III SA/Po 468/22

III SA/Po 468/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-09-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Marek Sachajko
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 4 pkt 22 lit. b, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1, art.92b, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1-3, art. 12
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Sentencja
Dnia 22 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Aleksandra Wystańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2022 roku sprawy ze skargi S.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2022 r. (nr jak w sentencji wyroku) Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD), po rozpatrzeniu odwołania S.P. (dalej: strona/skarżący) od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: LWITD) z [...] października 2021 r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wys. 2.600 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Jako podstawę prawną decyzji powołano:
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.),
- art. 4 pkt 22 lit. b, art. 92a ust. 1, 3 i 7, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm., dalej: u.t.d.)
- pkt 5.1, pkt 5.2, pkt 5.4, pkt 5.11, pkt 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.,
- art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1-3 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...) [Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 r., s. 1 z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 561/2006),
- art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 165.2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów,
- art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm., dalej: P.r.d.).
Wskazano, iż zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wys. 2.600 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:
1. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu pow. 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin,
2. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone,
3. przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu powadzenia pojazdu,
4. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzeni pojazdu bez przerwy,
5. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd.
Ww. naruszenia stwierdzili inspektorzy ITD podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki MAN nr rej. [...] oraz naczepy marki Janmil nr rej. [...] przeprowadzonej [...] września 2021 r. na drodze ekspresowej S3 MOP M.W. Dopuszczalna masa całk. zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Kierował nim S.P. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma Usługowa S.P. Wykonywał krajowy transport drogowy w imieniu własnym. Okazał podczas kontroli wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Czynności udokumentowano protokołem kontroli.
W wyniku przeprowadzonego postępowania LWITD decyzją z [...] października 2021 r. (nr j.w.) nałożył na stronę karę pieniężną w wys. 2.600 zł.
W odwołaniu S.P. zarzucił LWITD naruszenie:
- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nałożenie kary w sytuacji, gdy strona mogła w związku z różnymi informacjami spodziewać się, że w Polsce obowiązują przepisy o przedłużeniu ważności badań technicznych z uwagi na pandemię Covid-19,
- art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2021 r.,
- art. 11 ustawy Prawo przedsiębiorców i art. 7a § 1 K.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony,
- art. 189a § 2 pkt 1-3, art. 189d, art. 189e i art. 189f K.p.a. poprzez ich niezastosowanie,
- art. 12 rozporządzenia nr 651/2006 poprzez jego niezastosowanie.
Podniósł, iż z uwagi na różne informacje pomogła spodziewać się, że w kraju obowiązują przepisy rozporządzenia nr 2020/698 o przedłużeniu ważności badań technicznych pojazdów. Zarzucił nieuwzględnienie przedłożonych wydruków z tachografu. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (jak wskazano na wstępie) GITD przywołał przepisy art. 4 pkt 22 lit. b) u.t.d., art. 1 rozporządzenia nr 2020/1054, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d., art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d., art. 189a § 2 K.p.a. Wskazał, że kary nałożono na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Zastosowania nie znajdą zaś art. 189e i art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te reguluje odrębnie u.t.d. w art. 92c ust. 1 pkt 1, a w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, zastosowanie ma art. 92b ust. 1 Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 K.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa K.p.a.
Odnośnie 1. naruszenia (lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) GITD powołał art. 4 lit. k) i art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2004, z których wynika, że dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Może zostać przedłużony do niej więcej niż 10 godzin nie częściej niż 2 razy w tygodniu. W konsekwencji przepis lp. 5.1. zał. nr 3 do ut.d. sankcjonuje przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin. Na podstawie danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy oraz informacji zawartych w protokole kontroli ustalono zaś, że kierowca S.P. prowadził 2.09.2021 r. pojazd od godz. 6:18 do godz. 18:57 przez 9 godzin i 38 minut, przekraczając maks. dzienny czas prowadzenia pojazdu o 38 minut. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara z tego tytułu wyniosła 50 zł.
Co do 2. naruszenia (lp. 5.2 zał. nr 3 do u.t.d.) wskazano, że zgromadzone dowody pokazują, że S.P. 24.08.2021 r. prowadził pojazd w godz. 5:57-20:35 przez 10 godzin i 52 minuty, przekraczając maks. dzienny czas prowadzenia pojazdu o 52 minuty w stosunku do normy 10-godzinnej. Nie okazał przy kontroli dokumenty uzasadniającego od odstąpienia od przestrzegania norm. Wymierzono więc karę 100 zł. Z kolei 17.09.2021 r. skarżący prowadził pojazd od 6:19 do 20:39 przez 10 godzin i 55 minuty tj. z przekroczeniem dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 55 minuty. Z tego tytułu również nie okazano dokumentów uzasadniających od odstąpienia od przestrzegania norm. Za to naruszenie wymierzono więc karę 2 x po 100 zł.
Odnośnie 3. naruszenia (lp. 5.4 zał. nr 3 do u.t.d.) przywołano art. 4 lit. j) i art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2004 regulujące zagadnienie czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni (90 godzin). Dowody (dane cyfrowe z karty kierowcy oraz protokół kontroli) ujawniły, że skarżący w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym w okresie godz. 00:00 6.09.2021 r. a godz. 24:00 19.09.2021 r. prowadził pojazd łącznie przez 91 godzin i 31 minut, przekraczając dopuszczalny całkowity czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch tygodni o 1 godzinę i 31 minut. Dlatego kara wyniosła 250 zł.
Względem 4. naruszenia (lp. 5.11 zał. nr 3 do u.t.d.) GITD wyjaśnił na gruncie art. 4 lit. a) i d) oraz art. 7 rozporządzenia (WE) nr 651/2004, że po okresie prowadzenia pojazdu trwającym 4 i ½ godzin kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa co najmniej 15-minutowa, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone odpowiednio w czasie. Wykazano zaś, że skarżący przekroczył 8.09.2021 r. maksymalny czas pojazdu bez przerwy o 13 minut. Prowadził bowiem pojazd przez 4 godziny i 43 minuty od godz. 17:10- do 22:50, odbierając w tym czasie jedną przerwę minimum 15 minutową od godz. 21:12 do 21:43. Z tego tytułu kara wyniosła 100 zł.
Odnośnie ww. kary w odwołaniu powołano się na odstępstwo określone w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, dokumentowane przez kierowcę na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. GITD zważył, że w trakcie kontroli skarżący okazał tylko jeden wydruk z tachografu z 19.09.2021 r. zawierający opis przyczyny niestosowania się przez kierowcę do przepisów regulujących czas pracy kierowców i obowiązkowe odpoczynki, który to dokument kontrolujący uwzględnili. Skarżący przedłożył zaś LWITD kopie wydruków z tachografów, na których odręcznie napisano powody wykonywania przewozów z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców, lecz organ nie mógł ich uwzględnić, gdyż stanowiły niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kopie wydruków z tachografów i zostały dostarczone w trakcie postępowania, a nie okazane przez kierowcę podczas kontroli, zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Zdaniem GITD trafnie organ I instancji uznał, że warunkiem powołania się na art. 12 ww. rozporządzenia jest posiadanie przez kierowcę wydruków z tachografu zawierających opis przyczyny powstania naruszenia i okazania ich w trakcie kontroli. Jeżeli kierowca dopuścił się naruszenia czasu pracy, które spowodowane było okolicznościami, na które nie miał wpływu, obowiązany jest wydrukować z tachografu wydruk, opisać go i okazać w trakcie kontroli. Nieokazanie w trakcie kontroli takiego wydruku z tachografu traktowany jest tak jakby nie został dokonany przez kierowcę.
Co do zaś 5. naruszenia GITD powołał art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 5 P.r.d. wskazując, że konsekwencją nieposiadania przez właściciela pojazdu samochodowego lub m.in. przyczepy okresowego badania technicznego jest przepis lp. 9.1. zał. nr 3 do u.t.d. sankcjonujący wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego karą pieniężną w wys. 2.000 zł. Na podstawie m.in. protokołu kontroli, danych z CEPiK dowiedziono, że [...].09.2021 r. skarżący wykonywał przewóz drogowy naczepą marki Janmil nr rej. [...] bez aktualnego okresowego badania technicznego. Ostatnie badanie techniczne ww. naczepy przeprowadzono [...].08.2020 r. z terminem ważności do [...].08.2021 r. Skoro zgodnie z art. 81 ust. 5 P.r.d. okresowe badania techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, to na dzień [...].09.2021 r. naczepa nie posiadała ważnych badań technicznych. GITD zwrócił uwagę, że podpisanie protokołu kontroli bez zastrzeżeń stanowi dowód na okoliczność w nim stwierdzoną. Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń.
Ustosunkowując się do twierdzenia strony, iż Unia Europejska przedłużyła ważność badań technicznych pojazdów z uwagi na stan epidemii Covid-19, GITD wyjaśnił, że w sprawie mamy do czynienia z odpowiedzialnością obiektywną wynikającą z niezastosowania się adresata do normy prawnej. Warunkiem uwolnienia się od odpowiedzialności za ujawnione naruszenie jest wykazania zaistnienia przesłanek określonych w art. 92c u.t.d. Podstawą ponoszenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za przedmiotowe naruszenie jest art. 81 ust. 5 P.r.d. Skarżący jako przedsiębiorca wykonujący transport zawodowo winien przeprowadzić badanie techniczne ww. naczepy przed upływem roku od ostatniego badania. Nie czyniąc tego naruszył art. 81 ust. 5 P.r.d., co spowodowało powstanie naruszenia określonego w lp. 9.1. zał. nr 3 do u.t.d.
GITD wyjaśnił, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/267 z dnia 16 lutego 2021 r. ustanawiające szczególne środki tymczasowe w związku z utrzymywaniem się kryzysu związanego z COVID-19 (...) nie obowiązywało w całości na terenie Polski, bowiem Rząd Polski 3 marca 2021 r. zgłosił zastrzeżenia. Rzeczypospolita Polska podjęła decyzję, zgodnie z odpowiednimi przepisami, że ww. rozporządzenie 2021/267 nie będzie stosowane odnośnie przepisów:
- art. 4 ust. 1 dot. regularnych przeglądów tachografów stosowanych w transporcie drogowym na podstawie rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
- art. 5 ust. 1 dot. terminów okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep na podstawie dyrektywy 2014/45/UE,
- art. 5 ust. 2 dot. ważności świadectw zdatności do ruchu drogowego na podstawie dyrektywy 2014/45/UE.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2021/267 niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie pomiędzy dniem 1 września 2020 r. a dniem 30 czerwca 2021 r. uznaje się za przedłużone o okres 10 miesięcy. Ponieważ Polska poinformowała Komisję Europejską o niestosowaniu m.in. ww. art. 5 ust. 1, strona w dniu 6 sierpnia 2021 r. (uw. Sądu: winno być [...] września 2021 r.) wykonując przewóz drogowy ww. naczepą bez ważnego okresowego badania kontrolnego dopuściła się naruszenia określonego w lp. 9.1 zał. nr 3 do u.t.d. Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy zawodowo powinien dbać o stan techniczny pojazdów i nie dopuścić do wykonywania przewozów pojazdami bez ważnych przeglądów potwierdzających zdatność pojazdu do ruchu drogowego. GITD nie dał wiary stronie, iż brak wymaganego przeglądu technicznego spowodowany był jej przekonaniem o przedłużeniu ważności badań technicznych z powodu epidemii Covid-19. W dniu kontroli skarżący wykonywał przewóz drogowy zespołem pojazdów, którego ciągnik samochodowy przeszedł przegląd [...] czerwca 2012 r. Skoro w czasie epidemii przedsiębiorca przeprowadził przegląd techniczny jednego z kierowanych elementów zespołu pojazdów, a drugiego w tych samych warunkach nie, naruszenie było następstwem nieuwagi lub zaniechania przedsiębiorcy, a nie nieznajomości prawa. Naruszenie nie jest więc następstwem nadzwyczajnych okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu. Prawidłowo nałożono więc karę w wys. 2.000 zł.
W sprawie nie zaistniały też żadne niejasności, a w rezultacie nie zaistniała konieczność rozstrzygania ich na korzyść strony (art. 11 Prawa przedsiębiorców oraz art. 7a K.p.a.). Naruszone przez stronę przepisy obowiązują od dłuższego czasu, a nałożone sankcje są konsekwencją ujawnionych naruszeń.
GITD nie znalazł też podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d., bowiem strona nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Przedsiębiorca nie przedstawił w postępowaniu dokumentów takich jak zlecenie przewozowe, listy przewozowe itp., z których wynikałoby, że podejmował się wykonywania takich zadań przewozowych, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowcę przepisów rozporządzenia 561/2006. Gdyby przewóz organizowany był prawidłowo kierowca S.P. nie naruszyłby norm czasu pracy. Przepis art.92c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. W przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, niezależnie czy są to osoby fizyczne, osoby prawne, czy jednostki organizacyjne, działanie osób przy pomocy których ww. podmioty prowadzą działalność gospodarczą jest działaniem tychże podmiotów. Jeżeli więc kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów prawa to podmiot będący pracodawcą bądź zleceniodawcą kierowcy ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami zał. nr 3 do u.t.d. Okoliczności, które mogą spowodować zwolnienie się z tej odpowiedzialności muszą mieć charakter czysto zewnętrzny, wyodrębniony od działania przedsiębiorcy.
W skierowanej do tutejszego Sądu skardze na powyższą decyzję S.P. zarzucił naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego - art. 12 rozporządzenia (WE) nr 651/2006 poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary w zakresie naruszeń czasu pracy kierowcy, podczas gdy strona przedstawiła i opisała wydruki z tachografu wskazujące przyczyny przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu,
2. postępowania – art. 189a § 2 pkt 1-3, art. 189d, art. 189e oraz art. 189f K.p.a. poprzez ich niezastosowanie do kar nakładanych na podstawie przepisów P.r.d., a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu, a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary te uregulowano w u.t.d. częściowo, bez uwzględnienia wszystkich kwestii wym. w pkt 1-6 art. 189a § 2 K.p.a., co powoduje konieczność odwołania się do regulacji działu IVa K.p.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji i umorzenie postępowania w całości, a także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W motywach skargi S.P. powoławszy art. 12 rozporządzenia nr 651/2006 wskazał, że opis wykonany przez niego (uw. Sądu: na wykresówce lub wydruku z urządzenia rejestrującego) był wystarczający do tego by odstąpić od nałożenia kary. Co do zaś nieposiadania aktualnego okresowego badania technicznego pojazdu wskazał, że przewoźnik zleca odpowiednim osobom w przedsiębiorstwie pilnowanie terminów przeglądów technicznych pojazdów oraz weryfikacje dokumentów dopuszczających pojazdy do ruchu drogowego. Dochowuje więc należytej staranności dzieląc poszczególne obowiązki między określone osoby. Nie odpowiada jednak za niedopełnienie tych przez pracowników. We właściwy bowiem sposób organizuje pracę w przedsiębiorstwie, dbając o to aby w pełni wyeliminować wszelkie mogące powstać nieprawidłowości.
Skarżący przywołując orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych podniósł, iż organy powinny zastosować odstąpienie od nałożenia kary za stwierdzone naruszenia zgodnie z art. 189f § 1 K.p.a. Przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. nie stanowi bowiem przepisu odrębnego, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 K.p.a., a więc wyłączający dopuszczalność zastosowania art. 189f § 1-3 K.p.a. Norma odsyłająca odwołuje się bowiem do instytucji odstąpienia od nałożenia kary, nie zaś do umorzenia postępowania. W świetle art. 92c ust. 1 u.t.d. nie dochodzi do wydania decyzji nakładającej jakiejkolwiek kary, a zastosowanie art. 189f § 1 lub 2 K.p.a. powoduje, że strona nie pozostaje wolna od ukarania, lecz zostaje jej udzielone pouczenie, a więc sankcja innego rodzaju. Skarżący zwrócił uwagę, że pojazd pomimo, iż nie miał przeglądy (kwestia formalna) to był w pełni sprawy. Kontrolujący nie stwierdzili w nim żadnych usterek, a zatem nie stwarzał chociażby najmniejszego zagrożenia dla ruchu drogowego. Naruszenie było pojedynczym odosobnionym przypadkiem.
W odpowiedzi Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.
Pismem z 6 września 2022 r. udział w charakterze pełnomocnika skarżącego zgłosił adw. D.K. Zarzucił organom orzekającym naruszenie art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a. a contrario, art. 189d oraz art. 189f K.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów K.p.a. które pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu. Zważył, iż kary pieniężne w u.t.d. uregulowano w sposób częściowy, nieuwzględniający wszystkich kwestii wymienionych w 189a § 2 pkt 1-6 K.p.a., tj. zwłaszcza odstępowania od nałożenia kary, przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulować działu IVa K.p.a. Pełnomocnik skarżącego wniósł podtrzymał zarzuty skargi i ich uzasadnienie oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając stanowisko przytoczył treść uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r., sygn. III OPS 1/21 dotyczącej zastosowania do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.) art. 189 f K.p.a. Zwrócił też uwagę na wyrok tutejszego Sądu z 20 lipca 2022 r. sygn. III SA/Po 145/22, w którym powyższe stanowisko uwzględniono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była w niniejszej sprawie decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję WLITD, którą na skarżącego jako podmiot wykonujący przewóz drogowy nałożono karę pieniężną w łącznej wys. 2.600 zł za:
1. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 13 min (określone w lp. 5.11.1 zał. nr 3 do u.t.d.);
2. przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o 1 godz. 31 min. (lp. 5.4.1 zał. nr 3 do u.t.d.);
3. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone - o 55 min. (lp. 5.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.);
4. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone – o 52 min. (lp. 5.1.1 zał. nr 3 do u.t.d.)
5. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd (lp. 9.1 zał. nr 3 do u.t.d.).
W ocenie Sądu organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w zakresie poszczególnych naruszeń i trafnie dokonały subsumcji faktów uznanych za udowodnione do właściwych norm prawa materialnego.
Dla przejrzystości rozważań Sąd posłuży się numerycznym oznaczeniem opisu poszczególnych naruszeń, a następnie odniesie się do zarzutów skarżącego.
Ad. 1. Prawidłowo w ocenie Sądu organy ITD wymierzyły skarżącemu karę w wys. 100 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 13 minut, tj. o czas do mniej niż 30 minut. Ustalono, że zatrzymany [...] września 2021 r. do kontroli S.P., w imieniu swego przedsiębiorstwa pod nazwą Firma Usługowa S.P. prowadził zespół pojazdów (ciągnik Man nr rej. [...] i naczepa Janmil nr rej. [...]), wykonując krajowy przewóz drogowy rzeczy (z m. D. do m. G.). Na podstawie danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy oraz protokołu kontroli stwierdzono, czego skarżący w trakcie kontroli nie kwestionował, że 8 września 2021 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 13 minut, prowadząc pojazd przez 4 godz. i 43 min. (w okresie od godz. 17:10 do godz. 22:50). Co istotne w trakcie kontroli kierowca nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, bez wymaganych przerw lub odpoczynku.
Organy prawidłowo stwierdziły, że na mocy art. 4 pkt 22 lit. b) u.t.d. użyte w tej ustawie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają m.in. obowiązki lub warunki wynikające z przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Przepis art. 7 ab initio tegoż rozporządzenia określa zaś, że po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Oznacza to, że maksymalny czas prowadzenia pojazdu wynosi nie więcej niż 4,5 godziny.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. W myśl zaś art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Przepis lp. 5.11 zał. Nr 3 do u.t.d. sankcjonuje zaś przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu o czas do mniej niż 30 minut karą w wys. 100 zł.
W związku z powyższym naruszeniem polegającym na naruszeniu normy wynikającej z art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 polegającym na przekroczeniu przez skarżącego w dniu 8 września 2021 r. o 13 minut maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu, prawidłowym było na gruncie powyższych przepisów wymierzenie stronie kary pieniężnej w wys. 100 zł.
Ad. 2. Sąd podziela również ocenę organów ITD co do stwierdzenia, że skarżący jako podmiot wykonujący przewóz drogowy rzeczy dopuścił się w okresie rozliczeniowym pomiędzy 6 a 19 września 2021 r. przekroczenia maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o 1 godz. 31 min. GITD prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że przepis art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 określa, iż łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni nie może przekroczyć 90 godzin. Przy czym jako "tydzień" przepis art. 4 lit. i) ww. rozporządzenia określa okres od godz. 00.00 w poniedziałek do godz. 24.00 w niedzielę. Niepodważone przez stronę ustalenia organu I instancji opierające się na protokole kontroli i danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy wykazały, że we wspomnianym dwutygodniowym okresie rozliczeniowym od poniedziałku 6 września 2021 r. do niedzieli 19 września 2021 r. kierowca - skarżący prowadził pojazd łącznie przez 91 godzin i 31 minuty, a więc przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu w ciągu kolejnych dwóch tygodni o 1 godz. i 31 min. Nie okazał przy tym w czasie kontroli przeprowadzonej [...] września 2021 r. dokumentów uzasadniających odstępstwo od przestrzegania ww. przepisów. Skoro w myśl lp. 5.4.1 zał. nr 3 do u.t.d. kara za przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o czas do mniej niż 10 godzin wynosi 250 zł, wymierzając karę w tej wysokości za powyższe naruszenie rzędu 1 godz. i 31 minut było prawidłowe.
Ad. 3. i 4. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia skargi w zakresie kolejnych stwierdzonych przez organy orzekające jednakowych naruszeń polegających na przekroczeniu (w dniach 24 sierpnia 2021 r. o 55 minut i 17 września 2021 r. o 52 minuty) dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone.
Przepis art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 stanowi, że dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Zważywszy, że w niniejszej sprawie na podstawie protokołu kontroli i danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy ustalono, że S.P. w dniu 24 sierpnia 2021 r. prowadził pojazd od godz. 5:57 do godz. 20:35, a w dniu 17 września 2021 r. w godz. 6:19-20:39, oznacza to, prawidłowo organy Inspekcji przyjęły, iż pierwszego z ww. dni przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 52 minuty, a drugiego – o 55 minut. Mając na względzie, że oba zachowania kierowcy miały miejsce w różnych dniach, prawidłowo zakwalifikowano je jako odrębne naruszenia (delikty administracyjne) i wymierzono dwie kary po 100 zł. Przepis lp. 5.2.1 zał. nr 3 do u.t.d. ustanawia bowiem w tej wysokości karę pieniężną za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż godziny.
W tym miejscu zważyć należy, iż w zakresie naruszeń dotyczących przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu skarżący podniósł, iż przekroczenia te zostały opisane na wydrukach z tachografu i tam znajduje się wskazanie przyczyn przekroczenia. Podnosząc powyższą argumentację skarżący nie dostrzega jednak, że przepis art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 regulujący możliwość odstąpienia przez kierowcę od przepisów art. 6-9 tegoż rozporządzenia, znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Przepis ten stanowi bowiem, że pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Pod warunkiem że nie zagraża to bezpieczeństwu ruchu drogowego, w wyjątkowych okolicznościach kierowca może także odstąpić od art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 2, przekraczając dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu o maksymalnie jedną godzinę, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania tygodniowego okresu odpoczynku. Na tych samych warunkach kierowca może przekroczyć dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu o maksymalnie dwie godziny, pod warunkiem że wykorzystał on przerwę trwającą nieprzerwanie 30 minut bezpośrednio przed tym dodatkowym czasem prowadzenia pojazdu niezbędnym, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania regularnego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego, na wydruku z urządzenia rejestrującego lub na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca docelowego lub odpowiedniego miejsca postoju. Każdy wydłużony okres pracy musi być kompensowany równoważnym okresem odpoczynku wykorzystywanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu.
Na gruncie powyższego przepisu organy Inspekcji prawidłowo uwzględniły posiadany przez kierowcę w dniu kontroli wydruk z tachografu z 19 września 2021 r. zawierający opis przyczyny niestosowania się do norm czasy pracy kierowcy i w rezultacie nie objęły rozstrzygnięciem działań przedsiębiorcy z tej daty. W świetle normy zawartej w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wymagającej wskazania powodów odstępstwa od wymogów czasu pracy kierowców najpóźniej po przybyciu do miejsca docelowego lub odpowiedniego miejsca postoju, organy Inspekcji prawidłowo nie uwzględniły kopii wydruków z tachografu (zawierających podanie powodów wykonywania przewozu z naruszeniem przepisów czasu pracy kierowców) przedłożonych przez stronę w toku postępowania przed organem I instancji. Zgłoszenie późniejsze odstępstw nie ma znaczenia. Dokumentacja potwierdzająca prawidłowa prace kierowców powinna być bowiem dostępna w trakcie kontroli (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 28 lutego 2018 r., sygn. III SA/Wr 775/17, dostępny: http://orzeczenia.nsa,.gov.pl).
Podkreślenia wymaga, że celem wprowadzenia regulacji art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 nie było dopuszczanie do możliwości swobodnego stosowania odstępstw; winno mieć miejsce jedynie w sytuacjach nadzwyczajnych i nie dających się przewidzieć okoliczności, w których dodatkowo zaistnieje konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ładunku, osób lub pojazdu i tylko na podstawie wydruków właściwie opisanych i okazanych przez kierowcę podczas kontroli. Przyjęte w art. 6-9 rozporządzenia nr 561/2006 normy czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków, powinny być co do zasady przestrzegane bezwzględnie. Przedsiębiorca uwzględniający w swej działalności ustalone normy czasu pracy kierowcy, winien tak planować realizację zadań przewozowych, aby zapewnić kierowcy możliwość bezwzględnego przestrzegania norm czasu pracy.
W związku z powyższym prawidłowo organy orzekające wzięły pod uwagę ustalenia poczynione w trakcie kontroli w dniu [...] września 2021 r., których skarżący jako kierowca nie kwestionował, a nie uwzględniły okoliczności przedłożenia przez stronę wydruków z tachografu po zakończeniu kontroli, w trakcie postępowania I-instancyjnego.
Ad. 5. W ocenie Sądu również zgodzić się należy ze stanowiskiem organów I i II instancji w zakresie wymierzenia stronie kary pieniężnej w wys. 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Zebrane dowody w postaci protokołu kontroli oraz pozyskanych w czasie kontroli danych z bazy Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ujawniły, że skarżący wykonywał w dniu [...] września 2021 r. przewóz drogowy pojazdem (naczepą marki Janmil nr rej. [...]), która nie posiadała ważnych okresowych badań technicznych. Ostatnie badanie techniczne utraciły bowiem ważność [...] sierpnia 2021 r. Przepis lp. 9.1 zał. nr 3 do u.t.d. przewiduje zaś z tego tytułu (za każdy pojazd ) karę pieniężną w wys. 2.000 zł.
Podkreślić należy, że skarżący i w tym zakresie nie zakwestionował ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy Inspekcji w trakcie kontroli. Pozo sporem jest również, że termin ten nie został dotrzymany i do dnia kontroli przeprowadzonej [...] września 2021 r. badanie nie zostało wykonane.
Zważyć należy, iż wymogi w zakresie wykonywania badań technicznych pojazdów zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uregulowane są przepisami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylającej dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. poz. 127, s. 51, dalej: Dyrektywa 2014/45/UE) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze. zm., dalej: P.r.d.).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 2 Dyrektywy 2014/45/UE każde państwo członkowskie zapewnia, aby pojazdy zarejestrowane na jego terytorium były okresowo badane zgodnie z niniejszą dyrektywą w stacjach kontroli pojazdów upoważnionych przez państwo członkowskie, w którym pojazdy te są zarejestrowane. Badania zdatności do ruchu drogowego są przeprowadzane przez państwo członkowskie rejestracji pojazdu, przez organ publiczny, któremu to państwo członkowskie powierzyło to zadanie, lub przez wyznaczone organy lub podmioty nadzorowane przez to państwo członkowskie, w tym upoważnione podmioty prywatne. Art. 10 ust. 1 Dyrektywy 2014/45/UE stanowi, że stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji. Poświadczenie wskazuje termin w jakim należy przeprowadzić następnie badanie zdatności do ruchu drogowego.
Stosownie zaś do art. 7 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylającej dyrektywę 2000/30/WE (Dz.U.UE.L. z 2014 r. poz. 127, s. 134), świadectwo zdatności do ruchu drogowego odpowiadające najbardziej aktualnemu badaniu zdatności do ruchu drogowego lub jego kopia lub - w przypadku wydania elektronicznego świadectwa zdatności do ruchu drogowego - uwierzytelniony lub oryginalny wydruk takiego świadectwa oraz protokół najbardziej aktualnej drogowej kontroli technicznej mają być przechowywane w pojeździe, jeżeli są one dostępne.
Na mocy art. 81 ust. 1 P.r.d. właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (art. 81 ust. 2 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10 (art. 81 ust. 5 p.r.d.). Organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Jeżeli pojazd jest zarejestrowany, kolejny termin badania technicznego wpisuje do dowodu rejestracyjnego uprawniony diagnosta po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego (art. 82 ust. 1 i 2 p.r.d.).
W niniejszej sprawie, zgodnie z danymi ujawnionymi w CEPiK, ostatnie badanie techniczne przeprowadzone zostało [...] sierpnia 2020 r. i ważne było do [...] sierpnia 2021 r. Jak już Sąd wyżej wspomniał, do czasu kontroli przeprowadzonej [...] września 2021 r. skarżący nie zadbał o przeprowadzenie kolejnego okresowego badania technicznego naczepy, przy czym takie badanie przeprowadził [...] czerwca 2021 r. odnośnie drugiego elementu zespołu pojazdów – ciągnika ciężarowego marki MAN o nr rej. [...].
Okoliczności tych strona nie zakwestionowała, ograniczając się do podniesienia argumentacji przemawiającej za zasadnością odstąpienia od nałożenia kary z tego tytułu na podstawie art. 189f K.p.a. Tak w toku zakończonego postępowania administracyjnego, jak i w skardze podniesiono, iż w związku z licznymi zmianami (opisanymi wyżej) przepisów wprowadzanych w trakcie pandemii COVID-19 dotyczącymi przedłużania ważności m.in. badań okresowych pojazdów, skarżący miał prawo być przekonany, że nie musi wykonywać przeglądu, bowiem ten uległ automatycznemu przedłużeniu.
Po pierwsze należy stwierdzić, że rację miał GITD wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro termin badania technicznego przedmiotowej naczepy upływał [...] sierpnia 2021 r., to nie miał zastosowania przepis art. 5 ust. 1 rozporządzenia Nr 2021/267 (wyżej podano pełną nazwę i publikator) dotyczący przedłużenia - w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi utrzymywaniem się kryzysu związanego z COVID-19- terminów okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep, albowiem Rzeczpospolita Polska poinformowała Komisję o podjęciu zgodnie z odpowiednimi przepisami rozporządzenia 2021/267 decyzji, że nie będzie stosować ww. przepisu. Informacja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 5 marca 2021 r. (Dz.U.UE.C.2021.76I.36). W konsekwencji należy więc zgodzić się ze stanowiskiem organu, że terminy ważności badań technicznych pojazdów zarejestrowanych na terenie RP nie zostały przedłużone ww. rozporządzeniem 2021/267, w związku z czym w dacie kontroli skarżący miał obowiązek przedstawić aktualne i ważne okresowe badanie techniczne naczepy. Brak ważnego badania technicznego uprawniał organ do stwierdzenia naruszenia, o którym mowa w lp. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Po wtóre Sąd nie podziela zarzutu strony skarżącej naruszenie przez organy orzekające przepisów art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a. a contrario, art. 189d oraz art. 189f K.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów K.p.a. które pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu. Zważyć należy, iż zakres stosowania przepisów Działu IVa Kpa (Administracyjne kary pieniężne) wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z przywołanej regulacji jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a kpa, t. 7, w: Komentarz aktualizowany do Kpa, LEX/el. 2021).
Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że oczekiwanie skarżącego co do zasadności zastosowania art. 189f § 1 K.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, podobnie, jak i osadzony na gruncie braku zaspokojenia tego oczekiwania, zarzut naruszenia tego przepisu prawa przez jego niezastosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone art. 189a § 2 Kpa przesłanki zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f Kpa. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa kpa reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f Kpa. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f K.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a – jak podkreślono na wstępie – dla przyjęcia, że przepisy działu IVa K.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a K.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. II GSK 717/21, dostępny j.w.). Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 2 Kpa należało uznać za nieusprawiedliwiony. Odnosząc się zaś do powołanej przez pełnomocnika skarżącego uchwały Naczelnego Sadu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r. sygn. III OPS 1/21 Sąd zwraca uwagę, że została ona podjęta na gruncie relacji pomiędzy przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie regulującymi wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy a przepisem art. 189f K.p.a., a więc w istocie jej zasadnicze tezy nie mogły stanowić wzorca normatywnego w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo dokonał również oceny braku zasadności zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d.
Pierwszy z tych przepisów wskazuje, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
c) Umowy AETR,
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Zgodnie zaś z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Podzielić należy stanowisko organu II instancji, że strona nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczających naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Przedsiębiorca nie przedstawił w postępowaniu takich dokumentów jak zlecenia przewozowe, listy przewozowe itp., z których wynikałoby, że podejmował się wykonywania takich zadań przewozowych, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowcę przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Nie przedstawił żadnych dowodów, że praca zatrzymanego do kontroli kierowcy (w osobie samego skarżącego) organizowana była w sposób, który zapewnia prawidłową realizację przewozu. Same twierdzenia skarżącego, że zleca odpowiednim osobom w przedsiębiorstwie pilnowanie terminów przeglądów technicznych pojazdów oraz weryfikację dokumentów dopuszczających pojazdy do ruchu drogowego, a także dochowuje należytej staranności dzieląc poszczególne obowiązki między określone osoby, odpowiednio organizując pracę przedsiębiorstwa, nie mogą zostać uznane za okoliczności zwalniające stronę z odpowiedzialności na podstawie art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Podkreślenia wymaga, że to na przewoźniku spoczywał ciężar wykazania, że przy prowadzeniu swojej działalności dołożył należytej staranności. Wskazane w przytoczonych wyżej przepisach przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. wyroki NSA z 11 lutego 2022 r., sygn. II GSK 4/18, czy z 10 października 2019 r., sygn. II GSK 3116/17, dostępne jak wyżej). Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tych przepisów w sytuacji, gdy to skarżący jako kierowca a jednocześnie przedsiębiorca, dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kar pieniężnych. W świetle powyższego zarzuty skarżącego nie mogły odnieść oczekiwanego skutku.
Reasumując, Sąd w działaniu organów Inspekcji nie dopatrzył się nieprawidłowości co do ustalenia stanu faktycznego sprawy i zastosowania do jego oceny właściwych przepisów prawa materialnego. Organy ITD wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia i rzetelnie odniosły się do zarzutów strony.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.