III SA/Po 1217/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę O. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w łącznej kwocie 19.835,31 zł. Skarżąca wnioskowała o umorzenie, powołując się na trudną sytuację finansową i brak dochodów pozwalających na spłatę zadłużenia, które powstało w okresie prowadzenia spółki komandytowej. ZUS odmówił umorzenia, argumentując, że nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności należności, ani nie wykazano, że spłata wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że ZUS prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny. Sąd podkreślił, że skarżąca nadal prowadziła działalność gospodarczą, generując dochód, który, choć niewielki, przekraczał próg minimum socjalnego. Ponadto, sąd stwierdził, że nie doszło do przedawnienia należności, a okoliczności rozwiązania spółki komandytowej nie stanowiły podstawy do umorzenia. Sąd uznał również, że skarżąca nie wykazała zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych ani innych szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie należności w trybie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek umorzenia należności z tytułu składek ZUS, w szczególności w kontekście całkowitej nieściągalności, braku majątku, prowadzenia działalności gospodarczej oraz wpływu zobowiązań prywatnoprawnych na możliwość umorzenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak możliwości spłaty należności z tytułu składek, wynikający z trudnej sytuacji finansowej i braku majątku, uzasadnia umorzenie tych należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności lub w uzasadnionych przypadkach, gdy wykaże się, że spłata pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Sama trudna sytuacja finansowa, jeśli nie jest ekstremalna i nie wynika z nadzwyczajnych zdarzeń, nie jest wystarczającą przesłanką.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała całkowitej nieściągalności należności ani sytuacji zagrażającej podstawowemu bytowi. Prowadzenie działalności gospodarczej generowało dochód, a prywatne zobowiązania nie mogą być przedkładane nad publicznoprawne.
Czy należności z tytułu składek uległy przedawnieniu, biorąc pod uwagę okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, należności nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia był skutecznie zawieszany w związku z postępowaniami egzekucyjnymi i wnioskami o umorzenie.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo przeanalizował okresy zawieszenia biegu przedawnienia wynikające z wdrożenia postępowań egzekucyjnych oraz złożenia wniosków o umorzenie, stwierdzając, że należności nadal są wymagalne.
Czy rozwiązanie spółki komandytowej bez przeprowadzenia likwidacji stanowi przesłankę do umorzenia należności z tytułu składek wspólnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo rozwiązanie spółki komandytowej bez likwidacji nie jest równoznaczne z brakiem możliwości zaspokojenia należności, zwłaszcza gdy wspólnik (komplementariusz) odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wierzyciel spółki komandytowej może dochodzić zobowiązań od komplementariusza z jego majątku osobistego, nawet po wykreśleniu spółki z rejestru, co wyklucza uznanie tej okoliczności za przesłankę umorzenia.
Przepisy (24)
Główne
usus art. 28 § ust. 1-3a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy dotyczące możliwości umarzania należności z tytułu składek, w tym przesłanki całkowitej nieściągalności oraz uzasadnione przypadki umorzenia mimo braku całkowitej nieściągalności.
Pomocnicze
usus art. 24 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek.
Kpa art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego czynności.
Kpa art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
Kpa art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
Kpa art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców art. 11 pkt 1
Zmiana art. 24 ust. 4 usus, skrócenie okresu przedawnienia składek do 5 lat.
uunwtns art. 1 § ust. 15
Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawach szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek art. 3 § ust. 1
Określa przypadki, w których można umorzyć należności z tytułu składek ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną.
Ord. pod.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie.
P. upadł. art. 13
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
Przyczyny oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub umorzenia postępowania.
P. upadł. art. 361 § pkt 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
Przyczyny oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub umorzenia postępowania.
upea art. 59 § § 2-3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
upea art. 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek wierzyciela badania na bieżąco sytuacji majątkowej zobowiązanego.
Ppsa art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Ppsa art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Ppsa art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
Ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada nadużycia prawa.
k.s.h. art. 102
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność komplementariusza spółki komandytowej.
uKRS art. 25d § ust. 1
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Rozwiązanie podmiotu wpisanego do rejestru bez postępowania likwidacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 Kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności dotyczących tego, czy deklarację w jej imieniu złożyła osoba uprawniona. • Naruszenie art. 77 § 1 Kpa poprzez przyjęcie, że strona nie znajduje się w sytuacji całkowitej nieściągalności. • Naruszenie art. 28 ust. 4 pkt 4 usus poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której strona zaprzestała prowadzenia spółki '[...]', co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego [...] z 6.06.2018 r. o rozwiązaniu spółki bez przeprowadzenia likwidacji. • Naruszenie art. 451 Kc w zw. z art. 5 Kc poprzez zaliczenie przez ZUS z urzędu bieżących składek na poczet składek najdawniej wymagalnych – należności przedawnionych. • Naruszenie art. 6, 7 i 8 § 1 Kpa poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. • Naruszenie art. 80 Kpa poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów i przyjęcie, że nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności należności w sytuacji, gdy strona nie dysponuje żadnym majątkiem. • Naruszenie art. 80 Kpa poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów i przyjęcie, że nie wykazano, iż spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącej, podczas gdy z powodu prowadzonej egzekucji, która doprowadziła do braku płynności finansowej, brakiem regularnych dostaw, zmniejszeniem liczby klientów skarżąca musiała zakończyć prowadzenie działalności gospodarcze. • Naruszenie art. […]
Godne uwagi sformułowania
prywatnoprawne zobowiązania nie mogą być przedkładane nad zobowiązania publicznoprawne w postaci należności z tytułu składek. • Aprobowanie takiej sytuacji byłoby nieuprawnionym uprzywilejowywaniem podmiotów prawa cywilnego kosztem Skarbu Państwa, czyli kosztem ogółu obywateli. • Umorzenie należności z tytułu składek jest wyjątkiem od zasady obowiązku ich opłacania i to przede wszystkim stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają uregulowanie zaległości. • Umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych.
Skład orzekający
Szymon Widłak
przewodniczący
Marzenna Kosewska
członek
Piotr Ławrynowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia należności z tytułu składek ZUS, w szczególności w kontekście całkowitej nieściągalności, braku majątku, prowadzenia działalności gospodarczej oraz wpływu zobowiązań prywatnoprawnych na możliwość umorzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zadłużenia wobec ZUS i możliwości jego umorzenia, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Analiza przesłanek umorzenia i przedawnienia jest praktyczna.
“Czy można umorzyć długi w ZUS, gdy brakuje pieniędzy? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki.”
Dane finansowe
WPS: 19 835,31 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.