III SA/Po 494/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakładające karę pieniężną za niesprawne światła hamowania w zespole pojazdów, uznając, że kara powinna być naliczona jednokrotnie, a nie podwójnie.
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4000 zł na spółkę z o.o. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem (zespołem pojazdów) z niesprawnymi światłami hamowania. Organ I instancji nałożył dwie kary po 2000 zł, osobno za ciągnik i naczepę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że przepis pozwala na nałożenie kary jedynie w wysokości 2000 zł za cały zespół pojazdów, a nie podwójnie. Sąd odrzucił argumenty strony skarżącej dotyczące braku wpływu na powstanie usterki, podkreślając odpowiedzialność przewoźnika za stan techniczny pojazdów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 4000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu przewozu pojazdem (zespołem pojazdów) z usterkami zakwalifikowanymi jako niebezpieczne – w tym przypadku niedziałającymi światłami hamowania "stop" zarówno w ciągniku, jak i w naczepie. Organ I instancji nałożył dwie kary po 2000 zł, traktując zespół pojazdów jako dwa odrębne podmioty podlegające karze. Sąd administracyjny, analizując definicje prawne zespołu pojazdów i transportu drogowego, uznał, że przepis dotyczący kary pieniężnej (lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) powinien być interpretowany w ten sposób, że dotyczy on całego zespołu pojazdów i pozwala na nałożenie kary jedynie w wysokości 2000 zł. W związku z tym, Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje, stwierdzając brak podstawy prawnej do nałożenia podwójnej kary. Sąd odrzucił również argumenty strony skarżącej dotyczące braku wpływu na powstanie usterki, podkreślając, że odpowiedzialność przewoźnika za stan techniczny pojazdów jest obiektywna, a nie oparta na winie, i że okoliczności wskazane przez stronę nie spełniają przesłanek do zastosowania przepisu wyłączającego odpowiedzialność.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Kara pieniężna powinna być naliczona jednokrotnie w wysokości 2000 zł za cały zespół pojazdów, a nie podwójnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zespół pojazdów jest traktowany jako jeden pojazd w kontekście przepisów o transporcie drogowym, a przepis sankcjonujący usterki nie przewiduje podwójnego naliczania kary za poszczególne jego elementy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 92a § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. § załącznik nr 3, lp. 9.2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.t.d. art. 92c § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § 1a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § 1, 2, 3, 22
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
K.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7, 8, 77, 80, 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego
P.r.d. art. 66 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
P.r.d. art. 2 § 31
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
rozporządzenie MSWiA § § 5 ust. 2 pkt 4, § 5 ust. 7
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 05 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego
rozporządzenie MSWiA § załącznik nr 1, lp. 4.3.1. lit. a)
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 05 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego
Konstytucja art. 8 ust. 2 oraz art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe naliczenie kary pieniężnej – podwójne naliczenie za zespół pojazdów zamiast jednej kary.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego (kiedy powstały usterki, obowiązki kierowcy). Zarzuty dotyczące dowolnej oceny materiału dowodowego i pominięcia dowodów strony (kierowca sprawdził pojazd, usterka powstała w trakcie jazdy, brak sygnalizacji awarii). Zarzut niezastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. (brak wpływu na powstanie naruszenia). Zarzut naruszenia Konstytucji (art. 8 ust. 2, art. 2).
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu literalna wykładnia przepisu, na podstawie którego organ nałożył karę (lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) prowadzi do wniosku, że w analizowanej sytuacji wysokość kary pieniężnej wynosi 2000 zł, że brak podstaw prawnych do nakładania kary za brak działających świateł osobno w ciągniku i osobno w naczepie. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z jednym czynem a nie dwoma. Odpowiedzialność za naruszenia przepisów sankcjonowana w przepisach u.t.d. nie opiera się na zasadzie winy, a do nałożenia kary pieniężnej wystarczy sam fakt stwierdzenia naruszenia.
Skład orzekający
Mirella Ławniczak
sprawozdawca
Szymon Widłak
przewodniczący
Walentyna Długaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania kar pieniężnych za naruszenia stanu technicznego zespołu pojazdów w transporcie drogowym, a także zasady odpowiedzialności przewoźnika za stan techniczny pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu (lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) i specyfiki zespołu pojazdów. Odnosi się do sytuacji, gdy usterka nie jest wynikiem zdarzeń zewnętrznych, których nie można było przewidzieć.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu transportu drogowego i kar pieniężnych, a rozstrzygnięcie Sądu w kwestii podwójnego naliczania kary za zespół pojazdów jest istotne praktycznie dla przewoźników.
“Jedna kara za zespół pojazdów, nie dwie! WSA wyjaśnia, jak liczyć kary za usterki w transporcie.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 494/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak /sprawozdawca/
Szymon Widłak /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 lipca 2024r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 stycznia 2024 r. nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 1.077,- (jeden tysiąc siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 19 stycznia 2024 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, z późn. zm., dalej także jako u.t.d.) oraz protokołu kontroli z 31 października 2023 r. nałożył karę pieniężną w łącznej wysokości 4 000 zł na [...] sp. z o.o. w [...].
Organ stwierdził naruszenia określone w przepisach:
a) lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. jako wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne (wysokość kary pieniężnej: 2000 zł); w trakcie wstępnej kontroli stanu technicznego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] stwierdzono, iż nie działa żadne światło hamowania "stop";
b) lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. jako wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne (wysokość kary pieniężnej: 2000 zł); w trakcie wstępnej kontroli stanu technicznego naczepy marki [...] o nr rej. [...] stwierdzono, iż nie działa żadne światło hamowania "stop".
W odwołaniu strona zaskarżyła decyzję w całości, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nadto wniesiono o przesłuchanie kierowcy, na fakt ciążących na nim obowiązków sprawdzenia stanu technicznego pojazdu przed wyjazdem z siedziby przedsiębiorstwa, w tym elementów oświetlenia.
Pełnomocnik zarzuciła naruszenie:
a) art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ustalenie przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji; a w szczególności brak ustalenia: (i) kiedy powstały usterki, poprzestając na samowolnym stwierdzeniu, iż na pewno powstały one przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu przez kierowcę, (ii) czy do obowiązków kierowcy należało upewnienie się przed rozpoczęciem przewozu, iż posiada on w aucie sprawne światła hamowania, poprzestając na ustaleniu, iż nawet gdyby należało to do obowiązków kierowcy, to strona winna była przed wyjazdem kierowcy sprawdzić czy posiada on sprawny pojazd;
b) art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie dowodów przedstawionych przez stronę oraz następujących okoliczności: (i) kierowca dokonał sprawdzenia pojazdu w bazie przed wyruszeniem w pierwszy kurs i wtedy pojazd był sprawny, (ii) usterka powstała w czasie trwania kursu (w czasie jazdy), (iii) organ po dokonaniu kontroli pojazdu nie zatrzymał dowodu rejestracyjnego, a usterka została naprawiona podczas kontroli, co potwierdza, że usterka powstała w czasie trwania kursu, gdyż w przypadku poważniejszej usterki nie byłoby możliwe dokonanie jej naprawy na miejscu kontroli; (iv) awaria świateł stopu nie jest sygnalizowana przez odpowiednie kontrolki na panelu kierowcy w pojeździe, wobec czego kierowca nie mógł wiedzieć o usterce przed przystąpieniem do sprawdzania pojazdu, ani w trakcie jazdy;
- co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania i nienakładania kary pieniężnej na skarżącego;
c) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć, co doprowadziło do niezasadnego nałożenia kary pieniężnej;
d) art. 8 ust. 2 oraz art. 2 Konstytucji poprzez ich niezastosowanie i pozostawienie w mocy decyzji rażąco naruszającej te przepisy.
Decyzją z 15 lipca 2024 r. Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej także jako K.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. 1), art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 u.t.d., art. 66 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej także jako P.r.d.), § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 05 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r., poz. 2141, dalej także jako rozporządzenie MSWiA) oraz lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję organ napisał, że 31 października 2023 r. w [...] na ul. [...] został zatrzymany do kontroli drogowej pojazd marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] nr rej. [...], którym kierował M. J.. Kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu [...] sp. z o.o. w [...]. Po kontroli stanu technicznego ustalono, iż zarówno pojazd jak i naczepa posiadają usterkę w postaci niedziałającego żadnego źródła światła hamowania.
Jak stanowi § 5 ust. 2 rozporządzenia MSWiA drogowa kontrola stanu technicznego obejmuje identyfikację pojazdu oraz badanie techniczne co najmniej jednej pozycji z obszarów wymienionych w tym przepisie, w tym świateł i wyposażenia elektrycznego (§ 5 ust. 2 pkt 4). Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody badania jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzanych podczas tego badania są określone w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia. Zgodnie z lp. 4.3.1. lit. a) zdanie trzecie załącznika 1 do ww. rozporządzenia MSWiA, w przypadku braku świateł "stop", tj. żadne źródło światła nie działa, usterkę należy zakwalifikować jako usterkę niebezpieczną.
Stosownie do lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 zł.
Organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji słusznie przypisał stronie naruszenie z lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d..
Według art. 66 ust. 1 pkt 1 P.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyższego stopnia wskazał, że materiał dowodowy nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. w stosunku do strony. Okoliczności wskazane w odwołaniu nie stanowią okoliczności wyłączających odpowiedzialność administracyjną strony za naruszenie przepisów u.t.d.
Gdyby strona zadbała bardziej o rzetelne rozwiązania organizacyjne, do stwierdzonego naruszenia nie doszłoby.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w toku kontroli zatrzymano dowody rejestracyjne zarówno ciągnika samochodowego oraz naczepy. Nawet gdyby po usunięciu stwierdzonych usterek kontrolujący zwrócili kierowcy zatrzymane dokumenty nie miałoby to wpływu na rozstrzygniecie w sprawie, bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że w chwili zatrzymania zespół pojazdów posiadał usterki kwalifikowane jako niebezpieczne, zgodnie z rozporządzeniem MSWiA.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona wniosła o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pełnomocnik strony zarzuciła naruszenie:
a) art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ustalenie przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji; a w szczególności brak ustalenia: (i) kiedy powstały usterki, poprzestając na samowolnym stwierdzeniu, iż na pewno powstały one przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu przez kierowcę, (ii) czy do obowiązków kierowcy należało upewnienie się przed rozpoczęciem przewozu, iż posiada w aucie sprawne światła hamowania, poprzestając na ustaleniu, iż nawet gdyby należało to do obowiązków kierowcy, to strona winna była przed wyjazdem kierowcy sprawdzić czy posiada on sprawny pojazd;
b) art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie dowodów przedstawionych przez stronę oraz następujących okoliczności: (i) kierowca dokonał sprawdzenia pojazdu w bazie przed wyruszeniem w pierwszy kurs i wtedy pojazd był sprawny, (ii) usterka powstała w czasie trwania kursu (w czasie jazdy), (iii) organ po dokonaniu kontroli pojazdu nie zatrzymał dowodu rejestracyjnego, a usterka została naprawiona podczas kontroli, co potwierdza, że usterka powstała w czasie trwania kursu, gdyż w przypadku poważniejszej usterki nie byłoby możliwe dokonanie jej naprawy na miejscu kontroli; (iv) awaria świateł stopu nie jest sygnalizowana przez odpowiednie kontrolki na panelu kierowcy w pojeździe, wobec czego kierowca nie mógł wiedzieć o usterce przed przystąpieniem do sprawdzania pojazdu, ani w trakcie jazdy - co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania i nienakładania kary pieniężnej na skarżącego;
c) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć, co doprowadziło do niezasadnego nałożenia kary pieniężnej;
d) art. 8 ust. 2 oraz art. 2 Konstytucji poprzez ich niezastosowanie i pozostawienie w mocy decyzji rażąco naruszającej te przepisy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Obie decyzje wydane w sprawie podlegają uchyleniu, jednak z powodu innego niż wskazane w skardze.
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; ma obowiązek dokonać oceny legalności działania organów administracji również z urzędu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 15 lipca 2024 r. którą została utrzymana w mocy decyzja organu I instancji nakładająca na stronę karę pieniężną, za wykonywanie przewozu w trakcie którego w ciągniku samochodowym jak i w naczepie nie działało żadne źródło światła hamowania ("stop"). Organ nałożył dwie kary po 2000 zł za brak działających źródeł światła stopu: w ciągniku samochodowym i w naczepie, łącznie 4000 zł.
Podstawę prawną odpowiedzialności skarżącego stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz lp. 9.2 załącznika nr 3 do tej ustawy, w związku z art. 92a ust. 7 u.t.d.
Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów (art. 92a ust. 1)
1. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że:
1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 1 000 000 złotych za każde naruszenie;
2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za każde naruszenie.
Ustawodawca w art. 92a ust. 7 u.t.d. stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1–9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznika nr 3 do ustawy.
Stosownie zaś do lp. 9.2 tego załącznika, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - podlega karze w wysokości 2000 zł.
Sąd podziela wywody organu dotyczące warunków technicznych pojazdów oraz ich wyposażenia (art. 66 ust. 1 P.r.d.). Zasadnie również organ wskazał na przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia MSWiA, dotyczący zakresu drogowej kontroli technicznej pojazdu. Obejmuje ona identyfikację pojazdu oraz badanie techniczne co najmniej jednej pozycji z obszarów wymienionych w tym przepisie, w tym świateł i wyposażenia elektrycznego (§ 5 ust. 2 pkt 4). W myśl ust. 7 tego paragrafu, usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie: 1) usterki drobne; 2) usterki poważne; 3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.
Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody badania jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzanych podczas tego badania są określone w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia. Zgodnie z lp. 4.3.1. lit. a) zdanie trzecie załącznika 1 do ww. rozporządzenia MSWiA, w przypadku kiedy żadne źródło światła nie działa usterkę należy zakwalifikować jako usterkę niebezpieczną.
W niniejszej sprawie jest poza sporem, że 31 października 2023 r. dokonano kontroli pojazdu marki [...] wraz z naczepą marki [...], którymi wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu spółki, w której skarżący jest osobą zarządzającą transportem. Poza sporem jest również to, że w trakcie kontroli nie działało żadne źródło światła hamowania, tak w pojeździe jak i w naczepie. Tym samym doszło do naruszenia opisanego pod cytowaną już pozycją lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
Sprzeciw budzi zakres nałożonej kary pieniężnej. W ocenie Sądu organ I instancji bez podstawy prawnej przypisał stronie podwójne naruszenie z lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., osobno za ciągnik samochodowy i osobno za naczepę.
W myśl art. 2 pkt 31 P.r.d. pojazd to środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane, z wyjątkiem urządzenia wspomagającego ruch. Z kolei transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy (art. 4 pkt 3 u.t.d.). Przez krajowy transport drogowy jak i międzynarodowy transport drogowy ustawodawca rozumie podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 i pkt 2 u.t.d.).
W świetle ww. definicji legalnych transportu drogowego (art. 4 pkt 3 w zw. z art. 4 pkt 1 i pkt 2 u.t.d.) zespół pojazdów jest także pojazdem. W grupie przepisów znajdujących się pod lp. 9 załącznika nr 3 do u.t.d., ustawodawca konsekwentnie sankcjonuje naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego wykonywane pojazdem ("Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem: 9.1. nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego..., 9.2. posiadającym usterkę lub usterki...).
W ocenie Sądu literalna wykładnia przepisu, na podstawie którego organ nałożył karę (lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) prowadzi do wniosku, że w analizowanej sytuacji wysokość kary pieniężnej wynosi 2000 zł, że brak podstaw prawnych do nakładania kary za brak działających świateł osobno w ciągniku i osobno w naczepie. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z jednym czynem a nie dwoma. Z tego powodu obie decyzje wydane w sprawie podlegają uchyleniu.
Sąd zaznacza, że nie było możliwe uchylenie obu decyzji tylko w części, bowiem w sentencji decyzji organu I instancji jest tylko wskazana kara pieniężna w łącznej wysokości 4 000 zł i dopiero z uzasadnienia decyzji wynika sposób jej obliczenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że są one bezzasadne.
Organy zasadnie przyjęły, że odpowiedzialnym za powyższe naruszenie była strona skarżący – jako przewoźnik.
Skarżąca strona tego ustalenia nie kwestionowała.
Nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca zobligowana była do zorganizowania takich rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym, by przed podjęciem operacji upewnić się czy przy przewozie nie zostaną naruszone obowiązujące przepisy prawa. Jest oczywiste że przewoźnik ma obowiązek czuwać nad stanem technicznym pojazdów używanych do transportu w przedsiębiorstwie.
Skarżąca strona zarzuciła naruszenie art. 92c ust. 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z treścią tego przepisu, nie wszczyna się postepowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust.1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują?, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć?, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Z woli ustawodawcy ww. przepisy stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec zarządzającego transportem, osoby, o której mowa w art. 7c (osoba fizyczna uprawniona do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu przedsiębiorcy) a także każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego (art. 92c ust. 1a u.t.d.).
Niewątpliwie w kontrolowanej sprawie nie upłynął dwuletni okres od dnia ujawnienia naruszenia, a za stwierdzone naruszenie na stronę nie została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2 i 3 tego przepisu). Zasadnie również organy uznały, iż okoliczności wskazane w skardze, a wcześniej w odwołaniu, nie są okolicznościami w rozumieniu pkt. 1 tego przepisu.
W ocenie Sądu zarzut braku wyjaśnienia przez organ kiedy powstała usterka, połączony z sugestią, że powstała ona w trakcie przejazdu skoro kierowca ma obowiązek sprawdzenia pojazdu przed wyruszeniem w pierwszy kurs i wtedy samochód był sprawny - nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność za naruszenia przepisów sankcjonowana w przepisach u.t.d. nie opiera się na zasadzie winy, a do nałożenia kary pieniężnej wystarczy sam fakt stwierdzenia naruszenia, przy czym wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia przepisów powołanej ustawy jest ściśle określona i organy administracyjne nie mają możliwości jej miarkowania.
Zastosowanie przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. jest ograniczone jest do sytuacji wyjątkowych, takich które pozostawały poza możliwością wpływu i zapobieżenia przez podmiot wykonujący przewóz, których podmiot ten nie mógł w ramach swojej staranności (rozpatrywanej z uwzględnieniem zawodowego charakteru działalności) przewidzieć i im zapobiec. Obejmuje on takie sytuacje, które przy dołożeniu pełnej staranności i tak by wystąpiły, i na które podmiot wykonujący przewóz nie mógł żadną miarą wpłynąć.
Przewoźnik odpowiada bowiem za stan techniczny pojazdów służących do tego przewozu, utrzymywanie ich w odpowiedniej kondycji i o taką dbałość o ich stan techniczny, by usterki, szczególnie te poważne i niebezpieczne nie występowały. W ocenie Sądu, usterka wszystkich świateł hamowania, która zdaniem strony powstała w trakcie wykonywania przewozu, w całości mieści się w gestii samej strony. Z twierdzeń strony nie wynikało, że jest ona wynikiem zdarzenia zewnętrznego, pozostającego poza możliwością wpływu i zapobieżenia przez podmiot wykonujący przewóz. W sprawie jak dotąd nie zostało wykazane, że sporna usterka powstała w wyniku przyczyn niestandardowych, nie mieszczących się w przewidywaniu technologicznym.
Sąd zaznacza, że strona nie przedstawiła przekonującej argumentacji na okoliczność wyjątkowych, nietypowych zdarzeń które pozostawałyby poza jej sferą, a które spowodowały usterkę. Skarżąca strona poprzestała na zeznaniu kierowcy do protokołu kontroli, że wcześniej sprawdził ogólny stan techniczny pojazdu głównie światła i olej w silniku a wszystkie światła były sprawne, że przeszkoliła i zobowiązała kierowców do kontroli pojazdów nie tylko w czasie wyjazdu z bazy ale także przed rozpoczęciem każdego kolejnego kursu. Sąd powtarza, że brak winy nie może stanowić podstawy wyłączenia odpowiedzialności.
Ponownie prowadząc postępowanie organ zastosuje wykładnię przepisów prawa materialnego opisaną w uzasadnieniu. Nadto organ będzie związany oceną Sądu co do przyczyn wyłączenia odpowiedzialności, zaprezentowanych w skardze.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uchylił obie decyzje wydane w sprawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w związku z art. 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 P.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI