III SA/PO 581/23

III SA/Po 581/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Mirella Ławniczak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92 a ust. 1 , art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 27 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant : sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2023 roku sprawy ze skargi P. Ż. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 6 czerwca 2023r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 6 czerwca 2023 r., nr [...] Inspektor Transportu Drogowego (dalej: [...]ITD lub organ), po rozpatrzeniu odwołania P. Ż. (dalej również jako "Skarżący") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, nr [...] z dnia 27 sierpnia 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Decyzję ta, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 15 czerwca 2021 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w obrębie miasta L., na ul. [...] zatrzymano do kontroli drogowej 3-osiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierował P. Ż. kierowca (przedsiębiorca) prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "F. " [...] P. Ż. z siedzibą w L.. Kontrolowany wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w postaci piasku w znacznej - ilości, który wystawał ponad burtę. Kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli, żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Ponadto w trakcie kontroli stwierdzono naruszenie z zakresu stanu technicznego pojazdu, tj. nadmiernie zużyty bieżnik opon na osi pierwszej, wycieki płynów eksploatacyjnych (nadmierny wyciek płynu, który może zagrażać środowisku lub bezpieczeństwu innych użytkowników drogi - dokumentacja fotograficzna). W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna.
Decyzją z dnia 27 sierpnia 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Odwołanie od decyzji złożył Skarżący zarzucając błąd w ustaleniu faktycznych poprzez niewzięcie pod uwagę, iż jako przewoźnik dopełnił wszystkich aktów staranności przy załadunku, tj. poinformował załadowcę o maksymalnej masie ładowanego kruszywa oraz dokonała właściwego rozmieszczenia kruszywa. W ocenie strony, odpowiedzialność za przeładowanie pojazdu ponosi załadowca, a nie przewoźnik. Jednocześnie strona nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji o nałożeniu na nią kary za nienależyty stan ogumienia oraz wycieki z pojazdu. Strona wskazała, że w tym zakresie została jedynie pouczona, gdyż stwierdzone uchybienie nie dawały podstaw do nałożenia kary.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Decyzją z 6 czerwca 2023 r. [...]ITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż regulacja wynikająca z art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023, poz. 775, dalej jako "K.p.a."), na mocy art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. nie ma zastosowania, w niniejszej sprawie. Podobnie jak zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia.
Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 K.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa K.p.a..
W dalszej części uzasadnienie ITD, po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazał, iż podczas kontroli w dniu 15 czerwca 2021 r. stwierdzono, że ww. zespół pojazdów przekraczał dopuszczalną masę całkowitą. Organ zaznaczył, iż w trakcie kontroli wykonano pomiar rzeczywisty masy całkowitej ww. zespołu pojazdów do którego wykorzystano parę przenośnych wag typu SAW 10C III o nr [...], [...] tj. wag przenośnych do statycznego ważenia osiowego legitymujących się w dniu omawianej kontroli Deklaracją zgodności CE nr certyfikatu zatwierdzenia typu WE: [...] z dnia 7 sierpnia 2017 r.. Wagi zostały umieszczone na stanowisku pomiarowym dla którego uprawniony geodeta w dniu 20 stycznia 2020 r. wykonał pomiary pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Organ wskazał, iż pomiary przeprowadzono zgodnie z procedurą opisaną w instrukcji producenta urządzeń wagowych, a następnie opisał procedurę ważenia pojazdu.
Podsumowując organ wskazał, iż w wyniku ww. pomiarów, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, tj. 28 t - przekroczenie o 2 t (dopuszczalna wartość 26t.), co stanowi przekroczenie o 7,69% dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Organ podniósł, iż zgodnie z lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5% i mniej niż 10% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych.
Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne ITD, po przytoczeniu przepisów prawa wskazał, iż podczas kontroli stwierdzono, że w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] głębokość rzeźby bieżnika opony jest niezgodna z przepisami rozporządzenia, co stanowi usterkę opon zakwalifikowaną jako niebezpieczną zgodnie z pkt 5.2.3 e2 zał. nr 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r., poz. 2141). Naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd zawarte jest w lp. 9.2 do zał. 3 u.t.d..
Ponadto organ podniósł, iż podczas kontroli stwierdzono, że z ww. pojazdu marki [...] wyciekają płyny eksploatacyjne (olej silnikowy) w ilości zagrażającej środowisku, co stanowi usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczną zgodnie z pkt 8.4.1 zał. nr 1 rozporządzenia MSWiA (uciążliwość - inne pozycje związane z ochroną środowiska - wycieki płynów). Naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd zawarte jest w lp. 9.2 do zał. 3 u.t.d..
ITD wyjaśnił, iż nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d., ponieważ w niniejszej sprawie strona nie udowodniła okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Strona nie wypowiedziała się w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji. W odwołaniu natomiast ogólnie wskazała na wydanie decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, niemniej jednak nie przedstawiła żadnych dowodów, że wykonując kontrolowany przewóz z dnia 15 czerwca 2021 r. nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć. Przewoźnik drogowy nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu działania siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter.
Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Tym samym strona mając na uwadze wagę przewożonego ładunku oraz masę własną kontrolowanego zespołu pojazdów, powinna mieć świadomość, iż pojazd pod względem dopuszczalnej masy całkowitej jest nienormatywny. Przewoźnik drogowy wykonując transport drogowy i posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd. Tymczasem kontrolowany samochód ciężarowy był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów K.p.a.. Organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. Ż. zarzucając, w ślad za odwołaniem, błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niewzięcie pod uwagę, iż jako przewoźnik dopełnił wszystkich aktów staranności przy załadunku, tj. poinformował załadowcę o maksymalnej masie ładowanego kruszywa oraz dokonała właściwego rozmieszczenia kruszywa.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący dodatkowo wskazał, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu o nałożeniu kary za nienależyty stan ogumienia oraz wycieki z pojazdu. Skarżący podniósł, iż w tym zakresie został jedynie pouczony, gdyż stwierdzone uchybienie nie dawały podstaw do nałożenia kary.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 14 września 2023 r. Skarżący wskazał, iż poinformował załadowcę o maksymalnej masie kruszywa 12 ton i następnie odsunął się na bezpieczną odległość i kontrolował wzrokowo rozmieszczenie piasku na skrzyni ładunkowej bez żadnej możliwości kontroli wagi materiału gdzie rozpiętość wagowa na 1m3 sięgają do 500 kg.
Na rozprawie w dniu 27 października 2023 r. Skarżący podtrzymał skargę wnosząc o odstąpienie od nałożenia kary. Skarżący wskazał, iż był przekonany, że inspektor pozostanie przy pouczeniu oraz że nie miał wpływu na ciężar załadunku. Ponadto Skarżący wyjaśnił, iż opony oraz uszczelki zostały wymienione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone m.in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Decyzje zapadłe w przedmiotowym postępowaniu dotyczą obowiązku zapłaty przez Skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł nałożonej z powodu:
- dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5% i mniej niż 10%
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna.
Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej stanowi art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm., zwanej dalej u.t.d.), zgodnie, z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Jak wynika z protokołu kontroli drogowej [...] w dniu 15 czerwca 2021 na drodze wojewódzkiej nr [...] w obrębie miasta L., na ul. [...], w związku zauważeniem przez patrol Inspekcji Transportu Drogowego pojazdu do przewozu materiałów sypkich przewożącego znaczne ilości piasku widoczne ponad burtę i niezabezpieczonego plandeką, zatrzymano do kontroli drogowej 3-osiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierował P. Ż. kierowca (przedsiębiorca) prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "F. " [...] P. Ż. z siedzibą w L..
W wyników pomiaru rzeczywistego masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, tj. 28 t - przekroczenie o 2 t (dopuszczalna wartość 26t.), co stanowi przekroczenie o 7,69% dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Jak wynika z akt sprawy, i czego nie kwestionuje Skarżący, w dniu kontroli nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli, żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W tym miejscu wskazać należy, iż w uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo opisał sposób dokonania pomiaru, którego Skarżący ani w toku postępowania czy też w skardze nie kwestionował.
W niniejszej sprawie Skarżący nie kwestionował prawidłowości wykonania pomiaru z tych też względów wskazać wyłącznie należy, iż do pomiaru wykorzystano parę przenośnych wag typu SAW 10C III o nr [...], [...] tj. wag przenośnych do statycznego ważenia osiowego legitymujących się w dniu omawianej kontroli Deklaracją zgodności CE (nr certyfikatu zatwierdzenia typu WE: [...] z dnia 7 sierpnia 2017 r. k. 77 akt administracyjnych). Ponadto należy mieć na uwadze, iż wagi zostały umieszczonej na stanowisku pomiarowym dla którego uprawniony geodeta w dniu 20 stycznia 2020 r. wykonał pomiary pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów (Protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów k. 76 akt administracyjnych).
Z opisu znajdującego się w decyzji wynika, iż pomiary przeprowadzono zgodnie z procedurą opisaną w instrukcji producenta urządzeń wagowych (instrukcja k. 71 i nast. akt administracyjnych).
Wobec powyższego w niniejszej sprawie organ zasadnie mając na uwadze przepisy u.t.d., a w szczególności załącznik nr 3 lp. 10.2.2 wymierzył karę pieniężną w wysokości [...] złotych za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5% i mniej niż 10%.
Odnosząc się do drugiego stwierdzonego podczas kontroli naruszenia tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne wskazać należy, iż stosownie do treści art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 998; dalej: p.r.d.) pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego m.in:
- nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę.
Stosownie do § 5 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r., poz. 2141 – dalej rozporządzenie MSWiA) usterki stwierdzone podczas badania stanu technicznego pojazdu dzieli się na trzy kategorie:
- usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu;
- usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania;
- usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.
Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm. – dalej rozporządzenie Ministra Infrastruktury), pojazd powinien być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby nie występowały wyraźne wycieki w postaci spadających kropel materiałów eksploatacyjnych z zespołów i układów pojazdów.
W tym miejscu wskazać należy, iż w toku kontroli, co odzwierciedla wykonana dokumentacja fotograficzna, z kontrolowanego pojazdu marki [...] wyciekały płyny eksploatacyjne.
Zaznaczyć należy, iż zgodnie z pkt 8.4.1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA stałe powstawanie kropli, które stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa, stanowi niebezpieczną usterkę.
Z powyższych względów organ zasadnie uznał stwierdzone uchybienie za usterkę niebezpieczną.
Odnosząc się natomiast do kwestii stanu opon w dniu kontroli wskazać należy, iż zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury pojazd nie może być wyposażony, z zastrzeżeniem ust. 5:
1) w opony różnej konstrukcji, w tym o różnej rzeźbie bieżnika, na kołach jednej osi, z zastrzeżeniem pkt 3;
2) w przypadku pojazdu samochodowego o dwóch osiach z kołami pojedynczymi:
a) w opony diagonalne lub diagonalne z opasaniem na kołach tylnej osi, jeżeli na kołach przedniej osi znajdują się opony radialne,
b) w opony diagonalne na kołach tylnej osi, jeżeli na kołach przedniej osi znajdują się opony diagonalne z opasaniem;
3) w opony różnej konstrukcji na osiach składowych;
4) w opony, których wskaźniki pokazują graniczne zużycie bieżnika, a w odniesieniu do opon niezaopatrzonych w takie wskaźniki - o głębokości rzeźby bieżnika mniejszej niż 1,6 mm, z zastrzeżeniem § 23 ust. 4 pkt 3;
5) w opony o widocznych pęknięciach odsłaniających lub naruszających ich osnowę;
6) w opony z umieszczonymi trwale, wystającymi na zewnątrz elementami przeciwślizgowymi.
Jak wynika z akt sprawy, a przede wszystkim z dokumentacji fotograficznej, podczas kontroli głębokość rzeźby bieżnika opony była niezgodna z przepisami ww. rozporządzenia, co w świetle pkt 5.2.3 e2 zał. nr 1 rozporządzenia MSWiA stanowi usterkę niebezpieczną.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne określone w lp. 9.2 do zał. 3 u.t.d. sankcjonowane jest karą w wysokości [...] złotych.
Z tych względów organ zasadnie za stwierdzone naruszenia nałożył na Skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł.
Odnosząc się do zawartej zarówno w odwołaniu jak i w skardze argumentacji, iż Skarżący poinformował załadowcę o maksymalnej masie ładowanego kruszywa, co w jego ocenie wskazuje, że przewoźnik dopełnił staranności załadunku wskazać należy, iż stosownie do art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, a Sąd orzekający w niniejszym składzie stanowisko to podziela, że w zakresie wykazania przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji opisanej w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczna jest inicjatywa dowodowa samej strony (por. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt II GSK 382/19, dostępny j.w.). Udowodnienie okoliczności objętych hipotezą art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów. Organ nie jest zobowiązany do wykazywania okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Jego obowiązek ogranicza się do umożliwienia stronie przedstawienia stosownej argumentacji popartej dowodami (por. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt II GSK 1207/20, dostępny j.w.). Sam fakt poinformowania osoby dokonującej załadunku o dopuszczalnej masie ładowanego kruszywa nie zwalnia przewoźnika z konieczności skontrolowania wagi pojazdu po załadunku.
Zgodzić należy się z organem, iż brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter.
W tym miejscu podkreślić należy, iż patrol ITD postanowił zatrzymać pojazd do kontroli z uwagi na widoczne znaczne ilości piasku ponad burtą przestrzeni ładunkowej niezakrytej plandeką.
Jak oświadczył Skarżący w trakcie przesłuchania (protokół k. 56 akt administracyjnych – odpowiedź na pytanie nr 5), to Skarżący osobiści odpowiedzialny był za umieszczenie ładunku i rozmieszczenie ładunku w pojeździe. Jak wynika z zeznań Skarżącego pojazd po załadunku nie był ważony, ponieważ na miejscu nie było wagi.
W ocenie Sądu w wyżej wskazanych okolicznościach nie można uznać, iż Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. To na przewoźniku spoczywa obowiązek zadbania aby nie doszło do przekroczenia masy całkowitej. Samo poinformowanie załadowcy nie można uznać za wystarczające.
Ponadto w tym miejscu wskazać należy, iż w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym brak jest podstaw do zastosowania art. 189f § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023, poz. 775, dalej jako "K.p.a."), przewidującego możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zakres stosowania przepisów Działu IVa K.p.a. (Administracyjne kary pieniężne) wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a K.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do K.p.a., LEX/el. 2021). Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że zastosowanie art. 189f § 1 K.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, albowiem nie zaktualizowały się określone art. 189a § 2 K.p.a. przesłanki zastosowania omawianej instytucji. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 K.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika bowiem, że w warunkach w nim określonych (powołano wyżej) nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa K.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f K.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f K.p.a., ponieważ za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IVa K.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a K.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. II GSK 717/21, dostępny j.w.).
Z tych też względów nie można uznać za zasadną argumentację Skarżącego, iż w zakresie nienależytego stanu ogumienia oraz wycieków z pojazdu został pouczony. W tym miejscu podkreślić należy, iż przepisy u.t.d. nie przewidują możliwości, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów tej ustawy, na poprzestanie na pouczeniu. Jak wskazano już wyżej wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do u.t.d. nie przewidując tam pouczenia.
Podsumowując wskazać należy, iż Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów nieprawidłowości, zarówno jeśli chodzi o ustalenie stanu faktycznego, jak i jego ocenę. Organy orzekające wyjaśniły motywy rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wystarczająca do jego podjęcia. Tym samym nieusprawiedliwione są zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach stanu faktycznego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.