III SA/Po 319/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. S. na czynność Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2025 r., która odmówiła uznania skarżącego za stronę postępowania administracyjnego dotyczącego stanu technicznego balkonów w budynku wielorodzinnym. Skarżący, będący właścicielem lokalu i współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, twierdził, że ma interes prawny w sprawie, ponieważ koszty remontu obciążają wszystkich właścicieli. Podkreślał, że odmowa uznania go za stronę i brak wydania zaskarżalnego aktu procesowego narusza jego prawo do sądu. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje szczególnej procedury dopuszczania stron ani obowiązku wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., sądy administracyjne kontrolują legalność aktów i czynności organów administracji, jednak czynność organu polegająca na odmowie uznania za stronę postępowania, która nie jest decyzją ani postanowieniem, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sąd wskazał, że status strony wynika z przepisów prawa materialnego, a kwestia ta może być rozstrzygnięta w decyzji kończącej postępowanie lub w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a uiszczony wpis od skargi został zwrócony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w odniesieniu do czynności organów administracji publicznej, które nie przybrały formy decyzji lub postanowienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odmawia uznania za stronę w formie pisma procesowego, a nie postanowienia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy czynność organu administracji publicznej polegająca na odmowie uznania podmiotu za stronę postępowania administracyjnego, niebędąca decyzją ani postanowieniem, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka czynność nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego określonym w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli legalności aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Czynność organu polegająca na odmowie uznania za stronę, jeśli nie przybrała formy decyzji lub postanowienia, nie jest objęta zakresem kognicji sądu administracyjnego. Status strony wynika z przepisów prawa materialnego i jest rozstrzygany w decyzji kończącej postępowanie lub w postępowaniu odwoławczym.
Przepisy (10)
Główne
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1-9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym rodzaje aktów i czynności podlegających kontroli.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zwrotu stronie uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego.
K.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 58 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy odrzucenia skargi.
P.p.s.a. art. 16 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy stosowania przepisów P.p.s.a. do innych aktów i czynności.
K.p.a. art. 31 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy postanowień o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy rozstrzygania sprawy co do istoty w decyzji.
K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wznowienia postępowania.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy umorzenia postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność organu polegająca na odmowie uznania za stronę postępowania, niebędąca decyzją ani postanowieniem, nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Skarżący A. S. posiada interes prawny w sprawie dotyczącej stanu technicznego balkonów i powinien zostać uznany za stronę postępowania. • Odmowa uznania za stronę i brak wydania zaskarżalnego aktu procesowego narusza prawo do sądu.
Godne uwagi sformułowania
sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego • czynność odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym podjęta w ramach postępowania administracyjnego, zawarta w piśmie procesowym organu i niebędąca postanowieniem wydanym na podstawie art. 31 § 2 K.p.a., jest aktem, na który skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje • podmiot niebędący organizacją społeczną, który domaga się uznania za stronę w toczącym się postępowaniu, nie jest pozbawiony prawa do sądu • W polskim systemie prawa nie ma natomiast instrumentów, które pozwalałyby dokonać weryfikacji prawidłowości ustalenia kręgu stron postępowania przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
Skład orzekający
Sebastian Michalski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w odniesieniu do czynności organów administracji publicznej, które nie przybrały formy decyzji lub postanowienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odmawia uznania za stronę w formie pisma procesowego, a nie postanowienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego i granic kognicji sądu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy odmowa uznania za stronę nie jest zaskarżalna? Sąd administracyjny wyjaśnia granice kontroli.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.