III SA/Po 1145/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2016-01-28
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotoweklasyfikacja CNsamochód osobowysamochód ciężarowyVolkswagen Touaregsąd administracyjnyNSAprawo celneinterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatnika w sprawie opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodu Volkswagen Touareg, uznając go za samochód osobowy na podstawie jego cech konstrukcyjnych i wyposażenia, pomimo niemieckich dokumentów rejestracyjnych wskazujących na samochód ciężarowy.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem akcyzowym nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu Volkswagen Touareg. Podatnik kwestionował klasyfikację pojazdu jako samochodu osobowego (CN 8703), argumentując, że jest to samochód ciężarowy, co potwierdzały niemieckie dokumenty rejestracyjne. Organy podatkowe i sąd administracyjny uznały jednak, że cechy konstrukcyjne pojazdu, takie jak wyposażenie wnętrza, obecność siedzeń i pasów bezpieczeństwa, wskazują na jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób, co kwalifikuje go jako samochód osobowy podlegający akcyzie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu Volkswagen Touareg. Spór koncentrował się na prawidłowości zaklasyfikowania pojazdu do pozycji CN 8703 (samochody osobowe) zamiast do pozycji CN 8704 (samochody ciężarowe). Podatnik zarzucał organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących klasyfikacji wyrobów akcyzowych oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Podkreślał, że niemieckie dokumenty rejestracyjne z 2009 r. traktowały pojazd jako ciężarowy, a oględziny przeprowadzone przez organy celne miały miejsce niemal 1,5 roku po nabyciu pojazdu. Sąd administracyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia przez NSA wyroku WSA z 2013 r., oddalił skargę. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły moment powstania obowiązku podatkowego oraz prawidłowo zaklasyfikowały pojazd do pozycji CN 8703. Kluczowe znaczenie miały obiektywne cechy konstrukcyjne pojazdu, takie jak obecność siedzeń z pasami bezpieczeństwa, tylne okna, możliwość otwierania drzwi, brak stałej przegrody między kabiną kierowcy a przestrzenią pasażerską oraz wyposażenie wnętrza typowe dla pojazdów osobowych. Sąd podkreślił, że dla celów podatku akcyzowego decydujące jest zasadnicze przeznaczenie pojazdu, ustalone na podstawie jego cech konstrukcyjnych, a nie sposób jego faktycznego wykorzystania czy klasyfikacja w innych dokumentach (np. rejestracyjnych), które mogą opierać się na odmiennych kryteriach. Nawet tymczasowe przeróbki pojazdu, jak demontaż tylnej kanapy, nie zmieniały jego fabrycznego przeznaczenia jako samochodu osobowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Samochód Volkswagen Touareg powinien być klasyfikowany jako samochód osobowy (CN 8703), ponieważ jego zasadnicze przeznaczenie, wynikające z cech konstrukcyjnych i wyposażenia, jest do przewozu osób, nawet jeśli był wykorzystywany do przewozu towarów lub posiadał dokumenty rejestracyjne wskazujące na inny rodzaj.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na obiektywnych cechach konstrukcyjnych pojazdu, takich jak obecność siedzeń z pasami bezpieczeństwa, tylne okna, brak stałej przegrody, wyposażenie wnętrza typowe dla pojazdów osobowych, które wskazują na jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób. Podkreślono, że klasyfikacja celna i podatkowa jest niezależna od sposobu faktycznego użytkowania pojazdu czy jego rejestracji w innych krajach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (39)

Główne

u.p.a. art. 100 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 100 § ust. 4

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 101 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 102 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 2 § pkt 9

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 104 § ust 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 105

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 2 § pkt 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 3 § ust. 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. § załącznik nr 1 poz. 59

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1549/06 z dnia 17 października 2006 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady EWG nr 2658/87

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 125 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 155 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej art. 25 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej art. 25 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej art. 40 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Europejskiej ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Europejskiej ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny art. 2

Rozporządzenie Rady Europejskiej ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny art. 17

Rozporządzenie Rady Europejskiej ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny art. 19

Rozporządzenie EWG nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. art. 10 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasadnicze przeznaczenie pojazdu do przewozu osób, wynikające z jego cech konstrukcyjnych i wyposażenia, jest decydujące dla klasyfikacji jako samochód osobowy (CN 8703). Klasyfikacja celna i podatkowa jest niezależna od sposobu faktycznego użytkowania pojazdu czy jego rejestracji w innych państwach. Nawet tymczasowe przeróbki pojazdu nie zmieniają jego fabrycznego przeznaczenia jako samochodu osobowego.

Odrzucone argumenty

Pojazd powinien być klasyfikowany jako ciężarowy (CN 8704) na podstawie niemieckich dokumentów rejestracyjnych. Oględziny pojazdu przeprowadzone po długim czasie od nabycia są niewiarygodne. Organy celne nie miały kompetencji do interpretowania przepisów klasyfikacyjnych z wyłączeniem GUS.

Godne uwagi sformułowania

Prawo podatkowe jako odrębna gałąź prawa zachowuje autonomię. Określenie 'przeznaczone zasadniczo do przewozu osób' nie może być interpretowane w ten sposób, że pojazd służy wyłącznie do przewozu osób. Nie decyduje też faktycznie wykorzystywanie pojazdu przez jego użytkownika, o czym świadczy użycie słowa 'przeznaczone' a nie 'wykorzystywane'. Zmiany dokonywane w samochodzie nie ingerowały w podstawową fabryczną konstrukcję pojazdu, który został wyprodukowany jako pojazd osobowy.

Skład orzekający

Maria Lorych-Olszanowska

przewodniczący

Małgorzata Górecka

członek

Marek Sachajko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie zasad klasyfikacji celnej i podatkowej pojazdów mechanicznych, zwłaszcza w kontekście nabycia wewnątrzwspólnotowego i podatku akcyzowego, z uwzględnieniem zasadniczego przeznaczenia pojazdu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji klasyfikacji Volkswagena Touareg, ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych pojazdów typu SUV i kombi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu klasyfikacji pojazdów i potencjalnych pułapek podatkowych przy nabyciu z zagranicy. Pokazuje, jak ważne są obiektywne cechy pojazdu nad subiektywnymi interpretacjami czy dokumentami rejestracyjnymi.

Czy Twój SUV to samochód osobowy? Kluczowa decyzja sądu w sprawie podatku akcyzowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 1145/15 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2016-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
art. 3 ust. 1, art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 100 ust. 2 i 4, art. 102 ust. 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.
Dz.U. 2015 poz 613
art. 120, art. 121, art. 122, art. 125, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Dnia 28 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w zakresie podatku akcyzowego należnego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu Volkswagen Touareg, VIN [...], rok produkcji 2007.
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...].01.2012 r. określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. pojazdu w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie ww. decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
Zaskarżanej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności art. 2 pkt 2 w związku z art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 oraz w związku z załącznikiem nr 1 poz. 59 ustawy o podatku akcyzowym poprzez rozszerzenie pojęcia wyrobu akcyzowego polegające na błędnym uznaniu samochodu ciężarowego marki Volkswagen Touareg za pojazd samochodowy osobowy stanowiący wyrób akcyzowy, art. 76 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 1 i ust.2 pkt 2, ust. 3 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu skarżącego za podatnika podatku akcyzowego oraz poprzez uznanie samochodu Volkswagen Touareg za wyrób akcyzowy. Strona zarzuciła również naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 121 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości ujawnionych w toku postępowania na niekorzyść skarżącego, a więc zastosowanie bezprawnej zasady in dubio pro fiskus oraz obciążanie skarżącego błędami organu w postaci przeprowadzenia oględzin pojazdu niemal 1,5 roku po jego rejestracji i uznaniu stanu z dnia oględzin za stan z dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego, art. 122 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 188 - ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie w pełni stanu faktycznego, nierozstrzygnięcie wniosków dowodowych skarżącego w zakresie ustalenia charakteru w jakim działał w transakcji (w tym przede wszystkim nie przesłuchanie kontrahentów) oraz uznanie za wyjaśnienia oświadczenia złożonego przez osobę nie upoważnioną do składania jakichkolwiek oświadczeń oraz oparciu rozstrzygnięcia w zakresie klasyfikacji pojazdu do kodu PCN 8703 na podstawie wyłącznie stanu pojazdu z okresu niemal 1,5 roku po jego nabyciu przy uwzględnieniu wytycznych Ministra Finansów nie posiadających mocy aktu prawnego, art. 123 § 1 w związku art. 155 § 1, z art. 180 § 1, z art. 181, z art. 188, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nierozstrzygnięcie zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych - brak wezwania do złożenia; wyjaśnień podmiotów dysponujących informacjami, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz uznanie za wyjaśnienia oświadczenia złożonego przez osobę upoważnioną wyłącznie do okazania pojazdu kontrolerowi celnemu, a więc postępowanie wprost przeciwko dokumentowi upoważnienia, art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie czynności oględzin pojazdu Volkswagen Touareg niemal 1,5 roku po nabyciu wewnątrzwspólnotowym, w sytuacji, gdy zdaniem organu kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu pojazdu na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego, co jest praktycznie niemożliwe niemal 1,5 roku po tym czasie, art. 133 ordynacji podatkowej poprzez uznanie skarżącego za podmiot zobowiązany do uiszczenia podatku akcyzowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 3 ust. 1, art. 2 pkt 9, art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 100 ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 101 ust 5, art. 102 ust. 1, art. 104 ust 1 pkt 2, art. 105 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 108, poz. 626 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Volkswagen Touareg utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że dla zaliczenia danego przedmiotu jako wyrobu akcyzowego niezbędne jest przede wszystkim jego prawidłowe zaklasyfikowanie do odpowiedniego kodu CN. Na potrzebę odwołania się do klasyfikacji przyjętej w Nomenklaturze Scalonej wskazuje również ogólna zasada wyrażona w art. 3 ust. 1 ustawy, według której do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN), zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. A więc klasyfikacja towarów podlega warunkom określonym w Ogólnych Regułach Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), przy czym reguły te stosuje się w kolejności ich występowania. Pierwsza z reguł wskazuje, że dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz - o ile nie są sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag - zgodnie z dalszymi regułami. Kolejne reguły mogą być brane pod uwagę tylko wtedy, gdy taryfikacja nie jest możliwa w oparciu o brzmienie pozycji i uwag do sekcji lub działów. Zakwalifikowanie zatem towaru do określonej kategorii musi odbywać się według ogólnych obiektywnych reguł, a nie ze względu tylko na przeznaczenie towaru. Obowiązująca na mocy powołanego wyżej rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. klasyfikacja CN pod kodem 8703 wymienia pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Z przywołanych powyżej uregulowań z zakresu ustawy o podatku akcyzowym (art. 100 ust. 4), jak i z przytoczonego w tym miejscu zakresu pozycji CN 8703, wynika jednoznacznie, że klasyfikowane do tej pozycji, a w konsekwencji również uznane za samochody osobowe w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym, są pojazdy zasadniczo przeznaczone do przewozu osób.
W dniu powstania obowiązku podatkowego w akcyzie (9.05.2009 r.) obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Interpretacja przepisów klasyfikacyjnych została uregulowana normatywie w Ogólnych Regułach Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), które są elementem załącznika I do rozporządzeń zamieniających Taryfę celną.
Zdaniem organu z ustawy o podatku akcyzowym, jak i z przytoczonego w tym miejscu zakresu pozycji CN 8703 wynika jednoznacznie, że klasyfikowane do tej pozycji, a w konsekwencji również uznane za samochody osobowe w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym, są pojazdy zasadniczo przeznaczone do przewozu osób. Należy przy tym zaznaczyć, że określenie przeznaczone zasadniczo do przewozu osób nie może być interpretowane w ten sposób, że pojazd kwalifikowany do pozycji 8703 służy wyłącznie przewożeniu osób. Może on być bowiem także wykorzystywany do przewożenia towarów, co znajduje potwierdzenie w końcowej części opisu pozycji CN 8703, odnoszącej się do samochodów osobowo - towarowych, czyli kombi (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1360/10, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Klasyfikacja pojazdów mechanicznych objętych pozycją 8703 jest wyznaczana przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów. Natomiast nota wyjaśniająca odnosząca się do pozycji 8704 wskazuje, że klasyfikacja pewnych pojazdów mechanicznych do tej pozycji jest wyznaczana przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są zasadniczo przeznaczone do przewozu towarów, a nie do transportu osób. Chodzi zatem o związaną z przeznaczeniem pojazdu jego funkcję dominującą, przeważającą. Podkreślenia przy tym wymaga, że nie decyduje też faktycznie wykorzystywanie pojazdu przez jego użytkownika, o czym świadczy użycie słowa "przeznaczone" a nie "wykorzystywane".
W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2011 r. oględzin spornego samochodu stwierdzono, iż pojazd ten posiada następujące wyposażenie
- jednobryłowe, zamknięte i przeszklone dookoła, 5-drzwiowe nadwozie,
* dwa rzędy siedzeń w tym: 2 fotele z przodu pojazdu (kierowca + pasażer) wyposażone w pasy bezpieczeństwa oraz zagłówki, trzyosobowa tylna kanapa z oparciem i zagłówkami oraz pasami bezpieczeństwa (3 szt.),
* obecne okna wzdłuż dwubocznych paneli,
* obecne cztery drzwi z oknami na bocznych panelach + piąte przeszklone drzwi z tyłu pojazdu (tylna klapa),
* elektrycznie podnoszone szyby przód/tył,
- wnętrze kabiny: skórzana tapicerka, podsufitka i oświetlenie, uchwyty do trzymania dla pasażerów, wielofunkcyjna kierownica, uchwyty na kubki dla pierwszego rzędu siedzeń, system audio + głośniki, automatyczna klimatyzacja, automatyczna skrzynia biegów, obrotomierz,
* centralny zamek, elektrycznie sterowane lusterka boczne, alufelgi.
Zdaniem organu już takie cechy pojazdu jednoznacznie wskazują, że pojazd ten powinien zostać sklasyfikowany jako samochód osobowy w rozumieniu art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym, tj. pojazd samochodowy objęty pozycją CN 8703 przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, inny niż objęty pozycją 8702. Cechy tej nie przekreśla także fakt, iż nabyty pojazd posiada wyodrębnioną przestrzeń ładunkową.
Kolejnym dowodem przesądzającym o klasyfikacji badanego samochodu jako osobowego jest informacja uzyskana przez Dyrektora Izby Celnej od autoryzowanego dealera samochodów marki [...] Sp. z o.o. w [...], która wskazała, że sporny pojazd wyprodukowany został jako samochód osobowy.
Na potwierdzenie powyższych faktów Dyrektor Izby Celnej skorzystał jeszcze z narzędzia pomocniczego w postaci licencjonowanego programu komputerowego - System Wyceny Wartości Pojazdów EurotaxGlass's.
Dla standardowej wersji samochodu marki Volkswagen Touareg, rok produkcji 2007, poj. silnika 2967 cm3, system EurotaxGlass's wygenerował wycenę o numerze [...]. Samochód w wersji standardowej wyposażony został m. in. w airbag - 6 szt, ABS, ASR, automatyczną blokadę drzwi po rozpoczęciu jazdy, czujnik przechyłu, elektrycznie sterowane szyby przód/tył, ESP, alufelgi, immobilizer, automatyczną dwustrefową klimatyzację (Climatronic), regulowaną kolumnę kierownicy, komputer pokładowy MFA, lampki do czytania przód/tył, elektryczne regulowane i ogrzewane lusterka boczne, MSR, trzypunktowe i bezwładnościowe, z napinaczami, pasy bezpieczeństwa, przedni podłokietnik ze schowkiem, przyciemniane tylne światła, radio Delta CD + 10 głośników, roletę przestrzeni bagażowej, barwione szyby, regulowane przednie siedzenia, sygnalizator niezapiętych pasów bezpieczeństwa, światła przeciwmgielne, składane i dzielone tylne oparcie, tyre mobility set, uchwyty ISOFIX.
Pełnomocnik strony podnosi, iż ciężarowy charakter spornego samochodu potwierdza szereg przedstawionych przez skarżącego dokumentów, w tym m.in. niemieckie dokumenty rejestracyjne (wydane w dniu [...] maja 2009 r.), w których pojazd jest traktowany jako ciężarowy - 2 miejscowy.
W tym zakresie Dyrektor Izby Celnej w [...] zwrócił uwagę, że pojazd został wyprodukowany jako samochód osobowy. Tuż przed jego sprzedażą do Polski ([...] maja 2009 r.) w dniu [...] maja 2009 r. zostały wystawione nowe niemieckie dokumenty rejestracyjne pojazdu, w których określono, że jest to pojazd ciężarowy 2 miejscowy, z jednoczesnym zaznaczeniem w polu 25 Fahrzeugbrief (karta pojazdu), że dane z dotychczasowego briefu nr [...] zostały skasowane. Na marginesie organ zauważył, iż powyższa informacja wskazuje, że do przedmiotowego pojazdu wystawiono nowy komplet dokumentów rejestracyjnych (dowód rejestracyjny oraz kartę pojazdu).
Zdaniem Dyrektora IC za nieuzasadniony należy uznać zarzut pominięcia przez organ I instancji wskazań zawartych w dokumentach rejestracyjnych i karcie pojazdu, co stanowi zdaniem skarżącego naruszenie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Należy bowiem podkreślić, że prawo podatkowe jako odrębna gałąź prawa zachowuje autonomię. Autonomia ta przejawia się tym, że określone zdarzenie prawne podlega niezależnej kwalifikacji prawnej w świetle przepisów prawa podatkowego.
W skardze do Sądu administracyjnego pełnomocnik strony powyższą decyzję organu II Instancji zaskarżył w całości i wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organom celnym oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji natomiast zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów tj. art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zasad wynikających z przepisów art. 121 § 1, 122, 125 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości ujawnionych w toku postępowania na niekorzyść skarżącego oraz nieuzasadnione obciążanie skarżącego skutkami prowadzonego po upływie znacznego czasu postępowania, a także nie wzięcie pod uwagę przy rozstrzyganiu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych wynikających z przeprowadzonych przez organ dowodów w postaci dokumentów urzędowych; naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 29, poz. 257 ze zm.) o podatku akcyzowym (dalej u.p.a.) w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z załącznikiem nr 1 poz. 59 do u.p.a. w zw. z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej oraz Notami Wyjaśniającymi do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich (2008/C 133/01) poprzez dokonanie nieprawidłowej wykładni przepisów i nieprawidłowego sklasyfikowania pojazdu skarżącego jako samochodu zaliczanego do klasy CN 8703 w rozumieniu Nomenklatury Scalonej do Wspólnotowej Taryfy Celnej, a w konsekwencji nieuzasadnionego uznania pojazdu skarżącego za wyrób akcyzowy; art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. (DZ. U. Z 2004 r., Nr 29, poz. 257 ze zm.) o podatku akcyzowym (dalej u.p.a.) w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z załącznikiem nr 1 poz. 59 do u.p.a. w zw. z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej oraz Notami Wyjaśniającymi do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich (2008/G 133/01) poprzez nieuzasadnione naruszenie zasady równego traktowania oraz jednolitości i spójności Wspólnej Polityki Celnej, spowodowane nieuzasadnionym rozszerzeniem zastosowania definicji pojazdu "kombi" oraz "pojazd osobowo-towarowy"; art. 25 ust. 1 pkt 6, art. 25 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, poprzez dokonanie wiążącej w sprawie interpretacji przepisów klasyfikacyjnych z wyłączeniem kompetencji GUS, wobec braku kompetencji organów celnych do interpretowania klasyfikacji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W dniu 9 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał wyrok oddalający skargę.
W uzasadnieniu wskazano, że spór w sprawie dotyczył prawidłowości zaklasyfikowania wyrobu będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego do pozycji 8703 CN (pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób). Zgodnie bowiem z art. art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 80 ust. 1 u.p.a. w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest jedynie nabycie samochodu osobowego, niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Dla potrzeb podatku akcyzowego przez samochody osobowe rozumie się pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703, przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowym (poz. 59 załącznika nr 1 do u.p.a., do którego odsyła art. 2 pkt 1 u.p.a.). W rezultacie, aby dany pojazd podlegał opodatkowaniu musi zostać zaklasyfikowany do pozycji CN 8703.
Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo uznały, iż przedmiotowy samochód należy zaliczyć do kategorii samochodu osobowego, a w konsekwencji, że podlegał opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Cechy pojazdu, opisane w trakcie oględzin, jednoznacznie wskazują, że pojazd ten powinien zostać sklasyfikowany jako samochód osobowy w rozumieniu art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym, tj. pojazd samochodowy objęty pozycją CN 8703 przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, inny niż objęty pozycją 8702. Sąd podkreślił również, że cechy pojazdu ustalone w trakcie oględzin nie były kwestionowane przez stronę., która uzasadniała konieczność zakwalifikowania samochodu do pozycji 8704 wyłącznie na podstawie danych wynikających z posiadanej dokumentacji pojazdu. Dane tego rodzaju nie są jednak wiążące przy ustalaniu klasyfikacji celnej. Zasadność zakwalifikowania pojazdu do pozycji 8703 potwierdzały ponadto Wiążące Informacje Taryfowe.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący złożył skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania w takim stopniu, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania:
- art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy polegające na nie stwierdzeniu naruszenia (w toku postępowania administracyjnego będącego przedmiotem skargi podlegającej rozpoznaniu) przepisów prawa materialnego, tj.
1. art. 2 pkt 2) ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym w zw. z art. 3 ust. 2 u.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 u.p.a. w zw. z załącznikiem nr 1 poz. 59 do u.p.a., w zw. z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej oraz Notami Wyjaśniającymi do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich (2008/C 133/01) poprzez dokonanie nieprawidłowej wykładni przepisów i nieprawidłowego sklasyfikowania pojazdu skarżącego jako samochodu zaliczanego do klasy CN 8703 w rozumieniu Nomenklatury Scalonej do Wspólnotowej Taryfy Celnej, a w konsekwencji nieuzasadnionego uznania pojazdu skarżącego za wyrób akcyzowy;
2. art. 2 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 2 u.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 u.p.a. w zw. z załącznikiem nr 1 poz. 59 do u.p.a., w zw. z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej oraz Notami Wyjaśniającymi do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich (2008/C133/01) poprzez nieuzasadnione naruszenie zasady równego traktowania oraz jednolitości i spójności Wspólnotowej Polityki Celnej, spowodowane nieuzasadnionym rozszerzeniem zastosowania definicji pojazdu "kombi" oraz "pojazd osobowo - towarowy";
3. art. 1 ust. 1, art. 2 w zw. z art. 17 i 19 rozporządzenia Rady Europejskiej ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny z 23 kwietnia 2008 r. w zw. z art. 10 ust. 1 rozporządzenia EWG nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r.;
4. art. 25 ust. 1 pkt 6, art. 25 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, poprzez dokonanie wiążącej w sprawie interpretacji przepisów klasyfikacyjnych z wyłączeniem kompetencji GUS, wobec braku kompetencji organów celnych do interpretowania klasyfikacji;
II. art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy polegające na nie stwierdzeniu istotnego naruszenia (w toku postępowania administracyjnego będącego przedmiotem skargi podlegającej rozpoznaniu) przepisów proceduralnych:
1. art. 187 §1 w zw. z art. 191, w zw. art. 194 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez uznanie za uzasadnione nierozpoznanie wniosków dowodowych skarżącego zmierzających do ustalenia stanu pojazdu w dniu powstania obowiązku podatkowego, nieuwzględnieniu w treści rozstrzygnięcia treści niemieckich dokumentów urzędowych i prywatnych oraz polskich dokumentów urzędowych i prywatnych;
2. art. 121 §1, art. 122, art. 125 §1 O.p. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości ujawnionych w toku postępowania na niekorzyść skarżącego oraz nieuzasadnione obciążanie skarżącego skutkami prowadzonego po upływie znacznego czasu postępowania i to w sytuacji, w której najprostszym sposobem ustalenia stanu pojazdu w chwili nabycia było przeprowadzenie dowodu z zawnioskowanej przez skarżącego opinii biegłego;
3. art. 123 § 1 O.p. w zw. z art. art. 155 § 1 O.p. w zw. z art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 181 O.p. w zw. z art. 188 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez nierozstrzygnięcie zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych oraz nieuwzględnienie w toku postępowania wyjaśniającego znanych organowi z urzędu unormowań dotyczących Wiążących Informacji Taryfowych w stosunku do towaru;
III. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się przez WSA do tego, czy stawiane przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego są niesłuszne I dlaczego zastosowanie przepisów przez organ i dokonana przez niego wykładania są prawidłowe.
W ocenie skarżącego wskazane naruszenia przepisów prawa miały na tyle istotny wpływ na postępowanie, że gdyby nie nastąpiły - całkowicie odmienny byłby stan faktyczny podlegający rozpoznaniu, nie dokonano by zastosowania niewłaściwych przepisów prawa a zatem całkowicie odmienne byłoby rozstrzygnięcie w sprawie i skarga skarżącego zostałaby uwzględniona.
W dniu 8 września 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, sygn. akt I GSK 34/14, w którym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Sąd kasacyjny wskazał, że zasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego. W sposób niewystarczający został przedstawiony stan sprawy, a przede wszystkim, w ogóle nie wyjaśniono podstawy prawnej rozstrzygnięcia na tle niniejszego, konkretnego stanu faktycznego. Uchybienia te były na tyle istotne, że uniemożliwiają dokonanie kontroli instancyjnej objętego skargą kasacyjną wyroku. Sąd kasacyjny podkreślił, że sąd I instancji, przywołał przepisy ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, gdy tymczasem organy podatkowe orzekały wyłącznie w oparciu o ustawę z 6 grudnia 2008r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest argumentacji wskazującej powody, dla których sąd I instancji przyjął, że ustawa z 23 stycznia 2004 r. miała również w sprawie zastosowanie, zważywszy, iż w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji była ustawa z 2008 r.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że sąd I instancji zaniechał ustosunkowania się do wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze, jak również nie wyjaśnił przyczyn tego stanu rzeczy. Braki uzasadnienia zaskarżonego wyroku sprawiły, że przedwczesnym było odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego powinny być uwzględnione przez sąd I instancji przy dokonywaniu kontroli zaskarżonej decyzji organów podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem, natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując ponownie kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] orzekający w niniejszej sprawie Sąd uznał, że decyzja ta nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ze względu na datę powstania obowiązku podatkowego (maj 2009 r.) materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 108, poz. 626), dalej u.p.a. Organy I i II instancji prawidłowo wskazały zatem podstawę prawną w swoich decyzjach. W sprawie nie miały zatem zastosowania przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym powoływane przez stronę.
Istotą sporu jest dokonana przez organy podatkowe klasyfikacja przedmiotowego samochodu marki Volkswagen Touareg do kodu CN 8703 Nomenklatury Scalonej. Zdaniem skarżącego nabyty wewnątrzwspólnotowo pojazd jest samochodem ciężarowym, co wyklucza możliwość opodatkowania go podatkiem akcyzowym.
Podkreślić należy, że użyte dla celów podatku akcyzowego pojęcie "samochód osobowy" nie pokrywa się, ani z potocznym jego rozumieniem, ani też z definicją zawartą w ustawie - Prawo o ruchu drogowym. Jednakże w każdej ustawie ustawodawca może zawrzeć definicję legalną określonego pojęcia. Definicja taka wiąże na gruncie danego aktu prawnego i wydanych w jego oparciu aktów wykonawczych. Definicja tego samego pojęcia w innych ustawach, zarówno z zakresu prawa podatkowego, jak i innych dziedzin prawa, nie ma w związku z tym znaczenia (B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008, s. 71 oraz wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. I GSK 719/12; treść dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.a. do celów poboru akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodną z treścią rozporządzenia Komisji WE nr 1549/06 z dnia 17 października 2006 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady EWG nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej.
Na podstawie art. 100 ust. 1 pkt. 2 u.p.a. opodatkowaniu akcyzą podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów – zgodnie z art. 102 ust. 1 – są: podmioty dokonujące czynności wskazanych w art. 100 ust. 1 i 2 ustawy. Natomiast obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów – stosownie do art. 101 ust. 2 pkt. 1 ustawy – powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z dniem przemieszczenia pojazdu na terytorium RP, jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju. Jeżeli nie można określić tej daty to dniem powstania obowiązku podatkowego jest dzień, w którym organ stwierdził dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu. Zgodnie natomiast z art. 100 ust. 4 ustawy samochody osobowe to pojazdy samochodowe i mechaniczne o kodzie CN 8703, tj. pojazdy przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.
Z powyższych regulacji wynika, że opodatkowaniu akcyzą z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego podlegają samochody osobowe niezarejestrowane wcześniej na terytorium kraju, przy czym o uznaniu danego pojazdu za samochód osobowy w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym decyduje jego klasyfikacja taryfowa do pozycji 8703 CN i jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób.
Istotnym jest również odniesienie się do treści Wyjaśnień do Taryfy Celnej – Not Wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów stanowiących załącznik do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (M. P. Nr 86, poz. 880), które zawierają określone cechy charakteryzujące pojazd, pomocne przy określaniu zasadniczego przeznaczenia samochodów, do których organy prawidłowo odwołały się w celu ustalenia zasadniczego przeznaczenia pojazdu.
Według tych Wyjaśnień w pozycji (8703) określenie "samochody osobowo-towarowe" oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów.
Klasyfikacja pewnych pojazdów mechanicznych objętych niniejszą pozycją (8703) jest wyznaczona przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów (pozycja 8704). Cechy te są szczególnie pomocne przy określaniu klasyfikacji pojazdów mechanicznych, których masa brutto wynosi 5 ton i które posiadają pojedynczą zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy i zawierają inną przestrzeń dla pasażerów, którą można wykorzystać do transportu zarówno osób, jak i towarów. Do tej kategorii pojazdów mechanicznych włączone są te powszechnie znane jako pojazdy "wielozadaniowe" (np. pojazdy typu van, SUV-y (Sports Utility Vehicles), niektóre pojazdy typu pickup). Przejawem cech projektowych zwykle stosowanych do pojazdów, które objęte są tą pozycją, są następujące cechy:
a) obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. pasy bezpieczeństwa lub punkty kotwiące oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składające się ze zdejmowanych z punktów kotwiących lub składanych;
b) obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli;
c) obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej) z oknami na bocznych panelach lub z tyłu;
d) brak stałego panela lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów;
e) wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
