III SA/Po 104/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na A. Ż. za zniszczenie dwóch jesionów. Organ I instancji, Prezydent Miasta K., wymierzył karę, uznając, że skarżący usunął korony drzew w stopniu przekraczającym 50%, co stanowi zniszczenie, i że dokonał tego po upływie 6 miesięcy od oględzin, nie dokonując ponownego zgłoszenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podnosił, że uzyskał zgodę na wycinkę drzew i nie został pouczony o terminie jej wykonania, co było jego głównym argumentem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje, stwierdzając istotne naruszenia proceduralne. Sąd wskazał, że organy nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, nie ustaliły precyzyjnie daty zniszczenia drzew, kto je zniszczył, ani nie wyjaśniły rozbieżności co do gatunku drzew (topole vs. jesiony) stwierdzonego w różnych oględzinach. Ponadto, WSA zwrócił uwagę na zarzut braku pouczenia skarżącego o terminie wykonania zgody, co mogło wpłynąć na jego przekonanie o bezterminowości zgody. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych kwestii, w tym potencjalnego zastosowania przepisów o postępowaniu naprawczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ochrony przyrody, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego, znaczenie terminów materialnoprawnych i procesowych, obowiązek pouczania stron.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o ochronie przyrody i terminami w niej zawartymi, ale jego wnioski dotyczące prawidłowości postępowania dowodowego i pouczania stron mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie terminu 6 miesięcy na usunięcie drzew po oględzinach, zgodnie z art. 83f ust. 13 u.o.p., stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej, nawet jeśli strona nie została pouczona o tym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchybienie terminu materialnoprawnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia możliwości dokonania czynności, niezależnie od zawinienia strony, jednakże organy administracji mają obowiązek prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i pouczenia strony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin z art. 83f ust. 13 u.o.p. jest terminem materialnoprawnym, którego uchybienie powoduje wygaśnięcie uprawnienia. Jednakże, organy administracji dopuściły się istotnych naruszeń proceduralnych, nie ustalając precyzyjnie daty zniszczenia drzew, nie wyjaśniając rozbieżności gatunkowych drzew oraz nie odnosząc się do zarzutu braku pouczenia strony o terminie.
Czy brak przeprowadzenia przez organy administracji należytego postępowania dowodowego, w tym nieustalenie kluczowych faktów (daty zniszczenia, gatunku drzew, tytułu prawnego do działki), stanowi istotne naruszenie proceduralne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, w tym nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych, stanowi istotne naruszenie zasad postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy administracji mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania całego materiału dowodowego. W tej sprawie organy nie ustaliły m.in. daty zniszczenia drzew, kto je zniszczył, ani nie wyjaśniły rozbieżności co do gatunku drzew, co miało wpływ na ocenę legalności działań i wymiar kary.
Czy organ administracji ma obowiązek pouczyć stronę o terminie wykonania zgody na usunięcie drzewa, a jeśli nie, czy może to mieć wpływ na ocenę odpowiedzialności strony?
Odpowiedź sądu
Choć przepisy nie nakładają wprost obowiązku pouczenia o terminie w każdym przypadku, brak takiego pouczenia, zwłaszcza w kontekście zarzutu strony, powinien zostać przez organ rozważony, szczególnie w powiązaniu z zasadami postępowania administracyjnego i potencjalnym zastosowaniem przepisów o postępowaniu naprawczym.
Uzasadnienie
Sąd zwrócił uwagę, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu skarżącego o braku pouczenia o terminie. Sąd sugeruje, że organy powinny rozważyć, czy w tej sytuacji nie powinny zastosować przepisów o postępowaniu naprawczym (art. 189a i nast. k.p.a.), co mogłoby wpłynąć na ocenę odpowiedzialności strony.
Przepisy (28)
Główne
u.o.p. art. 85 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 87a § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 87a § 5
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § 4
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § 13
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83a § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § 8
Ustawa o ochronie przyrody
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7b
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189d
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji dopuściły się istotnych naruszeń proceduralnych, w tym nie ustaliły precyzyjnie stanu faktycznego (daty zniszczenia drzew, gatunku drzew), nie wyjaśniły rozbieżności w dokumentacji oraz nie odniosły się do zarzutu braku pouczenia strony o terminie wykonania zgody. • Brak przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego przez organy administracji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji oparta na przekroczeniu przez skarżącego 6-miesięcznego terminu na usunięcie drzew po oględzinach, bez ponownego zgłoszenia, zgodnie z art. 83f ust. 13 u.o.p.
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela jednak oceny organu odwoławczego, że w kontrolowanym postępowaniu organ I instancji w sposób wyczerpujący ustalił okoliczności faktyczne sprawy i właściwie ocenił cały materiał dowodowy. • Organy obydwu instancji dopuściły się istotnych naruszeń procesowych (przepisów postępowania), które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Termin z art. 83f ust. 13 u.o.p. jest terminem materialnoprawnym, co m.in. oznacza, że nie może on zostać przywrócony oraz z chwilą jego upływu strona traci określone uprawnienie. • Sąd wskazuje, że w pierwszej kolejności w niniejszej sprawie należało ustalić kto i kiedy dokonał zniszczenia drzew w postaci dwóch jesionów wyniosłych...
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący sprawozdawca
Donata Starosta
sędzia
Sebastian Michalski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ochrony przyrody, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego, znaczenie terminów materialnoprawnych i procesowych, obowiązek pouczania stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o ochronie przyrody i terminami w niej zawartymi, ale jego wnioski dotyczące prawidłowości postępowania dowodowego i pouczania stron mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i jak błędy organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli początkowo wydaje się, że strona naruszyła prawo. Podkreśla znaczenie dokładności i rzetelności w działaniu administracji publicznej.
“Błędy urzędników uchylają karę za zniszczenie drzew. Czy procedury są ważniejsze niż prawo?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.