III SA/Lu 96/24

III SA/Lu 96/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Robert Hałabis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1786/24 - Wyrok NSA z 2025-03-10
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2201
l.p. 9.1. załącznika nr 3; art. 92a ust. 1;
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 71 ust. 1; art. 84 ust. 1; art. 66 ust. 1 pkt 1;
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi O. L. na decyzję Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie z dnia 15 grudnia 2023 r. nr 28/WG/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r. Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie, po rozpatrzeniu odwołania O. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą L.-T. O. L. (dalej też jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu (dalej jako "organ I instancji") z dnia [...] 2023 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 13 sierpnia 2023 r. w drogowym przejściu granicznym w Kukurykach, na kierunku wyjazdowym z Polski, poddano kontroli ciągnik samochodowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o nr rej. [...], którym kierował obywatel [...] M. H.. Zespołem pojazdów wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy (zabezpieczających środków chemicznych) z [...] do [...]. Przewoźnikiem był O. L., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą L.-T. O. L.. Kierowca okazał w toku kontroli paszport nr [...], prawo jazdy nr [...], zaświadczenie ADR kierowcy nr [...], dowód rejestracyjny na ciągnik samochodowy oraz naczepę ciężarową, wypis z licencji nr [...] dotyczący międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, świadectwo kierowcy nr [...] do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej, dokument przewozowy CMR.
W toku czynności kontrolnych ustalono, że z dowodu rejestracyjnego naczepy ciężarowej, wynika, że termin badania technicznego potwierdzającego jej zdatność do ruchu drogowego upłynął w dniu 2 sierpnia 2023 r. Kierowca nie okazał żadnego innego dokumentu potwierdzającego, że pojazd został poddany wymaganemu badaniu technicznemu. Na podstawie systemu CEPIK potwierdzono, że termin badania technicznego wyżej wskazanej naczepy upłynął w dniu 2 sierpnia 2023 r. Przesłuchano kierowcę w charakterze świadka oraz sporządzono protokół kontroli drogowej wraz z opisem naruszeń, który kierowca podpisał bez zastrzeżeń.
Decyzją z dnia [...] 2023 r. organ I instancji na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej także jako "u.t.d.") nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł, za naruszenie określone w l.p. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie (dalej "organ II instancji", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podkreślił, że skarżący nie wykazał, iż nie miał wpływu na ujawnioną nieprawidłowość. Organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności skutecznie podważających prawidłowość ustaleń faktycznych organów. Odnosząc się do zarzutów odwołania i wyjaśnień strony organ II instancji podkreślił, że z przedstawionego do kontroli dokumentu przewozowego CMR jednoznacznie wynika, iż załadunek towaru odbył się w dniu 4 sierpnia 2023 r., natomiast termin ważności okresowych badań technicznych naczepy upłynął w dniu 2 sierpnia 2023 r. Tym samym już przed rozpoczęciem przedmiotowej operacji transportowej pojazd nie posiadał ważnego okresowego badania technicznego.
Organ zwrócił uwagę, że przedsiębiorca powinien bezwzględnie przewidzieć konieczność spełnienia wymogów określonych przepisami prawa, których niespełnienie ma zasadniczy wpływ na bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. Badanie techniczne wykonywane jest po to, aby stwierdzić, czy stan techniczny pozwala na dopuszczenie danego środka transportu do ruchu. W przypadku braku aktualnych badań technicznych nie ma pewności, czy dopuszczalny jest udział środka transportu w ruchu drogowym. Obowiązek wykonywania okresowych badań technicznych pojazdów ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach. Niedopuszczalne jest, aby pojazd który nie posiada ważnych badań technicznych, potwierdzających jego zdatność do ruchu drogowego, był wykorzystywany do jakichkolwiek operacji transportowych, a zwłaszcza do przewozu ładunków w postaci towarów niebezpiecznych (ADR)
Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą zwolnienia strony od ewentualnej odpowiedzialności z art. 92a ust. 1 u.t.d. jest przepis z art. 92c ust. 1 tej ustawy. Przesłanką odstąpienia z nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w przestrzeganiu przepisów o transporcie drogowym jest sytuacja, gdy okoliczności i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na ich powstanie, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W ocenie organu odwoławczego wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem dotyczącym Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. były okolicznościami, na które profesjonalny przewoźnik miał wpływ i mógł je przewidzieć.
W odniesieniu do zarzutu strony dotyczącego art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., art. 189d k.p.a., art. 189e k.p.a., art. 189f k.p.a. poprzez ich nie zastosowanie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy wskazał, że kara za brak okresowych badań technicznych jest stała i wynosi 2 000 zł za każdy pojazd. Specyfika wskazanych wyżej przez stronę zapisów kodeksu postępowania administracyjnego jest uwzględniona w art. 92c u.t.d. Przepis art. 92 c u.t.d. określa bowiem zasady podejmowania i wykonywania transportu i przewozu drogowego oraz ściśle związanej z tym odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie:
1. art. 92c ust 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć;
2. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22). Ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji.
W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący wyjaśnił, że miał wiedzę, na temat kończącej się ważności badania technicznego naczepy, dlatego też nowe badanie miało nastąpić niezwłocznie po wykonaniu zleconego transportu. Przewóz był tak zaplanowany, aby kierowca wrócił do Polski przed upływem terminu do wykonania badania technicznego. Jednak ze względu na dłuższe zatrzymanie kierowcy na załadunku, z przyczyn od niego niezależnych, nie zdążył on wrócić do bazy przed upływem terminu do wykonania przeglądu. Przedmiotem przewozu były towary niebezpiecznie (ADR), a więc kierowca nie miał możliwości zatrzymania się po drodze w celu wykonania zaległego badania technicznego, bowiem ze względu na właściwości przewożonego towaru był on zobowiązany dowieźć go jak najszybciej na rozładunek.
Skarżący podniósł ponadto, że pomimo faktu, że do naruszenia doszło z przyczyn niezawinionych przez przewoźnika to nie zbagatelizował on stwierdzonego naruszenia i wprowadził w przedsiębiorstwie plan naprawczy celem wyeliminowania niebezpieczeństwa powtórzenia się w przyszłości tożsamych lub podobnych naruszeń, za które może zostać nałożona kara pieniężna. Wprowadził kalendarz elektroniczny, służący do kontroli terminów. Do kalendarza zostały wprowadzone wszystkie istotne dla przedsiębiorstwa terminy: terminy przeglądów pojazdów (samochody, naczepy), terminy ważności praw jazdy, badań okresowych, kwalifikacji wstępnej, terminy ważności ubezpieczeń pojazdów oraz "Teczkę kierowcy" dotyczącą sprawdzenia stanu technicznego i bezpieczeństwa pojazdów oraz ważności dokumentów. Takie działanie ma zapobiec temu by kierowca wyjechał w trasę bez odprawy, samochodem który nie spełnia wymagań bezpieczeństwa lub nie został wyposażony w dokumenty transportowe lub pojechał bez ważnych dokumentów (prawo jazdy, badania techniczne, ubezpieczenie).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej jako u.t.d.)., a ściślej mówiąc przepisy art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz lp. 9.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, w związku z jej art. 92a ust. 7 u.t.d.
Z art. 92a ust. 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d.).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że kontrolowany 13 sierpnia 2023 r. przewóz na kierunku wyjazdowym z Polski wykonywany był zespołem pojazdów, w którym naczepa nie posiadała ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego zdatność do ruchu drogowego. Jak ustalono, termin ważności badania naczepy marki [...] o nr rej. [...] upłynął w dniu 2 sierpnia 2023 r. Stwierdzone naruszenie opisane jest w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., z którego wynika, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2 000 zł za każdy pojazd.
Zdaniem skarżącego, brak aktualnych badań technicznych naczepy wynikał z nadzwyczajnych okoliczności, których nie mógł przewidzieć i za które nie ponosi odpowiedzialności. Skarżący wskazał, że miał wiedzę, na temat kończącej się ważności badania technicznego, dlatego też nowe badanie miało nastąpić niezwłocznie po wykonaniu zaplanowanego zlecenia. Nie odbyło się ono jednak w terminie, ze względu na nieprzewidziane wcześniej okoliczności, albowiem kierowca został zatrzymany na załadunku, a w konsekwencji nie zdążył on wrócić do bazy przed upływem terminu do wykonania przeglądu. Przedmiotem przewozu były towary niebezpiecznie (ADR), a więc kierowca nie miał możliwości zatrzymania się po drodze w celu wykonania zaległego badania technicznego, bowiem ze względu na właściwości przewożonego towaru był on zobowiązany dowieźć go jak najszybciej na rozładunek.
Stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestie związane z wykonywaniem badań technicznych pojazdów zostały uregulowane w przepisach unijnych i krajowych. Stosownie do art. 3 pkt 9 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylającej dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127, str. 51 ze zm.), badanie zdatności do ruchu drogowego oznacza kontrolę, której celem jest zapewnienie, aby pojazd mógł być bezpiecznie użytkowany na drogach publicznych i spełniał wymagane i obowiązkowe kryteria bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Według art. 10 ust. 1 cyt. dyrektywy, stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji. Poświadczenie wskazuje termin, w jakim należy przeprowadzić następnie badanie zdatności do ruchu drogowego.
W świetle art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej "p.r.d.") dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe.
Pojazdy określone w ust. 1 są dopuszczone do ruchu, jeżeli odpowiadają warunkom określonym w art. 66 oraz są zarejestrowane i zaopatrzone w zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne (art. 71 ust. 2 p.r.d.).
Pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę (art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d.).
Stosownie zaś do art. 84 ust. 1 p.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony na stacji uprawniony diagnosta.
Z powyższych przepisów wynika, że przedstawienie pojazdu do badania technicznego powinno zostać dokonane przed upływem terminu ważności badania, a skoro w dniu kontroli dowód rejestracyjny nie zawierał stosownego wpisu potwierdzającego ważność badania technicznego naczepy, to organ Straży Granicznej zasadnie nałożył na skarżącego karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za naruszenie określone w l.p. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Podkreślić należy, że skarżący nie kwestionował faktu, że w dniu kontroli naczepa [...] o nr rej. [...] nie posiadała ważnego aktualnego badania technicznego. Jednocześnie, zaznaczyć należy, że skarżący nie może skutecznie powoływać się na fakt, że kontrolowana naczepa była sprawna w sytuacji, gdy nie miała ważnego aktualnego badania technicznego. Jak słusznie podnosił organ odwoławczy sprawdzenie stanu technicznego naczepy jest szczególne ważne w sytuacji, gdy jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, przystosowana była ona do przewozu materiałów niebezpiecznych (ADR).
Sąd podziela stanowisko organów, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1); za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2), lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. (pkt 3).
Oczywisty i niesporny jest brak zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d. w okolicznościach niniejszej sprawy. Rozważenia wymaga natomiast, czy słusznie organ uznał, że nie zaistniały również przesłanki z pkt 1 art. 92c ust. 1 u.t.d.
Wyjaśnić należy, że dla uwolnienia się od odpowiedzialności - myśl w tej regulacji - podmiot wykonujący przewóz drogowy musi wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy najdalej idących staraniach przedsiębiorcy przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Powyższy przepis wskazuje na okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc na sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Wskazane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a celem tej regulacji nie jest rezygnacja z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym ani generalne uwalnianie przedsiębiorców od odpowiedzialności za naruszenia prawa.
Skarżący nie wykazał, że zaistniała przesłanka do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonej nieprawidłowości w przestrzeganiu przepisów ustawy o transporcie drogowym. Okoliczności stanu faktycznego sprawy i zebrane dowody wskazują, że skarżący ponosi odpowiedzialność za stwierdzony delikt administracyjny. Zaznaczyć należy, że twierdzenia, że badanie techniczne naczepy marki [...] nie odbyło się w terminie, ze względu na nieprzewidziane wcześniej okoliczności, z uwagi na zatrzymanie kierowcy na załadunku, a w konsekwencji nie zdążył on wrócić do bazy przed upływem terminu do wykonania przeglądu, nie zostały szczegółowo uzasadnione ani potwierdzone dowodami. Sprawia to, że są one gołosłowne. Z przedstawionego do kontroli dokumentu przewozowego CMR wynika bowiem, że załadunek towaru odbył się w dniu 4 sierpnia 2023 r., natomiast termin ważności okresowych badań technicznych naczepy upłynął w dniu 2 sierpnia 2023 r. Tym samym już przed rozpoczęciem przewozu pojazd nie posiadał ważnego okresowego badania technicznego. Jak słusznie podnosił organ odwoławczy, skarżący miał możliwość wykonania badania technicznego naczepy przed dniem kontroli. Odbyła się ona bowiem na terenie Polski na kierunku wyjazdowym.
Podsumowując, brak aktualnych badań technicznych pojazdu nie można uznać za zdarzenie o charakterze nagłym i trudnym do przewidzenia, a tym samym powstanie samego naruszenia, czyli wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnych badań technicznych, jest sytuacją, na którą skarżący miał realny wpływ i mógł jej uniknąć. Obowiązkiem profesjonalnego przewoźnika jest takie zorganizowanie transportu, by był zgodny z przepisami prawa. Niewątpliwie jednym z podstawowych obowiązków przedsiębiorcy transportowego jest wykonywanie transportu pojazdami mającymi ważne aktualne badania techniczne. Badania okresowe pojazdów są wykonywane corocznie. Zatem planując transport w okresie zbliżającego się upływu terminu ważności badania technicznego, skarżący powinien zawczasu podjąć czynności w celu realizacji spoczywającego na nim z mocy prawa obowiązku poddania pojazdu okresowemu badaniu.
W tych okolicznościach rzeczą skarżącego było podjęcie stosownych działań w celu zapewnienia prawidłowego wykonania przewozu drogowego. Z akt sprawy nie wynika, aby takie działania zostały podjęte. Opisywane w skardze i w odwołaniu działania skarżącego podjęte w celu wyeliminowania podobnych naruszeń w przyszłości nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bowiem zostały powzięte już po wystąpieniu naruszenia i w żaden sposób nie niwelują jego skutków, w tym nie wpływają na odpowiedzialność administracyjną przewoźnika. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów regulujących transport drogowy mają bowiem szczególny charakter. Odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie do konkretnego naruszenia, określonego czy to w ustawie o transporcie drogowym, czy w innych przepisach krajowych, bądź unijnych, jest niezależna od kwestii zaistnienia winy po stronie dokonującej naruszenia, a tym bardziej nie bada się stopnia zawinienia. Stwierdzenie naruszenia prawa powoduje odpowiednią, zgodną z przepisami kwalifikację tego naruszenia, a w konsekwencji nałożenie kary w przewidzianej ustawą wysokości, bez możliwości miarkowania kary czy odstąpienia od jej nałożenia, poza omówionym wyżej art. 92c u.t.d. oraz art. 92b u.t.d., który nie odnosi się do okoliczności niniejszej sprawy. Zasada praworządności wymagała więc od organu administracji, aby stwierdzając naruszenie określone lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., nałożył przewidzianą w tym przepisie karę, określoną w stałej wysokości na kwotę 2000 zł.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa) stwierdzić należy, że przepisy te nie mają zastosowania w sprawach z zakresu kar pieniężnych wymierzanych na podstawie u.t.d. ze względu na treść art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz art. 189a § 2 k.p.a.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie administracyjnym, że zakres stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. (Administracyjne kary pieniężne) wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z regulacji tej wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania. Co istotne, jak pokreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 września 2021 r. w sprawie sygn. akt II GSK 248/21, nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach Działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu. Oznacza to, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis Działu IVa nie ma zastosowania (zob. też A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 189a). Zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, albowiem nie zaktualizowały się określone art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania omawianej instytucji. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, tj. z art. 92c u.t.d. wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy na podmiot ten nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., ponieważ za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma, jak wskazano, to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych bez względu na to, czy zakres tego unormowania w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu unormowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Po 1201/22 oraz wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt II GSK 717/21).
Reasumując, skarga okazała się niezasadna. Sąd nie znalazł również podstaw do kwestionowania prawidłowości wydanej decyzji w zakresie niewskazanym w skardze. W ocenie Sądu, organy należycie zgromadziły materiał dowodowy, a dysponując pełnym materiałem prawidłowo go oceniły, w zgodzie z regułami proceduralnymi określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zapewniły też skarżącemu możliwość czynnego udziału w sprawie oraz odniosły się do podnoszonych przez niego argumentów. Uzasadnienie decyzji odpowiada jednocześnie wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) oddalił skargę.