Zasadę tę potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. C-486/06. Powyższe znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjmuje się, że klasyfikacja pojazdu do kategorii samochodów osobowych z pozycji CN 8703 musi być poprzedzona ustaleniami świadczącymi o tym, że główną funkcją użytkową samochodu jest przewóz osób. Muszą o tym świadczyć cechy konstrukcyjne, wyposażenie pojazdu i ogólny wygląd (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt I GSK 370/12). Nie chodzi przy tym o subiektywne przekonanie czy nawet sposób faktycznego użytkowania konkretnego pojazdu, które zwłaszcza w przypadku samochodów osobowo – towarowych może być podwójne, lecz o obiektywne cechy samochodu pozwalające na stwierdzenie jego zasadniczego przeznaczenia, a więc głównego, dominującego charakteru. Szczególnie istotne w tym względzie jest niewątpliwie przeznaczenie określonego pojazdu przez producenta, który tworzy konstrukcję danego pojazdu - zgodnie z odpowiednimi przepisami i normami w tym zakresie, odpowiadającą jego przeznaczeniu. Z kolei użytkownicy samochodów, decydując o sposobie korzystania z nich, mogą dokonywać określonych przeróbek wnętrza, dostosowując je w ten sposób do indywidualnych potrzeb użytkowych, co zasadniczo nie zmienia jednak konstrukcyjnego przeznaczenia tych samochodów.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że istotny dla ustalenia zasadniczego przeznaczenia pojazdu jest moment powstania obowiązku podatkowego. Jak już wskazano powyżej na gruncie ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r. obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów ( stosownie do art. 101 ust. 2 pkt. 1 u.p.a.) powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z dniem przemieszczenia pojazdu na terytorium RP, jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju. Jeżeli nie można określić tej daty to dniem powstania obowiązku podatkowego jest dzień, w którym organ stwierdził dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu.
W praktyce przyjęło się, że w sytuacji, gdy najpierw nastąpiło nabycie prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel, a następnie jego przemieszczenie na terytorium kraju, obowiązek podatkowy powstaje z momentem tego przemieszczenia. Natomiast w sytuacji odwrotnej, tj. w przypadku gdy najpierw nastąpi przywóz samochodu osobowego do Polski, a potem dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, moment przemieszczenia samochodu do kraju pozostanie bez wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego, który będzie uzależniony od momentu przeniesienia prawa do rozporządzania samochodem osobowym przez nabywcę (zob. S. Parulski, Komentarz do art. 75 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r., Lex 39/2011 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 1259/09, Lex nr 559814).
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji prawidłowo przyjęły, jako moment powstania obowiązku podatkowego dzień [...] maja 2009 r. Ustalenia daty przemieszczenia wewnątrzwspólnotowego dokonano w oparciu o dokumenty dotyczące dokonania badania technicznego pojazdu na terenie Polski.
Z ustaleń poczynionych przez organy podatkowe w oparciu o materiały zgromadzone w sprawie, w szczególności o dokonane oględziny, wynika, że przedmiotowy samochód został wyprodukowany jako samochód osobowy. Ma dwa rzędy siedzeń – 5 miejsc z pasami bezpieczeństwa oraz wyposażeniem typowym dla pojazdów osobowych ( m. in. zagłówki dla każdego pasażera, wykładzina podłogowa i sufitowa, skórzana tapicerka, popielniczki, nawigacja satelitarna, system audio, automatyczna klimatyzacja itd. ).
Z informacji [...] Sp. z o.o. wynika, że pojazd ten został wyprodukowany jako osobowy.
Dla standardowej wersji samochodu Volkswagen Touareg, rok produkcji 2007, poj. silnika 2967 cm3 system EurotaxGlass`s wygenerował wycenę o nr [...], z której wynika następujące wyposażenie: m. in. klimatyzacja automatyczna dwustrefowa, elektrycznie otwierane szyby przód i tył, felgi aluminiowe, radio i 10 głośników, lampki do czytania (przód i tył), szyby barwione, uchwyty ISOFIX przystosowane do montażu fotelika dziecięcego - z tyłu, tylne oparcie składane, dzielone.
W zaświadczeniu z badania technicznego z dnia [...] czerwca 2009 r. diagnosta określił, iż jest to pojazd osobowy, 5-miejscowy.
Słusznie zatem organy obu instancji przyjęły, że powyższe cechy przedmiotowego pojazdu świadczą, iż jego zasadniczym przeznaczeniem jest przewóz osób. Należy przy tym zaznaczyć, że określenie "zasadniczo do przewozu osób" nie może być interpretowane w ten sposób, że pojazd kwalifikowany do pozycji 8703 służy wyłącznie do przewozu osób. Pojazd taki może być także wykorzystywany do przewożenia towarów, o czym świadczy wyraźne zakwalifikowanie do tej pozycji również samochodów osobowo – towarowych.
W opinii Sądu organy podatkowe uwzględniły całokształt okoliczności sprawy, przy czym jednak wyprowadziły z nich wnioski dotyczące zasadniczego przeznaczenia pojazdu i jego klasyfikacji taryfowej odmienne, aniżeli domagał się skarżący, co przy prawidłowości tychże wniosków (która została wykazana powyżej), nie świadczy o pominięciu czy bezzasadnym nieuwzględnieniu dowodów w sprawie. Nie może być przy tym mowy o naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, ani zasady swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji również zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej (art. 120, art. 121, art.122, art. 125, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 O.p.) i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny został ustalony przez organy należycie i z uwzględnieniem dowodów przedstawionych przez stronę. Wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z powtórnych oględzin nie został przez organ I instancji uwzględniony z przyczyn wskazanych w postanowieniu z dnia [...] września 2011 r.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut, że organy nie wzięły pod uwagę przedstawionych przez skarżącego dokumentów urzędowych. Organy podatkowe nie kwestionowały zapisów w przedłożonych przez skarżącego w zagranicznych dokumentach. Prawidłowo wskazano jednak, że określenie rodzaju pojazdu na gruncie rejestracji odbywa się na innych zasadach, w szczególności w oparciu o inne przepisy, aniżeli klasyfikacja taryfowa.
Jak wskazywały organy i jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dla klasyfikacji taryfowej istotne jest zasadnicze przeznaczenie samochodu do przewozu osób bądź do przewozu towarów, które jest ustalane na podstawie całokształtu okoliczności dotyczących konkretnego samochodu, w tym również dokumentów, na podstawie, których dokonano jego rejestracji. W niniejszej sprawie te dokumenty również zostały wzięte pod uwagę przez organy podatkowe, jednak biorąc pod uwagę pozostałe okoliczności dotyczące cech i ogólnego wyglądu przedmiotowego samochodu, zawarte w tych dokumentach zapisy dotyczące określenia rodzaju pojazdu nie mogły być decydujące na dzień powstania obowiązku podatkowego. Związanie sposobem klasyfikacji przyjętej w Nomenklaturze Scalonej uniemożliwia uwzględnianie klasyfikacji wyrobu przeprowadzonej dla innych celów. Stąd zarejestrowanie samochodu jako ciężarowego, czy to poza granicami kraju, czy też na jego terytorium, nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie.
Niewątpliwie oględziny pojazdu zostały przeprowadzone po upływie znacznego czasu od sprowadzenia pojazdu do kraju. Nie budzi jednak wątpliwości, że pewne cechy pojazdu nie mogły ulec zmianie w tym czasie. Przykładowo zmianie nie mogła ulec ilość drzwi w pojeździe, czy też obecność stałych punktów kotwiących do kanapy tylnej. Co więcej, z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych wynika, że zmian polegających na montażu kanapy tylnej i pasów bezpieczeństwa oraz demontażu przegrody oddzielającej przedział osobowy dokonano już w czerwcu 2009 r. Z oświadczenia aktualnego użytkownika pojazdu wynikało, że nie dokonywał on żadnych zmian w pojeździe. Demontaż kanapy tylnej w pojeździe i montaż przegrody były zatem jedynie krótkotrwałymi zmianami.
Sąd w całości zgadza się ze stanowiskiem organów, że możliwość dokonania ponownego zamontowania tylnych siedzeń i elementów zabezpieczających (pasy bezpieczeństwa) oraz wyposażenia wnętrza do użytku pasażerów, świadczy o tym, że przedmiotowy pojazd fabrycznie był wyposażony w te miejsca siedzące i elementy zabezpieczające, jak również konstrukcyjnie był dostosowany raczej do przewozu osób niż towarów. Zmiany dokonywane w samochodzie nie ingerowały w podstawową fabryczną konstrukcję pojazdu, który został wyprodukowany jako pojazd osobowy. Podkreślić należy, że wymontowanie z samochodu siedzeń drugiego rzędu i zamontowanie śrubami przegrody za siedzeniami kierowcy i pasażera nie jest zmianą konstrukcyjną i nie decyduje o zmianie przeznaczenia pojazdu z przeznaczonego zasadniczo do przewozu osób na przeznaczony do przewozu towarów. Zmiany dokonane w samochodzie o charakterze nietrwałym nie pozbawiły samochodu elementów charakterystycznych dla samochodu osobowego. Wprawdzie zmiany te potwierdzają, że samochód na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego był przystosowany do przewozu dwóch osób i towaru, jednakże nie wyłącza to jego zasadniczego przeznaczenia do przewozu towarów (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I GSK 256/14, CBOSA).
Przy kwalifikacji pojazdu organy kierowały się również brzmieniem Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, wyznaczających cechy pojazdów służących raczej do przewozu osób niż do transportu towarów. Wprawdzie Noty wyjaśniające nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego, to jednak mają one charakter informacji instytucji i organów Unii Europejskiej i mają na celu pomoc w prawidłowym posługiwaniu się klasyfikacją taryfową i jednocześnie ochronę przed błędami w jej stosowaniu.
Szczególnie istotne w tym względzie jest niewątpliwie przeznaczenie określonego pojazdu przez producenta, który tworzy konstrukcję danego pojazdu – zgodnie z odpowiednimi przepisami i normami w tym zakresie, odpowiadającą jego przeznaczeniu. Nie budzi też wątpliwości, że użytkownicy samochodów, decydując o sposobie korzystania z nich, mogą dokonywać określonych przeróbek wnętrza, dostosowując je w ten sposób do indywidualnych potrzeb użytkowych, co zasadniczo nie zmienia jednak konstrukcyjnego przeznaczenia tych samochodów.
Tak więc nie jest trafne stanowisko strony skarżącej, że zmiany dokonane w przedmiotowym pojeździe były istotne, bowiem zmieniły pojazd z ciężarowego na osobowy. Koniecznym staje się ponowne podkreślenie, że o klasyfikacji pojazdu nie decyduje to jak jest on przez posiadacza wykorzystywany , czy posiadacz wykorzystuje go do przewozu towaru i w tym celu dostosowuje pojazd do tej funkcji ale nadal jest to pojazd zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, choć wykorzystywany też do przewozu towarów.
W przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 6, art. 25 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (poprzez dokonanie wiążącej w sprawie interpretacji przepisów klasyfikacyjnych z wyłączeniem kompetencji GUS, wobec braku kompetencji organów celnych do interpretowania klasyfikacji ), albowiem przepisy o statystyce publicznej i wydawane na ich podstawie dokumenty nie mają mocy wiążącej dla organów podatkowych przy dokonywaniu klasyfikacji wyrobów akcyzowych na okoliczności dotyczące określania zobowiązania podatkowego.
Podkreślić też należy, że organy administracji publicznej w sposób prawidłowy określiły zarówno podstawę opodatkowania, jak również wysokość podatku. Ponadto, organy prawidłowo przyjęły - jako moment postania obowiązku podatkowego – dzień [...] maja 2009 r. tj. dzień przeprowadzenia badania technicznego pojazdu.
W świetle powyższych rozważań Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, ponieważ nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI