III SA/Lu 858/15

III SA/Lu 858/15 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2016-03-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2015-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 4400/16 - Wyrok NSA z 2018-12-04
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 1 ust. 2 pkt 2, art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 6, art. 92c ust. 1, Lp. 6.3.6, 6.3.7, 6.3.8, 6.3.9,  i 6.3.11 załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 34
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 1 art. 13, art. 14 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 2, ust. 5, ust. 7 lit. b
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 5 lit. a, b,
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U. 2007 nr 159 poz 1128
§ 4
Rozporzadzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart  kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk,, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent stażysta Michał Fiut, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania G. O., utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] o nałożeniu na G. O. kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W przedsiębiorstwie G. O., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], przeprowadzona została kontrola za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przepisów w zakresie czasu pracy kierowców, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, regulacji z zakresu wykonywania przewozów oraz przestrzeganie przepisów ruchu drogowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na G. O. karę pieniężną w wysokości 15000 zł za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w trakcie kontroli u przedsiębiorcy stwierdzono następujące naruszenia: naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, brak na okazanej wykresówce przepisowych wpisów - miejsca lub daty końcowej użytkowania wykresówki, udostępnienie podczas kontroli niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Organ ustalił powyższe na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci danych z kart kierowcy, zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu i protokołu kontroli.
Odnosząc się do zarzutów strony organ odwoławczy podniósł, że strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy na każdym etapie postępowania, zaś organ zapoznał się ze wszystkimi dowodami zgłoszonymi przez stronę. Stwierdził, że zgodnie z art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE L Nr 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r., s. 1), dojazd do miejscowości innej niż ta, w której zakończono używanie wykresówki zawsze powinien być rejestrowany na odwrocie tarczy.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie zaistniały okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, wymienione w art. 92c u.t.d., mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia.
Główny Inspektor Transportu Drogowego nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na prawidłową organizację zadań przewozowych, takich jak listy przewozowe, czy plany wykonywania zadań transportowych, które wskazywałyby na wykonywanie zadań zgodnie z prawem. Takie dokumenty nie zostały przez stronę przedstawione.
Stwierdzone naruszenia, określone w lp. 6.3.6, 6.3.7, 6.3.8, 6.3.9 i 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, uzasadniały nałożenie kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. O. zaskarżył powyższą decyzję w całości, wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów art. 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. w związku z art. 6, 7, 8, 15, 75 i 81 k.p.a., polegające na braku ustaleń i niezebraniu pełnego materiału dowodowego, niezbędnego do wydania decyzji oraz błędne określenie podstawy prawnej.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w kontrolowanym okresie wykonywał wyłącznie przewozy na trasie Rosja-Białoruś-Polska, co oznacza, że doszło do naruszenia przepisów Umowy europejskiej sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR).
Podniósł również, że organ naruszył art. 1 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, które nakazują uwzględnianie tylko dni zarejestrowanej działalności.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. (data wpływu) pełnomocnik skarżącego podniósł dodatkowe zarzuty. Przede wszystkim zarzucił, że organ błędnie zastosował przepisy nowego rozporządzenia nr 165/2014, które nie obowiązywało jeszcze w dacie kontroli. Ponadto uszczegółowił zarzuty dotyczące przekroczenia terminów wczytania danych z kart kierowców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem skargi jest decyzja nakładająca na G. O. karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym stwierdzone w toku kontroli, przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.), dalej u.t.d.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d. podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.
W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15 000 złotych w przypadku podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Sankcje zawarte w omawianym artykule odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Podkreślić należy, że podmiotami tymi nie są kierowcy, lecz sami przedsiębiorcy.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6).
Z akt sprawy wynika, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego, obejmującej okres od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. (na str. 2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji na skutek oczywistej omyłki jako datę początkową wskazano dzień 1 lipca 2012 r.), dokonano analizy zapisów urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdów przez kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie skarżącego. W wyniku kontroli stwierdzono następujące naruszenia:
- naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy,
- nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu,
- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy,
- brak na okazanej wykresówce wymaganych wpisów: miejsca lub daty końcowej użytkowania wykresówki,
- udostępnienie podczas kontroli niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy.
Stwierdzone w wyniku kontroli uchybienia dotyczyły naruszenia obowiązków wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 102, s. 1), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie nr 561/2006", rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE z 1985 r., Nr L 370, s. 21), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie nr 3821/85", ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155 z późn. zm.) i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. Nr 180, poz. 1494, z późn. zm.) oraz wydanych na podstawie powołanych aktów prawnych przepisów wykonawczych: rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE z 2010 r. Nr L 168, s. 16) i rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U Nr 159, poz. 1128 z późn. zm.).
W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów dotyczących podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu.
Skarżący zarzuca, że organ odwoławczy błędnie powołał rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L z dnia 28 lutego 2014 r. Nr 60, str.1).
Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie z niżej podanych względów. Analizując naruszenia polegające na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, organ odwoławczy zwrócił wprawdzie uwagę na zmianę stanu prawnego w tym zakresie i wskazał, że rozporządzenie nr 3821/85, obowiązujące w dacie kontroli, zostało zastąpione rozporządzeniem nr 165/2014, niemniej jednak w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołał oba rozporządzenia. Również wskazując na obowiązek rejestrowania dojazdu do miejscowości innej niż ta, w której zakończono używanie wykresówki, organ odwoławczy powołał art. 34 rozporządzenia nr 165/2014, przytoczył jednak treść art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85. Ponadto stwierdzone naruszenia, polegające na braku rejestracji aktywności kierowców: W. P., Z. P., D. K., A. O. i R. O., w postaci dojazdu do określonych miejscowości lub powrotu do miejsca zamieszkania nie zostały przez skarżącego w ogóle zakwestionowane. Naruszenia te są więc oczywiste i bezsporne. Błędne, dodatkowe odwołanie się przez organ odwoławczy do przepisów nowego rozporządzenia nie miało zatem wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy również zauważyć, że okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy narusza zarówno przepis art. 15 rozporządzenia nr 3821/85, jak i przepis art. 34 rozporządzenia nr 165/2014.
Bezpodstawny jest także zarzut, że organ powinien zastosować Umowę europejską dotyczącą pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzoną w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1087). Jak wynika z protokołu kontroli, część stwierdzonych naruszeń dotyczyła postanowień Umowy AETR, jednak zaskarżoną decyzją nie zostały na skarżącego nałożone kary za jej naruszenie. Postępowanie w zakresie naruszenia Umowy AETR, dotyczącego przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu oraz skrócenia dziennego czasu odpoczynku przez kierowcę Z. Ol. zostało umorzone decyzją organu I instancji z dnia [...] lipca 2014 r. (k. 290 akt adm.). Nieuzasadniony jest więc zarzut skarżącego, że w zakresie stwierdzonych naruszeń dotyczących czasu pracy zastosowanie powinna mieć Umowa AETR.
Skarżący nie kwestionuje naruszeń polegających na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, braku na okazanej wykresówce wymaganych wpisów: miejsca lub daty końcowej użytkowania wykresówki oraz udostępnieniu podczas kontroli niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy i w żaden sposób nie podważa ustaleń organu w tym zakresie. Zbędne jest więc powtarzanie ustaleń organów, bardzo szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wskazane nieprawidłowości naruszają przepisy rozporządzenia nr 3821/85 oraz ustawy o czasie pracy kierowców, określające stosowanie urządzeń rejestrujących w pojazdach oraz obowiązki przedsiębiorców i kierowców w tym zakresie. Zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Przepis ten ustanawia zasadę, że nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Ponadto wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d), czyli okresy innej pracy, gotowości i dyspozycyjności wprowadza się na wykresówkę ręcznie, automatycznie lub w inny sposób czytelnie i nie brudząc karty. W przypadku gdy w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, wszyscy kierowcy obowiązani są uzupełniać odpowiednio wykresówki lub karty kierowcy w taki sposób, aby informacje zapisywane były na wykresówce lub karcie kierowcy prowadzącego pojazd.
Każdy kierowca jest zobowiązany do nanoszenia na swoją wykresówkę następujących informacji: na początku używania wykresówki powinien wpisać swoje nazwisko i imię, a następnie datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania, numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego został on przydzielony, zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce, jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki, wskazania licznika długości drogi (przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce, przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce, w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy (wskazanie licznika w pojeździe, do którego był przydzielony oraz wskazanie licznika w pojeździe, do którego zostaje przydzielony), czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu (art. 15 ust. 5 rozporządzenia nr 3821/85).
Pracodawca oraz kierowcy obowiązani są zapewnić poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB do rozporządzenia (art. 13 rozporządzenia nr 3821/85). Pracodawca zobowiązany jest wydać wystarczającą liczbę wykresówek kierowcom pojazdów wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, mając na uwadze długość okresu pracy, osobisty charakter wykresówki i możliwość zaistnienia konieczności ich wymiany w przypadku, gdy są zniszczone lub zatrzymane przez upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 14 ust. 1).
