III SA/PO 766/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2020-02-12
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnakierowcabadania lekarskiebadania psychologiczneustawa o transporcie drogowymprzewóz okazjonalnyaplikacja przewozowaodpowiedzialność przewoźnika

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika na nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem, którego kierowca nie posiadał wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę przewoźnika na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola wykazała, że kierowca wykonujący przewóz na zlecenie skarżącego nie posiadał wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Sąd uznał, że skarżący, mimo braku statusu przedsiębiorcy w rozumieniu niektórych przepisów, ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, ponieważ dopuścił do ruchu kierowcę bez wymaganych dokumentów, a wykonywana usługa miała charakter ciągły i odpłatny, stanowiąc krajowy transport drogowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. G. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca P. W., wykonujący przewóz na rzecz skarżącego za pośrednictwem aplikacji '[...]', nie posiadał ważnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych wymaganych od kierowców wykonujących przewóz drogowy. Sąd, analizując przepisy ustawy o transporcie drogowym, w szczególności dotyczące wymogów wobec kierowców (art. 39a, 39j, 39k) oraz definicji krajowego transportu drogowego (art. 4) i przewozu okazjonalnego (art. 18), uznał, że skarżący dopuścił do wykonywania przewozu pojazdem, którego kierowca nie spełniał ustawowych wymogów. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za naruszenia przepisów ma charakter obiektywny i obejmuje również działania osób, którymi przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności gospodarczej, nawet jeśli nie jest formalnie przedsiębiorcą w każdym aspekcie. Stwierdzono, że wykonywana usługa miała charakter ciągły, odpłatny i stanowiła krajowy transport drogowy, a nie jednorazowy przewóz okazjonalny w rozumieniu ustawy. Skarżący nie wykazał, aby naruszenia nastąpiły z przyczyn od niego niezależnych, co wykluczało zastosowanie art. 92c u.t.d. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot wykonujący przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, nawet jeśli nie jest formalnie przedsiębiorcą, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odpowiedzialność administracyjno-karna za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym ma charakter obiektywny. Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego. Dopuszczenie do ruchu kierowcy bez wymaganych dokumentów skutkuje nałożeniem kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.t.d. art. 4 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5 § b pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 18 § ust. 3 – 4 b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39 § a ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39 § j ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39 § k ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § a ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Dotyczy definicji i zasad wykonywania krajowego transportu drogowego, w tym wymogów wobec kierowców i pojazdów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 1 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39 § j ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39 § j ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39 § k ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § a ust. 6

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § c

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.

Kodeks pracy

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Ustawa - Prawo przedsiębiorców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kierowca wykonywał przewóz drogowy bez wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Przewóz miał charakter ciągły i odpłatny, stanowiąc krajowy transport drogowy, a nie przewóz okazjonalny. Podmiot wykonujący przewóz ponosi obiektywną odpowiedzialność za naruszenia przepisów, nawet jeśli nie jest formalnie przedsiębiorcą. Brak wykazania przez skarżącego okoliczności niezależnych od niego, które uniemożliwiłyby spełnienie wymogów.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie posiadał statusu przedsiębiorcy, co miało wyłączać jego odpowiedzialność. Przewóz miał charakter okazjonalny i nie podlegał rygorom ustawy o transporcie drogowym. Przepisy ustawy o transporcie drogowym powinny być notyfikowane zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność administracyjno-karna [...] ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia przepisów. to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną za działalność przedsiębiorstwa [...] a także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. W sytuacji wskazania przez prawodawcę definicji ustawowej danego pojęcia uzywanego w akcie prawnym, brak jest możliwości interpretacji tego pojęcia w inny sposób, niż wynikający z ustawy.

Skład orzekający

Małgorzata Górecka

sprawozdawca

Marek Sachajko

przewodniczący

Szymon Widłak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie obiektywnej odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenia przepisów, nawet jeśli nie jest formalnie przedsiębiorcą, oraz interpretacja pojęcia przewozu okazjonalnego w kontekście usług świadczonych przez aplikacje."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych sektorach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje korzystania z aplikacji przewozowych i interpretację przepisów dotyczących transportu drogowego, co jest istotne dla firm działających w tej branży oraz dla szerszego zrozumienia regulacji dotyczących nowych form świadczenia usług.

