III SA/Po 417/22

III SA/Po 417/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-10-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak
Robert Talaga /sprawozdawca/
Szymon Widłak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92a ust. 2, ust. 8, art. 92b, art. 92c, art. 7c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Dnia 26 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2022 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniach od 04.02.2021 r. do 03.03.2021 r. przeprowadzona została kontrola Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego M’.K., w którym to M.K. pełnił funkcję zarządzającego transportem. W trakcie kontroli ustalono, że osobą zarządzająca transportem jest M.K. legitymujący się certyfikatem kompetencji zawodowych nr [...] wydanym przez Instytut Transportu Samochodowego w dniu 05.05.2010 r. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli z dnia [...].03.2021 r. nr [...], w którym stwierdzono naruszenia opisane w załączniku nr 4 do utd:
• naruszenie polegające na skróceniu przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut;
• naruszenie polegające na przekroczeniu przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut;
• naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Pismem z dnia [...].03.2021 r., nr [...] organ kontrolny zawiadomił M.K., pełniącego funkcję osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń polegających na skróceniu przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut, przekroczeniu przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut oraz wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Decyzją z dnia [...].05.2021 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną w wysokości 1.900,00 zł na M.K. wskazując na naruszenie następujących przepisów:
1. lp. 13 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje skrócenie przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut - karą pieniężną w wysokości 500,00 zł;
2. lp. 14 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut - karą pieniężną w wysokości 500,00 zł;
3. lp. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - karą pieniężna w wysokości 200,00 zł.
Organ odwoławczy uznał, że M.K. pełniący obowiązki zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie M’.K. dopuścił do naruszenia sankcjonowanego przez lp. 13 zał. nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Przedmiotowe naruszenie organ ustalił w oparciu o wykresówki. D.S. w dniu 01.11.2020 r. o godzinie 19:53 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego winien odebrać minimum 9-godzinny odpoczynek. We wskazanym okresie kierowca odebrał jedynie 3 godziny i 31 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 03:51 dnia 02.11.2020 r. do godziny 07:22 dnia 02.11.2020 r., a więc skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 29 minut. Kara pieniężna w wysokości 500,00 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 13 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym została nałożona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa. D.S. w dniu 26.10.2020 r. o godzinie 20:32 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny odpoczynek. We wskazanym okresie kierowca odebrał jedynie 2 godziny i 51 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 03:51 dnia 02.11.2020 r. do godziny 07:22 dnia 02.11.2020 r. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 6 godzin i 9 minut. Kara pieniężna w wysokości 500,00 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 13 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym została nałożona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa. Łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone przypadki wynosiła 1.000,00 zł.
Organ ustalił w oparciu o zebrany materiał dowodowy i analizę okazanych wykresówek kierowcy D.S., iż dzienny "okres prowadzenia pojazdu" (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku) rozpoczął się w dniu 26.10.2020 r. o godzinie 20:32, a zakończył w dniu 27.10.2020 r. o godzinie 21:45. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 17 godzin i 1 minutę. Kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 7 godzin i 1 minutę. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie pojazdu przez kierowcę w wymiarze 10 godzin. Podczas kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna z tytułu stwierdzonego naruszenia wyniosła 500,00 zł.
Ponadto ustalono, że w przedsiębiorstwie wykonywane były przewozy drogowe pojazdami, które nie posiadały aktualnych okresowych badań technicznych potwierdzających zdatność do ruchu drogowego. Pojazd o nr rej [...] wykonywał przewozy drogowe w okresie od dnia 23.10.2020 r. do dnia 26.10.2020 r. bez ważnego badania technicznego. W związku z tym nałożono karę pieniężną w wysokości 200,00 zł. Pojazd o nr rej [...] wykonywał przewozy drogowe w okresie od dnia 23.10.2020 r. do dnia 26.10.2020 r. bez ważnego badania technicznego. W związku z tym nałożono karę pieniężną w wysokości 200,00 zł. Łączna kara pieniężna z tego tytułu wyniosła 400,00 zł.
Pismem z dnia 12.05.2021 r. M.K. wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wskazując, iż nie miał wpływu na zaistniałe naruszenie dotyczące wykonywania przewozu drogowego pojazdem bez ważnego aktualnego badania technicznego, a jako zarządzający poinformował przedsiębiorcę o fakcie zbliżającego się terminu przeprowadzenia badań technicznych. Ponadto podniósł brak możliwości przeanalizowania naruszeń z uwagi na przekazanie wykresówek organowi kontrolnemu i wskazał, iż prawidłowo wypełniał ciążące na zarządzającym transportem obowiązki związane z planowaniem pracy i nadzorowaniem kierowców.
Decyzją z dnia [...] lutego 2022 roku, nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].05.2021 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.900,00 zł.
Organ odniósł się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, uznając, że są one niezasadne i nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ dysponował protokołem kontroli w przedsiębiorstwie, pismami i oświadczeniami strony przedkładanymi w trakcie kontroli na podstawie, których podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wykonywane były bowiem przewozy drogowe pojazdami bez ważnych badań technicznych. Przedstawiony przez skarżącego dokument dotyczący informowania właścicieli przedsiębiorstwa o terminach badań technicznych pojazdów w ocenie organu miał niewielką wartość dowodową, organ nawet uznał, że sporządzony został na okoliczność usiłowania uchylenia się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Organ nie dał wiary wskazanemu dowodowi chociażby z uwagi na to, że brak było na nim adnotacji, że doręczono go przedsiębiorcy przed upływem ważności badań technicznych. Skarżący jako osoba zarządzająca transportem i odpowiedzialna za dopilnowanie zgodności wykonywania przewozów z wymogami przepisów prawa powinien był zadbać o potwierdzenie na wskazanym piśmie własnoręcznym podpisem, że przedsiębiorcy wskazany dokument doręczono. Organ nie dopatrzył się również żadnych wewnętrznych procedur lub regulaminów, które mogły by potwierdzić przyjęty w przedsiębiorstwie system nadzoru, weryfikacji lub obiegu tego typu dokumentów, który pozwoliłby uprawdopodobnić, że taka procedura była wdrożona i stosowana. Osoba zarządzająca transportem w kontrolowanym przedsiębiorstwie powinna podjąć wszelkie możliwe kroki, aby uniemożliwić wykonywanie przewozów pojazdami, które nie miały ważnych badań technicznych. Organ odwoławczy nie uznał, iż samo sporządzenie notatki lub zawiadomienia jest wystarczającym dowodem na dochowanie należytej staranności, a kontrola wykazał, że nadzór sprawowany był w sposób niewystarczający.
Odnosząc się do naruszeń z czasu pracy kierowców, organ odwoławczy również nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Ustalenia organu I instancji odnośnie odczytu zapisów na wykresówkach uznał za prawidłowe. Ponadto dotyczyły one naruszeń, których rodzaj nie był uzależniony tylko i wyłącznie od samowolnej czy też samodzielnej decyzji kierowcy, gdyż były to naruszenia związane z odbieraniem odpoczynku dobowego. Kierowca powinien mieć tak zaplanowane rozpoczęcie pracy w kolejnej dobie, aby miał możliwość odebrania prawidłowego odpoczynku dobowego. W sprawie doszło do znacznego skrócenia odpoczynku o ponad połowę, co stanowiło poważne naruszenie. Nie uwzględnił wyjaśnienia, iż praca kierowców była właściwie nadzorowana i planowana. W ocenie organu odwoławczego nadzór ten nie był właściwy o czym również świadczy kolejne przekroczenie w znacznym rozmiarze o przeszło 7 godzin, dopuszczalnego maksymalnego czasu jazdy dziennej. W tak ustalonym stanie faktycznym należało w ocenie organu odwoławczego utrzymać nałożoną karę pieniężną. Nie był zasadny zarzut nakładania kary pieniężnej dwukrotnie za te same naruszenia na przedsiębiorcą i zarządzającego. Protokół kontroli w przedsiębiorstwie zawiera znacznie większą liczbę naruszeń, zwłaszcza tych odnoszących się do czasu pracy kierowców, spośród których jedynie część podlega zgodnie z przepisami załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym odpowiedzialności zarządzającego.
Odnośnie podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych art. 92b oraz 92c ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie podkreślił, iż to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności mogących stanowić przesłanki do zastosowania przepisów egzoneracyjnych. Powoływanie się przez skarżącego na okoliczności przewidziane w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wymaga od przedsiębiorcy wykazania szczególnych okoliczności. M.K. nie wykazał jednak, aby zaszły w rozpatrywanej sprawie okoliczności dające podstawy do zastosowania wskazanego przepisu pozwalającego na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Pismem z dnia 15 kwietnia 2022 roku pełnomocnik M.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2022 roku nr [...]. Zaskarżonej w całości decyzji zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie przepisu art. 92 b ust. 1 w zw. z art. 92b ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (dalej UTD), poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej pomimo, że skarżący jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie M’.K. zapewnił właściwą dyscyplinę i organizację pracy umożliwiającą kierowcom przestrzeganie przepisów prawa w szczególności w zakresie czasu pracy i odpoczynku, a do naruszenia przez kierowcę D.S. czasu pracy i odpoczynku w okresach wskazanych w decyzji organu I instancji doszło z winy kierowcy przy jednoczesnym braku możliwości zapobieżenia temu przez skarżącego, jako zarządzającego transportem,
2. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie przepisu art. 92 c ust. 1 pkt. 1 UTD w zw. art. 92 c ust. la UTD poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej pomimo, że skarżący jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie M’.K. zapewnił właściwą dyscyplinę i organizację pracy umożliwiającą kierowcom przestrzeganie przepisów prawa w szczególności w zakresie czasu pracy i odpoczynku, a do naruszenia przez kierowcę D.S. czasu pracy i odpoczynku w okresach wskazanych w decyzji organu I instancji doszło z winy kierowcy przy jednoczesnym braku możliwości zapobieżenia temu przez skarżącego, jako zarządzającego transportem,
3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie przepisu art. 7 i art. 77 § 1 KPA na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy, a konsekwencji zaniechaniu wnikliwego i wszechstronnego rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia kary pieniężnej pomimo spełnienia negatywnych przesłanek opisanych w przepisie art. 92 c ust. 1 pkt. 1 UTD oraz w przepisie art. 92 b ust. 1 w zw. z art. 92b ust. 2 UTD,
4. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt. 6 KPA poprzez wydanie decyzji, która nie spełnia wymogów formalnych decyzji w zakresie jej uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Mając na względzie powyżej podniesione zarzuty, wniósł o:
1. stosownie do treści przepisu art. 145 § 2 PPSA w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 KPA stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego bowiem zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w zakresie podstawy prawnej decyzji,
2. ewentualnie z daleko idącej ostrożności na wypadek, gdyby sąd nie podzielił stanowiska co do nieważności decyzji organów obu instancji, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu II instancji w całości,
3. zasądzenie od organu Zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
4. z daleko idącej ostrożności procesowej na wypadek, gdyby sąd uznał, że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, wniósł o nieobciążanie skarżącego kosztami postępowania w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga M.K. nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, zarówno Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2022 r., jak i Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydając decyzję z dnia [...] maja 2021 r., nakładając przedmiotową na M.K. karę w wysokości 1900 zł działali w granicach obowiązującego prawa.
W myśl art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym ( t.j. Dz.U z 2022 r., poz. 180 ) dalej jako "u.t.d." zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Art. 7c u.t.d., o którym mowa powyżej, stanowi, że mikroprzedsiębiorca w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców może, bez wyznaczania zarządzającego transportem spełniającego warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Zgodnie z treścią art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009 "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 3 ust. 1 wymienionego rozporządzenia przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego muszą spełniać następujące wymogi:
a) posiadać rzeczywistą i stałą siedzibę w jednym z państw członkowskich;
b) cieszyć się dobrą reputacją;
c) posiadać odpowiednią zdolność finansową; oraz
d) posiadać wymagane kompetencje zawodowe.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b i d) i która:
a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;
b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz
c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
W myśl art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009 jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. d, właściwy organ może zezwolić na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez wyznaczenia zarządzającego transportem zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, pod warunkiem że:
a) przedsiębiorca wyznaczy osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty, spełniającą wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) oraz uprawnioną na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu tego przedsiębiorcy;
b) umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą, o której mowa w lit. a), precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem;
c) w charakterze zarządzającego transportem osoba, o której mowa w lit. a), może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o obniżeniu liczby przedsiębiorstw lub łącznej wielkości floty pojazdów, którymi może zarządzać ta osoba; oraz
d) osoba, o której mowa w lit. a), wykonuje określone zadania wyłącznie w interesie przedsiębiorcy, a jej obowiązki są wykonywane niezależnie od przedsiębiorców, na rzecz których dany przedsiębiorca wykonuje przewozy.
Z definicji osoby "zarządzającej transportem", określonej w art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. wynika, że może nią być osoba, o której mowa w art. 4 ust. 1 wymienionego rozporządzenia jak i osoba określona w art. 4 ust. 2 tego rozporządzenia. Jeżeli chodzi o osobę w rozumieniu art. 4 ust. 1 to jest nią osoba, która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi przedsiębiorstwa przy czym ma ona faktyczny związek z tą firmą polegający na tym, że jest jej pracownikiem, dyrektorem, właścicielem czy udziałowcem. Istotne jest to aby z opisanego stanowiska pracy tej osoby lub powierzonego jej zakresu obowiązków wynikało, że pełni ona obowiązki przypisane do zarządzającego transportem tj. w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi w firmie. W przypadku osoby wymienionej w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009 to jest ona uprawniona do wykonywania zadań zarządzającego transportem na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z przewoźnikiem przy czym zadania te są wykonywane w imieniu tego przewoźnika. W zawartej umowie sprecyzowane są zadania, które ma wykonywać ta osoba w sposób rzeczywisty i ciągły oraz określony jest zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Wymienione rozważania wskazują, że osoba o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 nie jest tożsama z osobą o jakiej mowa w art. 4 ust. 2 tego rozporządzenia.
W konsekwencji za naruszenia określone w załączniku nr 4 do u.t.d. można nałożyć kary na podmioty wymienione w art. 92a ust. 2 u.t.d. Aby organy administracji mogły nałożyć na jeden z tych podmiotów karę pieniężną muszą w sposób niebudzący wątpliwości ustalić zaistnienie wskazanych w tym przepisie przesłanek. W niniejszej sprawie przesłanki te zostały bezspornie ustalone. Świadczą o tym dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy – mianowicie oświadczenie złożone w imieniu przedsiębiorstwa Usługowo Handlowego M’.K. z dnia 4 lutego 2021 roku do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, z którego wynika, że funkcje osoby zarządzającej transportem Przedsiębiorstwie pełni M.K., który posiada certyfikat kompetencji nr [...] wydany przez Instytut Transportu Samochodowego. W tym względzie Inspektor Transportu Drogowego miał prawo zwrócić się do podmiotu reprezentującego kontrolowane przedsiębiorstwo w stosunku w związku ze stwierdzonym w trakcie kontroli nieprawidłowościami. W rozpoznawanej sprawie organ pismem z dnia 4 marca 2021 roku w granicach określonych prawem - skierował do M.K. zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wobec osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie M’.K. Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe z siedzibą w K. w zakresie naruszeń następujących: 1. skrócenie przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut, 2. przekroczenie przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut, 3. wykonywanie przewozu drogowego pojazdami nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. W konsekwencji przeprowadzone zostało postępowanie administracyjnego zakończone decyzją o nałożeniu przedmiotowej kary administracyjnej za stwierdzone naruszenia.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze należy dostrzec, że w podstawie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2022 roku w wskazano w sposób ogólny art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U z 2022 roku poz. 180), a także lp. 13, 14, 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. W tym względzie przywołana podstawa prawna obejmowała również ust. 2 zgodnie z którym Zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Nie można zatem czynić zarzutu, że organ w sposób nieprawidłowy określił podstawę prawa kierując decyzję do skarżącego M.K. jako do osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie w którym jest zatrudniony.
Sąd nie znalazł również podstaw do podważenia sformułowanego przez organ stanowiska o braku podstaw do zastosowania przesłanek egzoneracyjnych wynikających z art. 92b u.t.d. Odpowiedzialność wynikająca z art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do jej powstania wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 92b oraz art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów krajowych i unijnych. Nie można przy tym uznawać, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że na tego rodzaju okoliczności można powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w tych przepisach. Ustawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów ustawy. Obowiązkiem zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami pracowników. W zdecydowanej większości przypadków, kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, a wtedy trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu", czy okoliczności, których "nie można przewidzieć", bowiem zarządzający transportem ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd, jest typową sytuacją w przedsiębiorstwie transportowym.
W ocenie Sądu, liczba stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń dowodzi, że procedury służące egzekwowaniu przestrzegania norm czasu pracy wynikających z przepisów rozporządzenia nr 561/2006, nie były efektywne. Na skutek kontroli w przedsiębiorstwie ustalono szereg naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i czasie odpoczynku kierowców. Ustalone przez organ przypadki naruszeń tych norm nie miały bowiem charakteru incydentalnego mimo, że stwierdzono je wobec jednego kierowcy – D.S. O braku właściwej organizacji pracy świadczy między innymi skala i waga stwierdzonych naruszeń. Nie można zatem zgodzić się z podniesioną w skardze argumentacją, że skarżący zachował prawidłową organizację pracy w prowadzonym przedsiębiorstwie i właściwy system motywacyjny kierowców, w tym przez stosowanie upomnień, czy pisemne pouczanie o obowiązujących przepisach w zakresie czasu pracy kierowców. Właściwa organizacja i dyscyplina pracy, o której mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d., obejmuje nie tylko przeprowadzanie szkoleń pracowników czy niezachęcanie ich, np. w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. By móc uchylić się od odpowiedzialności, przewoźnik powinien wykazać, że do naruszeń doszło pomimo sprawowania stałego i wnikliwego nadzoru nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, a ich wykrywanie wiąże się ze stosowaniem środków dyscyplinujących przewidzianych w przepisach prawa pracy. Chodzi między innymi o takie dowody, z których wynikałoby, że przedsiębiorca dokonuje analizy tras do klienta (odległość, topografia, rozkład parkingów), analizy danych zawartych na kartach kierowców, stosuje system nagród oraz kar - w przypadku stwierdzenia naruszeń (zob. wyroki: NSA z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1590/15, CBOSA). Dokumentów potwierdzających taki nadzór skarżący nie przedstawił. Nie wykazał również, by stworzono mechanizm stałej kontroli pracowników oraz w sposób kategoryczny egzekwowano przestrzeganie norm czasu pracy kierowców. Wpływ zarządzającego transportem na pracę zatrudnionych przez niego kierowców polega nie tylko na przeprowadzaniu okresowych szkoleń kierowców, czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów, lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Ponosi on w płaszczyźnie prawa administracyjnego wyłączną odpowiedzialność za skutki wadliwego wykonywania przez kierowcę swych obowiązków, to obowiązujące prawo przewiduje możliwość wystąpienia przeciwko takiemu kierowcy ze stosownym powództwem o odszkodowanie z tytułu wyrządzonej przez niego szkody w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków. To na zarządzającym transportem ciąży obowiązek regularnego ustalania, czy kierowcy przestrzegają stosownych regulacji i nie dopuszczają się w trakcie przewozów naruszeń, gdyż to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Skarżący odpowiada zatem za brak należytej bieżącej kontroli wykonywania obowiązków przez kierowcę. Nie ma przy tym znaczenia, jakimi motywami kierował się kierowca, dokonując stwierdzonych naruszeń. Zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Przepis ten stanowi podstawę do odstąpienia od norm czasu pracy, lecz pod warunkami, które muszą być interpretowane ściśle. Jedynym dowodem stanowiącym podstawę do ustalenia odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy, uczyniona najpóźniej po przybyciu na miejsce postoju. Zgłoszenie późniejsze nie ma natomiast znaczenia. Niewątpliwe ogranicza to zakres postępowania dowodowego, wskazany w k.p.a. Niemniej, określone okoliczności mogą być wskazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów.
Wprawdzie skarżący nie mógł w istocie przewidzieć zachowania kierowcy w trakcie podróży służbowej jako wyjaśnić jednak trzeba, że art. 92c ust. 1 u.t.d. dotyczy przypadków naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Natomiast art. 92b u.t.d. dotyczy naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Przepis ten nie przewiduje zaś jako przesłanki egzoneracyjnej sytuacji, w której przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Wobec powyższego, nie jest trafny zarzut skargi, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób należyty tak aby możliwe było odstąpienie od nałożenia kary za naruszenia polegające na skrócenie dziennego odpoczynku przez tego kierowcę.
W ocenie Sądu skarżący nie wskazał okoliczności ani dowodów wskazujących na to, że nie miał wpływu na wykonywanie przewozu drogowego pojazdem przez pracownika, który nie realizował wymogów stawianych przez pracodawcę. W tym względzie to kwestią przedsiębiorstwa pozostaje zatrudnienie takich pracowników, którzy będą wykonywać swoje obowiązki w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, Sąd zauważa, że w zaskarżonej decyzji ustosunkowano się do twierdzeń i wywodów skarżącego zawartych w odwołaniu, dotyczących winy kierowcy i następczego upominania po stwierdzeniu naruszeń w zakresie przestrzegania czasu pracy, czy okoliczności rozwiązania umowy o pracę z jednym z kierowców. Fakt, że w ocenie organu odwoławczego nie miały one żadnego wpływu na treść decyzji, nie oznacza, że organ pominął argumentację strony. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c ust. 1 u.t.d. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Zdaniem Sądu okolicznościami, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Odpowiedzialność podmiotu zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie jest bowiem w przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W związku z tym należy wskazać, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy nie był w stanie przewidzieć. Odrębną sprawa jest jest wprowadzenie w przedsiębiorstwie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Istnieje bowiem w każdym przedsiębiorstwie możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego (por. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2022 r., sygn. II GSK 46/22; z 13 stycznia 2015 r., sygn. II GSK 2098/13; z 15 października 2015 r., sygn. II GSK 1990/14; z 12 marca 2015 r., sygn. II GSK 262/14; z 14 kwietnia 2016 r., sygn. II GSK 2527/14, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego rację należy przyznać organowi odwołującemu, który uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zawiera żadnych dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie M.K.. W szczególności przedłożony w tym względzie dokument (zawiadomienie z dnia 29 września 2020 roku) informujące pracodawcę o terminach ważności badań technicznych pojazdów w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa nie mógł być uznany za podstawę do uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności na wykonywanie transportu pojazdami bez aktualnych badań technicznych. W tym względzie należy dostrzec, że obowiązkiem zarządzającego transportem jest zarządzanie transportem w sposób rzeczywisty, a więc taki w ramach którego spełnione zostaną wszystkie wymogi prawem przewidziane względem organizowanego transportu. W tym również zapewnienie, aby pojazdy miały aktualne badania techniczne a nie tylko informowanie właściciel przedsiębiorstwa o upływie terminu wykonanych badań. W tym względzie organy administracji miały zatem pełne umocowanie aby nie uwzględnić złożonego dokumentu na okoliczność przesłanki wyłączającej odpowiedzialność skarżącego z tytułu stwierdzonych naruszeń.
W przedmiotowej sprawie wypełniono obowiązki wynikające z zasad postępowania administracyjnego i działając na podstawie przepisów prawa zgromadzono w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego jej rozstrzygnięcia oraz dopuszczono jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Organ podjął kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu stron. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zaskarżona decyzja zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a., a w szczególności ocenę stanu faktycznego w świetle konkretnego przepisu prawa oraz wykazanie związku między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Nie naruszono również pozostałych przepisów postępowania dotyczących prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary administracyjne, które zostały wskazane w skardze, a mianowicie art. 7 oraz art. 77 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.