III SA/LU 76/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę przewoźnika drogowego na decyzję nakładającą karę pieniężną za niezgłoszenie zmian danych dotyczących pojazdów i nieudostępnienie danych z tachografów, uznając, że pożar biura nie zwalnia z odpowiedzialności.
Przewoźnik drogowy złożył skargę na decyzję nakładającą na niego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za niezgłoszenie w terminie utraty prawa do dysponowania pojazdami oraz nieudostępnienie danych z tachografów i wykresówek. Skarżący argumentował, że naruszenia nastąpiły w wyniku pożaru, który zniszczył dokumenty i sprzęt. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że choć pożar miał miejsce, skarżący nie wykazał, że podjął wszelkie możliwe kroki w celu odtworzenia lub zabezpieczenia danych, a obowiązek zgłoszenia zmian danych dotyczących pojazdów nie był zależny od pożaru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę przewoźnika drogowego W. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Kary nałożono za dwa naruszenia: niezgłoszenie w terminie zmian danych dotyczących posiadanych pojazdów (utrata prawa do dysponowania dwoma pojazdami) oraz nieudostępnienie podczas kontroli wykresówek i danych z kart kierowców oraz tachografów cyfrowych. Skarżący podnosił, że naruszenia wynikły z siły wyższej – pożaru, który zniszczył dokumenty i laptopy z danymi. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Sąd podkreślił, że obowiązek zgłoszenia zmian danych dotyczących pojazdów jest niezależny od pożaru, a skarżący nie wykazał, że podjął wszelkie możliwe kroki w celu odtworzenia lub zabezpieczenia danych z tachografów i kart kierowców, mimo że miał na to czas i możliwość. Sąd wskazał, że odpowiedzialność w transporcie drogowym jest rygorystyczna, a ciężar wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów nie może być usprawiedliwione siłą wyższą w postaci pożaru, jeśli przedsiębiorca nie wykazał, że podjął wszelkie możliwe kroki w celu odtworzenia lub zabezpieczenia danych, a obowiązek zgłoszenia zmian danych dotyczących pojazdów jest niezależny od zdarzenia losowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedsiębiorca miał obowiązek zgłosić utratę prawa do dysponowania pojazdami niezależnie od pożaru. Ponadto, mimo pożaru, przedsiębiorca nie wykazał, że podjął wszelkie możliwe kroki w celu odtworzenia danych z kart kierowców i tachografów, a przepisy nakładają rygorystyczną odpowiedzialność w transporcie drogowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1, ust. 5, ust. 7
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 14 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 7a § ust. 1, ust. 2, ust. 4 pkt 2a
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 7 § ust. 7
Ustawa o transporcie drogowym
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 10 § ust. 5 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 art. 32 § ust. 1, 2, 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 art. 33 § ust. 1-3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 art. 34 § ust. 1-5
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § pkt 22
Ustawa o transporcie drogowym
p.p.s.a. art. 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189e
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189f
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189a § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
u.c.p.k. art. 25 § ust. 1 i 2
Ustawa o czasie pracy kierowców
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 art. 35
Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 581/2010 art. 1 § ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zgłoszenia zmian danych dotyczących pojazdów jest niezależny od zdarzenia losowego (pożaru). Przedsiębiorca nie wykazał, że podjął wszelkie możliwe kroki w celu odtworzenia lub zabezpieczenia danych z tachografów i kart kierowców po pożarze. Odpowiedzialność w transporcie drogowym jest rygorystyczna, a ciężar wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy.
Odrzucone argumenty
Naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym nastąpiły w wyniku siły wyższej (pożaru), co powinno zwalniać z odpowiedzialności. Organy naruszyły przepisy postępowania, nie uwzględniając słusznego interesu obywateli i nie rozpatrując wszechstronnie sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy ma charakter obiektywny. Ciężar wykazania okoliczności mających wpływ na odstąpienie od wymierzania kary spoczywa tylko i wyłącznie na przedsiębiorcy. Przedsiębiorca należycie dbający o swoje sprawy powinien w sposób szczególny zadbać o przestrzeganie przepisów prawa.
Skład orzekający
Anna Strzelec
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Drwal
sędzia
Agnieszka Kosowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźników drogowych za naruszenia przepisów, w tym w kontekście zdarzeń losowych takich jak pożar."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych naruszeń przepisów o transporcie drogowym i nie stanowi przełomu w szerszym zakresie prawa administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii siły wyższej w kontekście odpowiedzialności przedsiębiorców, co jest istotne dla firm z branży transportowej. Pokazuje też znaczenie należytej staranności w dokumentacji.
“Pożar biura nie usprawiedliwia naruszeń przepisów transportowych – sąd wyjaśnia granice siły wyższej.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 76/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Anna Strzelec /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 92a ust. 1, ust. 5, art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 5
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 32, art. 33, art. 34
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 3 grudnia 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania W. C. (dalej jako "skarżący", "strona"), utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 kwietnia 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniach 8 lutego 2024 r. – 23 lutego 2024 r. przeprowadzono kontrolę u przedsiębiorcy – W. C., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługowy Przewóz Osób W. C.. Kontrola obejmowała okres od 1 kwietnia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. W toku kontroli przeprowadzono analizę okazanej dokumentacji, w tym posiadanych uprawnień z zakresu zarobkowego przewozu drogowego osób oraz dokumentacji pojazdów i kierowców, przy udziale których wykonywano przewozy drogowe.
W toku kontroli stwierdzono naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm.), dalej jako "u.t.d.", o których mowa w załączniku nr 3 do tej ustawy polegające na:
1) niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie – naruszanie z l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 800 zł za każdą zmianę;
2) nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych karty kierowcy i tachografu cyfrowego - naruszanie z l.p. 6.3.16. załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy.
Ustalenia kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] z dnia 23 lutego 2024 r.
Zawiadomieniem z dnia 23 lutego 2024 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie wyżej wymienionych naruszeń.
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000,00 zł z tytułu:
1) niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w wymaganym terminie – lp. 1.5 – 1600 zł;
2) nieudostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych karty kierowcy i tachografu cyfrowego za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy – lp. 6.3.16 – 1 334 500,00 zł.
Wysokość kary została ograniczona do 15 000,00 zł na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że do naruszenia doszło w wyniku zaistnienia siły wyższej, której przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, tj. pożaru, który wybuchł dzień przed rozpoczęciem kontroli, a w trakcie, którego spłonęły wszystkie dokumenty (wykresówki, tachografy, dokumenty pracownicze), a także wyposażenie biura, w tym laptopy, na których przechowywane były dokumenty. Skarżący podniósł również, że pojazdy o nr rej. [...] i [...] nie były w okresie objętym kontrolą w posiadaniu strony, ponieważ zostały one użyczone innemu podmiotowi gospodarczemu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia 3 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że w przypadku naruszenia określonego w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności wykazu pojazdów przedstawionego do kontroli przez przedsiębiorcę, jego oświadczenia z dnia 19 lutego 2024 r. oraz pisma Starosty Opolskiego z dnia 12 lutego 2024 r., wykazała, że strona nie zgłosiła w wymaganym terminie, w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił jej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, faktu utraty prawa do dysponowania pojazdami o nr rej. [...] i [...] Zgodnie z pismem Starosty Opolskiego pojazdy te zostały zgłoszone w dniach 2 marca 2023 r. i 4 sierpnia 2023 r. do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, natomiast stosownie do oświadczenia przedsiębiorcy z dnia 19 lutego 2024 r., w okresie objętym kontrolą, tj. od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., nie były one w jego posiadaniu.
Organ II instancji wskazał, że w świetle art. 14 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia lub licencji, zmiany danych, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Konsekwencją zaś niezgłoszenia zmian w wymaganym terminie, jest kara pieniężna w wysokości 800 zł za każdą zmianę.
Organ stwierdził, że kara pieniężna nałożona na stronę za naruszenia sankcjonowane na podstawie lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w kwocie 1600 zł została nałożona w prawidłowej wysokości.
Odnosząc się do naruszenia określonego w lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych karty kierowcy i tachografu cyfrowego, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcie kontroli poinformował przedsiębiorcę, że kontrolą zostanie objęty okres od dnia 1 kwietna 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., oraz że na dzień rozpoczęcia kontroli powinien on przygotować m.in. wykresówki, dane cyfrowe z kart kierowców i z tachografów cyfrowych oraz wydruki z kart kierowców i z tachografów cyfrowych {jeżeli były sporządzone) z kontrolowanego okresu. O dokumenty i dane te przedsiębiorca został wezwany przez organ I instancji pismami z dnia 8 lutego 2024 r. i z dnia 20 lutego 2024 r.
