jest nieprawidłowe, z uwagi na konieczność uwzględnienia cen sprzedaży na rynku dealerów - które nie są dostępne na stronach internetowych, organ ocenił jako bezpodstawne. Na podstawie dokumentacji przedłożonej przez spółkę ocenił, że spółka nie prowadzi działalności dealerskiej, lecz działalność gospodarczą w zakresie obrotu samochodami. Na okoliczność działalności dealerskiej spółka nie przedłożyła jakichkolwiek umów czy innych dokumentów. Nadto spółka nie została wymieniona, jako autoryzowany dealer samochodów [...].
W odwołaniu spółka, zastępowana przez tą samą zawodową pełnomocnik, zaskarżyła decyzję w całości, wnosząc o zmianę decyzji po wznowieniu postępowania w całości i uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania, jako wszczętego bez zaistnienia ku temu podstaw. Pełnomocnik zarzuciła naruszenie:
1. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez błędne uznanie, że materiał dowodowy przedłożony przez spółkę z wnioskiem o wznowienie postępowania, nie stanowi nowego dowodu w sprawie w rozumieniu tego przepisu,
2. art. 104 ust. 8 oraz ust. 9 ustawy z dnia 06 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym poprzez:
a. dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyciągnięcie z niego niewłaściwych wniosków: niesłusznym przyjęciu, że cena uiszczona przez spółkę za przedmiotowy samochód, stanowiąca podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym, odbiega znacznie od średniej wartości rynkowej pojazdu,
b. błędnie dokonaną weryfikację podstawy opodatkowania i w sposób automatyczny ustalenie istnienia znacznej różnicy pomiędzy podstawą deklarowaną a średnią wartością rynkową pojazdu, przy jednoczesnym nieustaleniu istnienia uzasadnionej przyczyny dla tej różnicy;
3. art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym poprzez dokonanie ustalenia średniej wartości rynkowej samochodu z pominięciem wytycznych wskazanych w tym przepisie,
4. art. 104 ust. 2 oraz art. 104 ust. 8 w zw. z ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym poprzez:
a. błędne zidentyfikowanie przez organ rynku, który miał być w niniejszej sprawie rynkiem referencyjnym i odniesienie ceny nabycia pojazdu do rynku konsumenta (odbiorcy końcowego), a nie rynku dealera, którym jest spółka;
b. błędne uznanie, że spółka nie nabywa pojazdów na rynku dealerskim wobec nieprowadzenia przez spółkę działalności dealerskiej, a jedynie działalności gospodarczej w zakresie obrotu samochodami, co zdaniem organu nie uzasadnia odwoływania się do rynku dealerskiego jako rynku referencyjnego;
5. art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 O.p., polegające na oparciu rozstrzygnięcia na opinii biegłego sporządzonej z naruszeniem przepisów prawa, co miało istotny wpływ na przebieg sprawy, ponieważ doprowadziło do błędnego ustalenia średniej wartości rynkowej pojazdu, zakwestionowania ustalonej przez spółkę wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i w konsekwencji skutkowało określeniem zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym na kwotę 70.216,00 złotych.
Decyzją z 28 września 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5 O.p. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając napisał, że podtrzymuje stanowisko organu I instancji, że przedstawiony przez spółkę dowód z dokumentu tj. z pisma z 02 sierpnia 2021 r. od [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym nie ma wpływu na treść ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 20 maja 2021 r.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2023 r. II FSK 219/20 "Pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów powinno być interpretowane przez pryzmat określenia "wyjdą na jaw" co oznacza, że można powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź na takie dowody, co do których istnienia strona nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania podatkowego prowadzonego w trybie zwykłym, nie mogła zatem żądać ich uwzględnienia w toku tego postępowania. Jeśli natomiast jakieś okoliczności był stronie znane, lecz ich nie ujawniła, to nie można przyjąć, iż posiadają one przymiot okoliczności, które "wyszły na jaw", co oznacza, że nie mogą one stanowić podstawy wznowienia postępowania, gdyż naruszałoby to zasadę trwałości decyzji. Niezbadanie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż naruszałoby to zasadę trwałości decyzji. Przyjmowanie odmiennego stanowiska byłoby sprzeczne z istotą zwrotu "wyjdą na jaw", które należy rozumieć jako jawne, znane stronie, a więc nie mogące mieć waloru nowych okoliczności.".
Organ wyższego stopnia podkreślił, że przedstawiony przez spółkę dowód w postaci pisma kontrahenta zagranicznego z 02 sierpnia 2021 r. nie istniał na dzień wydania decyzji z 20 maja 2021 r.
Ponadto pismo to dotyczy okoliczności, która została przeanalizowana przez organ I instancji w ww. decyzji ostatecznej, a zatem nie jest to okoliczność nowa, o istnieniu której strona nie posiadała wiedzy. W decyzji tej organ podatkowy między innymi odniósł się do kwestii wartości rynkowej pojazdów podobnych w kraju nabycia tj. na terenie [...].
Ponadto w toku postępowania organ I instancji wezwał spółkę do zmiany wysokości zadeklarowanej podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, w tym przedłożenia na tą okoliczność stosownych dowodów, co umożliwiłoby ocenę prawidłowości zadeklarowanej podstawy opodatkowania. Pismo pozostało jednak bez odpowiedzi tzn. spółka nie przedstawiła żadnych dodatkowych dokumentów ani wyjaśnień.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] sp. z o.o. w [...], zastępowana przez tą samą zawodową pełnomocnik, wniosła o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez błędne uznanie, że materiał dowodowy przedłożony przez spółkę z wnioskiem o wznowienie postępowania, nie stanowi nowego dowodu w sprawie w rozumieniu tego przepisu,
2. art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie - całkowite pominięcie, iż podstawą opodatkowania jest kwota jaką spółka zobowiązana była do zapłaty za pojazd sprzedawcy w [...] tj. błędne zidentyfikowanie rynku ZEA, który miał być w niniejszej sprawie rynkiem referencyjnym i odniesienie ceny nabycia pojazdu do rynku konsumenta (odbiorcy końcowego), a nie rynku dealera, którym jest spółka;
3. art. 104 ust. 6 w zw. art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że podstawą opodatkowania powinna być średnia wartość rynkowa pojazdu, a nie wartość celna pojazdu - wcześniej nabytego na rynku ZEA, dopuszczonego do wolnego obrotu na terenie całej Unii Europejskiej przez organ celny niemiecki, który nie kwestionował zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej przedmiotowego samochodu;
4. art. 104 ust. 8-9 w zw. z art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym, poprzez:
a. przyjęcie, iż cena uiszczona przez spółkę za pojazd stanowiąca podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej pojazdu;
b. przyjęcie, iż nie zachodzą przyczyny uzasadniające odbieganie podstawy opodatkowania od średniej wartości rynkowej pojazdu;
c. dokonanie ustalenia średniej wartości rynkowej samochodu z pominięciem wytycznych wskazanych w art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym;
Nadto zostało zarzucone naruszenie przepisów procedury, a w szczególności:
1. art. 120 i art. 121 O.p. oraz art. 140 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez automatyczne przyjęcie, iż właściwym parametrem do ustalenia podstawy opodatkowania będzie średnia wartość rynkowa samochodu, a nie wartość określona w art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym;
2. art. 120 i art. 121 O.p. oraz art. 104 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym poprzez automatyczne przyjęcie, iż właściwym parametrem do ustalenia podstawy opodatkowania będzie średnia wartość rynkowa samochodu, a nie wartość określona w art. 104 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym;
3. art. 120, art. 121 oraz art. 187 § 1 i art. 188 O.p. poprzez przekroczenie przez organy podatkowe granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, niepodjęcie przez organy podatkowe wszystkich działań niezbędnych do zebrania pełnego materiału dowodowego i wszystkich informacji niezbędnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawidłowego określenia wielkości podstawy opodatkowania oraz pominięcie, iż podstawa opodatkowania wskazana przez stronę wynikała wprost z umowy sprzedaży oraz nie odniesienie się organu do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;
4. art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez niewyjaśnienie przez organ II instancji powodów z jakich argumentacja prawna podniesiona przez skarżącą w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie;
5. art. 122, art. 191, art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 O.p. polegające na oparciu rozstrzygnięcia na opinii biegłego sporządzonej z naruszeniem przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (k. 36 – 38).
Na rozprawie dnia 26 kwietnia 2024r. pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. (k. 110)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu, bowiem oba rozstrzygnięcia wydane w sprawie są zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl natomiast art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.
Sąd podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest uregulowana w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzje od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz w ustawach podatkowych.
Powołany przepis, ustanawiając ochronę decyzji ostatecznych, przyznaje im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Owe granice wynikają z możliwości wzruszania decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych. Jednym z takich trybów jest instytucja wznowienia postępowania. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie tychże ewentualnych wadliwości. Decyzja wydana po wznowieniu postępowania dotyczy zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania. Nie może natomiast ono służyć jako środek do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną – do czego w ocenie Sądu zmierzała strona skarżąca.
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in. wówczas, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.). Z powyższego przepisu wynika, że o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. można mówić wówczas, gdy są spełnione łącznie cztery przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) istniały w dniu wydania decyzji.
Jeśli chodzi o dowody, to zgodnie z art. 180 § 1 O.p., w postępowaniu podatkowym jest nimi wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast "okolicznościami" są wydarzenia bądź fakty towarzyszące jakiejś sytuacji lub zdarzeniu.
Postępowanie wznowieniowe w przypadku określonym w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. obejmuje nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które zostały w tym postępowaniu zaoferowane przez podatnika. Niedopuszczalne jest w takim przypadku wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, gdyż nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a jedynie nowe, nadzwyczajne postępowanie ograniczone zakresem wyznaczonym przez samą stronę. Postępowanie wznowieniowe nie może być poświęcone powtórnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, ponieważ temu celowi służy postępowanie zwykłe zarówno instancyjne, jak i odwoławcze.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zawodowa pełnomocnik w skardze, oprócz zarzutów dotyczących wznowienia postępowania, podniosła także zarzuty naruszenia poszczególnych przepisów art. 104 ustawy o podatku akcyzowym, zarzut błędnego ustalenia średniej wartości rynkowej pojazdu a także zarzut oparcia rozstrzygnięcia na opinii biegłego sporządzonej z naruszeniem przepisów prawa. Są to zarzuty spoza granic sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania, zatem Sąd traktuje ww. zarzuty jako nie mogące mieć wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Nadto, nieprawidłowo w skardze została określona istota sporu (s. 5 skargi). Charakter prawny instytucji wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nie pozwala, żeby spór w sprawie dotyczył zasad opodatkowania podatkiem akcyzowym.
We wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w trybie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. strona skarżąca napisała, że okolicznością uzasadniającą, w jej ocenie, wznowienie postępowania jest dowód z dokumentu: pisma z 02 sierpnia 2021 r. od sprzedawcy pojazdu: [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym na okoliczność, że cena zapłacona przez spółkę za pojazd stanowi "realną cenę rynkową", pojazd został nabyty "na rynku od dealerów lub hurtowników pojazdów używanych a nie rynku konsumenckim", sprzedawca potwierdził, że "cena odpowiada standardowej cenie płaconej przez klientów za podobnego lub identycznego rodzaju samochody na rynku w [...]", zaś rynek na którym działa sprzedawca jest "rynkiem dealerskim a nie konsumenckim, dlatego ceny dla klientów końcowych są inne". Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że dowód z ww. dokumentu nie ma wpływu na treść ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 20 maja 2021 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia przedmiotowego samochodu.
Jest poza sporem, że przedstawiony dowód: pismo z 02 sierpnia 2021 r. od sprzedawcy pojazdu: [...], nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej tj. w dniu 20 maja 2021 r., na co słusznie zwróciły uwagę organy obu instancji. Organy prawidłowo więc stwierdziły, że dowód: pismo z 02 sierpnia 2021 r. nie może stanowić nowego dowodu w sprawie, o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. a tym samym nie została spełniona przesłanka uzasadniająca ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i podjęcie rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczna decyzją podatkową.
Dalej Sąd wskazuje, że okoliczności podnoszone w tym piśmie, gdyby zostały oświadczone przez skarżącą spółkę bez powoływania się na ww. pismo z 02 sierpnia 2021 r.: (i) że skarżąca spółka kupiła przedmiotowy samochód w cenie "dla dealera, hurtownika", (ii) specyfika rynku dealerów pojazdów w [...] - mogły zostać wskazane przez podatnika w toku postępowania zwykłego, np. po skutecznym doręczeniu spółce postanowienia z 19 grudnia 2019 r. o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie podatku akcyzowego należnego z tytułu nabycia przedmiotowego pojazdu. Okoliczności zakupu samochodu musiały przecież być znane podatnikowi, i to jeszcze przed wszczęciem postępowania zwykłego. Ww. argumentacja została zresztą podniesiona przez skarżącą spółkę w toku postępowania zwykłego, w piśmie z 27 lipca 2021 r., będącym uzupełnieniem odwołania (k. 283-282 akt sprawy). Z kolei Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w decyzji podatkowej odniósł się do kwestii wartości rynkowej pojazdów podobnych w kraju nabycia (s. 4-5 decyzji z 20 maja 2021 r.), biorąc pod uwagę wyjaśnienia złożone przez spółkę w piśmie z 2.04.2019r. (k. 68 akt adm.) i treść kserokopii faktury zakupu oraz oświadczenia sprzedawcy, potwierdzającego dokonanie przelewu (k. 66, 67 akt adm.).
Wznowienie postępowania jest dopuszczalne w sytuacji, gdy nowe okoliczności lub dowody "wyjdą na jaw". Zwrot ten oznacza, że co do zasady okoliczności te lub dowody nie mogą stanowić podstawy wznowienia w sytuacji, gdy były znane podatnikowi w toku postępowania zwykłego, lecz z jakichś przyczyn nie zostały przez niego podniesione przed wydaniem decyzji. Zajęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że wznowienie postępowania, stanowiące nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi, mogłoby zastąpić zwykły tryb odwoławczy, w tym z ominięciem terminów do wniesienia odwołania i konsekwencji z tym związanych.
W kontrolowanej sprawie skarżąca spółka zmierza w istocie do przeprowadzenia postępowania odwoławczego, dąży do merytorycznej kontroli ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 20 maja 2021 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia przedmiotowego samochodu. Jest to niemożliwe w toku postępowania wznowieniowego. Podjęcie takiej merytorycznej kontroli bez zaistnienia przesłanki wznowieniowej byłoby naruszeniem zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Sąd nie dopatrzył się uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 O.p.), gdyż materiał dowodowy został zebrany w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Stanowisko organu nie narusza również zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p. Natomiast okoliczność, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem, nie oznacza naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.), gdyż nieuwzględnienie wniosku strony nie może być utożsamiane z prowadzeniem postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych.
Zdaniem Sądu strona nie zadbała o swoje interesy w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym, czego nie można już konwalidować w postępowaniu nadzwyczajnym.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI