III SA/Po 1018/15

III SA/Po 1018/15 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2016-04-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2015-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska /przewodniczący/
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Szymon Widłak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 4064/16 - Wyrok NSA z 2016-12-15
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 3 § 2 pkt 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 92 a ust. 1 i 5, art. 92 b ust. 1 i 3, art. 92 c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Dz.U. 2016 poz 23
art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 28 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Szymon Widłak WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi E. K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 2014 r. rozpoczęła się kontrola w P. "D." E. K. Jak wynika z protokołu kontroli skarżący brał udział w tej kontroli. Ponadto, strażacy wniósł pismem z dnia [...] listopada 2014 r. zastrzeżenia.
Okręgowy Inspektor Pracy w P., w oparciu o dokonane w trakcie ww. czynności kontrolnych ustalenia, wydał dnia [...] listopada 2014 r. decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 3.300,00 zł.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Okręgowy Inspektor Pracy w P. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że inspektor pracy naruszył art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, którą rozpatrywał. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w jakim zakresie uwzględnił zastrzeżenia pracodawcy dotyczące niewłaściwego operowania selektorem tachografu przez kierowców, co mogło mieć wpływ na orzeczoną karę pieniężną. Nadto, organ rozpoznając ponownie sprawę miał wyjaśnić wątpliwości dotyczące zaistnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy inspektor pracy dokonał analizy danych cyfrowych kierowcy D. K. i P. M. Analiza danych wykazała, że żadne z naruszeń dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw w prowadzeniu pojazdu oraz okresów odpoczynku opisane w decyzji inspektora pracy z dnia [...] listopada 2014 r. nie było następstwem nieprawidłowego operowana selektorem przez ww. kierowców.
W celu uzupełnienia zebranego materiału dowodowego organ przeprowadził postępowanie dowodowe i przesłuchał kierowców – D. K. i P. M. na okoliczność wskazaną przez pracodawcę w odwołaniu, tj. ustalenia czy powstałe naruszenia są następstwem niedbalstwa i lekkomyślności kierowców. Świadek D. K. zeznał, że powstałe naruszenia nastąpiły z jego winy, a przedsiębiorca nie miał wpływu na ich powstanie. Świadek P. M. wskazał natomiast, że naruszenia nie nastąpiły z jego winy. Wskazał, że pracodawca nigdy z wyprzedzeniem nie planuje tras lecz nakazuje zawieźć towar na określoną godzinę w określone miejsce. Zdaniem świadka nakazy te często nie są możliwe do realizacji. Świadkom okazano również dokumenty wskazujące na stosowanie wobec nich środków dyscyplinujących. Świadkowie wskazali, że nie mieli wiedzy o zastosowaniu wobec nich kary upomnienia. Organ rozpoznając ponownie sprawę wskazał również, że odebrał wyjaśnienia od A. P., który na podstawie zawartej ze skarżącym umowy prowadził rozliczenia czasu pracy kierowców.
Dokonując analizy materiału dowodowego organ wskazał, że skarżący miał wpływ na powstanie naruszeń kierowcy P. M. i naruszenia te powstały na skutek zdarzeń i okoliczności, które przedsiębiorca mógł przewidzieć. Nie zaistniały więc przesłanki, o których mowa w art. 92c pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Brak jest również podstaw dla uznania, że skarżący zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy.
W dniu [...] maja 2015 r. Okręgowy Inspektor Pracy w P. nałożył na skarżącego E. K. karę pieniężną w kwocie 1.850,00 zł.
