III SA/Po 496/26

III SA/Po 496/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Wojciech Rowiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. P. i R. P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2026 r. (znak: [...]) w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 kwietnia 2026 roku R. P. oraz M. P., którego reprezentuje R. P. (dalej razem: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2026 r. (znak: [...]) w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych. W skardze R. P. jako adres do korespondencji wskazał: ul. [...], [...].
Następnie, wykonując zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 6 maja 2026 roku, tutejszy Sąd wezwał trzema oddzielnymi pismami (wezwaniami) R. P. do: 1) uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL obu skarżących, złożenie 65 odpisów skargi oraz złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu M. P.; 2) uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych; 3) wykazania naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego; w terminie 7 dni od daty doręczenia ww. wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi.
Przesyłka zawierająca wszystkie trzy wezwania została nadana w dniu 7 maja 2026 r. przez tutejszy Sąd na adres wskazany przez skarżących w skardze, tj. ul. [...], [...]. Następnie przesyłka została w dniu 12 maja 2026 r. zwrócona tutejszemu Sądowi, z adnotacją: "Pod wskazanym adresem mieści się Urząd Pocztowy i adresat nie jest znany". Zarządzeniem sędziego z dnia 3 czerwca 2026 r. przesyłkę pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia.
Jednocześnie, do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie uzupełnili żadnego z braków formalnych skargi wskazanych w wezwaniach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń, w tym adresu elektronicznego, lub siedziby.
W doktrynie wskazuje się, że modelowy wydaje się pogląd, zgodnie z którym pierwsze doręczenie w sprawie powinno być dokonane do rąk adresata. Nie uwzględnia on jednak tego, że postępowanie sądowoadministracyjne inicjowane jest przez strony, które zobowiązane są do podania aktualnego adresu, a zatem brak jest uzasadnienia do eliminowania doręczenia w trybie zastępczym, nawet gdy jest to pierwsze pismo doręczane przez sąd (zob. T. Kolanowski [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. J. Wegner, Warszawa 2026, art. 70, LEX).
Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący w skardze – piśmie inicjującym postępowanie sądowoadministracyjne – podali adres: ul. [...], [...]. Na powyższy adres tutejszy Sąd nadał pierwsze pismo w sprawie, tj. trzy wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przesyłka następnie została zwrócona z adnotacją, że pod wskazanym adresem mieści się Urząd Pocztowy, a adresat nie jest znany. Wobec powyższego tutejszy Sąd podjął czynności na rzecz ustalenia innego adresu skarżących w aktach sprawy. Wobec braku jego ujawnienia, zarządzeniem sędziego z dnia 3 czerwca 2026 r. przesyłkę pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia. Zgodnie bowiem z art. 70 § 2 P.p.s.a. w razie zaniedbania obowiązku zawiadomienia sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń, w tym adresu elektronicznego, lub siedziby, pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu.
Na tym tle w orzecznictwie oraz doktrynie powstała istotna rozbieżność. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2007 r. (sygn. II FSK 647/06) pierwsze doręczenie w sprawie musi być dokonane do rąk adresata, nie ma bowiem pewności, że adres wskazany w piśmie jest prawidłowy, a ponadto sąd przy pierwszym doręczeniu powinien pouczyć stronę o obowiązku określonym w art. 70 § 1 i skutkach jego niedopełnienia. Dlatego poprzestanie przy doręczeniu pierwszego pisma procesowego, do którego dołączono pouczenie z art. 70 § 1 i 2, na doręczeniu zastępczym przez awizo i w konsekwencji pozostawienie tego pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia narusza art. 70 § 1 i 2 w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W myśl przeciwnego poglądu – wyrażonego przez B. Dautera – powyższe zapatrywanie NSA razi nadmiernym formalizmem i nie uwzględnia faktu, że strona składająca skargę, pouczona o trybie i formie zaskarżenia aktu administracyjnego do sądu, winna spodziewać się odpowiedzi od tego adresata, niezależnie od tego, czy znane są jej reguły procesowe i ich wymogi formalne. W związku z tym powinna dołożyć należytej staranności w zakresie możliwości odbioru pism sądowych. Poza tym z przepisów o doręczeniach nie wynika obowiązek doręczania pierwszego pisma w sprawie bezpośrednio do rąk adresata. Tryb doręczenia zastępczego określony w art. 73 P.p.s.a. w pełni gwarantuje możliwość odbioru przesyłek sądowych. W sytuacjach wyjątkowych zawsze istnieje możliwość obalenia domniemania doręczenia lub przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 70, LEX). Sąd orzekający w niniejszym składzie zdecydowanie przychyla się do drugiego poglądu.
Na marginesie podkreślić trzeba, że skutek doręczenia określonego w art. 70 § 2 P.p.s.a. następuje z datą wydania zarządzenia przez przewodniczącego bądź sędziego sprawozdawcę o pozostawieniu pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 70, LEX). W niniejszej sprawie był to więc dzień 3 czerwca 2026 r.
Mając powyższe uwagi na względzie, wskazać należało, że w myśl art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wskazane w punktach 1-3 tego przepisu. Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
W niniejszej sprawie skarżący zostali wezwani do uzupełnienia licznych braków formalnych skargi, m.in. podania numeru PESEL, złożenia odpisów skargi, złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Wezwania zawierały pouczenie, że nieuzupełnienie rzeczonych braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, skutkować będzie odrzuceniem skargi. Wobec skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej powyższe wezwania w trybie przewidzianym przez art. 70 § 2 P.p.s.a. w dniu 3 czerwca 2026 r., siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upłynął z dniem 10 czerwca 2026 r. Skarżący nie uzupełnili jednak żadnego z powyższych braków formalnych skargi. Ziściły się zatem przesłanki do odrzucenia skargi.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.