Obowiązkiem przedsiębiorcy jest - zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 - przechowywanie wykresówek w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydawanie ich kopii zainteresowanym kierowcom. Ponadto wykresówki, wydruki oraz wczytane dane przedsiębiorca ma obowiązek okazywać lub doręczać na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Z art. 25 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców wynika z kolei obowiązek prowadzenia przez pracodawcę ewidencji czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach; 2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności lub 5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1- 4. Wskazaną wyżej ewidencję czasu pracy pracodawca ma obowiązek przechowywania przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego (art. 25 ust. 2).
W świetle przedstawionych unormowań i ustalonego stanu faktycznego nałożenie na skarżącego kary za stwierdzone naruszenia, określone w lp. 6.3.6, 6.3.7, 6.3.8 i 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym było prawidłowe.
Szerszego omówienia i ustosunkowania się wymagają zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy (lp. 6.3.11 załącznika nr 3). W ocenie skarżącego organ bezpodstawnie stwierdził naruszenie tego obowiązku w przypadku kierowców: K. K., Z. O., Ł. P., A. O. i R. O.
Obowiązek wczytywania danych wynika z art. 10 ust. 5 lit. a podpunkt i) rozporządzenia nr 561/2006. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia nr 3821/85, zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. Przepis ten wprowadza zatem dla przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe, którzy używają pojazdów wyposażonych w tachografy cyfrowe, obowiązek regularnego wczytywania danych z tachografu i karty kierowcy.
Przez wczytywanie danych zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. b rozporządzenia nr 561/2006 w związku z załącznikiem IB, rozdział I lit. s rozporządzenia nr 3821/85 należy rozumieć kopiowanie wraz z podpisem cyfrowym części lub całego zbioru danych, zapisanego w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty do tachografów, przy czym wczytywanych danych nie może zmienić ani skasować zapisanych danych.
Maksymalne okresy wczytywania danych określone zostały w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców. Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:
a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej;
b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.
Stosownie zaś do treści art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych - z uwagi na konieczność zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu nr 561/2006 - minister właściwy do spraw transportu upoważniony został do określenia w drodze rozporządzenia częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe. W wykonaniu tego upoważnienia ustawowego Minister Transportu wydał w dniu 23 sierpnia 2007 r. rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Zgodnie z § 4 rozporządzenia dane z karty kierowcy podmiot pobiera:
1) co najmniej raz na 28 dni;
2) przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy;
3) przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe;
4) w przypadku utraty ważności karty kierowcy;
5) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.
Dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy (§ 4 ust. 2).
Z ustaleń organów wynika, że obowiązek pobrania (wczytania) danych co najmniej raz na 28 dni, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 sierpnia 2007 r. lub niezależnie od tego terminu, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2-5 i § 4 ust. 2, nie został przez skarżącego dopełniony w kilku przypadkach. Dotyczy to kierowców: K. K., Z. O., Ł. P., R. O. i A. O. Organ badał częstotliwość wczytywania danych w okresie od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r.
Skarżący nie kwestionuje ustaleń organów co do dat wczytywania danych, zarzuca jednak, że błędnie obliczony został nieprzekraczalny termin pobrania danych.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że ustalając terminy pobierania danych organ "winien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie, które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy", zauważyć należy, że zarzut ten sformułowany został ogólnikowo i skarżący nie wskazuje, na czym konkretnie polegać miałyby błędy organu w obliczaniu terminów wczytywania danych z kart wymienionych wyżej kierowców i nie wskazuje przyjętego przez siebie sposobu obliczenia terminów na pobranie danych z kart kierowców. Trudno zatem ustosunkować się do tego zarzutu.
Niemniej jednak wyjaśnić należy, że w ocenie sądu organy nie naruszyły zasad dotyczących okresów pobierania danych z kart kierowców, wynikających z powołanych wyżej przepisów. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że przepis art. 10 ust. 5 litera "a" podpunkt "i" rozporządzenia nr 561/2006 przyznaje państwom członkowskim kompetencję do określenia częstotliwości pobierania danych. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają terminy pobierania danych z kart kierowców określone w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. Natomiast rozporządzenie Komisji nr 581/2010 określa jedynie maksymalne, nieprzekraczalne terminy pobierania danych z kart kierowców. Określenie maksymalnego okresu w rozporządzeniu unijnym oznacza, że państwa członkowskie nie mogą określić częstotliwości pobierania danych przez ustalenie okresów dłuższych niż wynikające z rozporządzenia nr 581/2010 (czyli dłuższych niż 28 dni w przypadku kart kierowców), mogą jednak dopuścić pobieranie danych częściej. Należy zauważyć, że przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. określają surowsze wymagania w zakresie wczytywania danych niż czyni to rozporządzenie unijne, nie są jednak z nim sprzeczne. Dane z karty kierowcy przedsiębiorca powinien bowiem pobierać co najmniej raz na 28 dni lub częściej w celu uniknięcia utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy, a także przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy, przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe, w przypadku utraty ważności karty kierowcy i na żądanie organu kontrolnego. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. określa zatem częstotliwość pobierania danych z zachowaniem maksymalnego terminu określonego w rozporządzeniu nr 581/2010.
Zarówno przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r., jak i przepisy rozporządzenia nr 581/2010 określają terminy pobierania danych w dniach, bez bliższego określenia, czy chodzi o kolejno po sobie następujące dni kalendarzowe czy też inne dni. Skarżący podnosi, że rozporządzenie nr 581/2010 mówi wyłącznie o dniach zarejestrowanej działalności. Rzeczywiście, w pkt 2 preambuły rozporządzenia zawarta jest wskazówka, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Wskazówka ta odnosi się do art. 1 ust. 3 rozporządzenia, który ustanawia maksymalne okresy wczytania danych, liczone w dniach. Ani jednak preambuła, ani przepisy rozporządzenia nr 581/2010 nie określają, co rozumieć należy pod pojęciem dni zarejestrowanej działalności, ani też nie wskazują sposobu obliczania maksymalnych terminów, określonych w rozporządzeniu.
Pojęcie dni zarejestrowanej działalności nie jest jednolicie rozumiane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności rozbieżność dotyczy uwzględniania kolejnych dni kalendarzowych. W ocenie sądu wprowadzenie obowiązku pobierania danych z kart kierowców i regularnego ich odczytywania w celu zapewnienia skuteczniejszej kontroli przestrzegania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku nakazuje takie rozumienie pojęcia dni zarejestrowanej działalności, które zapewni realizację wyżej wskazanego celu. W pkt 1 preambuły rozporządzenia nr 581/2010 stwierdza się, że obowiązek regularnego wczytywania danych zarejestrowanych przez tachograf cyfrowy i na karcie kierowcy jest niezbędny dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorcę przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku, ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006. Wskazuje to na wagę regularnego i terminowego pobierania danych z kart kierowców. Chodzi zatem o dane dotyczące czynności podlegających obowiązkowi rejestracji, a więc nie tylko czynności polegających na prowadzeniu pojazdu, ale też wszystkich okresów, które mają wpływ na prawidłowe ustalenie czasu pracy kierowcy i należnych mu przerw w prowadzeniu pojazdu. Należy mieć bowiem na uwadze, że przepisy rozporządzenia nr 561/2006 zawierają bardzo szczegółowe i rygorystyczne zasady dotyczące prowadzenia pojazdu, dojazdu i powrotu do miejsca postoju pojazdu oraz okresów przerw i odpoczynku kierowców rozliczanych w okresach 24 godzinnych, tygodniowych i dwutygodniowych. Dla prawidłowego ustalenia okresów przerw i odpoczynków konieczne jest rejestrowanie wszystkich czynności kierowców, nie tylko samych okresów prowadzenia pojazdu. A zatem wszystkie dni zarejestrowane na karcie powinny być uwzględnianie. Wyłączanie niektórych dni (dni odpoczynku) przy obliczaniu maksymalnych terminów na pobieranie danych nie znajduje żadnego uzasadnienia. Okres odpoczynku, nawet trwający kilka dni jest okresem podlegającym rejestracji. Odmienna interpretacja byłaby sprzeczna z celami wprowadzenia obowiązku regularnego wczytywania danych. Zauważyć należy, że preambuła rozporządzenia nr 581/2010 podkreśla wagę regularnego wczytywania danych, czego zaprzeczeniem byłoby wczytywanie danych w różnych okresach, dowolnie obliczonych przez przedsiębiorcę, w szczególności z wyłączeniem poszczególnych dni z okresu 28 dni kalendarzowych. Nie można pojęcia dni zarejestrowanej działalności zawężać do dni czynnego prowadzenia pojazdu przez danego kierowcę, skoro dla oceny przestrzegania przepisów konieczne jest uwzględnienie całego zarejestrowanego okresu.
Dodać należy, że zgodnie z art. 15 ust. 7 litera b) rozporządzenia nr 3821/85 jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, kierowca musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych kartę kierowcy i wszelkie zapisy odręczne i wydruki z ostatnich 28 dni. Natomiast pamięć karty kierowcy wystarcza do przechowywania danych dotyczących czynności kierowcy przez co najmniej 28 dni (załącznik IB).
Z prawidłowych ustaleń organów wynika, że w okresie objętym kontrolą dane dotyczące kierowcy K. K. zostały pobrane trzykrotnie, z tym że od ostatniego wczytania w dniu [...] sierpnia 2013 r. (taką datę wskazano w protokole kontroli i w decyzji organu I instancji, natomiast w decyzji organu II instancji podano datę [...] sierpnia 2013 r.) do chwili zakończenia kontroli minęło ponad 28 dni. Dane dotyczące kierowcy Z. O. zostały pobrane również trzykrotnie, z tym że między wczytaniem w dniu 12 sierpnia a wczytaniem w dniu 16 września 2013 r. minęło ponad 28 dni. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów dołączonych do pisma z dnia nie wynika, by w przypadku kierowców K. K. i Z. O. istniały podstawy do odmiennego niż przyjętego przez organy sposobu obliczenia 28 dniowego terminu na pobranie danych z kart tych kierowców. Prawidłowo organ uwzględnił wszystkie dni kalendarzowe, ponieważ wskazane przez organ okresy 28 dniowe były rejestrowane.
Jeśli chodzi natomiast o dane z karty kierowcy Ł. P., to organ ustalił, że skarżący dwukrotnie nie pobrał danych z karty przed ustaniem stosunku zlecenia wiążącego go z kierowcą. Jak wskazano wyżej, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 23 sierpnia 2007 r., dane z karty kierowcy należy pobrać zawsze przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe. Skarżący obowiązku tego nie dochował, czego nie kwestionuje. W tym przypadku termin 28-dniowy nie ma zastosowania.
Podobnie było w przypadku kierowcy R. O. Organ ustalił - na podstawie dokumentacji przedstawionej przez skarżącego - że mimo ustania w dniu 2 sierpnia 2013 r. stosunku zlecenia, dane z karty tego kierowcy nie zostały pobrane. Naruszenie obowiązku wczytania danych przed ustaniem umowy zlecenia jest więc oczywiste. Całkowicie chybiony jest zarzut skarżącego, że organ nie wskazał precyzyjnie, w jakim okresie dane zostały wczytane lub nie. Naruszenie obowiązków przez podmiot wykonujący przewozy polegało w tym przypadku na niepobraniu danych z karty kierowcy przed ustaniem stosunku zlecenia, a dla stwierdzenia tego konkretnego naruszenia bez znaczenia jest to, czy w pozostałych przypadkach dane z karty tego kierowcy wczytywane były prawidłowo.
Co do kierowcy A. O., to z ustaleń organu wynika, że kierowca ten wykonywał przewóz w dniu 15 lipca 2013 r., a w okresie objętym kontrolą skarżący nie pobrał w ogóle danych z jego karty. Nie przedstawił bowiem kontrolującym żadnego pliku potwierdzającego terminowe wczytywanie danych (por. protokół kontroli). Dane te zostały wczytane już po zakończeniu kontroli, a przedstawione organowi w dniu 7 maja 2014 r. Skarżący nie kwestionuje ustaleń organów w tym zakresie. Bezpodstawny jest zarzut skarżącego, że organ wykroczył poza okres objęty kontrolą. Kara nałożona została bowiem nie za wczytanie danych po zakończeniu kontroli, lecz za niepobranie ich w terminie określonym przepisami.
W ocenie sądu organy nie naruszyły zasad wczytywania danych z kart kierowców wynikających z rozporządzenia nr 581/2010 oraz rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. i prawidłowo obliczyły długość okresów na wczytanie danych z kart kierowców. Skarżący nie przedstawił dowodów mogących podważyć ustalenia organów.
Kara za naruszenie określone w l.p. 6.3.11 załącznika nr 3 jest więc uzasadniona.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, organy administracji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Dowody te zostały następnie prawidłowo ocenione, zgodnie z zasada swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 k.p.a. zarzuty naruszenia wymienionych przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. są więc nieuzasadnione.
Prawidłowe jest też stanowisko organów co do braku podstaw do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Przepis art. 92c ust.1 u.t.d. odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Żadnych takich okoliczności skarżący nie wskazał i nie udowodnił. Wyjaśnić należy, że w dyspozycji art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji art. 92c ust. 1 u.t.d. W przepisie art. 92c ust. 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, nie dające się przewidzieć.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący jako podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Żadne takie okoliczności nie wynikały z dokumentacji zbadanej przez organ w toku kontroli, ani z dokumentacji dołączonej w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego.
Z przytoczonych powodów brak podstaw do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.)