Organ wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za następujące naruszenia przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw w prowadzeniu oraz okresów odpoczynku:
- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu – kara w wysokości 400,00 zł,
- skrócenie dziennego czasu odpoczynku – kara w wysokości 500,00 zł,
- skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku – kara wysokości 850,00 zł,
- przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni – kara w wysokości 100,00 zł.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. W jego treści wskazał, że nie może być karany dwukrotnie za to samo naruszenie – został już ukarany mandatem za naruszenie przepisów ustawy - Kodeks pracy. Wskazał również, że organ nie wypełnił dyrektyw organu II instancji w zakresie obowiązku zgromadzenia i analizy materiału dowodowego. Skarżący zakwestionował również wiarygodność zeznań świadka P. M. Wskazał też, że zapewnia prawidłową organizację dyscypliny i czasu pracy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Okręgowy Inspektor Pracy w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2015 r.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że inspektor pracy nie naruszył art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedostatecznie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ wyjaśnił wątpliwości dotyczące czasu prowadzenia pojazdu przez kierowców. Zebrał również wystarczający materiał dowodowy pozwalający na dostateczne wyjaśnienie występujących w niniejszej sprawie wątpliwości. Przesłuchał bowiem świadków – kierowców, których dotyczyły uchybienia w zakresie czasu pracy. Zdaniem organu, z zeznań świadków nie wynika, by pracodawca stosował wystarczające środki dyscyplinujące, które zmierzałyby do wyeliminowania występujących naruszeń. Za takie działania w szczególności nie można uznać przywołanych przez pracodawcę jednorazowo zorganizowanych dla pracowników szkoleń z zakresu czasu pracy kierowców, a także jednorazowego ukarania przez pracodawcę kierowców karą upomnienia, zwłaszcza, że jak wynika z zeznań obu świadków, kary te nie zostały kierowcom doręczone i brak jest potwierdzenia ich wymierzenia w terminie określonym w przepisach.
Organ podkreślił, że przekroczenia wskazane w decyzji zostały stwierdzone w dłuższych odstępach czasu, w latach 2013-2014 i brak jest potwierdzenia reakcji pracodawcy na uchybienia bezpośrednio po ich wystąpieniu. Podobnie, przedsiębiorca nieregularnie dostarczał materiały do sporządzenia ewidencji pracy kierowców, co również świadczy o niezachowaniu staranności w rozliczaniu czasu pracy kierowców.
Zdaniem organu odwoławczego skarżący nie może skutecznie powoływać się na okoliczności o jakich mowa w art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem organu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut, że skarżący został już ukarany za przedmiotowe uchybienia mandatem. Organ wskazał, że mandat został wystawiony za inne czyny niż te opisane w decyzji.
Organ podkreślił, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo, a w zakresie uchybień popełnionych przez kierowcę P. M. nie stwierdzono, że wystąpiły okoliczności wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy.
Zdaniem organu odwoławczego nie można stwierdzić, że przedsiębiorca właściwie realizuje obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców tak, aby nie dochodziło do naruszenia przepisów prawa.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę. W uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w decyzji. Jego zdaniem kierowca P. M. nie był zainteresowany prawidłowym wykonywaniem pracy, a w dniu przesłuchania przebywał na zwolnieniu lekarskim, które uniemożliwiało mu wykonywanie umówionej pracy. Skarżący wskazał, że P. M. pomimo upomnień i szkoleń nie wykazywał poprawy w realizacji obowiązków pracowniczych. Skarżący wypowiedział więc umowę o pracę łączącą z P. M. Jednocześnie podkreślił, że P. M. mógł wykonywać przewozy prawidłowo albowiem nie miały miejsca opóźnienia w przewozie towarów. Skarżący podkreślił nadto, że jego zdaniem powinny zostać zastosowane przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność. Zapewnił on bowiem właściwą organizację czasu pracy, organizował szkolenia. Firma współpracująca ze skarżącym – A. P., w zakresie prowadzenia rozliczeń na podstawie wykresówek, plików cyfrowych z kart kierowcy oraz zaświadczeń o braku prowadzenia pojazdu nie wywiązywała się prawidłowo ze swoich zobowiązań. Skarżący wskazał również, że prawidłowo organizował transport towarów. Organ mógł, zdaniem skarżącego, zapoznać się z systemem monitorowania pojazdów GPS, lecz tego nie uczynił.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Podkreślić należy, iż płaszczyzną normatywną działalności organów administracji publicznej w niniejszej sprawie były przede wszystkim przepisy stanowione przez krajowe organy prawodawcze zawarte w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U z 2013 r., poz. 1414, z późn. zm., określanej dalej jako: "u.t.d."), ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tj. 2012, poz. 1155 z późn. zm.), jak też unijne akty normatywne w postaci rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L 2006, nr 102, str. 1). Ponadto, w zakresie przepisów proceduralnych oraz ustrojowych zastosowanie znajduje ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U z 2015 r., poz. 640, z późn. zm.).
W niniejszej sprawie - jak zostało wyżej wskazane – Państwowa Inspekcja Pracy w P. Oddział w O. W. przeprowadziła w przedsiębiorstwie skarżącego kontrolę przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy kierowców. W jej wyniku organ stwierdził naruszenia, za które następnie nałożył na skarżącego karę pieniężną. Kara pieniężna została nałożona m.in. za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowców D. K. i P. M. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Organ II instancji uchylił jednak wskazaną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu tylko przez jednego kierowcę tj. P. M.
Organ wskazał, że w toku postępowania przesłuchano pracowników – kierowców, z których zeznań nie wynikało, aby pracodawca stosował wystarczające środki dyscyplinujące, które zmierzałyby do wyeliminowania występujących naruszeń czasu pracy.
Zdaniem Sądu organ II instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie i dokonał właściwej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, a uzyskanych przede wszystkim w trakcie kontroli, z uwzględnieniem i oceną twierdzeń skarżącego zawartych w zastrzeżeniach do protokołu kontroli.
Analiza tych dokumentów pozwala - zdaniem Sądu - na stwierdzenie, że w przedsiębiorstwie prowadzonym przez skarżącego miały miejsce w kontrolowanym okresie wskazane przez organ naruszenia. W szczególności występowały naruszenia w zakresie nieprzestrzegania maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy i skrócenia czasu odpoczynku.
Skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych organu co do faktu powstania naruszeń. Wskazał jednak, że zapewnił właściwą organizację pracy i organizował szkolenia dotyczące czasu pracy. Kierowca P. M. - zdaniem skarżącego - był niezdyscyplinowany i pomimo szkoleń oraz prób zdyscyplinowania nie przestrzegał norm czasu pracy chcąc np. wcześniej pojechać do domu. Brak zdyscyplinowania skutkował rozwiązaniem stosunku pracy z P. M. Skarżący składał - w aspekcie procesowym - wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka spedytora K. B. Zdaniem skarżącego powinien zostać w stosunku do przedsiębiorstwa zastosowany przepis art. 92 b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 u.t.d.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Mając na uwadze zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., należy wskazać, iż Inspektor Pracy zgodnie z nałożonymi na niego ustawowymi obowiązkami, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy w tym przypadku do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ działał w granicach ustawowo powierzonych obowiązków i nie przekroczył swoich normatywnych uprawnień.
Jednocześnie, zdaniem Sądu, organ nie dopuścił się naruszenia art. 78 § 1 k.p.a. nie przeprowadzając dowodu z zeznań świadka – spedytora w przedsiębiorstwie skarżącego. Sąd uznał, że organ II instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie, a także prawidłowo uznał, że przesłuchanie spedytora nie jest środkiem dowodowym, który przyczyniłby się do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na stwierdzenie, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową organizację czasu pracy kierowców w swoim przedsiębiorstwie. Podkreślić też należy, że w toku postępowania kontrolnego, stanowiącego - w aspekcie proceduralnym - materiał dowodowy organ administracji publicznej wziął pod uwagę m.in. pisemne oświadczenia kierowców, zaświadczenie o przeprowadzonym szkoleniu dotyczącym czasu pracy, jak i zeznania kierowców. Ponadto, organ uwzględnił pozostały materiał dowodowy w postaci m.in. zapisów z GPS.
Organ - jak wynika z akt administracyjnych - uwzględnił również okoliczność, że skarżący zawarł umowę z A. P., na podstawie której A. P. miał przeprowadzić w przedsiębiorstwie skarżącego szkolenie z zakresu czasu pracy. Zgodnie z ustaleniami odbyło się tylko jedno szkolenie dla kierowców. A. P. miał również prowadzić rozliczenie czasu pracy kierowców. Ostatecznie umowa uległa rozwiązaniu. Ustalenie przyczyn rozwiązania tej umowy pozostawało bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istotne zaś jest, że czas pracy był rozliczany z różną częstotliwością, a szkolenie zostało przeprowadzone tylko raz (w sierpniu 2013 r.). Podkreślenia również wymaga, że naruszenia norm czasu pracy przez kierowcę P. M. miały miejsce w 2013 r. i 2014 r. Skarżący miał zatem wielokrotnie możliwość stwierdzenia tych naruszeń i odpowiedniego zareagowania, a to w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa przez kierowców.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wykazał istnienia przesłanek unormowanych w art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wyłączających odpowiedzialność prawną.
Zgodnie z tym przepisem nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
"Właściwa organizacja i dyscyplina pracy", o której mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d. obejmuje nie tylko przeprowadzanie szkoleń pracowników czy brak motywowania ich, np. w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. Pojęcia te obejmują bowiem także stały, wnikliwy nadzór nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, wykrywanie ewentualnych naruszeń przepisów i stosowną, przewidzianą przepisami prawa pracy reakcję (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 933/14, Lex nr 1643856 ).
W toku prowadzonego postępowania przed organami I i II instancji strona nie przedstawiła jakichkolwiek okoliczności faktycznych czy dowodów, z których wynikałby obowiązek zastosowania w niniejszej sprawie art. 92b ust. 1 u.t.d. Wprawdzie skarżący wskazywał, że kierowca został ukarany karą upomnienia, jednak nie dostarczył dowodu na to, że zawiadomienie o nałożeniu tej kary zostało doręczone pracownikowi. Świadek P. M. zaś tej okoliczności zaprzeczył.
W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo przyjął wobec powyższego, że strona skarżąca nie wykazała skutecznie istnienia przesłanek normatywnych z art. 92 b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Podkreślić należy, że prawnym obowiązkiem pracodawcy jest takie zorganizowanie czasu pracy kierowców by nie dochodziło do naruszania przez kierowców precyzyjnych norm dotyczących czasu pracy.
Wskazać należy ponadto, że odrębny przepis art. 92 c ust. 1 u.t.d. wskazuje okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego, jednakże nie określa bliżej ich charakteru prawnego.
Utrwalony jest w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec pomimo dołożenia przez przedsiębiorcę należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności.
Istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, iż pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec. O ile w stosunkach danego rodzaju, przepis prawa administracyjnego nie określa konkretnych działań, jakie powinien podjąć przedsiębiorca w ramach swojej działalności, należałoby odwołać się do kryteriów należytej staranności wypracowanych na gruncie prawa cywilnego, mając w szczególności na uwadze zawodowy charakter działalności przedsiębiorcy (art. 355 § 2 k.c.). Staranność można określić zespołem pozytywnych cech, jak przykładowo: pilność, sumienność, rozsądek, ostrożność, zapobiegliwość, dbałość o osiągnięcie zamierzonego celu, przezorność, rozwaga (por. A. Rzetecka-Gil, komentarz do art. 355; LEX/el 2011). Miernik należytej staranności ma charakter obiektywny (abstrakcyjny). Dlatego zachowanie przedsiębiorcy powinno być oceniane przy uwzględnieniu cech danego rodzaju działalności gospodarczej, nie zaś pod kątem indywidualnych cech danego przedsiębiorcy.
Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy też dodać, że odpowiedzialność za naruszenie prawa, które ma postać deliktu administracyjnego, jest zobiektywizowana. Dlatego też nie jest wystarczające powoływanie się przez przedsiębiorcę na przesłankę braku winy w zaistnieniu zdarzeń i okoliczności, które były przyczyną naruszenia prawa. Natomiast przypadek winy, choćby nieumyślnej, jak to już wskazano, niweczy możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności. Przedsiębiorca nie może więc osiągnąć zamierzonego celu, gdy ma świadomość, że może swym działaniem wywołać ujemne skutki, lecz uważa, że zdoła ich uniknąć lub też tych skutków nie przewiduje, choć z łatwością mógłby i powinien to zrobić.
Zdaniem Sądu strona skarżąca, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy administracyjnej, ponosi niewątpliwie bezpośrednią odpowiedzialność za brak odpowiedniego nadzoru nad przestrzeganiem przez kierowców przepisów prawa związanych przedmiotowo z zakresem działalności gospodarczej skarżącego m.in. ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców.
Strona skarżąca nie wykazała bowiem, że prowadziła odpowiednie szkolenia kierowców (poza jednym szkoleniem w 2013 r.), ani że sprawowała nad kierowcami skuteczny nadzór w tym zakresie.
Sąd uznał, że organ II instancji prawidłowo ocenił zachowanie skarżącego i wskazał, że do wykazanych w trakcie postępowania naruszeń przepisów ustawy doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca jako podmiot profesjonalny powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia w sytuacji, gdy dysponował wszelką dokumentacją dotyczącą pracy kierowców. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wskazała skutecznie żadnych okoliczności, których nie mogła przewidzieć, lub na które nie miała wpływu. Nie zostało wykazane w toku postępowania administracyjnego istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego np. skutecznej reakcji na powstałe liczne naruszenia przepisów prawa m.in. w postaci zastosowania środków sankcjonujących czy też zwiększających częstotliwość czynności kontrolnych, skutkujących podjęciem takich rozwiązań organizacyjnych w przedsiębiorstwie, które mogłyby umożliwić niezwłoczne wykrycie sprzecznych z prawem zachowań kierowców i natychmiastową reakcję ze strony przedsiębiorstwa na powstałe naruszenia.
Niezasadny – zdaniem Sądu - okazał się również zarzut skarżącego, że za wykroczenia wskazane w Kodeksie pracy został już ukarany mandatem karnym. Podstawą normatywną nałożenia na pracodawcę mandatu karnego, jak wynika z decyzji organu oraz z odpowiedzi na skargę, jest dyspozycja art. 281 pkt 5 ustawy – Kodeks pracy, przewidujący możliwość nałożenia omawianego środka w zakresie naruszenia przepisów o czasie pracy.
Dokonując analizy prawidłowości działania organu administracji publicznej w ww. zakresie podkreślić należy, że ustawodawca przewidział i zawarł w systemie prawnym przepisy prawne, które regulują okoliczność, że naruszenie warunków lub obowiązków przewozu drogowego może jednocześnie spełniać znamiona wykroczenia. Mając na uwadze przeciwdziałanie "podwójnemu" sankcjonowaniu tego samego czynu wobec tego samego podmiotu, ustawodawca wskazał w art. 92a ust. 5 u.t.d., że w takich przypadkach należy stosować wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Oznacza to, że w razie spełnienia hipotezy art. 92a ust. 1 u.t.d. i hipotezy art. 92 ust. 1 i 3 u.t.d., podmiot będący osobą fizyczną podlega wyłącznie odpowiedzialności administracyjnej, tj. karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej (R. Stachowska, Komentarz do art.92(a) ustawy o transporcie drogowym, Lex. El).
W przypadku odpowiedzialności penalnej opartej na zasadzie winy organy ochrony prawnej mają możliwość dostosowania kary do wszystkich okoliczności sprawy, natomiast w przypadku odpowiedzialności administracyjnej opartej na zasadzie obiektywizmu takiej możliwości, co do zasady, nie ma. Niniejszy aspekt dotyczący nakładania środków sankcjonujących został omówiony – jak już wyżej zostało wskazane - zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę. Organ administracji publicznej wskazuje, że kara grzywny wymierzona została za inne zachowania niż te, które stanowiły podstawę do wydania, będących przedmiotem kontroli, decyzji administracyjnych. Podstawą wymierzenia kary grzywny było naruszenia norm Kodeksu pracy za zatrudnianie kierowców ponad 10 godzin na dobę, jak również zatrudnianie pracowników w czasie pracy powyżej dopuszczalnego limitu godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym.
Sąd uznał, że w trakcie postępowania administracyjnego nie zostały naruszone zarówno przepisy proceduralne, jak i materialnoprawne. W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w toku sądowej kontroli, dlatego też oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.