III SA/Po 1201/22

III SA/Po 1201/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 15, art. 4 pkt 3, art. 33 ust. 1, art. 92a ust. 1 i 7, lp. 1.3 zał. nr 3 do ustawy
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151 w zw. z art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 22 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Kosakowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2023 roku sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 maja 2018r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 25 maja 2018 r. Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. (dalej: NWUCS) z 26 stycznia 2018 r. nakładającą na [...] sp. z o.o. w B. karę pieniężną w kwocie 8000 zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto przepis art. 87 ust. 2 i art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. 2017, poz. 2200), dalej u.t.d., ze względu na uznanie, że kontrolowany przejazd stanowił przewóz wykonywany na potrzeby własne, bez wymaganego zaświadczenia.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 6 września 2016 r. dokonano kontroli samochodu specjalnego należącego do strony. Kontrolowany pojazd przewoził samochód chłodnię również należącą do strony. W toku postępowania NWUCS ustalił, że strona uzyskała zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne 16 lutego 2017 r. Strona podniosła zaś, że nie wykonywała przewozu na potrzeby własne, nie był to bowiem niezarobkowy przewóz drogowy. Nie ponosi kosztów przewozu, gdyż są one wkalkulowane w cenie najmu pojazdu. Był to przewóz związany z działalnością gospodarczą spółki (wynajem i serwisowanie pojazdów chłodni ), z umową zawartą z konkretnym kontrahentem. Przewóz służył kontrahentowi, a nie samej stronie.
NWUCS decyzją z 26 stycznia 2018 r. nałożył karę na stronę w kwocie 8000 zł przyjmując, że doszło do przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Rozpatrując odwołanie strony DIAS uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przywołał treść art. 4 pkt 4 oraz art. 4 pkt. 3 u.t.d. definiujące pojęcie transportu na potrzeby własne i transportu drogowego. Stwierdził, że w sprawie doszło do przewozu na potrzeby własne wymagającego zaświadczenia. Nie był to przewóz na potrzeby własne kontrahenta strony. Przewozu dokonywał kierowca zatrudniony przez stronę, pojazd należał do strony. Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej strony jest wynajem i dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych. Chodzi o wynajem pojazdów chłodni i ich kompleksową obsługę (m. in. serwisowanie). Jeżeli dany samochód nie może być doprowadzony do warsztatu przez najemcę to czynności te wykonuje wynajmujący. Jeżeli awaria wynika z przyczyn nieleżących po stronie najemcy to koszty transportu pojazdu do warsztatu ponosi wynajmujący. Przewóz pojazdu chłodni służył zatem wykonywaniu działalności gospodarczej strony skarżącej. Strona nie wykazała, że przejazd miał charakter odpłatny.
W skardze do tutejszego Sądu spółka [...] sp. z o.o. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 4 pkt. 6 lit. a u.t.d. w zw. z przepisami rozporządzenia (WE) nr 561/2006 poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten powinien mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy skarżąca nie wykonywała ani transportu drogowego ani niezarobkowego przewozu na potrzeby własne, ani przejazdu drogowego, wykonywanego pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej,
- art. 4 pkt. 4 u.t.d. poprzez błedne przyjęcie, że przepis ten powinien mieć zastosowanie w sprawie podczas gdy skarżący nie wykonywał niezarobkowego przewozu na potrzeby własne, wykonywanego pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej,
-art. 4 pkt a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 poprzez niezasadne zastosowanie w sprawie, podczas gdy zgodnie z celem i treścią tego rozporządzenia określa ono dostęp do zawodu przewoźnika drogowego rzeczy lub osób, natomiast skarżący nie wykonuje ani przewozu rzeczy ani osób, a przedmiot działalności skarżącej stanowi wynajem i dzierżawa pojazdów samochodowych oraz konserwacja i serwisowanie wynajętych pojazdów,
- art. 3 lit. g rozporządzenia ( WE ) nr 561/2006 poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący wykonywał transport drogowy, podczas gdy przejazd pojazdem był wykonywany w ramach naprawy;
2. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i brak rozważenia, iż skarżący nie wykonuje zawodu przewoźnika drogowego oraz pominięcie wniosku o przesłuchanie Prezesa Zarządu skarżącej spółki.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi DIAS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z 20 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Po 457/18 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Wskutek skargi kasacyjnej DIAS wyrokiem z 24 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK 158/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok tutejszego Sądu z 20 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Po 457/18 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
NSA uznał, że uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia. Na gruncie art. 141 § 4 P.p.s.a. NSA podkreślił, że fakt, iż stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Zdaniem Sądu odwoławczego z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby organ wykazał, że Sąd I instancji wykroczył poza wyznaczone aktami administracyjnymi granice, w których mógł operować, a w konsekwencji, aby oparł orzeczenie na ustaleniach nieznajdujących oparcia w aktach sprawy, a więc na ustaleniach sprzecznych z rzeczywistymi, to jest na własnych ustaleniach, których źródłem miałyby być dowody lub fakty nieznajdujące odzwierciedlenia w aktach sprawy.
Inną zaś wedle NSA i sporną w sprawie kwestią jest to, czy wymieniony przejazd drogowy był niezarobkowym przewozem drogowym (przewozem na potrzeby własne), jak twierdzi organ, czy też, że nie miał on takiego charakteru, ani też żadnego innego, który miałby wskazywać na jego podleganie regulacjom u.t.d., jak przyjął to Sąd I instancji, co stanowi już ocenę formułowaną na tym etapie procesu stosowania prawa. W tym kontekście NSA za uzasadniony uznał zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 pkt 4 w związku z art. 33 pkt 1 u.t.d. Stwierdził, że istota sporu prawnego nie dotyczy sfery faktów, albowiem nie jest sporne, że 6 września 2016 r. skarżąca wykonywała przejazd samochodem specjalnym marki [...] o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całk. pow. 3500 kg, którym był przewożony należący do niej i stanowiący przedmiot umowy najmu samochód chłodnia marki [...] o nr rej. [...], a kierowca kontrolowanego pojazdu nie okazał zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Nie ma również sporu, co do przedmiotu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą. NSA uznał zaś, że przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola legalności nałożenia na stronę kary pieniężnej nastąpiła z naruszeniem wymienionych powyżej wzorców kontroli, co wyraziło się w braku ich zastosowania. Sąd I instancji przywołując (zdawkowo) przepis art. 4 pkt 4 u.t.d., który współstanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, nie przeprowadził – w relacji do przywołanych powyżej faktów – żadnej analizy określonych tym przepisem prawa szczegółowych przesłanek kwalifikowania wykonywanego przejazdu, jako niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne), co już samo w sobie, a to wobec braku jakiegokolwiek stanowiska odnośnie do ich zaktualizowania się, a w rezultacie oceny odnośnie do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 33 ust. 1 u.t.d., uzasadnia twierdzenie o jego niewłaściwym zastosowaniu, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonego działania administracji publicznej (i jednocześnie nie dowodzi, co oczywiste, błędu jego wykładni)
Nadto NSA uznał, że WSA przeprowadził kontrolę również – jeżeli nie przede wszystkim – z pominięciem art. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1 u.t.d. NSA wyjaśnił, że jeżeli, przedmiotem tej regulacji jest określenie zasad podejmowania i wykonywania, m.in., krajowego transportu drogowego oraz niezarobkowego przewozu drogowego, a przepisy u.t.d. – gdy chodzi o wynikające z niej wyłączenia, które mają charakter katalogu zamkniętego – nie mają zastosowania do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów: 1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – w niezarobkowym przewozie drogowym osób; 2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony: a) w krajowym transporcie drogowym rzeczy, w przypadku gdy przedsiębiorca wykonuje wyłącznie krajowy transport drogowy rzeczy, b) w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy; 2a) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 tony w transporcie drogowym rzeczy; 3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego, to w świetle przywołanych powyżej i niespornych w sprawie faktów, które przyjęte zostały za podstawę wyrokowania w sprawie, nie sposób jest zasadnie twierdzić – jak uczynił to Sąd I instancji, a co zmaterializowało się w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. – że kontrolowany przejazd nie podlegał regulacji u.t.d. oraz określonym tą ustawą wymogom jego wykonywania. Zasadność tego stanowiska podważa już fakt wykonywania spornego w sprawie przejazdu samochodem specjalnym o dopuszczalnej masie całk. pow. 3500 kg, co oznacza, że wyłączenia stosowania przepisów u.t.d., o których stanowi jej art. 3 ust. 1, nie mogły mieć zastosowania do tego przejazdu, a co za tym idzie, że jego wykonywanie podlegało wymogom określonym w u.t.d.
W rezultacie NSA uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 pkt 4 w związku z art. 33 pkt 1 u.t.d. przez ich niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w ich niezastosowaniu (pominięciu), jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważy, co następuje.
Skargę jako niezasadną należało oddalić.
Zważywszy, że aktualnie Sąd w niniejszym składzie rozpatrywał sprawę po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 24 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK 158/19 uchylającego poprzedni w sprawie wyrok tut. Sądu z 20 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Po 457/18 i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia, należało uwzględnić treść przepisu art. 190 P.p.s.a., który określa, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że związanie sądu administracyjnego I instancji dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią prawa w rozumieniu art. 190 P.p.s.a., oznacza związanie takim, a nie innym rozumieniem określonych przepisów prawa w zakresie sformułowanych w skardze kasacyjnej jej podstaw. Przez wiążącą wykładnię, o której mowa w tym przepisie, rozumieć należy ustalenie jednoznacznej normy na podstawie określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego, ustalanie właściwego ich rozumienia, przypisywanie im odpowiedniego znaczenia (por. wyrok NSA 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1360/20, dostępny w internetowej bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc pod uwagę powyższe oraz okoliczność powołania na wstępie niniejszego uzasadnienia wyroku zasadniczych tez ww. wyroku Sądu II instancji, przejść należy do ponownej oceny legalności zaskarżonej decyzji w zgodzie z wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
Po pierwsze zważyć należy, iż NSA za niesporny uznał stan faktyczny sprawy polegający na wykonywaniu przez skarżącą spółkę w dniu 6 września 2016 r. przejazdu samochodem specjalnym marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3500 kg, którym był przewożony samochód chłodnia marki [...] o nr rej. [...], również należący do skarżącej, a ponadto fakt zatrzymania kierowcy wymienionego pojazdu do kontroli oraz fakt braku legitymowania się przez kierowcę wypisem z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Sąd odwoławczy zważył zaś, że sporną w sprawie kwestią jest to, czy wymieniony przejazd drogowy był niezarobkowym przewozem drogowym (przewozem na potrzeby własne), jak twierdzi organ, czy też, że nie miał on takiego charakteru, ani też żadnego innego, który miałby wskazywać na jego podleganie regulacjom u.t.d., jak przyjął to Sąd I instancji, co stanowi już ocenę formułowaną na tym etapie procesu stosowania prawa, który wiąże się z potrzebą przeprowadzenia procesu wymagającego ustalenia źródła rekonstrukcji normy prawnej, klaryfikacji znaczeń, ustalenia ich sensu normatywnego, a następnie kwalifikowania danego faktu z punktu widzenia konkretnej i adekwatnej normy prawnej (co w rozpatrywanej sprawie odnosi się do prawnej oceny charakteru spornego przejazdu) oraz ustalenia konsekwencji tejże kwalifikacji.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie organy orzekające prawidłowo zakwalifikowały ww. zdarzenie, do którego doszło 6 września 2016 r. jako niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d., w rezultacie czego zasadnie – na podstawie art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z art. 87 ust. 2 u.t.d. i art. 33 ust. - nałożyły na spółkę karę pieniężną w kwocie 8.000 zł za brak wymaganego przepisem art. 33 ust. 1 u.t.d. zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Uwzględniwszy stanowisko NSA, że poprzednio orzekając tutejszy Sąd przeprowadził kontrolę z pominięciem art. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1 u.t.d., przypomnieć należy brzmienie powyższych przepisów, obowiązujące w dacie zdarzenia uznanego przez organy Inspekcji Transportu Drogowego za delikt administracyjny, tj.16 września 2016 r. Przepis art. 1 pkt 1 u.t.d. określał, że ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania:
1) krajowego transportu drogowego;
2) międzynarodowego transportu drogowego;
3) niezarobkowego krajowego przewozu drogowego;
4) niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego.
Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 u.t.d. przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:
1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób;
2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;
3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.
Zgodnie więc z art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.t.d. ustawa ta określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (pkt 1) oraz niezarobkowego krajowego transportu drogowego (pkt 3). W art. 3 ust. 1 u.t.d. wskazano zaś przewozy drogowe, wykonywane zarówno pojazdami samochodowymi, jaki zespołami pojazdów, do których przepiwy u.t.d. nie mają zastosowania. Na uwagę zasługuje, że wyliczenie tych wyłączeń stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że niedopuszczalne jest w tym zakresie stosowanie wykładni rozszerzającej i odstąpienie od stosowania przepisów u.t.d. w odniesieniu do innych przewozów drogowych rzeczy niż te, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d. Odnośnie zaś przewozu drogowego rzeczy (tak transportu, jak i przewozu na potrzeby własne) na mocy art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d. z zakresu stosowania przepisów u.t.d. wyłączono jedynie przewozy drogowe wykonywane pojazdem samochodowym lub zespołem pojazdów, o dopuszczalnej masie całkowitej nie większej niż 3,5 tony. A contrario przepisy u.t.d. mają więc zastosowanie do każdego przewozu drogowego rzeczy wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Z takim zaś przewozem, co prawidłowo ustaliły organy ITD, mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Zważyć należy, że zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei w myśl art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. W świetle art. 4 pkt 4 u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
W świetle powyższych przepisów należy przyjąć, że każdorazowy przejazd po drogach publicznych pojazdu samochodowego (o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony), niespełniający przesłanek "niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) należy traktować jako "transport drogowy". Ustawodawca wyodrębnił z pojęcia transportu drogowego niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne), który uzależnił od kumulatywnego spełnienia wszystkich czterech przesłanek wymienionych w art. 4 pkt 4 lit. a-d u.t.d. Niespełnienie więc jednej z nich już wyklucza możliwość zakwalifikowania konkretnego przejazdu jako przewozu na potrzeby własne, nawet, gdy był on wykonywany jednorazowo i pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z 8 września 2022 r., sygn. akt II GSK 757/19, dostępny j.w.). Innymi słowy transportem drogowym jest każdy (faktyczny) przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niepolegającej na wykonywaniu transportu drogowego, o ile nie stanowi przewozu na potrzeby własne (por. wyrok NSA z 20 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1058/10).
Zasadniczym zaś kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. W odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, tzn. że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa, działalności podstawowej (R. Strachowska, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, wyd. III, opublikowano: LEX/el. 2012; również wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r., VI SA/Wa 1955/06, dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przytoczonej wyżej definicji niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne nacisk należy położyć na okoliczność, że omawiany przewóz stanowi działalność wykonywaną pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności przedsiębiorcy. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wszystkie cechy przewozu własnego wymienione wyżej w punktach a), b), c) i d) muszą występować łącznie (por. np. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1049/13, dostępny j.w.).
W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, organy orzekające na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo przyjęły, że przedmiotowy przejazd stanowił niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne.
Po pierwsze GITD wziął pod uwagę, że skarżąca spółka nie jest przedsiębiorcą wykonującym transport drogowy jako działalność zawodową i zarobkowo tj. przewoźnikiem drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 15 u.t.d. Jest zaś przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w innych branżach niż transport drogowy, a wykonywane przezeń przewozy służą jedynie realizacji tej innej działalności. Wzięto pod uwagę, że skarżąca 16 września 2016 r. wykonywała przewóz drogowy rzeczy tj. samochodu chłodni marki [...] nr rej. [...], który stanowił własność skarżącej. Transport wykonywano pojazdem marki [...] o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony (10.000 kg) przeznaczonym do przewozu drogowego rzeczy, który również stanowił własność skarżącej. Przewozu dokonywał kierowca A. T. zatrudniony przez skarżącą spółkę na podstawie umowy o pracę zawartą 22 września 2014 r. na czas nieokreślony. Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej skarżącej spółki jest wynajem i dzierżawa pozostałych samochodów, z wyłączeniem motocykli. Działalnością tą nie jest więc przewóz drogowy rzeczy. Z uwagi na dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, którym wykonywano ów transport drogowy rzeczy (powyżej 3,5 tony) organy słusznie stwierdziły na gruncie art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d., że przewóz ten nie był wyłączony spod reżimu u.t.d.
