III SA/Po 355/25

III SA/Po 355/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Mirella Ławniczak
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b oraz ust. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 14 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2025 roku sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia utraty dobrej reputacji zarządzającego transportem I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 19 września 2023 r., którą na podstawie art. 7d ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm.; dalej:u.t.d.) stwierdzono utratę dobrej reputacji zarządzającego transportem C. K. (skarżącego).
U podstaw rozstrzygnięcia legło ustalenie, że decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Drogowego z dnia 29 czerwca 2020 r. utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzją z dnia 18 maja 2023 r. na skarżącego nałożono karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za łącznie 3 naruszenia kwalifikowane jako najpoważniejsze zgodnie z załącznikiem nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403, co stanowiło przesłankę do wszczęcia postępowania w sprawie utraty dobrej reputacji na podstawie przepisów u.t.d. Ustalono również, że w przypadku ciężaru gatunkowego wykroczeń oraz uwzględniając sytuację przedstawioną przez skarżącego, stwierdzenie utraty dobrej reputacji nie będzie stanowiło środka nieproporcjonalnego (art. 7d ust. 1 pkt 2 u.t.d.), stąd Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną doń decyzję.
Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i wniósł od niego skargę zarzucając organowi naruszenie:
1. art. 7d ust. 5 pkt 1 i 2 u.t.d. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2 lit. a załącznik IV rozporządzenia 1071/2009 poprzez wydanie decyzji stwierdzającej utratę dobrej reputacji w sytuacji, gdy ocena wszystkich okoliczności które powinny zostać wzięte przez organ pod uwagę, w tym również z urzędu, powinna prowadzić do wniosku, że utrata dobrej reputacji będzie stanowić nieproporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia, a zatem uzasadnione jest wydanie decyzji stwierdzającej, że dobra reputacja pozostaje nienaruszona;
2. art. 7d ust. 4 u.t.d. w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1071/2009 poprzez nieuwzględnienie przez organ wszystkich okoliczności istotnych dla postępowania w przedmiocie oceny dobrej reputacji, które chociaż nie zostały wprost wskazane w art. 7d ust. 4 u.t.d., to z uwagi na otwarty katalog tych okoliczności (na co wskazuje sformułowanie "w szczególności") powinny zostać wzięte pod uwagę;
3 art. 7e pkt 4 u.t.d. w zw. z art. 94b u.t.d. w zw. z art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009 poprzez nieuwzględnienie, że wszystkie naruszenia stanowiące podstawę wszczęcie postępowania w przedmiocie oceny dobrej reputacji zostały objęte środkiem rehabilitacyjnym w trakcie postępowania dotyczącego oceny dobrej reputacji, a zatem postępowanie wszczęte z powodu ich dopełnienia powinno zakończyć się umorzeniem jako bezprzedmiotowe.
Podnosząc tej treści zarzuty wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. a akapit pierwszy rozporządzenia 1071/2009, jeśli na przedsiębiorcę w jednym lub kilku państwach członkowskich nałożono sankcje za jedno z najpoważniejszych naruszeń przepisów wspólnotowych wymienionych w załączniku IV do tego rozporządzenia, właściwy organ państwa członkowskiego, w którym przedsiębiorca ma siedzibę, przeprowadza w odpowiedni i terminowy sposób należycie zakończone postępowanie administracyjne obejmujące w odpowiednich przypadkach kontrolę w lokalach danego przedsiębiorstwa.
Uszczegółowieniem tego przepisu na gruncie prawa polskiego jest art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b u.t.d. Stanowi on, że organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2 u.t.d, wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji, jeżeli wobec przedsiębiorcy wydano wykonalną decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do niniejszej ustawy lub załączniku nr 1 do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 zostało zakwalifikowane jako najpoważniejsze naruszenie.
Ponadto zgodnie z art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. c utd organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2 utd, wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji, jeżeli wobec przewoźnika drogowego orzeczono lub nałożono prawomocnie karę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym za naruszenie, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 zostało zakwalifikowane jako:
- najpoważniejsze naruszenie,
- poważne naruszenie lub bardzo poważne naruszenie, jeżeli częstotliwość występowania naruszeń, zgodnie z załącznikiem II do tego rozporządzenia, wymaga oceny dobrej reputacji.
W rozpoznawanej sprawie podstawą do wszczęcia postępowania była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu drogowego nakładająca na skarżącego karę pieniężną za łącznie 4 naruszenia przepisów, m. in. brak ważnego prawa jazdy przez kierowcę (lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d.).
Decyzja ta wskutek odwołania skarżącego została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzją z dnia 3 sierpnia 2021 r., natomiast skarga na tę decyzję została prawomocnie odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Po 1521/21.
Nie budzi wątpliwości, że wspomniane prawomocnie przypisane skarżącemu naruszenie prawa jest kwalifikowane jako najpoważniejsze naruszenie stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania dotyczącego utraty dobrej reputacji.
Należy jednak zwrócić uwagę, że ustawa, w zgodzie z przepisami wspólnotowymi, przewiduje warunki stanowiące przeszkodę w stwierdzeniu utraty dobrej reputacji. Zgodnie z art. 7e pkt 4 u.t.d. przez środki rehabilitacyjne, o których mowa w art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009, należy rozumieć m.in., że nałożone sankcje administracyjne za naruszenia określone w załączniku IV do rozporządzenia 1071/2009 lub załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 staną się niebyłe, zgodnie z art. 94b u.t.d.
Art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009, do którego odwołuje się powyższy przepis, stanowi, że: "Wymóg określony w art. 3 ust. 1 lit. b) nie jest spełniony do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego lub innych środków o skutku równoważnym na podstawie odpowiednich przepisów krajowych". Oznacza to, że prawo krajowe określa środki rehabilitacyjne lub inne środki o skutku równoważnym.
W związku z powyższym podkreślić należy, że w myśl art. 94b u.t.d. nałożoną karę pieniężną za najpoważniejsze naruszenie określone w załączniku IV do rozporządzenia 1071/2009 lub poważne naruszenie określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403 uważa się za niebyłą po upływie roku od dnia wykonania decyzji administracyjnej o jej nałożeniu. Ziszczenie się tej okoliczności, tzn. upływ roku od dnia wydania wykonania decyzji powoduje, że nie można już stwierdzić utraty dobrej reputacji. Uznanie naruszenia prawa za niebyłe stanowi więc ujemną przesłankę postępowania w tym przedmiocie. Organ stwierdziwszy jej zajście zobligowany jest do umorzenia postępowania administracyjnego ma podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd podziela tu stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 20 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1759/21, że w rocznym okresie od uprawomocnienia się decyzji nakładającej karę winno zostać przeprowadzone dwuinstancyjne postępowanie administracyjne w sprawie utraty dobrej reputacji, oczywiście jedynie w przypadku zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji.
Nie budzi wątpliwości, że w sprawie skarżącego okoliczność taka nie nastąpiła przed wydaniem decyzji organu I instancji, który zresztą okoliczność tę zbadał ustalając, że skarżący do dnia wydania tej decyzji nie wykonał decyzji nakładającej nań karę pieniężną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze natomiast w ogóle tej okoliczności nie badało i to pomimo tego, że skarżący przedłożył kserokopię potwierdzenia przelewu, twierdząc, że 25 października 2023 r. uiścił nałożoną nań karę pieniężną. Powinnością organu odwoławczego było więc zweryfikowanie tej okoliczności poprzez ustalenie, czy rzeczywiście decyzja została wykonana w całości. Gdyby tak było zaszłyby przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli uchylenia decyzji starosty i umorzenia postępowania administracyjnego.
Co więcej organ odwoławczy, badając, czy stwierdzenie utraty dobrej reputacji nie stanowiłoby środka nieproporcjonalnego oparł się na danych dotyczących działalności skarżącego ustalonych w toku postępowania przed organem I instancji. Tymczasem proporcjonalność naruszenia należy odnosić do sytuacji strony istniejącej w chwili orzekania - również przez organ odwoławczy, ponieważ jego zadaniem nie jest ocena legalności decyzji organu pierwszej instancji, lecz ponowne rozpoznanie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze tymczasem przez ponad półtoraroczny okres nie przeprowadziło żadnego dowodu ani nie podjęło żadnej czynności w postępowaniu. Ograniczyło się wyłącznie do wydania decyzji, w której oparło się na nieaktualnych informacjach uwzględnianych przy ocenie proporcjonalności sankcji jaką jest utrata dobrej reputacji. Powoduje to, że ocena o proporcjonalności tej sankcji nie może być uznana za miarodajną. Z tej przyczyny ustalenia dotyczące proporcjonalności zastosowanego środka nie poddawały się kontroli sądowej.
Z powyższych przyczyn, Sąd ocenił, że zaskarżona decyzja naruszała art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak ustalenia, czy nie doszło do wypełnienia środka rehabilitacyjnego jakim jest uznanie sankcji administracyjnej za niebyłą oraz poprzez brak aktualizacji ustaleń dotyczących proporcjonalności stwierdzenia utraty dobrej reputacji.
W ponownym postępowaniu organ ustali te okoliczności, przy czym dostrzec należy, że w przypadku ustalenia, że kara została wykonana i upłynął roczny okres, o którym mowa w art. 94b u.t.d., konieczność umorzenia postępowania administracyjnego będzie spowodowana wyłącznie niczym nieuzasadnioną znaczną i naruszającą przepisy dotyczące rozpoznania spraw opieszałością w rozpoznaniu odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Ostatecznie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935).