III SA/Lu 745/24

III SA/Lu 745/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /przewodniczący/
Ewa Ibrom /sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2141
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji  z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 66 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 728
art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 5 lit. a, lit. b, lit. c
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16 art. 1 ust. 4
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 5 sierpnia 2024 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") z 26 maja 2024 r., nr [...], o nałożeniu na B. T. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej jako "skarżąca") kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia.
W dniu 27 lutego 2023 r. na drodze krajowej nr 9 w Radomiu kontroli został poddany pojazd marki Daf o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepa marki Krone o numerze rejestracyjnym [...] Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Pojazdem kierował K. K.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz B. T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W wyniku kontroli stwierdzono liczne promieniowe pęknięcia tarcz hamulcowych na osi drugiej pojazdu oraz promieniowe pęknięcia tarczy hamulcowej lewej na pierwszej osi. Pobrano również dane cyfrowe z karty kierowcy, na podstawie których stwierdzono, że od dnia wydania karty kierowcy, tj. od 17 stycznia 2023 r. nie było dokonywane wczytywanie danych. W okresie od dnia wydania karty do dnia kontroli stwierdzono 29 dni zarejestrowanej aktywności.
Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...]
Organ I instancji w dniu 22 marca 2023 r. poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Decyzją z 26 maja 2023 r. organ I instancji nałożył na skarżącą skargę pieniężną w wysokości 2 500,00 zł z tytułu:
- naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę – lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 728 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d.";
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna – za każdy pojazd – 2 000,00 zł – lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
B. T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 5 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w odniesieniu do naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywanych danych z karty kierowcy podniósł, że obowiązek wczytywania danych z karty kierowcy wynika z przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L z dnia 2 lipca 2010 r. Nr 168, str. 16), dalej jako "rozporządzenie 581/2010". Konsekwencją naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy jest sankcja w postaci kary pieniężnej w wysokości 500 zł, zgodnie z lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy podniósł, że po analizie danych cyfrowych pobranych podczas kontroli stwierdzono, że od dnia wydania karty kierowcy, czyli od 17 stycznia 2023 r. nie było dokonane wczytywanie danych. Do dnia kontroli minęło zatem 29 dni zarejestrowanej działalności. W związku ze stwierdzonym naruszeniem organ za zasadne uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł.
W odniesieniu do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna organ II instancji wskazał, że warunki, organizację i sposób wykonywania kontroli ruchu drogowe określa zaś rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2141 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego". Z wymienionego rozporządzenia wynika, że podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący może m.in. przeprowadzić wzrokową ocenę stanu technicznego pojazdu. Usterki stwierdzone podczas drogowej technicznej dzieli się na trzy kategorie: usterki drobne, usterki poważne i usterki niebezpieczne.
Organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli stanu technicznego pojazdu stwierdzono liczne promieniowe pęknięcia tarcz hamulcowych na osi drugiej pojazdu oraz promieniowe pęknięcia tarczy hamulcowej lewej na pierwszej osi. Pęknięcia przebiegają przez całą powierzchnię roboczą tarcz hamulcowych. Stwierdzona usterka w świetle poz. 1.1.14 złącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego określona jest jako usterka niebezpieczna. Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna podlega zaś, zgodnie z lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., karze pieniężnej w wysokości 2000 zł. Nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych za stwierdzone naruszenie z lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy organ uznał za prawidłowe.
Odnosząc się zarzutów odwołania, organ odwoławczy podniósł, że w sytuacji stwierdzenia słabej baterii w urządzeniu sczytującym dane, strona powinna wymienić je i dokonać jeszcze raz sczytania, skoro dane zapisały błędne daty odczytu. Organ wskazał, że nazwy plików nagranych na płytę są następujące: K. K. 20000101000001L(1). DDD oraz K._K._20000101000001L(2).DDD. Z instrukcji urządzenia do sczytywania danych, które posiada strona wynika, że "pliki pobrane z karty kierowcy zapisywane są w katalogu CARD (Nazwisko Pierwsze imię_Drugie imię_Data i godzina pobrania danych. DDD). Nie wolno przenosić, usuwać, ani zmieniać nazw tych katalogów!." Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe świadczy o manipulacji w plikach, gdyż nie odpowiadają one zapisowi. Po odczytaniu wyżej wymienionych plików każdy z nich ma inne daty odczytu, a ich nazwy różnią się jedynie cyframi w nawiasach.
Organ II instancji stwierdził brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, że do omówionych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Skarżąca nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Skarżąca w toku postępowania nie wskazała żadnych okoliczności nadzwyczajnych lub nieprzewidzianych, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka B. T. zaskarżyła w całości decyzję organu odwoławczego z [...] 2024 r.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 92a ust. 1 u.t.d. i Ip. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy, poprzez uznanie, że transport drogowy był wykonywany z naruszeniem tego przepisu w związku z zakwalifikowaniem – bez użycia jakichkolwiek przyrządów kontrolno-pomiarowych, wyłącznie na podstawie wzrokowej oceny stanu technicznego pojazdu – usterki (promieniowe pęknięcie tarcz hamulcowych) jako niebezpiecznej;
- art. 92c u.t.d., przez bezpodstawne i nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, podczas gdy w piśmie z dnia 27 kwietnia 2023 r. wskazała procedury, monitoring, plany szkolenia, które są notorycznie wdrażane w przedsiębiorstwie;
- art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r. Nr 102, str. 1), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a z których to przepisów jasno wynika na czym polega proces wczytywania danych m.in. z karty kierowcy;
- art. 66 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251), § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022), § 5 ust 1 ust. 2, ust. 6 i ust. 7 pkt 3, § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a z których to przepisów w szczególności jasno wynika sposób kwalifikacji usterki jako usterki niebezpiecznej;
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności poprzez pominięcie i niezajęcie stanowiska wobec wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z 27 kwietnia 2023 r. oraz wniosków dowodowych załączonych do odwołania z 16 czerwca 2023 r., a także niewyjaśnienie podnoszonych przez skarżącą okoliczności;
- art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., poprzez niewywiązanie się przez organ z obowiązku wyczerpującego zebrania (brak m.in. diagnostycznych materiałów dowodowych potwierdzających usterkę techniczną kontrolowanego pojazdu, w szczególności kwalifikującego jako usterka niebezpieczna), rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego i nieodniesienie się w sposób definitywny (przekonujący) do argumentacji skarżącej w uzasadnieniu decyzji;
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji, poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady budowania zaufania obywateli do władzy publicznej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Jak wynika z akt sprawy, naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego stwierdzono w dniu 27 lutego 2023 r. podczas kontroli drogowej na drodze krajowej nr 9 w miejscowości Radom, pojazdu marki Daf o nr rej. [...] oraz naczepy marki Krone o nr rej. [...] Pojazdem tym wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy przez skarżącą spółkę.
W toku kontroli pobrano dane cyfrowe z karty kierowcy nr [...]. Na tej podstawie stwierdzono, że od dnia wydania karty kierowcy, tj. od 17 stycznia 2023 r. do dnia kontroli nie wczytywano danych. Organ ustalił, że okres ten obejmował 29 dni zarejestrowanej aktywności.
Obowiązek terminowego wczytywania danych z karty kierowcy przewidziany jest w art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r. str. 1), dalej jako "rozporządzenie nr 561/2006".
Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:
i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;
ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
Pojęcie "wczytywanie danych", o którym mowa w art. 10 ust. 5 lit. a, jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 (art. 10 ust. 5 lit. b).
Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane (art. 10 ust. 5 lit. c).
Komisja określiła maksymalne okresy wczytywania danych zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 10 ust. 5 lit c rozporządzenia nr 561/2006. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L 168 z dnia 2 lipca 2010 r., str. 16), dalej jako "rozporządzenie nr 581/2010", stanowi w art. 1 ust. 3, że maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:
a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej;
b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.
"Odpowiednie dane" oznaczają wszelkie dane zarejestrowane przez tachograf cyfrowy oprócz szczegółowych danych dotyczących prędkości (art. 1 ust. 2).
Wobec stwierdzenia przez organ, że od 17 stycznia 2023 r. do dnia kontroli dane z karty kierowcy nie zostały wczytane, a w tym okresie ustalono 29 dni zarejestrowanej działalności skarżącej, prawidłowe jest stanowisko organu, że doszło do przekroczenia terminu wczytania danych o jeden dzień.
Przedstawiona przez skarżącą płyta CD słusznie została oceniona przez organ odwoławczy jako niedająca podstawy do dokonania odmiennych ustaleń.
Organ zauważył, że pliki znajdujące się na płycie mają nazwy:
"K._K._20000101000001L(1).DDD", "K._K._20000101000001L(2).DDD".
Organ stwierdził, że nazwy tych plików nie są zgodne instrukcją urządzenia do wczytywania danych, posiadanego przez skarżącą. Zgodnie z instrukcją, pliki pobrane z karty kierowcy zapisywane są w katalogu CARD następująco: "Nazwisko_Pierwsze imię_Drugie imię_Data i godzina pobrania danych. DDD". Z instrukcji wynika ponadto, że nie wolno przenosić, usuwać, ani zmieniać nazw tych katalogów.
Opisane wyżej nazwy plików dotyczące kierowcy K. K. mają nazwy wskazujące na datę odczytu 1 stycznia 2000 r., godz. 00:00:01, podczas gdy kontrola miała miejsce w 2023 r.
Z twierdzeń skarżącej wynika, że płyta CD z opisanymi wyżej plikami jest dowodem na to, że odczyt danych został dokonany 3 lutego 2023 r. i 27 lutego 2023 r.
Zauważyć należy, że w czasie kontroli wykonano kopie danych cyfrowych z karty kierowcy oraz tachografu cyfrowego i na tej podstawie stwierdzono naruszenie obowiązku wczytania danych. Z ustaleń kontroli wynika, że dane z karty kierowcy wskazują na ostatni odczyt w 2000 r., natomiast karta była ważna dopiero od 17 stycznia 2023 r. Skarżąca natomiast początkowo twierdziła, że pobranie danych z karty kierowcy miało miejsce w dniu 16 stycznia 2023 r., a błędne zapisy spowodowane były słabą baterią, która zakłócała działanie urządzenia. Do odwołania skarżąca załączyła z kolei płytę CD, mającą dowodzić, że odczyt danych został dokonany 3 lutego 2023 r. i wyjaśniła, że pierwotne wskazanie daty 16 stycznia 2023 r. było oczywistą omyłką. Zauważyć należy, że organ I instancji w swojej decyzji wyraźnie stwierdził, że pobranie danych z przedstawionej do kontroli karty kierowcy nie mogło mieć miejsca w dniu 16 stycznia 2023 r., ponieważ karta ta została wydana w dniu 17 stycznia 2023 r., a więc dzień po rzekomym pobraniu danych. Po odczytaniu plików organ stwierdził, że każdy z nich ma inne daty odczytu, a ich nazwy różnią się jedynie cyframi w nawiasach. Podzielić należy stanowisko organu, że świadczy to o manipulacji w plikach i nie pozwala na uznanie tego dowodu, przestawionego dopiero po kontroli, za wiarygodny. W dacie kontroli nie było żadnego dokumentu pozwalającego na dokonanie ustaleń, zgodnych z twierdzeniami skarżącej.
Stwierdzić należy, że obowiązek terminowego wczytywania danych z karty kierowcy obciąża skarżącą. To skarżąca odpowiada także za utrzymywanie urządzenia wczytującego dane w należytym stanie technicznym. Twierdzenia skarżącej, że błędy w datach odczytu spowodowane zostały wadliwym działaniem baterii nie daje podstawy do uznania, że odczyt danych dokonany został w terminie. Jeśli rzeczywiście stwierdzono wyczerpanie baterii w urządzeniu wczytującym dane, skarżąca powinna wymienić baterię i dokonać jeszcze raz wczytania danych, skoro zapisane zostały – jak twierdzi – błędne daty odczytu.
Regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006.
Dodać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 4 rozporządzenia nr 581/2010, odpowiednie dane należy wczytywać w sposób zapobiegający ich utracie.
Z prawidłowych i niepodważonych skutecznie przez skarżącą ustaleń organu wynika, że od dnia wydania karty kierowcy, tj. od 17 stycznia 2023 r. nie było dokonane wczytywanie danych. Od dnia wydania karty do dnia kontroli minęło 29 dni zarejestrowanej działalności, czego skarżąca nie kwestionuje. Całkowicie bezpodstawny jest zatem zarzut naruszenia art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006 poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 z późn. zm.), w skrócie: "u.t.d", podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1 – 9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy wskazane zostało w lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do ustawy. Kara za naruszenia tego obowiązku wynosi 500 zł za każdego kierowcę.
Kara w wysokości 500 zł za niewczytanie danych kierowcy w sprawie niniejszej nałożona została zatem prawidłowo.
W toku kontroli drogowej dokonano także kontroli stanu technicznego pojazdu. Z protokołu kontroli wynika, że stwierdzono liczne promieniowe pęknięcia tarcz hamulcowych na osi drugiej pojazdu oraz promieniowe pęknięcia tarczy hamulcowej lewej na pierwszej osi. Pęknięcia przebiegają przez całą powierzchnię roboczą tarcz hamulcowych. Nie ma podstaw do kwestionowania opisanych uszkodzeń tarcz hamulcowych, ponieważ kierowca podpisał protokół z dokładnym opisem stwierdzonej usterki bez zastrzeżeń.
Kontrola przeprowadzona została na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141 z późn. zm.), wydanego na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm.). Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę. Szczegółowe warunki techniczne pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 502 z późn. zm.). Kontrola ruchu drogowego ma na celu sprawdzenie spełnienia warunków technicznych pojazdów oraz ich wyposażenia i utrzymania pod kątem bezpieczeństwa w ruchu drogowym, określonych w ustawie i rozporządzeniu.
W ocenie sądu kontrola przeprowadzona została w rozpoznawanej sprawie zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego.
Zakres drogowej kontroli technicznej pojazdu określony został w § 5 powołanego rozporządzenia.
Zgodnie z § 5 ust. 1, pojazd wytypowany przez kontrolującego do drogowej kontroli technicznej podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej.
Zgodnie zaś z § 5 ust. 2, drogowa kontrola techniczna obejmuje identyfikację pojazdu oraz sprawdzenie stanu technicznego co najmniej jednej pozycji z następujących obszarów: 1) układ hamulcowy, 2) układ kierowniczy, 3) widoczność, 4) światła i wyposażenie elektryczne, 5) osie, koła, opony i zawieszenie, 6) podwozie i elementy przymocowane do podwozia, 7) inne wyposażenie, w tym tachograf i ogranicznik prędkości, 8) uciążliwość, w tym emisję spalin oraz wycieki paliwa lub oleju, 9) warunki dodatkowe.
Kontrolę stanu technicznego pojazdu przeprowadza się z wykorzystaniem dostępnych technik i sprzętu. Kontrola ta może także obejmować sprawdzenie, czy odpowiednie części i elementy pojazdu odpowiadają wymogom w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska. W celu przeprowadzenia kontroli stanu technicznego kontrolujący może korzystać z dodatkowego sprzętu, w szczególności podnośnika lub kanału przeglądowego (§ 5 ust. 6).
Zgodnie z § 5 ust. 7 rozporządzenia, usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie:
1) usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu;
2) usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania;
3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.
Jak wynika z akt sprawy, pojazd skarżącej poddany został wstępnej kontroli technicznej, którą udokumentowano w protokole wstępnej drogowej kontroli technicznej.
Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia, podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący:
1) sprawdza wymaganą dokumentację dotyczącą dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego, a w szczególności dokument potwierdzający przeprowadzenie badania technicznego, oraz ostatni protokół kontroli drogowej, o którym mowa w ust. 5;
2) przeprowadza wzrokową ocenę stanu technicznego pojazdu;
3) może przeprowadzić wzrokową ocenę zabezpieczenia ładunku;
4) może dokonać sprawdzenia stanu technicznego za pomocą właściwych metod, w tym z użyciem przyrządu kontrolno-pomiarowego będącego w jego dyspozycji, służącego ocenie konieczności poddania pojazdu szczegółowej kontroli technicznej lub zobowiązania do niezwłocznego usunięcia usterek;
5) w przypadku pojazdu użytkowego, jeżeli w trakcie poprzedniej drogowej kontroli technicznej ujawniono usterki, sprawdza, czy zostały one usunięte.
Na podstawie wyników wstępnej drogowej kontroli technicznej pojazdu użytkowego kontrolujący decyduje, czy pojazd ten poddać szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Szczegółową drogową kontrolę techniczną przeprowadza się w szczególności w przypadku, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że pojazd użytkowy zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub narusza wymagania ochrony środowiska. Przepis § 5 ust. 3 stosuje się odpowiednio (§ 6 ust. 2).
Z przytoczonego przepisu § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia wynika, że w czasie wstępnej kontroli technicznej kontrolujący obligatoryjnie przeprowadza wzrokową ocenę stanu technicznego pojazdu, natomiast jeśli chodzi o sprawdzenie stanu technicznego za pomocą właściwych metod, w tym z użyciem przyrządu kontrolno-pomiarowego będącego w dyspozycji kontrolującego, sprawdzenie to może zostać dokonane, w szczególności gdy służyć ma ocenie konieczności poddania pojazdu szczegółowej kontroli technicznej lub zobowiązania do niezwłocznego usunięcia usterek.
W protokole kontroli stwierdzono, na podstawie oceny wzrokowej, istnienie promieniowych pęknięć tarcz hamulcowych na osi pierwszej i drugiej pojazdu. Pęknięcia przebiegają przez całą powierzchnię roboczą tarcz hamulcowych. Opis stwierdzonej usterki jest jednoznaczny i dostatecznie szczegółowy. Ponadto sporządzona została dokumentacja fotograficzna, obrazująca pęknięcia tarcz hamulcowych. Jak już była o tym mowa, brak podstaw do kwestionowania ustaleń kontroli. Należy ponadto zauważyć, że gdyby kierowca, biorący udział w kontroli nie zgadzał się z ustaleniami w zakresie pęknięć tarcz hamulcowych, niewątpliwie wniósłby zastrzeżenia do protokołu. Tymczasem kierowca podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń, jego podpis widnieje także na kopii fotografii, stanowiącej załącznik nr 6 do protokołu wstępnej drogowej kontroli technicznej.
Podkreślenia wymaga, że utrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Protokół ponadto sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Wiarygodności dokumentowi urzędowemu można odmówić jedynie w przypadku, gdy zostanie przeprowadzone skuteczne postępowanie dowodowe przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą (art. 76 k.p.a.). Ciężar obalenia domniemania wiarygodności dowodu ciąży przy tym na stronie skarżącej. Skarżąca nie podważyła skutecznie wiarygodność protokołu kontroli i okoliczności z niego wynikających. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości dokonanych ustaleń, które należy uznać za wiarygodne.
Zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia, sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tej kontroli są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Usterki niewymienione w tym załączniku ocenia się pod względem zagrożenia, jakie stwarzają dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Pod pozycją 1.1.14 załącznika, obejmującą bębny hamulcowe i tarcze hamulcowe, jako metodę kontroli wskazano metodę organoleptyczną. Zgodnie z wyjaśnieniem zamieszczonym pod tabelą, na końcu załącznika, "kontrola organoleptyczna" oznacza, że kontrolujący w miarę możliwości nie tylko ogląda dany element ale również, w stosownych przypadkach, sprawdza go dotykowo, ocenia wydawany przez niego dźwięk lub używa jakichkolwiek innych odpowiednich sposobów kontroli bez użycia przyrządów.
Kryteria uznania stanu pojazdu za niezadowalający w poz. 1.1.14 to: a) zużycie bębna lub tarczy, nadmierne zużycie bębna lub tarczy, rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie; b) zanieczyszczenia bębna lub tarczy (np. olejem lub smarem) poważnie wpływające na działanie hamulca i c) brak bębna lub tarczy. Każdy opisany w poz. 1.1.14 stan techniczny bębna lub tarczy, zakwalifikowany został do odpowiedniej kategorii usterki. Rysy lub pęknięcia na powierzchni tarczy hamulcowej zakwalifikowane zostały jako usterka niebezpieczna.
Zgodnie z lp. 9.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne podlega karze 2000 zł za każdy pojazd. Kara w tej wysokości nałożona na skarżąca spółkę jest więc prawidłowa.
Całkowicie bezpodstawne są w świetle powyższego zarzuty naruszenia art. 92a ust. 1 u.t.d. i Ip. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy, poprzez uznanie, że transport drogowy był wykonywany z naruszeniem tego przepisu w związku z zakwalifikowaniem – bez użycia jakichkolwiek przyrządów kontrolno-pomiarowych, wyłącznie na podstawie wzrokowej oceny stanu technicznego pojazdu – usterki (promieniowe pęknięcie tarcz hamulcowych) jako niebezpiecznej. Z powołanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że sprawdzenie stanu technicznego tarcz hamulcowych przeprowadzane jest metodą organoleptyczną bez użycia specjalnych przyrządów. Wystarczające jest wzrokowe i ewentualnie dotykowe stwierdzenie istnienia rys i pęknięć na powierzchni tarczy hamulcowej. Zarzut, że organ nie podał wyraźnych dowodów stwierdzonego stanu rzeczy, w szczególności nie przedstawił wyników badań diagnostycznych lub opinii biegłych jest więc chybiony. Podkreślić należy, że zgodnie z poz. 1.1.14 załącznika do rozporządzenia, każde pęknięcie powierzchni tarczy hamulcowej lub rysa na jej powierzchni uznane zostało za usterkę niebezpieczną, zatem nie ma potrzeby dokonywania w takim przypadku pomiarów lub specjalistycznego sprawdzania tarczy na stacji diagnostycznej.
Nie znajduje także uzasadnienia w obowiązujących przepisach zarzut, że organy w zakresie stwierdzonej usterki w postaci promieniowego pęknięcia tarcz hamulcowych nie poczyniły żadnych ustaleń i nie dokonały jakiekolwiek analizy przepisów, która uzasadniałaby stanowisko, że usterka ta ma charakter niebezpieczny. Skarżąca powołuje się w tym zakresie na Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej, pomija jednak fakt, że dyrektywa została implementowana do polskiego porządku prawnego, a podział usterek na drobne, poważne i niebezpieczne oraz ich charakterystyka, zawarte w rozporządzeniu z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego są zgodne z powołanym przez skarżącą art. 12 ust. 2 lit. c dyrektywy.
Organ wyjaśnił szczegółowo, na jakiej podstawie prawnej usterka w postaci promieniowych pęknięć tarcz hamulcowych na osi pierwszej i drugiej pojazdu zakwalifikowana została jako usterka niebezpieczna i prawidłowo przytoczył obowiązujące w tym zakresie unormowania. Z przepisów rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego wynika wprost, że samo stwierdzenie pęknięcia tarczy, bez względu na jego rozmiar obliguje organ do uznania, że jest to usterka niebezpieczna. Zarzuty naruszenia art. 66 ust. 1 i ust. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz § 5 ust. 1 ust. 2, ust. 6 i ust. 7 pkt 3, § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego są więc całkowicie nieuzasadnione.
W konsekwencji nie są uzasadnione zarzuty naruszenia art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez niewywiązanie się przez organ z obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, którego to naruszenia skarżąca upatruje w "braku m.in. diagnostycznych materiałów dowodowych potwierdzających usterkę techniczną kontrolowanego pojazdu, w szczególności kwalifikującego jako usterka niebezpieczna",
Sąd podziela również stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W orzecznictwie podkreśla się, że to na podmiocie wykonującym przewóz drogowy spoczywa, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że dołożył należytej staranności i rzeczywiście nie miał wpływu na powstanie naruszenia (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 września 2023 r., sygn. akt II GSK 647/20, z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1189/18 oraz z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1473/18). Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot, wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Skarżąca w toku postępowania nie wskazała żadnych okoliczności nadzwyczajnych lub nieprzewidzianych, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Nie jest wystarczające powoływanie się na monitoring, szkolenia, regulaminy czy procedury, które są wdrażane w przedsiębiorstwie.
Słusznie zauważa organ, że wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem Ip. 6.3.17 oraz Ip. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Skarżąca spółka zobowiązana była do nadzorowania kierowców i innych osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie. Przeprowadzanie właściwej kontroli pracy osób zatrudnionych w spółce i odpowiedzialnych za terminowe wczytywanie danych z kart kierowców pozwoliłoby uniknąć naruszenia przepisów dotyczących wczytywania danych. Również kontrola prawidłowości działania urządzenia wczytującego dane z kart kierowców, w szczególności zaś wymiana baterii w urządzeniu w przypadku jej wyczerpania obciążała skarżącą. Skarżąca nie powołała żadnych okoliczności wskazujących na nagłą i całkowicie niezależną od niej awarię urządzenia, której nie można było przewidzieć i której nie można było uniknąć. Zauważyć należy, że stopniowe wyczerpywanie się baterii jest okolicznością, którą skarżąca powinna brać pod uwagę w swojej działalności, skoro zobowiązana jest do terminowego odczytywania danych z karty kierowcy, a naruszenie tego obowiązku zagrożone jest karą pieniężną.
Skarżąca nie wykazała również, że sprawdziła stan techniczny pojazdu, w szczególności stan układu hamulcowego przed zleceniem kierowcy przewozu.
Zarzut naruszenia art. 92c u.t.d. przez bezpodstawne i nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, podczas gdy w piśmie z 27 kwietnia 2023 r. wskazała procedury, monitoring, plany szkolenia, które są notorycznie wdrażane w przedsiębiorstwie jest więc nieuzasadniony. Sama skarżąca przyznaje zresztą w powołanym piśmie z 27 kwietnia 2023 r., że dopiero po wykryciu naruszenia usterki układu hamulcowego skontaktowała się z właścicielem firmy, która prowadzi zewnętrzną obsługę skarżącej spółki w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących transportu drogowego i zleciła opracowanie procedury określającej zakres prowadzonych przez każdego kierowcę czynności związanych z codzienną obsługą pojazdu.
Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności mających znaczenie w sprawie, w szczególności poprzez pominięcie i niezajęcie stanowiska wobec wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z dnia 27 kwietnia 2023 r. oraz wniosków dowodowych załączonych do odwołania z dnia 16 czerwca 2023 r. Jak wskazano wyżej, organ odniósł się do przedstawionej przez skarżącą płyty CD, nie uznał jednak jej za dowód wiarygodny, co szczegółowo i przekonująco uzasadnił.
W ocenie sądu organ nie naruszył również art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odniósł się również do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wyjaśnił stronie, dlaczego nie uznał ich za zasadne. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne spełniające kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady budowania zaufania obywateli do władzy publicznej. Postępowanie przeprowadzone zostało prawidłowo, stanowisko organu zostało szeroko i wyczerpująco uzasadnione, skarżąca miała możliwość wypowiadania się w toku postępowania co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłaszania dowodów. Okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez organ oceną dowodów i przyjętą kwalifikacją prawną (która jest prawidłowa) nie daje podstaw do zarzucania organowi naruszenia wskazanych przepisów k.p.a i Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a.", skargę należało oddalić.
Skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.