Rację miał też GITD przyjmując, że przedmiotowy przewóz spółka wykonywała na potrzeby własne, spełniał on bowiem wszystkie wymogi art. 4 pkt 4 u.t.d. Po pierwsze, skoro – jak ustalono bezspornie - przeważająca działalność gospodarcza spółki polega na wynajmie samochodów chłodni oraz szeroko rozumianej kompleksowej obsłudze serwisowaniu tych pojazdów, to przejazd drogowy pojazdu (lawety) z ładunkiem (samochodem chłodnią) wykonywany był przez spółkę pomocniczo wobec głównego przedmiotu jej działalności. Z przedstawionej Umowy Generalnej Najmu Pojazdów wynika, jak stwierdziły organy, że skarżąca spółka jako wynajmujący zobowiązana jest do wykonywania konserwacji, przeglądów, napraw i remontów mających na celu utrzymanie przedmiotu najmu w stanie przydatnym do umówionego użytku. Z umowy tej wynika, że jeżeli samochód (uw. Sądu: chłodnia) jest sprawny, to najemca jest zobowiązany dostarczyć pojazd do wskazanego przez wynajmującego warsztatu, jeśli zaś nie jest to możliwe, doprowadzenie pojazdu do warsztatu leży po stronie wynajmującego, tj. skarżącej spółki. Na czas naprawy (uw. Sądu: chłodni) wynajmujący (skarżąca) dostarcza pojazd zastępczy. Zgodnie z pkt 4.2. umowy generalnej najemca zostaje obciążony kosztami niezbędnymi do przywrócenia sprawności technicznej pojazdu powstałymi z przyczyn leżących po stronie najemcy. Jeśli zaś awaria powstanie z przyczyn nie leżących po stronie najemcy, to po stronie wynajmującego leży usunięcie usterek, awarii i innych zdarzeń, w tym transport pojazdu do warsztatu, transport pojazdu zastępczego. Z powyższego wynika zatem służebny (pomocniczy) charakter wykonywanego w chwili kontroli przewozu wobec podstawowej działalności gospodarczej spółki, jaką jest wynajem samochodów chłodni.
Trafnie również zdaniem Sądu DIAS nie zgodził się z argumentacją spółki, że przedmiotowy przewóz nie może być uznany za niezarobkowy przewóz na potrzeby własne wykonywany pomocniczo do jej podstawowej działalności gospodarczej. Spółka podniosła, że przejazd ów był odpłatny i nie służył spółce, lecz jej kontrahentowi – najemcy ([...]). Niemniej spółka nie dowiodła w żaden sposób by, by obciążyła za ów przewóz najemcę przedmiotowego samochodu – chłodni. Stanowisko spółki, że koszty tego przejazdu są wkalkulowane w koszty najmu nie kwestionują oceny organu odwoławczego co do charakteru przedmiotowego przewozu. Powyższe wynika z faktu, że przedmiotem najmu było wynajęcie konkretnego samochodu - chłodni marki [...], niezbędnym zaś elementem realizacji tej umowy było dostarczenie tego auta po dokonaniu jego naprawy. Czynność ta nie stanowiła odrębnej usługi, dodatkowo odpłatnej spółce, lecz było konsekwencją zawartej umowy najmu i prowadzonej przez skarżącą przeważającej działalności gospodarczej polegającej na wynajmie aut – chłodni.
Wobec powyższego nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi.
Po pierwsze skoro – jak wyżej stwierdzono – przedmiotowy przewóz należało uznać za niezarobkowy przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d., który stanowi również – zgodnie z przepisem art. 6 pkt 6 lit. a) u.t.d. przewóz drogowy, brak było podstaw do definiowania przedmiotowego przewozu wedle regulacji przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 6 lit. a) u.t.d. za przewóz drogowy uznaje się transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skoro więc organy ITD przesądziły, że przedmiotowy przewóz stanowił niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne, to brak było podstaw do oceny, czy stanowił on również przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Ponadto organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wskazał, że skoro przedmiotem działalności gospodarczej spółki nie jest transport drogowy to nie można uznać jej za przewoźnika drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 15 u.t.d. Tym samym do skarżącej nie znajduje zastosowania przepis art. 5 ust. 1 i n. u.t.d. i kwestia wymogu uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.
W świetle powyższego zgodzić należy się ze skarżącą, czego również nie kwestionowały organy ITD, że spółka [...] sp. z o.o. nie jest przewoźnikiem drogowym, bowiem nie wykonuje transportu drogowego rzeczy w celach zarobkowych.
Nie sposób jednak zaakceptować stanowiska skarżącej, jakoby realizowany przez nią 6 września 2016 r. przewóz nie spełniał warunków określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d. Zdaniem Sądu skarżąca realizowała przejazd po drogach publicznych, z ładunkiem (samochód – chłodnia marki [...]), przeznaczony do nieodpłatnego krajowego przewozu rzeczy (tegoż ww. samochodu - chłodni), pomocniczo w stosunku do swojej podstawowej działalności gospodarczej polegającej na wynajmie samochodów – chłodni, spełniając warunki: a) pojazd, którym wykonywano przewóz był prowadzony przez pracownika skarżącej, b) spółka legitymowała się tytułem prawnym do pojazdu (była jego właścicielem), c) rzecz przewożona (samochód – chłodnia) był własnością spółki, d) przewóz nie był przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
W związku z powyższym Sąd nie podziela oceny pełnomocnika skarżącej, iż przedmiotowy przewóz nie był przewozem na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d., gdyż był on związany bezpośrednio z działalnością gospodarczą skarżącej – z konkretną umową z konkretnym kontrahentem. Skoro, jak potwierdziła skarżąca, nie zarabia ona na transporcie drogowym rzeczy, nie jest przewoźnikiem, a jej przedmiotem działalności jest wynajem i serwisowanie pojazdów – chłodni, to rację miały organy orzekające przyjmując, że ów przewóz drogowy rzeczy (samochodu-chłodni) wykonywany był pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej skarżącej – wynajmu i serwisowania pojazdów – chłodni. O nieodpłatności tego przewozu świadczy zaś fakt, że skarżąca nie wykazała tak stosowną fakturą VAT za ten konkretny przewóz drogowy rzeczy – pojazdu - chłodni, jak i na gruncie umowy generalnej ze [...] i umowy najmu pojazdu – chłodni, że koszty tego przewozu poniósł kontrahent spółki tj. ww. Spółdzielnia. Chcąc przyjąć, jak zdaje się wskazywać pełnomocnik skarżącej, że ów przewóz związany był bezpośrednio z działalnością gospodarczą skarżącej i miał charakter odpłatny prowadziłoby do zakwalifikowania go jako transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 3 lit. a) u.t.d.
W wydanym w sprawie wyroku NSA przesądził zaś, że fakt wykonywania spornego w sprawie przejazdu samochodem specjalnym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3500 kg oznacza, że wyłączenia stosowania przepisów u.t.d., o których stanowi jej art. 3 ust. 1, nie mogły mieć zastosowania do tego przejazdu, a co za tym idzie, że jego wykonywanie podlegało wymogom określonym przywołaną ustawą. W konsekwencji, przesądzenie, że przewóz nie stanowi przewozu na potrzeby własne oznacza, że transport drogowy wykonywany był w rozumieniu art. 4 pkt 3 lit. a) u.t.d. (por. wyrok NSA z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 2287/17, dostępny j.w.). Gdyby więc chcieć podzielić stanowisko skarżącej, że ów przewóz nie miał charakteru przewozu, o którym mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d., należałoby uznać, że stanowi on transport drogowy, którego podjęcie i wykonywanie – zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. – wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. np. wyroki NSA z: 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, dostępne j.w.). Jak podkreśla się w orzecznictwie, wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17. dostępne j.w.).
W ocenie Sądu istotne znaczenie ma wykładnia punktu c) art. 4 pkt 4 u.t.d., który dotyczy niejako "powiązania" przewożonych rzeczy z przedsiębiorcą wykonującym przewóz na potrzeby własne. Zgodnie z omawianym przepisem, aby przewóz mógł być uznany za wykonywany na potrzeby własne, przewożone rzeczy muszą m.in. być własnością przedsiębiorcy lub być przez niego naprawione. Użyty w omawianym przepisie spójnik rozłączny "lub" oznacza, że wystarcza jedna z tych cech. Przejazd powyższy musi być wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Musi być on zatem związany z wykonywaną przez niego działalnością gospodarczą w jakikolwiek, chociażby minimalny sposób (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Po 865/19). Z definicji niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne wynika, że jest to przewóz, który przedsiębiorca realizuje tylko na potrzeby prowadzonej działalności. Cechuje go więc to, że przedsiębiorca wykonuje go pomocniczo w stosunku do jego podstawowej, zasadniczej działalności gospodarczej, że ma on służebny charakter wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę, i w odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, tzn. że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa, działalności podstawowej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1355/17). Zważyć należy, że w dacie kontroli pojazdu należał do przedsiębiorcy (skarżącej spółki) i był przez niego załadowany (przewożona rzecz: auto-chłodnia). Skarżąca przyznała, że celem działalności spółki w żadnym wypadku nie jest dostarczanie pojazdów osobom wynajmującym lub ich od nich odbieranie. Celem tym jest wynajem samochodów chłodni. Tym samym dostarczenie naprawionego pojazdu – chłodni miało niewątpliwie, jak trafnie ustaliły organy ITD – charakter pomocniczy do podstawowej działalności gospodarczej skarżącej. Podnoszona zaś przez skarżącą okoliczność, że w koszty najmu pojazdu-chłodni wkalkulowane są koszty przewozu tegoż pojazdu – chłodni, nie zmienia oceny, że ów przewóz miał charakter nieodpłatnego przewozu rzeczy, ponieważ nie stanowił odrębnej odpłatnej na rzecz skarżącej usługi, z precyzyjnie wykazaną przez nią stawką. Stanowił zatem konsekwencję prowadzonej działalności podstawowej wynajmu pojazdów – chłodni.
W tym stanie sprawy Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia przepisów art. 4 pkt 4 i art. 4 pkt 6 lit. a) u.t.d.
Za chybiony należy uznać również zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak rozważenia, że skarżąca nie wykonuje zawodu przewoźnika drogowego oraz pominięcie wniosku o przesłuchanie prezesa zarządu skarżącej spółki. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno wynika, że skoro GITD przyjął, że skarżąca 6 września 2016 r. wykonywała niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne i na mocy art. 33 ust. 1 u.t.d. winna była podczas kontroli legitymować się zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, to nie kwalifikuje się do uznania jej za przewoźnika drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 15 u.t.d. Ten bowiem – co Sąd już wyżej wyjaśnił – uprawniony jest do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Analogicznie rzecz się ma z zarzutem spółki naruszenia przez GITD art. 3 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżąca wykonywała transport drogowy. Ów przepis określa, że niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Powołany przepis o tyle nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, że przedmiotowy niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne nie odbywał się pojazdem poddawanym próbom drogowym do celów rozwoju technicznego, czy w ramach jego naprawy albo konserwacji, czy pojazdem nowym lub przebudowanym, który nie został dopuszczony jeszcze do ruchu. Pojazd marki [...], którym przewożony był ładunek (rzecz) w postaci pojazdu –chłodni, nie spełniał żadnej z powyższych przesłanek, co było bezsporne.
Odnosząc się do myśli przewodniej skargi i pisma procesowego strony skarżącej z 11 lutego 2023 r., z których wynika, że intencją spółki jest wyłączenie przedmiotowego rodzaju przewozów drogowych polegających na dostarczaniu naprawionych chłodni swym kontrahentom spod regulacji u.t.d., Sąd pragnie wyjaśnić, że podstawowym warunkiem wykonywania przewozu drogowego w ramach transportu drogowego jest uzyskanie licencji transportowej, zaś podstawowym warunkiem realizowania przewozu niezarobkowego – przewozu na potrzeby własne, jest zaświadczenie o zgłoszeniu takiego przewozu. Stosownie do przepisu art. 33 ust. 1 u.t.d. przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia nie odnosi się do wszystkich przypadków przewozu niezarobkowego i tak spod obowiązku uzyskania zaświadczenia zwolnione są przewozy drogowe wykonywane w ramach powszechnych usług pocztowych, wykonywane przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego oraz przez podmioty nie będące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d. (art. 33 ust. 2 