Pomimo wezwania strona nie okazała do kontroli wykresówek lub danych cyfrowych z karty kierowcy:
1) E. S. z okresu od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. - łącznie 275 dni;
2) G. R. z okresu od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. - łącznie 275 dni;
3) D. S. z okresu od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. - łącznie 275 dni;
4) A. O. z okresu od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. - łącznie 61 dni;
5) B. R.-D. z okresów od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r., od dnia 26 czerwca 2023 r. do dnia 5 lipca 2023 r. oraz od dnia 6 lipca 2023 r. do dnia 6 października 2023 r. - 133 dni;
6) M. C. z okresu od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. - łącznie - 275 dni;
7) K. C. z okresu od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. - łącznie 275 dni;
8) W. C. z okresu od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. - łącznie 275 dni;
9) S. C. z okresu od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. - łącznie 275 dni.
Ponadto przedsiębiorca nie okazał danych cyfrowych z tachografów zainstalowanych w pojazdach o nr rej.:
1) [...] z okresu od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. -łącznie 275 dni;
2) [...] z okresu od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. -łącznie 275 dni.
Podsumowując powyższy organ II instancji stwierdził, że przedsiębiorca nie udostępnił podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego łącznie za 2669 dni. Kara pieniężna nałożona na stronę za naruszenia sankcjonowane na podstawie lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynosiła w tych okolicznościach sprawy 1 334 500,00 złotych. Wysokość kary na podstawie art. 92a ust. 5 pkt u.t.d. została w ocenie organu prawidłowo ograniczona do kwoty 15 000 zł.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że pojazdy o nr rej. [...] i [...] nie były w okresie objętym kontrolą w posiadaniu strony, gdyż zostały one użyczone innemu podmiotowi gospodarczemu, organ odwoławczy wyjaśnił, że fakt użyczenia pojazdu innemu podmiotowi, jako utrata tytułu prawnego do dysponowania nim, powinien zostać zgłoszony organowi licencyjnemu w terminie 28 dni od dnia jego zaistnienia. Strona obowiązku tego jednak nie dopełniła. Dlatego też nałożona została na nią kara pieniężna za naruszenie opisane w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 1 600 złotych (2 x 800 złotych).
Organ odwoławczy uznał również, że nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 189e i art. 189f k.p.a., organ odwoławczy wskazał, że przepisy te nie znajdą zastosowania w przedmiotowej sprawie. Regulują one przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie kwestionuje okoliczności, na którą powołuje się strona, że doszło do pożaru lokalu przedsiębiorcy, w wyniku którego zniszczeniu uległy dokumenty i komputery, na których zapisane były dane cyfrowe. Zauważył jednak, że w trakcie pożaru nie spłonęły pojazdy pozostające w dyspozycji przedsiębiorcy, oraz że nie mogły ulec zniszczeniu karty kierowców, ponieważ są one dokumentami imiennymi oraz osobistymi i jako takie nie powinny znajdować się w biurze pracodawcy. Przedsiębiorca miał zatem możliwość ponownego wczytania danych z kart kierowców i z tachografów cyfrowych oraz mógł je przedstawić do kontroli. Pomimo tego, zarówno w trakcie kontroli, jak i w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego nie okazał on żadnych danych cyfrowych.
Organ II instancji przywołał przepis art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. U. UE. L z dnia 2 lipca 2010 r. Nr 168, str. 16), dalej "rozporządzenia nr 581/2010 w sprawie wczytania danych", zgodnie z którym, dane cyfrowe powinny być wczytywane nie rzadziej niż co 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej i nie rzadziej niż co 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Nie oznacza to jednak zdaniem organu, że na karcie kierowcy i w tachografie cyfrowym zapisują się dane wyłącznie z okresu odpowiednio 28 dni i 90 dni. Wręcz przeciwnie, przechowywane są na nich dane ze zdecydowanie dłuższego okresu. Organ odwoławczy stwierdził, że fakt ich zczytania i zapisania na urządzeniu zewnętrznym (np. laptopie) nie powoduje usunięcia danych z karty czy tachografu. Na tej podstawie organ II instancji uznał, że przedsiębiorca pomimo pożaru był w posiadaniu, przynajmniej znacznej części, danych cyfrowych, o okazanie których żądał organ.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. Organ podniósł, że powołany przepis pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. C. zaskarżył w całości decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 75 k.p.a., poprzez brak wszechstronności w rozpatrywaniu sprawy, nieuwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, brak rozważenia wszystkich okoliczności w sprawie oraz art. 189e oraz 189f k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przy orzeczeniu kary stanu siły wyższej w postaci pożaru.
Skarżącego zarzucił również organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 92a ust. 1, ust. 5, ust. 7 u.t.d. oraz Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy, poprzez uznanie, że kontrolowany nie dokonał stosownego zgłoszenia zmiany danych ilości posiadanych pojazdów organowi, który wydał licencję, ignorując zgłaszany stan siły wyższej;
b) art. 92a ust. 1, ust. 5, ust. 7 u.t.d. oraz Ip. 6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy, poprzez uznanie, że kontrolowany nie przedłożył danych, ignorując zgłaszany stan siły wyższej, a tym samym bezpodstawne i nie mające oparcia w materiale dowodowym nie danie wiary wyjaśnieniom przedsiębiorcy co do stanu faktycznego oraz jego wiedzy;
c) art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2024 r. poz. 220), poprzez uznanie, że odwołujący się nie prowadził w sposób należyty ewidencji czasu pracy kierowców;
d) art. 33 ust. 2 oraz ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U. UE L z 2014 r. N 60, str. 1), poprzez bezpodstawne przyjęcie, że strona swoim działaniem czy zaniechaniem nie dochowała należytej staranności w przechowywaniu wykresówek i wydruków w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie przez co najemnej rok po ich użyciu.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że naruszenie przepisów nastąpiło w związku z siłą wyższą, której skarżący nie mógł się spodziewać i przewidzieć. Pożar wybuchł dzień przed wszczęciem kontroli. Spłonęły wszelkie dokumenty oraz wyposażenie całego biura, w szczególności laptopy, na których były archiwizowane dokumenty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Kontroli sądu poddana została decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł, za naruszenia określone w lp. 1.5 i lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to, zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d., obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 1 000 000 zł za każde naruszenie (pkt 1); przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za każde naruszenie (pkt 2).
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d.).
Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 15 000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d.).
Organy ustaliły (okoliczność niesporna), że zgodnie z okazanymi dokumentami, w tym w szczególności przedstawionym wykazem pracowników w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., skarżący w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli zatrudniał kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10.
W rozpoznawanej sprawie, stwierdzone w wyniku przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego kontroli naruszenia polegały na: niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych w wymaganym terminie (l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.) i nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych karty kierowcy i tachografu cyfrowego (l.p. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d.).
W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, kara pieniężna w wysokości 15 000 zł za stwierdzone w toku kontroli naruszenia została nałożona na skarżącego prawidłowo.
Stosownie do lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie podlega karze w wysokości 800 zł – za każdą zmianę.
Według art. 7a ust. 1 u.t.d. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2070 oraz z 2022 r. poz. 1087) po uiszczeniu opłat, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 i 11. Z art. 7a ust. 2 u.t.d. wynika, że wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera m.in. określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego (pkt 6). Zgodnie z art. 7a ust. 4 pkt 2a u.t.d., do wniosku o udzielenie licencji wspólnotowej dołącza się m.in. wykaz pojazdów, o których mowa w ust. 7. Przepis art. 7 ust. 7 u.t.d. stanowi, że po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przedkłada do organu, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wykaz pojazdów zawierający następujące informacje:
1) markę, typ;
2) rodzaj/przeznaczenie;
3) numer rejestracyjny;
3a) kraj rejestracji;
4) numer VIN;
5) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem;
6) dopuszczalną masę całkowitą;
7) oświadczenie o wykorzystaniu pojazdu wyłącznie do transportu drogowego rzeczy pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, w przypadku, gdy zgłoszonym pojazdem będzie wykonywany wyłącznie tego rodzaju transport.
Przewoźnik drogowy jest na mocy art. 14 ust. 1 pkt 1 u.t.d. obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie zgłosił w wymaganym terminie, w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił mu licencji na wykonywanie krajowego transportu osób – Staroście Opolskiemu, faktu utraty prawa do dysponowania pojazdami o nr rej. [...] i [...] Z pisma Starosty Opolskiego z dnia 12 lutego 2024 r., wynikało, że wyżej wymienione pojazdy zostały zgłoszone w dniach 2 marca 2023 r. i 4 sierpnia 2023 r. do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób (k. 41 akt adm.). Tymczasem skarżący w piśmie z dnia 19 lutego 2024 r. (k. 18b akt adm.) oświadczył, że w okresie objętym kontrolą, tj. od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., pojazdy te nie były w jego posiadaniu i nie wykonywały transportu osób.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że prawidłowo ustalił organ odwoławczy, że przedsiębiorca nie dokonał zgłoszenia do licencji, w wymaganym terminie, zmiany danych dotyczących rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które będą wykorzystywane do wykonywania transportu drogowego i w konsekwencji nałożył za stwierdzone naruszenie karę pieniężna w wysokości 1 600 zł. Skarżący nie zaprzeczył, że nie zgłosił faktu utraty prawa do dysponowana wskazanymi przez organ pojazdami. Wprost przyznał, że w okresie objętym kontrolą nie były one w jej posiadaniu. Podnoszone przez skarżącego okoliczności wystąpienia pożaru pozostawały bez wpływu na wykonanie przez skarżącego tego obowiązku i zarzuty skargi w tym zakresie uznać należy za chybione.
W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo również przyjął, że brak udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, stanowi naruszenie, które podlega karze pieniężnej na podstawie lp.6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy u.t.d. Kara w takim przypadku wynosi 500 zł za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy.
W trakcie kontroli stwierdzono brak wykresówek lub danych cyfrowych z kart kierowców: E. S. (275 dni x 500 zł), G. R. (275 dni x 500 zł), D. S. (275 dni x 500 zł), A. O. (61 dni x 500 zł), B. R.-D. (133 dni x 500 zł), M. C. (275 dni x 500 zł), K. C. (275 dni x 500 zł), W. C. (275 dni x 500 zł), S. C. (275 dni x 500 zł). Stwierdzono również brak danych cyfrowych z tachografów zainstalowanych w pojazdach o numerach rejestracyjnych [...] (275 dni x 500 zł) oraz [...] (275 dni x 500 zł).
Z akt sprawy wynika, że w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia 29 grudnia 2023 r. (k. 1 akt adm.) organ I instancji poinformował skarżącego, że kontrolą zostanie objęty okres od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. i wymienił dokumenty jakie należy przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli, m.in. wykresówki z okresu objętego kontrolą, dane cyfrowe pobrane z kart kierowców oraz dane cyfrowe pobrane z tachografów cyfrowych z kontrolowanego okresu oraz wydruki z kart kierowców i z tachografów cyfrowych, jeżeli były sporządzone. Przedmiotowe zawiadomienie skarżący odebrał w dniu 15 stycznia 2024 r. Skarżący został również poinformowany, że kontrola odbędzie się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia przedmiotowego zawiadomienia. Termin rozpoczęcia kontroli został ustalony na dzień 8 lutego 2024 r., natomiast pismem z dnia 6 lutego 2024 r. skarżący wniósł o przesunięcie terminu na dostarczenie żądnych dokumentów. O przedłożenie do kontroli wyżej wymienionych dokumentów skarżący był wzywany przez organ I instancji jeszcze dwukrotnie, w pismach z dnia 8 lutego 2024 r. z wyznaczeniem terminu na przedłożenie dokumentów na dzień 19 lutego 2024 r. i 20 lutego 2024 r. z wyznaczeniem ostatecznego terminu na dokonanie tej czynności na dzień 22 lutego 2024 r. (k. 8 i k. 42 akt adm.). Skarżący tych dokumentów nie przedłożył, co znajduje potwierdzenie w protokole kontroli.
Wskazać w tym miejscu należy, że z art. 10 ust. 5 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r. Nr 102, str. 1), dalej "rozporządzenie nr 561/2006" wynika, że przedsiębiorstwo transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. W myśl art. 10 ust. 5 lit. a) tiret drugie rozporządzenia 561/2006, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U. UE L z dnia 28 lutego 2014 r. Nr 60, str. 1), dalej jako "rozporządzenie nr 165/2024", przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Tachografy cyfrowe nie mogą być ustawione w sposób powodujący automatyczne przełączanie się na konkretną kategorię czynności po wyłączeniu silnika lub zapłonu pojazdu, chyba że kierowca ma w dalszym ciągu możliwość ręcznego wyboru odpowiedniej kategorii czynności (art. 32 ust. 2). Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach (art. 32 ust. 3).
W myśl art. 33 ust. 1-3 rozporządzenia nr 65/2014, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Przedsiębiorstwa transportowe wydającą wystarczaj liczbę wykresówek kierowcom pojazdów wyposażonych w tachograf analogowe, mając na uwadze indywidualny charakter wykresówki, długość okresu pracy i możliwość zaistnienia konieczności ich wymiany, w przypadku gdy zostaną zniszczone lub zatrzymane przez upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przedsiębiorstwa transportowe wydają kierowcom tylko wykresówki zgodne z homologowanym wzorem i odpowiednie do użycia w urządzeniu zainstalowanym w pojeździe. W przypadku gdy pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy, przedsiębiorstwo transportowe i kierowca zapewniają, biorąc pod uwagę długość okresu pracy, by drukowanie danych z tachografu na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych mogło być prawidłowo przeprowadzone w razie kontroli. Przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Według art. 34 ust. 1 rozporządzenia 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed założeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Zgodnie z art. 34 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia, kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy. Przepis art. 34 ust. 3 rozporządzenia 165/20214, jeżeli zaś w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to w myśl ustępu 3 okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):
a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówki ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu.
Zgodnie z art. 34 ust. 4 rozporządzenia nr 165/2014, jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.
Jak stanowi art. 34 ust. 5 rozporządzenia nr 165/2024, kierowcy:
a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu;
b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: czas prowadzenia pojazdu, inna praca, okresy gotowości, przerwy lub odpoczynek.
Skoro skarżący nie udostępnił podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, trafna jest ocena organu odwoławczego, że doszło do naruszenia obowiązków wynikających z przepisów rozporządzenia nr 561/2006 i rozporządzenia nr 165/2014, które mają charakter bezwzględny. Odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, ma charakter obiektywny. Nie jest ona uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, a zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co w niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości.
W konsekwencji kara pieniężna w wysokość 1 334 500 zł za ujawnione naruszenia określone w Ip. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. została prawidłowo wyliczona (co zresztą nie było przez stronę podważane). W związku z tym, że suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia wynosiła łącznie 1 336 100 zł, to uzasadnione było jej ograniczenie na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. do kwoty 15 000 zł.
W odniesieniu do powyższego naruszenia skarżący podniósł, że jego sytuacja wyczerpuje znamiona z art. 92c ust. 1 u.t.d.
W toku postępowania administracyjnego oraz w skardze skarżący podnosił, że naruszenie nastąpiło w związku z siłą wyższą, której nie mógł się spodziewać ani przewidzieć. Dzień przed wszczęciem kontroli wybuchł pożar, w wyniku którego spłonęły wszelkie dokumenty, w tym wykresówki oraz dokumenty pracownicze, oraz wyposażenie całego biura, również laptopy, na których były archiwizowane dokumenty. Na potwierdzenie okoliczności, że w budynku gospodarczym przy ul. [...] w O. L. w dniu 5 lutego 2024 r. był pożar, skarżący złożył zaświadczenie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. L. z dnia 7 lutego 2024 r. oraz zdjęcia z miejsca zdarzenia.
Zgodnie z treścią art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Sytuacja, o której mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., może mieć miejsce, jeżeli strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia lub nie mogła tego przewidzieć, a więc gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie od niej niezależnych. Brak wpływu strony na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie jest wystarczające jedynie zakwestionowanie swojej odpowiedzialności. Przedsiębiorca należycie dbający o swoje sprawy powinien w sposób szczególny zadbać o przestrzeganie przepisów prawa.
Jak już wyżej wskazano skarżący powoływał się na pożar jako okoliczność mającą wyłączyć odpowiedzialność skarżącego za stwierdzone naruszenia. Z zaświadczenia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. L. wynika, że w istocie uszkodzeniu lub spaleniu uległy drukarka i dwa laptopy. Jak słusznie jednak stwierdził organ, w trakcie pożaru nie spłonęły pojazdy pozostające w dyspozycji przedsiębiorcy. Zgodzić się również należy z organem, że nie mogły ulec zniszczeniu karty kierowców, ponieważ są one dokumentami imiennymi i osobistymi, co więcej skarżący ani na etapie postepowania administracyjnego ani w skardze nie wykazał, że tak się stało. Obowiązkiem przedsiębiorcy, w świetle przepisów rozporządzenia nr 561/2006, jest wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz z karty kierowcy z określoną częstotliwością. Jak wskazano również w świetle regulacji art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 zabrania się niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Tym samym przedsiębiorca miał zatem możliwość ponownego wczytania danych z kart kierowców i z tachografów cyfrowych oraz mógł je przedstawić do kontroli. Skarżący w istocie nie wykazał w żaden sposób, że było to niemożliwe i dlaczego, aby organ mógł te okoliczności ocenić w świetle przesłanek ezgoneracyjnych. W piśmie procesowym z dnia 21 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącego argumentowała, że nawet jeżeli skarżący chciałby próbować odtworzyć jakieś dokumenty to potrzeba na to czasu, którego kontrolujący nie dostarczyli. Takie stanowisko jest wprost sprzeczne z tym co wynika z akt. Abstrahując już od tego, że zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia kontroli wraz z wykazem dokumentów, które należy organowi dostarczyć skarżący otrzymał już w dniu 15 stycznia 2024 r., to jak wynika z akt skarżący miał wydłużany termin do dostarczenia brakujących dokumentów dwukrotnie do 19 lutego 2024 r., a następnie do dnia 22 lutego 2024 r.
W ocenie sądu, skarżący nie podważył skutecznie stanowiska organów, że odzyskanie danych z kart kierowców czy tachografów cyfrowych było ponownie możliwe. Pełnomocnik strony w piśmie z dnia 21 marca 2024 r. złożonym przed wydaniem decyzji przez organ I instancji sama przyznała, że "Kontrolowany jest w stanie dostarczyć dane z tachografów cyfrowych pojazdów o nr rej. [...] oraz [...] Niestety czynność ta wymaga czasu. Takie dane zostaną dostarczone niezwłocznie po ich pozyskaniu".
Z akt sprawy wynika jednak, że skarżący w istocie nie podjął po pożarze, w toku trwającej kontroli, o której był zawiadomiony przed jej rozpoczęciem, ani w toku postępowania administracyjnego jakiejkolwiek próby odnalezienia, zabezpieczenia, odczytania czy odtworzenia brakującej dokumentacji lub choćby jej części. Skarżący nie tylko nie wykazał, że uczynił wszystko co tylko było możliwe, aby odzyskać utracone dane, ale również nie wykazał, starannego i profesjonalnego działania przedsiębiorcy w odniesieniu do dokumentacji i danych, które miał w świetle przytoczonych wyżej przepisów obowiązek przechowywać.
Podkreślić należy, że organy nie kwestionowały, iż doszło do zdarzenia losowego. Oczywistym jest, że pożaru nie można z oczywistych względów przewidzieć, ale można poczynić odpowiednie kroki zmniejszające ryzyko wystąpienia skutków z tym związanych, zwłaszcza gdy mamy do czynienie z profesjonalnym podmiotem gospodarczym, od którego można i należy wymagać dochowania należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw. Skarżący miał wpływ na należyte zabezpieczenie danych co do których miał bezwzględny obowiązek przechowywania i zabezpieczenia przed utratą. Już sam brak ich zapisu na dodatkowym nośniku danych świadczy co najmniej o niedbalstwie w działaniu. Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 stycznia 2019 r. w sprawie sygn. akt II SA/Ke 780/18, z odwołaniem do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji stwierdzenia przez organ nie dochowania przez przewoźnika należytej staranności w zabezpieczeniu dokumentacji oraz w podjęciu próby jej odtworzenia, nie miały znaczenia okoliczności związane z jej utratą, zwłaszcza możliwość przewidywania i zapobiegnięcia przyczynie, która doprowadziła do jej utraty, tj. wspomnianego pożaru.
Podkreślić trzeba, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy, bowiem odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest rygorystyczna, z powodu dążenia do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. O ile więc organ zobowiązany jest wykazać zaistnienie określonego skutku w postaci naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, to jednak ciężar wykazania okoliczności mających wpływ na odstąpienie od wymierzania kary za ten skutek spoczywa tylko i wyłącznie na przedsiębiorcy, który z tych okoliczności wywodzić chce korzystne dla siebie skutki prawne.
W świetle powyższego podzielić należy stanowisko organu o braku podstaw do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności na podstawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Nie było także podstaw do zastosowania art. 189f k.p.a. Przesłanki odstąpienia od nałożenia kary zostały szczegółowo uregulowane w ustawie o transporcie drogowym i ocenione należycie przez organy w sprawie niniejszej.
W ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Postępowanie nie było też prowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
W konsekwencji brak było również podstaw co do podzielania zarzutów skargi co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI