III SA/PO 582/23

III SA/Po 582/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka /sprawozdawca/
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92 a, art. 92 c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 29 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 roku sprawy ze skargi T. W. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 19 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia
18 lutego 2023 r. działając na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140); dalej: u.t.d., nałożył na skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą " I. " T. W. karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że w dniu 3.12.2021r. do kontroli zatrzymano pojazd poruszający się na drodze ekspresowej [...] . Był to pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika siodłowego marki [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...], którym to pojazdem kierowca będący pracownikiem skarżącego wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy (koparki) stanowiący ładunek niepodzielny z miejscowości D. do W.. W trakcie kontroli organ stwierdził naruszenia prawa polegające na:
- dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20 % ( Ip. 10.2.3. załącznika nr 3 u.t.d.), ukarano kwotą [...]zł ,
W związku z otrzymanymi wynikami ważenia organ uznał, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu wraz z ładunkiem o 6,3 tony (norma wynosi 40 ton) , co stanowi przekroczenie o 15,75%.
- dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2% ( Ip. 10.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d.), ukarano kwotą [...]zł,
Podczas mierzenia zestawu pojazdów długość wyniosła 16,6 m a więc przekroczono o 0,1 m, co stanowi 0,6 % przekroczenia.
- dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości mniejszej niż 3,10 m (Ip. 10.4.2. załącznika nr 3 do u.t.d.), ukarano kwotą [...]zł,
Dokonano pomiaru kontrolowanego zespołu pojazdów w zakresie szerokości za pomocą legalizowanej wagi wstęgowej , ładunek wystawał z boku pojazdu poza obrys po 24 cm z obu stron. Szerokość pojazdu bez ładunku wynosi 2,52 cm zaś z wystającym ładunkiem wyniosła 3 m. przy normie 2,55 m co oznacza, że przekroczono do 3,10 m.
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nie posiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego (Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d.), ukarano kwotą [...]zŁ,
W trakcie kontroli kierowca okazał badanie techniczne kontrolowanego pojazdu wykonane 17.11.2020r. Ponieważ ważność takiego badania jest roczna, organ stwierdził, że w dacie kontroli pojazd nie miał aktualnego badania technicznego.
- wykonywanie przewozu pojazdem nie posiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdolność do ruchu drogowego (Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d.), ukarano kwotą [...]zł,
W dacie kontroli brak było również aktualnego badania technicznego kontrolowanej naczepy, co także skutkowało ukaraniem karą w wysokości [...] zł.
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas mniej niż 30 minut (Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d.), kara [...] zł,
Analiza danych w okazanej w dniu kontroli karty kierowcy wykazała, że w dniu 19.11.2021r. przekroczono czas ten o 1 minutę, co oznacza ukaranie karą pieniężną w kwocie [...]zł.
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
1) o czas do mniej niż 30 minut,
2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut (Ip. 5.11.1 i 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d.), razem kara [...] zł,
Dalsza analiza karty kierowcy okazana w dniu kontroli wykazała, , że kierowca w dniu 17.11.2021r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 34 minuty.
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut ( Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d.), kara [...] zł,
Dalsza analiza karty kierowcy wykazała przekroczenie maksymalnego czasy prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniu 8.11.2021r. o 17 minut.
Organ na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d. ograniczył karę pieniężną do kwoty [...]zł. W decyzji szczegółowo opisał przebieg kontroli i omówił dowody przeprowadzone w trakcie postępowania administracyjnego.
Organ ponadto stwierdził, że w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonany bez zezwolenia.
W odwołaniu od decyzji strona podniosła, że z tej samej kontroli sporządzono dwa protokoły, było to postępowanie prowadzone przez tych samych funkcjonariuszy wobec tego samego kierowcy i ostatecznie nałożono dwie kary, jedną z u.t.d. drugą z ustawy- Prawo o ruchu drogowym, co jest sprzeczne z zasadą zakazu podwójnego karania za ten sam czyn. Skarżący wskazał także, iż wszystkie podane przez organ w decyzji parametry mieściły się w ważnym w dacie kontroli zezwoleniu kategorii V. Odwołujący powołał się także na przepis art. 189 a § 2 pkt 1-3 k.p.a. , 189 d , 189 e i f k.p.a..
Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 19.07.2023r., utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego .
W uzasadnieniu decyzji organ ustosunkował się szczegółowo do podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Odwołując się do przepisów prawa omówił stwierdzone przez organ I instancji naruszenia . Wskazał powołując się na wyrok NSA z dnia 24 listopada 2021r. (sygn. akt II GSK 1753/21) , że kary za naruszenia z zakresu czasu pracy kierowcy należy zaliczać za rzeczywisty okres przekroczenia i kwalifikować wyłącznie do jednej pozycji załącznika nr 3 do u.t.d. Wobec tego organ zmienił sposób naliczenia kary wyliczając ją w kwocie [...]zł za przedmiotowe naruszenie ([...] zł, [...] zł i [...] zł) uchylając ją w wysokości wymierzonej przez organ i instancji w kwocie [...]zł- co nie wpłynęło na wymiar kary zredukowanej i tak do kwoty mniejszej aniżeli wynikałoby ze sumowania kar.
Ustosunkowując się do zarzutu nie zastosowania przez organ przepisu art. 189 f k.p.a. wskazał, , że kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92 a w zw. z art. 93. ust.1.u.t.d. i organ nie ma możliwości kształtowania kar . Nie mają zastosowania również uregulowania podane w art. 189 e , 189 f k.p.a. bowiem mają zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wskazane w art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d.. Ustawa , na przepisach których organ oparł swoje rozstrzygnięcie , jest ustawą szczególną wobec uregulowań podanych w powoływanych przez stronę skarżącą przepisach k.p.a.
W kwestii "podwójnego " ukarania, organ obszernie wyjaśnił swoje stanowisko posiłkując się orzecznictwem sądowoadministracyjnym wskazując na różne zakresy normowania obu ustaw. Organ także rozważył możliwość zastosowania art. 92 c ust. 1 u.t.d. i podał, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania.
W skardze kierowanej do WSA w Poznaniu strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów :prawa procesowego
- art. 8 § 1 k.p.a., art. 189 f § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 14 ust. 7 Międzynarodowego paktu Praw Obywatelskich i politycznych, art. 50 Karty Praw Podstawowych UE poprzez wszczęcie wobec przewoźnika dwóch postępowań prowadzących do nałożenia dwóch kar za to samo zarzucone zachowanie,
- art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. z przyczyn j.w.,
- art. 189 a §1 pkt k.p.a., art. 189 a §2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189 f k.p.a. poprzez ich nie zastosowanie przez organ,
- art. 189 f k.p.a. pkt 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nie odstąpienie od wymierzenia kary i poprzestanie na upomnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację podane w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634. – dalej jako Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 Ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 19.07.2023r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 lutego 2023 r. Organ uznał bowiem, że zatrzymany w dniu 3.12.2021 r. do kontroli pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika siodłowego marki [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...], przekraczał dopuszczalną masę całkowitą pojazdu wraz z ładunkiem o 6,3 tony, długość zestawu pojazdów wyniosła 16,6 m a więc został także przekroczony i ten parametr o 0,1 m, co stanowiło 0,6 % przekroczenia Z kolei ładunek wystawał z boku pojazdu poza obrys po 24 cm z obu stron. I tak szerokość pojazdu bez ładunku wynosi 2,52 cm zaś z wystającym ładunkiem wyniosła 3 m. przy normie 2,55 m co oznaczało, że przekroczono do 3,10 m. Organ stwierdził, że w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonany bez zezwolenia.
Za powyższe przekroczenia parametrów nałożył kary pieniężne na podstawie załącznika nr 3 do u.t.d.
Dalsze ustalenia organu dotyczyły aktualnego badania technicznego pojazdu i naczepy. W wyniku kontroli okazanego przez kierowcę zaświadczenia organ ustalił, że był wykonywany przewóz drogowy pojazdem nie posiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego i to samo dotyczyło naczepy. Analizując kartę pracy kierowcy kierującego kontrolowanym pojazdem, organ stwierdził naruszenia dotyczące czasu prowadzenia pojazdu. Oceniając działania organu Sąd stwierdza, że organ działał prawidłowo. Zebrał materiał dowodowy dający jemu podstawę do poczynionych ustaleń faktycznych. W istocie ustalenia faktyczne oparte zostały o protokół z kontroli, z przesłuchania kierowcy w charakterze świadka i otrzymanych od strony dokumentów. Strona przeciwna nie kwestionowała ustaleń a jedynie twierdziła, że nie przekroczyła parametrów , które wynikały z posiadanego przez stronę zezwolenia kategorii V wydane na przejazd pojazdu nienormatywnego. Tu należy zgodzić się z organem, że zmiana przepisów wprowadzona ustawą z dnia 18 grudnia 2020r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2021.54) spowodowała, że zmianie uległy także przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie zasad wydawania zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego i kar dla takich pojazdów. Słusznie zatem organ uznał, że strona winna była dostosować posiadane zezwolenie bowiem okazane w dniu kontroli zezwolenie z dnia 5.03.2021r. na przejazd pojazdu nienormatywnego nie spełniało wymagań w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi określone w pozycji nr 5 tabeli (zmianie uległ załącznik nr 1 do ustawy Pawo o ruchu drogowym) . Tak więc w istocie posiadane przez stronę zezwolenie w dacie kontroli nie uprawniało do przejazdu pojazdem nienormatywnymo naciskach osi większych od dopuszczalnych dla danej drogi (była to droga ekspresowa do G.). Również ustalenia organu co do masy całkowitej pojazdu, długości i szerokości poczynione przez organ są udokumentowane a z zeznań kierowcy wynika, że ładunki nie były ważone ani mierzone przez załadunkiem jak i po załadunku pojazd nie był mierzony ani ważony. Kierowca nie składał wniosku o powtórne mierzenie i ważenie pojazdu z ładunkiem jak i nie wnosił zastrzeżeń do dokonanych w trakcie kontroli czynności.
Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi w powyżej omówionym zakresie za niezasadne.
Co do kwestii wszczęcia i prowadzenia dwóch postępowań co do tego samego zdarzenia, rację ma organ, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia (prawidłowo organ uznał, że przejazd pojazdu nienormatywnego z przekroczonymi parametrami uznać należało za przejazd pojazdu nienormatyuwnego bez wymaganego zezwolenia) z przekroczeniami dopuszczalnej masy całkowitej, długości, szerokości, prowadzi się dwa postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy o ruchu drogowym i na podstawie przepisów utd.
Sąd podkreśla, że w tej kwestii niejednokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne. Sąd poprzestanie na wyroku NSA wydanym w dniu 19 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 758/20. W rozpoznawanej pod wskazaną sygnaturą akt sprawie NSA wskazał, że "nałożenie jednostkowej kary na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie sprzeciwiało się to, że ujawnione przekroczenie skutkowało jednocześnie nałożeniem na stronę skarżącą, na podstawie art. 140 ab ust. 1 lit. a ustawy- prawo o ruchu drogowym, kary pieniężnej za wykonywanie przewozu pojazdem nienormatywnym, bez wymaganego zezwolenia albowiem wymienione ustawy nie chronią tożsamego interesu prawnego a jeżeli tak, to nałożenie na stronę skarżącą kar pieniężnych na podstawie dwóch ustaw stanowi dopuszczalny przepisami prawa zbieg odpowiedzialności administracyjnej, nie narusza również zakazu podwójnego karania".
Sąd podziela powyższe stanowisko, co powoduje, że nie uwzględnił wniosku zawartego w skardze w pkt. 6a skargi.
W kwestii niezastosowania przez organ przepisów art. 189 a , f k.p.a. Sąd uznał, że nie stosuje się przepisów art. 189 a § 2 , art. 189 f k.p.a. bowiem w tej części reguluje kwestie te ustawa o transporcie drogowym. Wypada się w tym miejscu powołać na tezę do wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 13 kwietnia 2023 r. wydanego w sprawie o sygnaturze akt II SA/Rz 1663/22, którą Sąd rozpoznający niniejszą sprawę aprobuje. Otóż WSA w Rzeszowie w sprawie o podanej powyższej sygn. akt wypowiedział się następująco: " Stosowanie art. 92 c ustawy o transporcie drogowym w praktycznym wymiarze ma w istocie rzeczy ten sam skutek , co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189 a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189 f k.p.a. albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa , kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IV a k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w §2 art. 189 a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IV a lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny".
W omawianej spawie skarżący nie przedstawił argumentacji dającej organowi możliwość zastosowania art. 92 c utd.
Z powyższych względów zarzuty tyczące się wyżej omówionych kwestii także okazały się niezasadne.
Biorąc powyższe pod uwagę , Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę jako niezasadną,