utd.). Powyższe wskazuje na to, że każdy przewóz niezarobkowy wykonywany pojazdem poddanym regulacji u.t.d., przez przedsiębiorcę nieuprawnionego do wykonywania transportu drogowego i wykonującego inną, niż transportowa działalność, podporządkowany jest obowiązkowi zgłoszenia wykonywanych przewozów na potrzeby własne. Przedsiębiorca prowadzący inną, niż działalność transportowa działalność gospodarczą, chcąc wykonywać choćby incydentalnie przewóz drogowy (a więc realizować tę działalność jako pomocniczą, nie wiodącą w stosunku do podstawowej działalności), aby móc wykonywać tę działalność legalnie, musi legitymować się zaświadczeniem o zgłoszeniu przewozu na potrzeby własne. Obowiązek ten dotyczy każdego przedsiębiorcy, podejmującego przewóz pojazdami o masie ponad 3,5 t. jako działalność niezarobkową i towarzyszącą innej, niż transportowa, podstawowej działalności gospodarczej (wykonywanej pomocniczo). Nie jest dopuszczalne przyjęcie, że osoba prowadząca działalność gospodarczą, wykonując przewóz pojazdem ponad 3,5 t. przez siebie prowadzonym, może to realizować w sposób dowolny. Takie rozumowanie stałoby w sprzeczności z porządkującymi kwestie wykonywania odpłatnych i nieodpłatnych przewozów drogowych zasadami określonymi u.t.d., a w szczególności ze specyfiką przewozu na potrzeby własne wynikającą z definicji tej instytucji i zamkniętym katalogiem zwolnień spod obowiązku uzyskania zaświadczenia , o którym mowa w art. 33 ust. 1 u.t.d. Przepis art. 4 pkt 4 u.t.d. odnosi się do przedsiębiorcy przez cały okres prowadzenia przez niego działalności gospodarczej i jeżeli dokonuje on przewozu po drogach publicznych, to każdy taki przejazd będzie, przy spełnieniu przesłanek wskazanych pod lit. a–d zakwalifikowany jako przewóz na potrzeby własne, niezależnie od tego, czy w ocenie przedsiębiorcy wykonuje przewóz na swoje prywatne cele, czy na cel prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 15/08).
W rezultacie organy orzekające prawidłowo przyjęły, że skoro podczas kontroli 6 września 2016 r. kierowca będący pracownikiem skarżącej spółki nie okazał zezwolenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne, spółka jako podmiot wykonujący przewóz drogowy dopuściła się określonego w pkt 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. deliktu administracyjnego polegającego na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Trafnie więc na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 u..t.d. w zw. z lp. 1.3. zał. nr 3 do u.t.d. nałożono nań karę pieniężną w kwocie 8.000 zł.
Ustosunkowując się zaś do zarzutu skargi naruszenia przez GITD art. 189f § 1 K.p.a. poprzez nierozważenie możliwości odstąpienia od zastosowania kary, Sąd stoi na stanowisku, że przepis ten nie znajduje zastosowanie w sprawach z zakresu kar pieniężnych wymierzanych na podstawie u.t.d. ze względu na treść art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz art. 189a § 2 K.p.a. Zakres stosowania przepisów Działu IVa K.p.a. (Administracyjne kary pieniężne) wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a kpa, t. 7, w: Komentarz aktualizowany do Kpa, LEX/el. 2021). Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że zastosowanie art. 189f § 1 K.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, albowiem nie zaktualizowały się określone art. 189a § 2 K.p.a. przesłanki zastosowania omawianej instytucji. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 K.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika bowiem, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa kpa reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f K.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy, na podmiot ten nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c utd w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f K.p.a., ponieważ za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IVa Kpa nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a K.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. II GSK 717/21, dostępny j.w.).
Równocześnie Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w zakresie wykazania przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji opisanej w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczna jest inicjatywa dowodowa samej strony (por. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt II GSK 382/19, dostępny j.w.). Organ nie jest zobowiązany do wykazywania okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Jego obowiązek ogranicza się do umożliwienia stronie przedstawienia stosownej argumentacji popartej dowodami (por. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt II GSK 1207/20, dostępny j.w.). W toku zakończonego postępowania administracyjnego skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie podniosła jakiejkolwiek argumentacji przemawiającej za zastosowaniem ww. instytucji.
Reasumując, skargę jako niezasadną należało na podstawie art. 151 w zw. z art. 190 P.p.s.a. oddalić, o czym orzeczono w sentencji wyroku.