Aplikacja przewozowa to nie furtka do uniknięcia odpowiedzialności. Sąd wyjaśnia, kto płaci za brak badań kierowcy.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 766/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka /sprawozdawca/
Marek Sachajko /przewodniczący/
Szymon Widłak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 605/20 - Postanowienie NSA z 2023-07-06
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 1, art. 4, art. 5 b, art. 18, art. 39 a, art. 39 j, art. 39 k, art. 92, art. 92 a, art. 92 c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 8
Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
Sentencja
Dnia 12 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi M. G. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Uzasadnienie
Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2019 r. utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku kontroli dokonanej w dniu [...] kwietnia 2019 r. zatrzymano pojazd kierowany przez P. W., wykonującego przewóz w imieniu M. G.. Usługę przewozu zamówił pasażer za pomocą aplikacji "[...]". Za pośrednictwem tej aplikacji miała być pobrana opłata za przejazd. Pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Kierujący nie posiadał ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ani ważnego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Stwierdzono wobec tego naruszenie z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym :
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Organ II instancji po rozpoznaniu odwołania strony od decyzji organu I instancji uznał zarzuty odwołania za niezasadne.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 39 a ust. 1 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:
1) ukończyła:
a) 18 lat – w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:
– C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,
– C1 lub C1+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,
b) 21 lat – w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:
– C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,
– D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,
– D1 lub D1+E, o ile przewóz wykonywany jest na liniach regularnych, których trasa nie przekracza 50 km i o ile kierowca uzyskał odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,
c) 23 lata – w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną;
2) posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, z zastrzeżeniem ust. 1a;
3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;
4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;
5) uzyskała kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną, zwane dalej "kwalifikacją";
6) ukończyła szkolenie okresowe.
Zgodnie z art. 39 j ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3–6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495), zwanej dalej "Kodeksem pracy" - art. 39 j ust. 2 u.t.d.
Zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - art. 39 j ust. 3 u.t.d.
Zgodnie z art. 39 k ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - art. 39 k ust. 2 u.t.d.
Kierowca w trakcie przesłuchania potwierdził, że wykonywał usługi przewozu zamawiane przy pomocy aplikacji [...] na podstawie umowy współpracy zawartej ze skarżącym – od lutego 2019 r. Z pasażerem nie jest zawierana umowa pisemna w siedzibie przewoźnika. Kierujący pojazdem winien spełniać kryteria z art. 39 a ust. 1 pkt. 1-4 u.t.d. Kierujący nie okazał do kontroli wymaganych dokumentów.
Skarżący nie spełniał jednocześnie wymogu do wykonywania przewozu okazjonalnego, określonego w art. 18 ust. 3 – 4 b u.t.d., gdyż wykonywał przewóz jednego pasażera pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a umowa o przewóz nie została zawarta na piśmie w siedzibie przedsiębiorstwa. Nie była to usługa jednorazowa, tylko ciągła, wykonywana w sposób trwały. Jest to działalność gospodarcza w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców ( Dz. U. z 2018 r., poz. 649 ze zm. ). Chodzi przy tym o krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.t.d., albowiem jest wykonywany pojazdami zarejestrowanymi w Polsce i bez przekraczania granic Polski.
W sprawie nie było ponadto przesłanek do zastosowania art. 92 c u.t.d.
W skardze do WSA w Poznaniu strona - reprezentowana przez pełnomocnika – wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Zarzucono naruszenie
- art. 7 i art. 77 § 1 kpa
- art. 92 a ust. 1, art. 92 a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 oraz l.p. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.
- art. 138 § 1 kpa
- art. 107 § 3 kpa
- art. 8 kpa.
W uzasadnieniu skargi wskazano przede wszystkim, że organ nie ustalił, czy skarżący ma status przedsiębiorcy i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy. Skarżący bowiem twierdził, że nie wykonywał czynności z zakresu krajowego transportu drogowego, wobec czego kierowca nie musiał mieć wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa procesowego ani materialnego, w sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia niezgodności unormowań ustawy o transporcie drogowym z przepisami Konstytucji oraz , że przepisy tej ustawy nie stanowią przepisów technicznych, które winny być notyfikowane przez Komisję Europejską w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady.
W toku kontroli dokonanej w dniu [...] kwietnia 2019 r. zatrzymano pojazd kierowany przez P. W., wykonującego przewóz w imieniu M. G.. Usługę przewozu zamówił pasażer za pomocą aplikacji "[...]". Za pośrednictwem tej aplikacji miała być pobrana opłata za przejazd. Pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Kierujący nie posiadał ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ani ważnego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Stwierdzono naruszenie z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym :
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie [...]zł.
W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie wywiodły, w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalony stan faktyczny, że działający w imieniu i na rzecz skarżącego kierowca wykonywał przewóz okazjonalny t.j. przewóz osób , który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego a pojazd, którym wykonano usługę nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2002r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2019, poz. 58, ze zm.), zwaną "u.t.d." dla wykonywania przewozu okazjonalnego.
Ustawa określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (art. 1 ust. 1 pkt 1). W art. 4 pkt 1 ustawy wskazano, że krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, na terytorium Rzeczpospolitej polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej . Jak stanowi przepis art. 5 b pkt 1 ustawy podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Udzielenie licencji może nastąpić na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób unormowanego w art. 5 b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy bądź na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Skarżący posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr [...] ważną do dnia [...].07.2033 roku. Tak więc ma licencję wskazaną w art. 5 b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy , nie posiada więc licencji na przewóz osób taksówką. Z rozdziału 3 dotyczącego transportu drogowego osób- art. 18 oraz art. 4 pkt 11 ustawy wynika, że przewóz ten może mieć charakter przewozu regularnego, regularnego specjalnego, wahadłowego i okazjonalnego.. Skarżący nie wykonuje przewozów o charakterze regularnym, regularnym specjalnym i wahadłowym, przewóz ten nie spełnia bowiem warunków wynikających z art. 4 ustawy:
- pkt 7 zgodnie, z którym przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984r. – Prawo przewozowe,
- pkt 9 zgodnie, z którym przewóz regularny specjalny to publiczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłaczeniem innych osób- pkt 10 zgodnie , z którym przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łacznie następujących warunków:
a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,
b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.
Wykonywany przewóz był zatem przewozem okazjonalnym
W sytuacji wskazania przez prawodawcę definicji ustawowej danego pojęcia uzywanego w akcie prawnym, brak jest możliwości interpretacji tego pojęcia w inny sposób, niż wynikający z ustawy. Jakkolwiek językowo określenie "przewóz okazjonalny" mogłoby budzić wątpliwości, wątpliwości te nie zachodzą w związku z faktem, że ustawodawca wyraźnie za taki przewóz uznał każdy przewóz osób nie mający charakteru regularnego, regularnego specjalnego i wahadłowego.
Dodatkowo należy wskazać, że ustawodawca zabronił przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym do przewozu 7 nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą :
- umieszczenia i używania w pojeździe taksometru,
- umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi,
Umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Regulacja powyższa wyraźnie potwierdza rozróżnienie przez ustawodawcę i odmienność przewozów taksówkowych i przewozów okazjonalnych.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, stwierdzić należy, że zarzuty naruszenia przepisów materialnych przez organ formułowane w skardze nie znajdują uzasadnienia.
Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 39 a ust. 1 ustawy przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:
1) ukończyła:
a) 18 lat – w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:
– C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,
– C1 lub C1+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,
b) 21 lat – w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:
– C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,
– D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,
– D1 lub D1+E, o ile przewóz wykonywany jest na liniach regularnych, których trasa nie przekracza 50 km i o ile kierowca uzyskał odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,
c) 23 lata – w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną;
2) posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, z zastrzeżeniem ust. 1a;
3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;
4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;
5) uzyskała kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną, zwane dalej "kwalifikacją";
6) ukończyła szkolenie okresowe.
Zgodnie natomiast z art. 39 j ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3–6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495), zwanej dalej "Kodeksem pracy" - art. 39 j ust. 2 u.t.d.
Zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - art. 39 j ust. 3 u.t.d.
Z kolei zgodnie z art. 39 k ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - art. 39 k ust. 2 u.t.d.
Jak słusznie stwierdził organ II instancji kierowca w trakcie przesłuchania potwierdził, że wykonywał usługi przewozu samochodem osobowym należącym do skarżącego. Usługi te były zamawiane przy pomocy aplikacji [...] na podstawie umowy współpracy zawartej ze skarżącym – od lutego 2019 r. Skarżący raz w tygodniu płaci kierowcy gotówką za świadczone usługi transportowe. Z pasażerem nie jest zawierana umowa pisemna w siedzibie przewoźnika. Kierujący pojazdem winien wobec tego spełniać kryteria z art. 39 a ust. 1 pkt. 1-4 u.t.d. Kierujący nie okazał do kontroli wymaganych dokumentów.
Organ zasadnie wskazał ponadto, że skarżący nie spełniał wymogu do wykonywania przewozu okazjonalnego, określonego w art. 18 ust. 3 – 4 b u.t.d., gdyż wykonywał przewóz jednego pasażera pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a umowa o przewóz nie została zawarta na piśmie w siedzibie przedsiębiorstwa.
Wbrew zarzutom skargi organ zasadnie uznał, że nie była to usługa jednorazowa, tylko ciągła, wykonywana w sposób trwały. Była to usługa odpłatna – wykonywana za pomocą aplikacji "[...]". Aplikacja ta pomaga ustalić wymaganą opłatę za dokonany kurs.
Organ II instancji ustalił w uzasadnieniu swojej decyzji, że była to działalność gospodarcza w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców ( Dz. U. z 2018 r., poz. 649 ze zm. ). Organ odwoławczy podkreślił natomiast zasadnie w odpowiedzi na skargę, że strona nie musi być przedsiębiorcą, by można było jej przypisać odpowiedzialność za naruszenie określonych przepisów ustawy o transporcie drogowym. Możliwość tak jest wskazywana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
W sprawie chodziło o krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.t.d., albowiem jest wykonywany pojazdami zarejestrowanymi w Polsce i bez przekraczania granic Polski.
W sprawie nie było ponadto przesłanek do zastosowania art. 92 c u.t.d. Skarżący winien bowiem wyposażyć kierowcę w odpowiednie dokumenty, wymagane przy dokonywaniu przewozów określonego rodzaju.
Finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna, taka jak przewidziana w art. 92 ust. 1 u.t.d. co do zasady, ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia przepisów. Zatem to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne a także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą.
Wskazać należy , iż zgodnie z art. 92 a u.t.d. podmioty uprawnione do kontroli mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie jednak z art. 92 c przepisu powyższego nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu czy też nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Zgodnie z poglądem WSA w Warszawie, wyrażonym w uzasadnieniu prawnym do wyroku z dnia 19 lutego 2007 r. (VI SA/Wa 1956/06, LEX nr 311989), podmiot, który nie dopełnił obowiązku administracyjnego, musi mieć możliwość obrony i wykazania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Regulacja zawarta w omawianym tu przepisie ustawy statuuje niewątpliwie zasadę ograniczonej odpowiedzialności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Jeżeli zatem zostanie spełniona przesłanka określona hipotezą tego przepisu, organ właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli nie wydaje decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, lecz o umorzeniu postępowania.
W omawianej sprawie, zdaniem Sądu, skarżący nie może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Dopuścił bowiem do ruchu kierowcę bez odpowiednich dokumentów.
Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności.
W kontrolowanej sprawie należy przyznać rację organom, że strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona skarżąca nie mogła przewidzieć.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że decyzja organu II instancji była zgodna z prawem, wobec czego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI