Orzeczenie · 2026-05-20

III SA/Po 403/26Oddalenie sprzeciwu od uchylenia decyzji wz

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-05-20
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowylokalizacja inwestycji celu publicznegoinwestycja celu publicznegoplanowanie przestrzennedecyzja kasacyjnapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiprzekazanie do ponownego rozpatrzeniaWSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprzeciw J. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji celu publicznego (budowa stacji elektroenergetycznej). Skarżąca zarzuciła SKO bezpodstawne uchylenie decyzji Wójta i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd, zgodnie z art. 64e p.p.s.a., ocenił jedynie istnienie przesłanek do zastosowania przez SKO art. 138 § 2 k.p.a. Stwierdzono, że Wójt wydał decyzję w niewłaściwym przedmiocie – rozstrzygnął o warunkach zabudowy, podczas gdy wniosek dotyczył lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto, Wójt dopuścił się istotnych naruszeń proceduralnych, takich jak brak wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego, błędne uzasadnienie decyzji i brak wymaganych opinii. SKO zasadnie uznało, że te uchybienia uniemożliwiają merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy i wymagały przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w przypadku wadliwego wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, zwłaszcza gdy dotyczy to niewłaściwego przedmiotu sprawy lub istotnych naruszeń proceduralnych. Podkreślenie rozróżnienia między decyzją o warunkach zabudowy a decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję w niewłaściwym przedmiocie i dopuścił się istotnych naruszeń proceduralnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W tym przypadku, Wójt wydał decyzję o warunkach zabudowy zamiast decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz dopuścił się istotnych naruszeń proceduralnych, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd ocenił jedynie zasadność zastosowania przez SKO art. 138 § 2 k.p.a. Stwierdzono, że Wójt wydał decyzję w niewłaściwym przedmiocie (warunki zabudowy zamiast lokalizacji celu publicznego) oraz dopuścił się istotnych naruszeń proceduralnych (brak wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego, błędne uzasadnienie, brak opinii). Te uchybienia uzasadniały uchylenie decyzji Wójta i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Czy decyzja o warunkach zabudowy może być wydana w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o warunkach zabudowy i decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego to dwie odrębne kategorie spraw administracyjnych, których nie można mylić. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy w postępowaniu o lokalizację inwestycji celu publicznego stanowi istotne uchybienie.

Uzasadnienie

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym rozróżnia decyzję o warunkach zabudowy i decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wydanie decyzji w niewłaściwym przedmiocie jest kwalifikowane jako wydanie decyzji bez podstawy prawnej.

Czy sprzeciw od decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 k.p.a.) podlega takiej samej kontroli sądowej jak skarga na decyzję merytoryczną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kontrola sądowa w przypadku sprzeciwu od decyzji kasacyjnej jest zawężona do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie jest władny wypowiadać się co do meritum sprawy.

Uzasadnienie

Przepisy p.p.s.a. (art. 64e, art. 151a § 1) wyraźnie ograniczają zakres rozpoznania sprawy przez sąd w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej do oceny zasadności zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola materialnoprawna jest możliwa dopiero w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono sprzeciw
Oddalono sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lutego 2026 r. nr [...], która uchyliła decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 28 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

Przepisy (13)

Główne

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozróżnienie między decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego a decyzją o warunkach zabudowy.

u.p.z.p. art. 50 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 56

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego może być oparta jedynie na wyraźnej sprzeczności z konkretnymi przepisami prawa. Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

p.p.s.a. art. 64e

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania tej decyzji.

p.p.s.a. art. 151a § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty, z których strona wywodzi skutki prawne.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 64b § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji nie stosuje się przepisu art. 33 p.p.s.a., co oznacza, że stronami są jedynie wnoszący sprzeciw oraz organ administracji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji wydał decyzję w niewłaściwym przedmiocie (warunki zabudowy zamiast lokalizacji inwestycji celu publicznego). • Organ pierwszej instancji dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania, w tym braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wadliwego uzasadnienia decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia przez SKO art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ II instancji • organ II instancji nie wykazał, aby w sprawie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego, czy też wyjaśniającego • decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 56 u.p.z.p. • brak wyjaśnienia istoty sprawy w zakresie okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego • decyzja Wójta zapadła w istocie w innej przedmiotowo sprawie, aniżeli toczyło się poprzedzające ją postępowanie • nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o warunkach zabudowy, nawet odmownej, w postępowaniu, które toczy się w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego • wydanie decyzji administracyjnej oparto się na przepisach materialnych odnoszących się do stanów faktycznych ewidentnie odmiennych od tych, które występują w danej sprawie, jest kwalifikowana w doktrynie i orzecznictwie jako przypadek wydania decyzji bez podstawy prawnej

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący

Tomasz Grossmann

sprawozdawca

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w przypadku wadliwego wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, zwłaszcza gdy dotyczy to niewłaściwego przedmiotu sprawy lub istotnych naruszeń proceduralnych. Podkreślenie rozróżnienia między decyzją o warunkach zabudowy a decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Podkreśla znaczenie prawidłowego określenia przedmiotu postępowania i stosowania właściwych przepisów.

Błąd organu pierwszej instancji: decyzja o warunkach zabudowy zamiast lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst