III SA/Po 1344/21

III SA/Po 1344/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-03-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 1195/22 - Wyrok NSA z 2026-01-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 91a ust. 1 i 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 lipca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor IAS), po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. (Naczelnik WUCS) z 9 marca 2021 r., którą nałożono na K. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] karę pieniężną w kwocie 12.000 zł z tytułu:
- podłączenia do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu (10.000 zł),
- niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującej nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (5.000 zł),
- niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub na kartę kierowcy (50 zł),
uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości nałożonej kary pieniężnej i jednocześnie orzekł, że prawidłowa kwota tej kary wynosi 10.500 zł z tytułu:
- podłączenia do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu (10.000 zł),
- niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub na kartę kierowcy (50 zł),
w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Funkcjonariusze WUCS 26 sierpnia 2019 r. na drodze krajowej nr [...], w m. P., zatrzymali do kontroli zestaw drogowy składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3500 kg. Kierowcą pojazdu był R. G., a właścicielem K. M. ([...]). W chwili kontroli kierowca przewoził chipsy od producenta [...] sp. z o.o. z magazynu w R. do sklepu [...] w J.. Kierowca okazał kontrolującym wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz dokument z 26.08.2019 r. wystawiony na przewóz ww. towarów. Wyjaśnił, że jest zatrudniony w firmie [...] na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i kiedy został tam przyjęty do pracy na początku XI 2018r. przeszkolono go z zakresu przestrzegania norm dotyczących czasu pracy kierowców oraz prawidłowego posługiwania się tachografem. Kierowca zanim poddał się kontroli, zatrzymał się w odległości ok. 150 m od punktu kontrolnego, po czym wysiadł z kabiny ciągnika siodłowego, wstrzymując ruch na drodze. Po chwili wsiadł do kabiny i podjechał na miejsce kontroli. Z wydruku z karty kierowcy z godz. 21:08 tego dnia wynikało, że prowadził on pojazd od godz. 21:06, tj. maksymalnie 2 minuty, podczas gdy wcześniej, tj. od godz. 20:47 do 21:06, odbierał odpoczynek przez 19 minut. Na podstawie danych z pamięci tachografu zainstalowanego w pojeździe ustalono, że tego dnia od godz. 21:06 do 21:08 pojazd przejechał odległość 0,2 km z maks. prędkością 18 km/godz. Uznano, że tego dnia w godz. 20:47-21:06 kierowca prowadził pojazd z podłączonym do impulsatora skrzyni biegów magnesem, przez co zmienił wskazania tachografu co do swojej aktywności, długości przebytej drogi oraz prędkości pojazdu. W okresie tych 19 minut pojazd faktycznie się poruszał, a tachograf zarejestrował zamiast "jazdy" aktywność kierowcy w postaci odpoczynku oraz brak rejestracji wskazań drogomierza i prędkościomierza pojazdu. Kierowca nie przyznał się do prowadzenia pojazdu przed tym, jak zauważył funkcjonariuszy WUCS, przy wykorzystaniu magnesu podłączonego do skrzyni biegów, jak i nie wydał magnesu, podając, że go nie posiada. Po pewnym czasie wyciągnął z kieszeni spodni magnes i wrzucił go w trawę między chodnikiem i jezdnią drogi, ok. 0,5 m od miejsca postoju. Funkcjonariusze zatrzymali magnes jako dowód w sprawie i sporządzili dokumentację fotograficzną. Kierowcę przesłuchano w charakterze osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie. Kierowca skorzystał z prawa odmowy składania wyjaśnień. Analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała brak zapisów dotyczących okresów aktywności kierowcy lub tzw. wpisów manualnych za okres od [...].07.2019 r. godz. 00:00 do [...].08.2019 r., godz. 10:34, łącznie 7 dni 10 godzin i 34 minuty. Kierowca nie okazał do kontroli innego dokumentu, ani zapisów odręcznych (w tym tzw. zaświadczenia o działalności, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców) za ww. okres, z którego wynikałyby jego okresy aktywności. Zeznał, że w tych dniach przebywał na urlopie i nie wie dlaczego tachograf nie zarejestrował wpisu manualnego oraz, że nie posiada przy sobie zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu za ten okres. Kontrolowany nie zgłosił zastrzeżeń do sporządzonego protokołu.
Naczelnik WUCS ustalił następnie, że przedsiębiorca K. M. ([...]) posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a kontrolowany pojazd został zgłoszony do udzielonego zezwolenia 4.05.2017 r. K. M. wyjaśnił, że na dzień ww. kontroli osobą zarządzającą transportem była P. M..
K. M. pismach z 22.02.2021 r. i z 2.03.2021 r. wniósł o wyjaśnienie luki czasowej w prowadzonym postępowaniu w okresie od 26.08.2019 r. do 11.02.2021r., w którym jego zdaniem postępowanie nie było prowadzone.
Decyzją z 9 marca 2021 r. Naczelnik WUCS orzekł wobec K. M. karę pieniężną w wys. 12.000 zł z tytułu: podłączenia do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu (10.000 zł), niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującej nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (5.000 zł), niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub na kartę kierowcy (50 zł).
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że odpowiedzialność za naruszenia polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy ponosi zarówno kierowca, jak i jego pracodawca. Ustalono zaś, że kierowca 26.08.2019 r. jechał z magnesem podłączonym do umieszczonego na skrzyni biegów impulsatora, co powodowało fałszowanie zapisów urządzenia rejestrującego, a mianowicie gdy prowadził pojazd w godz. 20:47 do 21:06 tachograf rejestrował odpoczynek zamiast jazdy. Powyższe stanowiło zarówno naruszenie zawarte w lp. 6.1.3. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 919 ze zm., dalej: u.t.d.) [kara pieniężna 10.000 zł], jak i naruszenie zawarte w lp. 6.2.1. ww. załącznika (kara pieniężna 5.000 zł). Jednak stosownie do art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wys. od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie, przy czym suma kar za stwierdzone naruszenia podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł.
K. M. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie prawa ze względu na opieszałość w wydaniu decyzji, a także ze względu na czynności wykonane przez organ przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Odwołujący bez formułowania jakiegokolwiek zarzutu przywołał przepisy art. 6-12, art. 35-38, art. 189a, art. 189d, art. 189f i art. 189k ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: K.p.a., a także nawiązał do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r., jak i kolejnych z 2021 r. ustanawiających szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19. Nadto wyjaśnił, że jako właściciel przedsiębiorstwa dokonuje w nim wszelkich starań, aby przewozy drogowe wykonywane przez kierowców na jego rzecz były zgodne z normami czasu pracy i odpoczynków.
Powołaną na wstępie decyzją Dyrektor IAS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 3 pkt 22 lit. h), art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz pkt 6.1.3., pkt 6.2.1. i pkt 6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d., a także art. 3 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 3, art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym (...) [Dz.Urz.UE.L. z 2014 r., poz. 60, s. 1], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości nałożonej kary pieniężnej i jednocześnie orzekł, że prawidłowa kwota tej kary wynosi 10.500 zł z tytułu: podłączenia do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu (10.000 zł), niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub na kartę kierowcy (50 zł), w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy uznał - w świetle ustalonego stanu faktycznego – za prawidłową dokonaną przez organ I instancji ocenę prawną zdarzenia opisanego w protokole kontroli z 26.08.2019 r. przez pryzmat treści przepisów u.t.d. w zakresie naruszeń opisanych w pkt 6.1.3 i pkt 6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d. Wyjaśnił, że art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b u.t.d. ustawa określa odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 22 lit. h) u.t.d. są to obowiązki lub warunki wynikające również z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 561/2006 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2004 regulujących czas pracy kierowców wykonujących przewozy drogowe oraz stosowanie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym. Dyrektor IAS powołał też materialnoprawną podstawę wydania decyzji – art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. Dalej wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Stosując tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. W myśl art. 33 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. W świetle tego przepisu Dyrektor IAS stwierdził, że podziela ocenę Naczelnika WUCS, że odpowiedzialność za naruszenie polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy ponosi zarówno kierowca, jak i jego pracodawca. Istnienie tego obowiązku wynika wprost z art. 34 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, zgodnie z którym jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) pakt (ii), (iii) oraz (iv):
a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy – wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy – wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
W świetle powyższych przepisów Dyrektor IAS wskazał, że kierowca R. G. – pracownik przedsiębiorcy transportowego K. M. z okresu objętego kontrolą przedstawił kartę kierowcy, której dane wykazały brak zapisów dotyczących okresów aktywności kierowcy lub tzw. wpisów manualnych za okres od 29.07.2019 r. godz. 00:00 do 05.08.2019 r. godz. 10:34 łącznie 7 dni 10 godz. i 34 min. Kierowca nie okazał do kontroli innego dokumentu ani zapisów odręcznych za ten okres (w tym zaświadczenia o działalności, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców), z których wynikałyby okresy jego aktywności. Zeznał zaś, że w tych dniach przebywał na urlopie i nie wie dlaczego tachograf nie zarejestrował wpisu manualnego. Nie posiadał też przy sobie zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu za ten okres. Okoliczności te zdaniem organu II instancji stanowią naruszenie określone w pkt 6.3.8. zał. nr 3 do u.t.d., który karą 50 zł za każdy wpis sankcjonuje niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy.
Odnośnie stwierdzonego podłączenia do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, Dyrektor IAS wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach. Tymczasem stwierdzono, że ww. kierowca 26.08.2019 r. jechał z podłączonym magnesem do umieszczonego na skrzyni biegów impulsatora, co powodowało fałszowanie zapisów urządzenia rejestrującego, tj. gdy prowadził pojazd w godz. 20:47-21:08 tachograf rejestrował odpoczynek zamiast jazdy. Na podstawiee danych z karty kierowcy ustalono, że 26.08.2019 r. od godz. 21:06 do 21:08 przedmiotowy pojazd przejechał odległość 0,2 km z maksymalną prędkością 18 km/h. W godz. 20:47-21:06 kierowca prowadził zaś pojazd z podłączonym magnesem, przez co zmienił wskazania tachografu co do aktywności kierowcy, długości przebytej drogi oraz prędkości pojazdu. W ww. okresie 19 minut pojazd faktycznie poruszał się, a tachograf rejestrował zamiast jazdy, aktywność kierowcy w postaci odpoczynku oraz brak rejestracji wskazań drogomierza i prędkościomierza pojazdu. Niedozwolona czynność kierowcy skutkowała błędnym wskazanie zapisu urządzenia rejestrującego, które zamiast wykonywanej przez kierowcę jazdy rejestrowało odpoczynek. W odwołaniu strona nie zakwestionowała powyższych ustaleń. Zdaniem Dyrektora IAS kierowca nie odłączył homologowanego tachografu (pkt 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.), lecz dopuścił się naruszenia lp 6.1.3. załącznika nr 3 do u.t.d., skutkującego fałszowaniem danych zapisywanych przez cyfrowe urządzenie poprzez użycie magnesu. Cyfrowe urządzenie działało i zapisywało aktywność kierowcy, jednak zapis ten był zafałszowany na skutek działania jego użytkownika, tj. podłączenia niedozwolonego przedmiotu wpływającego na działanie tachografu. Zachowanie kierowcy nie wypełniało więc dyspozycji lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
W związku z powyższym – wskazał Dyrektor IAS – stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia wypełniały dyspozycję art. 4 pkt 22 lit. h), art.92a ust. 1 i 7 u.t.d. stanowiąc naruszenia opisane w pkt 6.3.8 (kara w wys. 50 zł) i pkt 6.1.3. (kara w wys. 10.000 zł) załącznika nr 3 do u.t.d. Zasadnym było więc nałożenie na K. M. kary w łącznej wysokości 10.050 zł.
Odnosząc się do argumentacji strony organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik WUCS wydał swą decyzję w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy. Wszczęcie postępowania faktycznie nastąpiło dopiero z dniem odbioru przez stronę zawiadomienia z 11.02.2021 r., lecz okres pomiędzy kontrolą drogową (26.08.2019 r.) a wszczęciem postępowania wynikał z dużej ilości prowadzonych przez organ celno-skarbowy spraw i koniecznością zachowania kolejności w ich załatwianiu. Podkreślono, że zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. organ winien w okresie 2 lat od dnia ujawnienia naruszenia wydać decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej. W K.p.a. i u.t.d. brak jest zaś regulacji ograniczających czas przewidziany na wszczęcie postępowania. Co do zaś podnoszonej przez stronę kwestii ograniczonej możliwości zebrania informacji na temat kontroli Dyrektor IAS wskazał, że wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania stronie przesłano kopię protokołu kontroli z 26.08.2019 r., zapewniając tym samym możliwość zapoznania się z jej wynikami i odniesienia się do ustalonych podczas niej naruszeń. Strona na tym etapie, a także przed wydaniem decyzji z 9 marca 2021 r. została poinformowana o możliwości zapoznania się ze wszystkimi dowodami w sprawie i z możliwości tej nie skorzystała. Zważywszy zaś, że w odwołaniu strona poza przytoczeniem licznych przepisów nie zawarła swego stanowiska, organ odwoławczy stwierdził, że nie sposób jest się do tego odnieść.
W skardze na powyższą decyzję K. M. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy,
- art. 11 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek nałożenia kary w kontekście tzw. przepisów ogólnych dotyczących stosowania ustawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Podniósł, że od dnia kontroli do wszczęcia postępowania minęło ok. 18 miesięcy i w tym czasie nikt nie był w stanie odnieść się do naruszeń. Skarżący wskazał, że nie otrzymał informacji, z jakiego powodu nastąpiła zwłoka. Powyższe ograniczyło stronie skuteczną formę wyjaśnień i obniżenia kary finansowej. Skarżący powołał następnie przepisy art. 6-12, art. 35-38, art. 189a, art. 189d, art. 189f, art. 189k K.p.a. Kończąc wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny normy prawa przewidujące możliwość nakładania na obywateli różnego rodzaju obowiązków, w tym przede wszystkim finansowych kar administracyjnych winny być precyzyjne i znajdować wyraźną podstawę w przepisach ustawowych. Nie mogą być one interpretowane rozszerzająco. Zgodnie bowiem z konstytucyjną zasadą określoności przepisów prawa zawartą w treści zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) przepisy muszą być sformułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny, zwłaszcza, gdy chodzi o ochronę praw i wolności oraz o sytuacje, gdy istnieje możliwość stosowania sankcji wobec obywatela.
W odpowiedzi Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Pismem z 30 września 2021 r. skarżący również wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W piśmie z 14 marca 2022 r. skarżący ponownie zarzucił organowi I instancji zwłokę w rozpoznaniu sprawy trwającą ok. 18 miesięcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że z uwagi na wnioski obu stron sprawę – zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: P.p.s.a., rozpoznano w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi uznając, że zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z prawem.
Na wstępie stwierdzić należy, iż nie budzi wątpliwości Sądu niestanowiący przedmiotu sporu ustalony przez organy orzekające stan faktyczny. Wobec jego obszernego przedstawienia we wstępnej części niniejszego uzasadnienia brak jest potrzeby ponownego jego prezentowania.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 991 ze zm.), dalej: u.t.d.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Przepis art. 4 pkt 22 u.t.d. definiuje obowiązki lub warunki przewozu drogowego stanowiąc, że są to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. (lit. h) rozporządzenia 165/2014 (pełną nazwę i publikator powołano wyżej), lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014:
– rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/799 z dnia 18 marca 2016 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 ustanawiającego wymogi dotyczące budowy, sprawdzania, instalacji, użytkowania i naprawy tachografów oraz ich elementów składowych (Dz. Urz. UE L 139 z 26.05.2016, str. 1, z późn. zm.),
– rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/548 z dnia 23 marca 2017 r. ustanawiającego standardowy formularz pisemnego oświadczenia w sprawie usunięcia lub naruszenia plomby tachografu (Dz. Urz. UE L 79 z 24.03.2017, str. 1).
Jednocześnie przepis art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Załącznik nr 3 do u.t.d. określa zaś, że podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu podlega karze pieniężnej w wys. 10.000 zł (lp. 6.1.3.8), zaś niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis podlega karze pieniężnej w wys. 50 zł (lp. 6.3.8).
Co istotne, powyższe sankcje administracyjne i wymienione delikty za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikają z przepisów wspólnotowych określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 165/2014 tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. W myśl a rt. 32 ust. 1 ww. rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Przy czym, zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 165/2014 Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Kolejne przepisy rozporządzenia (WE) nr 165/2014 ustanawiają zaś odpowiedzialność przewoźników transportowych z tytułu naruszeń w zakresie powyższych obowiązków. Stosownie do treści art. 33 ust. 1 ww. rozporządzenia Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (art. 33 ust. 3 ww. rozp.).
Jednocześnie przepis art. 34 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 165/2014 nakłada na kierowców stosowanie wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Zgodnie z art. 34 ust. 3 ww. rozporządzenia Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):
a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
W świetle powołanych przepisów prawidłowo przyjął organ odwoławczy, że skarżący jako przewoźnik transportowy ponosi odpowiedzialność za stwierdzone w dniu 26 sierpnia 2019 r. kierowcy R. G. naruszenia polegające na podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu – magnesu, wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf oraz na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy.
Ustalono bowiem , że kierujący tego dnia kierowca R. G. (pracownik skarżącego) z okresu objętego kontrolą przedstawił kartę kierowcy, której dane wykazały brak zapisów dotyczących okresów aktywności kierowcy lub tzw. wpisów manualnych za okres od 29.07.2019 r. godz. 00:00 do 05.08.2019 r. godz. 10:34 (tj. łącznie 7 dni 10 godzin i 34 minuty). Kierowca nie okazał do kontroli innego dokumentu ani zapisów odręcznych za ten okres (w tym zaświadczenia o działalności, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców), z których wynikałyby okresy jego aktywności. Nie potrafił zaś wyjaśnić dlaczego tachograf nie rejestrował wpisu manualnego, skoro on w tych dniach przebywał na urlopie. Jak stwierdzono, kierowca nie posiadał przy sobie zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu za ten okres. Uzasadnione w tych okolicznościach było – jak prawidłowo uznał Dyrektor IAS – przyjęcie, że powyższy czyn stanowi delikt administracyjny, wymieniony w pkt 6.3.8. zał. nr 3 do u.t.d., niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy, podlegający karze w wys. 50 zł (za każdy wpis).
W ocenie Sądu prawidłowo organ II instancji uznał również, że stwierdzone w trakcie kontroli 26 sierpnia 2019 r. podłączenie przez ww. kierowcę do tachografu magnesu stanowiło podłączenie niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Bezspornie ustalono, że kierowca tego dnia posłużył się magnesem celem zmanipulowania tachografem i kartą kierowcy, co spowodowało sfałszowanie danych. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższym celu. Tymczasem stwierdzono, że ww. kierowca 26 sierpnia 2019 r. jechał z podłączonym magnesem do umieszczonego na skrzyni biegów impulsatora, co powodowało fałszowanie zapisów tachografu. Jak ustalono, gdy kierowca prowadził pojazd w godz. 20:47-21:08, tachograf rejestrował odpoczynek zamiast jazdy. Na podstawie danych z karty kierowcy ustalono, że 26 sierpnia 2019 r. od godz. 21:06 do 21:08 pojazd prowadzony przez R. G., a należący do skarżącego, przejechał odległość 0,2 km z maksymalną prędkością 18 km/h. W godz. 20:47-21:06 kierowca prowadził pojazd z podłączonym magnesem, przez co zmienił wskazania tachografu co do aktywności kierowcy, długości przebytej drogi oraz prędkości pojazdu. W powyższym okresie 19 minut pojazd faktycznie poruszał się, lecz tachograf rejestrował zamiast jazdy, odpoczynek kierowcy oraz brak rejestracji wskazań drogomierza i prędkościomierza pojazdu. W ten sposób niedozwolona czynność kierowcy - podłączenia magnesu do umieszczonego na skrzyni biegów impulsatora - skutkowała błędnym wskazanie zapisu urządzenia rejestrującego (tachografu), które zamiast wykonywanej przez kierowcę jazdy rejestrowało odpoczynek. Słusznie tym samym Dyrektor IAS przyjął, że kierowca nie odłączył homologowanego tachografu , jak stanowi pkt 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d., lecz dopuścił się fałszowania danych zapisywanych przez cyfrowe urządzenie poprzez użycie magnesu (lp 6.1.3. załącznika nr 3 do u.t.d.). Tachograf cyfrowy bowiem działał i zapisywał aktywność kierowcy, lecz jego zapis był zafałszowany na skutek działania jego użytkownika, tj. podłączenia magnesu.
W świetle wskazanych okoliczności Sąd nie podziela zarzutów skargi dopuszczenia się przez organ odwoławczy naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 11 i K.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zasadności nałożenia kary, również w kontekście przepisów ogólnych. Organy zbadały rzetelnie zgromadzony w sprawie materiał dowody i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który w trakcie postępowania nie był również kwestionowany przez stronę. Odnosząc się zaś do zarzucanej organom zwłoki we wszczęciu postępowania i załatwienia sprawy sąd wyjaśnia, że stronie przysługiwał środek prawny w postaci ponaglenia a(art. 37 § 1 K.p.a.), którym mogła się domagać załatwienia sprawy w terminie. Ponadto przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej, lecz decyzja administracyjna w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W związku z powyższym zarzuty ewentualnej zwłoki organów w rozpatrzeniu sprawy powinny być przedmiotem odrębnej skargi i nie mogą rzutować na rozstrzygnięcie niniejszej sprawie.
Wobec powyższego Sąd uznając skargę za niezasadną – na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.